II SA/Bd 468/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-10-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkadecyzja ostatecznakodeks postępowania administracyjnegoart. 155 k.p.a.interes prawnyinteres społecznynadzór budowlanyprawo budowlane

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanych ścian, uznając, że skarżąca nie wykazała wykonania obowiązku rozbiórki ani słusznego interesu w uchyleniu decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Teresy P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanych ścian budynku. Skarżąca twierdziła, że dokonała rozbiórki lub że budowa została wykonana na podstawie innego projektu. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała wykonania obowiązku rozbiórki, a jej twierdzenia były sprzeczne i niewiarygodne, zwłaszcza w kontekście dalszej samowolnej budowy. Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o rozbiórce była ostateczna i prawidłowa, a skarżąca nie wykazała słusznego interesu w jej uchyleniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał sprawę ze skargi Teresy P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z 1995 r. nakazującej rozbiórkę części ścian parteru dobudowanych do istniejącego budynku bez pozwolenia na budowę. Skarżąca podnosiła różne argumenty, w tym o posiadaniu części dokumentacji, błędach projektanta, zamiarze szybkiego uruchomienia restauracji oraz o tym, że dokończyła budowę i żądanie rozbiórki jest bezprzedmiotowe. Wcześniejsze skargi były oddalane, a Naczelny Sąd Administracyjny w jednym z orzeczeń stwierdził brak dowolności w ocenie materiału dowodowego i nie uwzględnił zarzutu wykonania obowiązku rozbiórki. W kolejnym postępowaniu NSA zobowiązał organ do rozstrzygnięcia wniosku o uchylenie decyzji z powodu jej bezprzedmiotowości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji, wskazując, że twierdzenia skarżącej o wykonaniu rozbiórki nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, a budynek wraz z rozbudową jest użytkowany. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organ prawidłowo oparł decyzję na art. 155 k.p.a. i słusznie ocenił, że twierdzenia skarżącej o wykonaniu decyzji o rozbiórce nie znajdują potwierdzenia. Sąd podkreślił sprzeczność oświadczeń skarżącej i jej niewiarygodność, zwłaszcza w kontekście dalszej samowolnej budowy. Uznał, że skarżąca nie wykazała słusznego interesu w uchyleniu ostatecznej i prawidłowej decyzji o rozbiórce, a tym samym organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, odmawiając jej uchylenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę może być uchylona na podstawie art. 155 k.p.a. tylko w przypadku wykazania słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, a także braku przepisów szczególnych. W przypadku samowolnego rozpoczęcia i zakończenia budowy pomimo decyzji o rozbiórce, nie można mówić o słusznym interesie strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że twierdzenia skarżącej o wykonaniu rozbiórki lub o budowie na podstawie innego projektu były sprzeczne, niewiarygodne i nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym. Samowolne dokończenie budowy pomimo decyzji o rozbiórce nie stanowi słusznego interesu strony uzasadniającego uchylenie decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten wyznacza możliwość uchylenia decyzji w oparciu o zgodę stron, brak przepisów szczególnych, które się temu sprzeciwiają oraz interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena słusznego interesu strony w kontekście samowolnej budowy i decyzji o rozbiórce nie przemawia za uchyleniem decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 153

Zasada związania sądu oraz organu oceną prawną zawartą w wyroku sądu administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ słusznie oparł decyzję na art. 155 k.p.a. Twierdzenia skarżącej o wykonaniu decyzji o rozbiórce nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Skarżąca nie wykazała słusznego interesu w uchyleniu ostatecznej i prawidłowej decyzji o rozbiórce. Sąd jest związany oceną prawną zawartą w poprzednich wyrokach NSA.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej o wykonaniu rozbiórki. Argument skarżącej o budowie na podstawie innego projektu. Argument o błędzie w ustaleniach faktycznych dotyczących wykonania rozbiórki. Argument o niewykonalności decyzji o rozbiórce z powodu braku opisanych ścian.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest wiarygodnym w takiej sytuacji poprzestanie na złożeniu pisma z informacją, co zresztą nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, bez zapewnienia sobie jakiegokolwiek potwierdzenia tego faktu. Nie jest wiarygodnym również twierdzenie o złożeniu zawiadomienia z datą, kiedy to skarżąca wyraźnie, kilkakrotnie oświadcza, że budowę dokończyła. Nie przemawia również w jej sprawie chęć "upraszczania sprawy". Nie można tym samym uznać istnienia interesu społecznego. W ocenie sądu uznając, że w przypadku samowolnego rozpoczęcia budowy oraz samowolnego wybudowania obiektu pomimo decyzji o rozbiórce, za uchyleniem decyzji o rozbiórce nie przemawia słuszny interes strony, należało stwierdzić, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Mirella Łent

sprawozdawca

Renata Owczarzak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście samowolnej budowy i uchylania ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę; ocena wiarygodności strony i jej interesu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej budowy i sprzecznych oświadczeń strony. Ocena słusznego interesu strony jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak konsekwencje samowolnej budowy mogą być długotrwałe i skomplikowane, nawet po latach. Pokazuje również, jak ważne jest zachowanie spójności i wiarygodności w postępowaniu administracyjnym.

Samowolna budowa i sprzeczne zeznania: dlaczego sąd nie uchylił nakazu rozbiórki po latach?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 468/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-10-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Mirella Łent /sprawozdawca/
Renata Owczarzak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Teresy P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 468/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] 2004r., Nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta W. dnia [...] 2004r. [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 1995r., [...], zapadłej w oparciu o ustalenie, gdzie stwierdzono, że we W. przy ul [...] wykonano ławy fundamentowe oraz mury zewnętrzne na wysokość 1.60 m w celu rozbudowy budynku [...] bez stosownego pozwolenia na budowę. Decyzją nakazano Teresie P. rozbiórkę części ścian parteru dobudowanych do istniejącego budynku.
W uzasadnieniu decyzji z 1995r. stwierdzono, że adresatka decyzji rozpoczęła rozbudowę istniejącego budynku - w chwili kontroli były to ściany parteru na wysokość 1,6 m i długości 18 m oraz szerokości 5,5 m.
Po tej decyzji, pismem z dnia [...] 1995r., skarżąca przesłała projekt rozbudowy baru [...] w celu zatwierdzenia i wydania pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od decyzji o rozbiórce podniosła, że prace rozpoczęła w czasie opracowywania projektu budowlanego ponieważ nadchodziły przymrozki, licząc, że w krótkim czasie otrzyma gotową dokumentację. Skarżąca argumentowała, że projekt budowlany otrzymała po raz pierwszy tuż po kontroli przeprowadzonej przez Urząd i natychmiast go złożyła. Ponieważ projekt ten był dwukrotnie oceniony jako niewłaściwy, jego opracowanie zleciła innemu projektantowi i składa go wraz z niniejszym odwołaniem. Skarżąca motywowała odwołanie od decyzji o rozbiórce tym, że: w momencie rozpoczęcia budowy posiadała część wymaganej dokumentacji; nie może ponosić konsekwencji błędów popełnionych przez projektanta; działanie jej zmierzało do szybkiego uruchomienia restauracji, równocześnie uniknięcia mrozów uniemożliwiających budowę.
W skardze z [...] 1996r. złożonej w przedmiocie rozbiórki Teresa P. oświadczyła, że komplet dokumentów potrzebnych do wydania pozwolenia na budowę złożyła w dniu [...] 1995r.
W piśmie z [...] 1996r. skarżąca wniosła u uchylenie decyzji gdyż posiada pełną dokumentację potrzebną do wydania pozwolenia.
W kolejnym piśmie złożonym w organach, a datowanym [...] 1996r., skarżