II SA/Bd 487/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2009-02-26
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneinstalacja gazowalegalizacjapozwolenie na budowęnieważność decyzjiwspółwłasnośćpostępowanie naprawczenadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku legalizacji instalacji gazowej, uznając, że postępowanie naprawcze jest zasadne nawet po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę.

Skarżąca wniosła skargę na decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku legalizacji instalacji gazowej, kwestionując pominięcie jej praw jako współwłaścicielki i brak zgody na budowę. Sąd uznał, że nawet po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, na podstawie którego wykonano instalację, postępowanie naprawcze (legalizacyjne) na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest zasadne. Sąd podkreślił, że prawo do dysponowania nieruchomością nie jest wymagane w postępowaniu legalizacyjnym, a zgoda współwłaścicieli nie jest warunkiem koniecznym do nałożenia obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skarżąca J.M. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego w związku z legalizacją instalacji gazowej. Instalacja ta została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało stwierdzone jako nieważne decyzją Wojewody z powodu braku zgody wszystkich współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Pomimo usunięcia pozwolenia z obrotu prawnego, organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, uznając, że wykonana instalacja nie stanowi samowoli budowlanej, a jedynie wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca kwestionowała legalność decyzji, podnosząc, że pominięto jej prawa jako współwłaścicielki z większościowym udziałem i że nie wyrażała zgody na budowę instalacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że postępowanie legalizacyjne jest dopuszczalne nawet po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. Sąd wyjaśnił, że prawo do dysponowania nieruchomością nie jest wymagane w postępowaniu legalizacyjnym, a zgoda współwłaścicieli nie jest warunkiem koniecznym do nałożenia obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd wskazał również, że roszczenia związane z brakiem zgody współwłaścicieli mogą być dochodzone przed sądem powszechnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie naprawcze jest dopuszczalne, ponieważ wykonana instalacja nie stanowi samowoli budowlanej, a jedynie wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wykonanie instalacji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, nawet jeśli zostało ono później unieważnione, nie jest samowolą budowlaną. W takiej sytuacji właściwe jest wszczęcie postępowania naprawczego w celu legalizacji obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.b. art. 51 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Stwierdzenie wykonania obowiązku nałożonego w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

Możliwość usunięcia przeszkody w zakresie braku zgody współwłaścicieli orzeczeniem sądu powszechnego.

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze.

u.p.b. art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § pkt 14

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja dokumentacji budowy.

u.p.b. art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązki inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest dopuszczalne nawet po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę. Prawo do dysponowania nieruchomością nie jest wymagane w postępowaniu legalizacyjnym. Zgoda współwłaścicieli nie jest warunkiem koniecznym do nałożenia obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Pominięcie praw skarżącej jako współwłaścicielki z większościowym udziałem. Brak zgody skarżącej na budowę instalacji gazowej. Instalacja wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę (choć pozwolenie zostało później unieważnione).

Godne uwagi sformułowania

pozwolenie na budowę zostało skutecznie usunięte z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym poprzez stwierdzenie jego nieważności odpadła podstawa do stwierdzenia samowoli budowlanej w związku z wykonaną instalacją gazową nawet w sytuacji, gdy inwestycja powstała bez zgody współwłaścicieli, którzy nie mieli większości udziałów w nieruchomości nowo powstała instalacja gazowa nie była samowolą budowlaną, a pozwolenie na podstawie, którego ją wykonano przestało istnieć na skutek stwierdzenia jego nieważności, to również zgodnie z przepisami prawa organy przyjęły, że należało uruchomić postępowanie naprawcze kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia w postępowaniu legalizacyjnym

Skład orzekający

Anna Klotz

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Malinowska-Wasik

członek

Małgorzata Włodarska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji robót budowlanych wykonanych na podstawie pozwolenia, które następnie zostało unieważnione, a także kwestia wymogu prawa do dysponowania nieruchomością w postępowaniu legalizacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z unieważnieniem pozwolenia na budowę i zastosowaniem przepisów o postępowaniu naprawczym. Nie dotyczy bezpośrednio kwestii samowoli budowlanej w klasycznym rozumieniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i budowlanych, gdzie unieważnienie pozwolenia na budowę nie zawsze oznacza konieczność rozbiórki, a otwiera drogę do legalizacji. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Unieważnione pozwolenie na budowę nie zawsze oznacza koniec inwestycji – sąd wyjaśnia drogę do legalizacji instalacji gazowej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 487/08 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2009-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Malinowska-Wasik
Małgorzata Włodarska
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 51 ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
26 lutego 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 lutego 2009r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 487/08
Uzasadnienie
J. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej określany -WINB) z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], którą na podstawie art. 104, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 51 ust. 3 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymana została w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. (dalej określany – PINB) z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...], stwierdzająca wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...] (dostarczenie inwentaryzacji wewnętrznej instalacji gazowej wraz z orzeczeniem technicznym w mieszkaniach Nr 5, 6, 8, 9, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] 5 w T., opracowanej przez P. S., rzeczoznawcę w zakresie projektowania instalacji wewnętrznych sanitarnych, zaświadczenie Nr [...] i wpisanego na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, pod nr [...] i postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. znak: [...] (uzupełnienie dokumentów przedłożonego orzeczenia technicznego o protokoły badań i sprawdzeń instalacji).
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Zrzeszeniu Właścicieli i Zarządców Domów w T., ul. M. 11 pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej przebudowę (modernizację) istniejącej wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w T. Usunięte zatem zostało z obrotu prawnego ostateczne pozwolenie na budowę.
Jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę organ powołał art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414 ze zm.).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że pozwolenie na budowę można wydać wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a realizacja inwestycji na nieruchomości objętej współwłasnością w ramach art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T. nie spełniało w dniu wydawania pozwolenia na budowę powyższej przesłanki. Zamierzenie inwestycyjne przekraczało zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Organ wyjaśnił, że powyższa przeszkoda w zakresie braku zgody może być usunięta orzeczeniem Sądu powszechnego wydanym na podst. art. 199 Kodeksu cywilnego.
Decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia stała się ostateczna i prawomocna.
W dniu [...] stycznia 2001 r. PINB Powiatu Grodzkiego w T. przeprowadził oględziny wykonanej instalacji gazowej na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę instalacji gazowej, które ponowił w dniu [...] lutego 2001 r. (protokoły oględzin w aktach administracyjnych sprawy).
Dalej doszło do wydania szeregu decyzji, które na skutek wnoszonych odwołań były uchylane w postępowaniu odwoławczym. I tak decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. nakazano Zrzeszeniu przedłożenie zgody wszystkich współwłaścicieli opisanego powyżej lokalu (wykonanej częściowo) instalacji gzowej. Decyzja ta nie została zaskarżona.
Następnie decyzją z dnia [...] października 2001 r. PINB nakazał współwłaścicielom budynku przedłożenie zgody na wykonaną częściowo wymianę wraz z modernizacją instalacji gazowej.
Była to druga decyzja w sprawie nakazu wykonania obowiązku. Dlatego decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. WINB w B. stwierdził nieważność decyzji z [...] października.
Następnie [...] stycznia 2002 r. wydana została kolejna decyzja przez PINB nakazująca Zrzeszeniu przywrócenie do stanu poprzedniego instalacji gazowej wewnętrznej. W wyniku odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. decyzja ta została uchylona i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w obrocie prawnym pozostała decyzja o nakazie przedłożenia zgody wszystkich współwłaścicieli z dnia [...] lutego 2001 r. Zaznaczył jednocześnie, iż organ I instancji nie wyjaśnił stanu technicznego istniejącej starej instalacji gazowej. Skargę na decyzję WINB z dnia [...] lutego 2002 r. oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 742/02.
W dniu [...] listopada 2005 r. PINB przeprowadził oględziny istniejącej, przebudowanej, wewnętrznej instalacji gazowej.
W ramach dalszego postępowania wyjaśniającego dołączono do akt protokoły z przeglądu instalacji gazowej lat 1999, 2001, 2002, 2003 r. oraz 2004, 2005, które zostały dostarczone przez Zespół Zarządców Nieruchomości [...] Sp. z o.o. Oddział T.
Do akt sprawy załączono również protokół oględzin instalacji gazowej w dniu [...] września 1998 r. przeprowadzonych z uwagi na bardzo zły stan techniczny na wniosek J. M.
W dniu [...] stycznia 2006 r. PINB wydał kolejną decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót związanych z przebudową istniejącej instalacji gazowej. Decyzja ta została uchylona decyzją WINB z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...]. Dokonując analizy materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że został wykonany zakres robót budowlanych spornej instalacji na podstawie pozwolenia na budowę, które to następnie zostało usunięte z obrotu prawnego. Zastosowanie, zatem znajdują przepisy o legalizacji zawarte w art. 50- 51 Prawa budowlanego.
W związku z zakończeniem robót nie zachodzi konieczność wstrzymania robót budowlanych. Organ odwoławczy stwierdził, że należy natomiast dokonać inwentaryzacji i stosownego orzeczenia technicznego dokonanego przez rzeczoznawcę. Niewystarczające są bowiem pozytywne wyniki przeglądów rocznych.
Organ ten podkreślił również, że w ramach prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nie istnieje wymóg żądania od inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ uznał pełną świadomość skarżącej o zamiarze przeprowadzenia wymiany instalacji gazowej w oparciu o notatkę podpisaną ze spotkania współwłaścicieli z dnia [...] listopada 1999 r.
Następnie decyzją z dnia [...] marca 2006 r. PINB nałożył obowiązek na właścicieli wykonanej instalacji gazowej przedstawienia 4 egzemplarzy inwentaryzacji istniejącej wewnętrznej instalacji gazowej wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości jej przebudowy. Ta decyzja organu I instancji również została uchylona decyzją WINB z dnia [...] kwietnia 2006 r. z uwagi na to, że w oparciu o art. 10 § 1 Kpa nie zapewniono stronie odwołującej się czynnego udziału w postępowaniu.
W dniu [...] maja 2006 r. PINB Powiatu Grodzkiego w T. decyzją nr PINB-[...] w oparciu o przepis prawa materialnego zawarty w art. 51 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nałożył na właścicieli i użytkowników spornej instalacji przedstawienie do dnia 17 lipca 2006 r. czterech egzemplarzy inwentaryzacji istniejącej wewnętrznej instalacji gazowej wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości jej przebudowy.
Obowiązek w nałożonym zakresie został wykonany. Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] organ I instancji w oparciu o art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego wezwał inwestora o uzupełnienie dalszych dokumentów stosownie do przedłożonego orzeczenia technicznego.
Z uwagi na powyższy stan faktyczny PINB w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję stwierdzającą na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane wykonanie obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...] i postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. znak: [...].
Od powyższej decyzji organu I instancji J. M. oraz działająca w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionej B. Z. – M. Z., wniosły odwołanie z żądaniem jej uchylenia z uwagi na pominięcie ich prawa do nieruchomości jako właścicieli posiadających łącznie [...] części nieruchomości, tj. bezwzględną większość.
Odwołanie nie zostało uwzględnione. W dniu [...] kwietnia 2008 r. WINB orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, gdyż nałożone na podstawie przepisów prawa obowiązki zostały wykonane. Organ wyraził w uzasadnieniu pogląd, że usunięte z obrotu prawnego pozwolenie na budowę wywołało nieodwracalne skutki prawne, które przejawiają się postępowaniem naprawczym, legalizacyjnym. Poinformował również, że skarżące z uwagi na naruszony interes mogą wystąpić z powództwem do sądu powszechnego.
W skardze do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji WINB w całości.
W jej ocenie w decyzji z dnia [...] maja 2006 r. PINB nałożył obowiązek na współwłaścicieli i użytkowników wewnętrznej instalacji gazowej, w której uznał, że współwłaścicielami instalacji gazowej są jedynie: B., K., P. i S., tj. osoby posiadające [...] części nieruchomości i nie wymienione w decyzji Prezydenta Miasta T. o pozwoleniu na budowę. Skarżąca uważa, że pominięto lokatorów, którzy korzystali w tym czasie ze spornej instalacji. W jej ocenie nie wiadomo, jakie kryterium zadecydowało o ustaleniu współwłaścicieli instalacji.
W dalszej części skargi skarżąca podniosła, że PINB wydał w dniu [...] marca 2008 r. decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku pomimo posiadanej wiedzy, że ona oraz B. Z. i M. Z. oraz A. i K. W. są właścicielami nieruchomości, a tym samym instalacji gazowej. Współwłaściciele posiadający większość części udziałów w nieruchomości nie wyrazili zgody na budowę spornej instalacji gazowej. Inwestorem spornej instalacji było Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w T., a nie osoby, które w zaskarżonej decyzji są przywoływane jako inwestorzy.
Skarżąca uważa, iż pomimo zakazu prowadzenia dalszych robót, roboty te były prowadzone, czego dowodem jest decyzja Prezydenta Miasta T. załączona do skargi z dnia [...] stycznia 2008 r.
Skarżąca oświadczyła, że w piśmie z dnia [...] kwietnia 2000 r. cofnęła zgodę Zrzeszeniu na prowadzenie administracji budynku. Nigdy nie wyraziła zgody na wybudowanie nowej instalacji gazowej w budynku stanowiącym jej własność i nie wyraża zgody na jej pozostawienie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa. Podniesione w skardze pozwolenie na budowę Prezydenta Miasta T. z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] zostało skutecznie usunięte z obrotu prawnego w trybie nadzwyczajnym poprzez stwierdzenie jego nieważności decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...]. Związek powyższego pozwolenia na budowę z obecnie rozpoznawaną sprawą pozostaje jedynie w tym znaczeniu, że jego istnienie w przeszłości jako decyzji ostatecznej zezwalało inwestorowi na rozpoczęcie robót budowlanych, a więc wykonanie spornej instalacji gazowej. Tym samym odpadła podstawa do stwierdzenia samowoli budowlanej w związku z wykonaną instalacją gazową nawet w sytuacji, gdy inwestycja powstała bez zgody współwłaścicieli, którzy nie mieli większości udziałów w nieruchomości.
Zgodnie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), obowiązującej w dacie wydania pozwolenia na budowę, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przesłanką do nakazania rozbiórki byłoby natomiast wykonanie instalacji gazowej bez pozwolenia na budowę. Obowiązujący wówczas art. 48 ustawy Prawo budowlane stanowił, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Powyżej zaprezentowany stan faktyczny i prawny przemawia za zgodnym z prawem przyjęciem przez organ nadzoru budowlanego, że sporna instalacja gazowa nie była samowolą budowlaną. Faktu tego nie zmieniło to, że ostateczne pozwolenie na budowę, na podstawie którego zrealizowano sporną inwestycję zostało usunięte z obrotu prawnego.
Skoro zatem nowo powstała instalacja gazowa nie była samowolą budowlaną, a pozwolenie na podstawie, którego ją wykonano przestało istnieć na skutek stwierdzenia jego nieważności, to również zgodnie z przepisami prawa organy przyjęły, że należało uruchomić postępowanie naprawcze w celu doprowadzenia instalacji gazowej do stanu zgodnego z przepisami prawa na podstawie art. 50 do 51 ustawy Prawo budowlane.
Wielość decyzji, które zapadły w rozpoznawanej sprawie, a które na skutek odwołań zostały uchylone, jak również dwa wyroki sądów administracyjnych (WSA w Gdańsku oraz WSA w Warszawie) nie mają wpływu na legalność zaskarżonej decyzji.
Kontroli Sądu podlega obecnie z uwagi na treść art. 134 § 1 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) decyzja zaskarżona, tj. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w T. z dnia [...] marca 2008 r. stwierdzająca wykonanie nałożonego obowiązku, jak również decyzja o nałożeniu tego obowiązku z dnia [...] maja 2006 r. wraz z postanowieniem z dnia [...] września 2006 r.
Powołane powyżej przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Oceniając ww. decyzje i postanowienie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani też procesowego skutkującego uchyleniem wydanych orzeczeń w granicach rozpoznawanej sprawy.
W związku z tym, że sporna instalacja gazowa nie jest w świetle przepisów prawa samowolą budowlaną, to zasadnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo Budowlane nałożył obowiązek na współwłaścicieli i użytkowników wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] 5 w T., a wykonanej w lokalach 2, 5, 6, 8, 9. Fakt wykonania powyższej instalacji właśnie w tych lokalach potwierdzają dokonane kontrole przez organ nadzoru budowlanego. Nałożenie obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie jest uzależnione od zgody współwłaścicieli legitymujących się większością udziałów w nieruchomości.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z ust. 7 tego przepisu właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W rozpoznawanej sprawie inwestor realizował roboty budowlane w okresie ważności pozwolenia na budowę. Usprawiedliwia to prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego (przypadek inny niż określony w art. 48 albo 49b tej ustawy). W postępowaniu takim, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym wykorzystaniu instytucji, o której mowa w art. 81c ust. 2 ustawy, o ile nie zachodzą przyczyny uzasadniające zastosowanie jednego ze środków wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Podstawę do wydania takiej decyzji stwarza przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 tego artykułu. W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu ostatnio powołanego przepisu oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą (art. 3 pkt 14 ustawy), a w rozpoznawanej sprawie inwentaryzacji wewnętrznej instalacji gazowej.
Dokumentacja budowy - wobec braku projektu budowlanego - powinna zawierać również elementy takie jak projekt budowlany. Dopiero taka dokumentacja powykonawcza pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym wypadku budowa instalacji gazowej, zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi.
Wykonanie przez inwestora obowiązku przedstawienia dokumentacji powykonawczej stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane) - vide: wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06 –ONSA i WSA 2007/6/132.
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie wymaga przedłożenia przez inwestora dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia w postępowaniu legalizacyjnym. Zatem podnoszone w treści skargi zarzuty, iż dopuszczono do legalizacji instalacji gazowej bez zgody współwłaścicieli posiadających większość udziałów nie ma wpływu na wynik sprawy. Zarzuty te byłyby uzasadnione na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę instalacji i zatwierdzenie projektu, a nie na etapie postępowania legalizacyjnego. Roszczenia w tym zakresie mogą być przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym (vide: wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 128/06- LEX nr 327829: "1. Wykazanie się prawem do dysponowania gruntem jest niezbędne przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może natomiast warunkować udzielenia pozwolenia na wznowienie robót. 2. Tylko niewykonanie obowiązków nałożonych zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego może uzasadniać odmowę udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych").
Sąd odnosząc się natomiast do zarzutu obciążenia obowiązkiem części współwłaścicieli, których określił również jako inwestorów, stwierdza, że legalizacja spornej instalacji gazowej została przeprowadzona właśnie za aprobatą K. i W B., J. i P. K., K i P. P., K. S. Osoby powyżej wymienione w piśmie z dnia [...] listopada 2001 r. wyraziły zgodę na wykonaną wymianę instalacji gazowej.
Krąg stron postępowania został wyznaczony przepisem art. 52 ustawy Prawo budowlane. Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
W art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zawarty został nakaz, który dotyczy każdego, kto wykonał roboty budowlane (instalację gazową) w sposób niezgodny ze stanem prawnym. Kto to uczynił ma obowiązek to naprawić.
Sporna instalacja powstała za zgodą ww. osób, które są współwłaścicielami, zatem są to adresaci obowiązku nałożonego w decyzji opartej o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ prawidłowo nałożył obowiązek kierując go do podmiotów z inicjatywy, których doszło do wymiany instalacji. Nie ma znaczenia, w których mieszkaniach została ona wykonana. Ważne jest kto jest odpowiedzialny za jej powstanie.
Instalacja wykonana w lokalu nr 2 nie została odebrana i w wyniku kontroli ustalono, że jest niezagazowana, a więc jest nieczynna. Nie może w tej sytuacji zostać zalegalizowana.
Z uwagi na powyższy stan faktyczny i prawny orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI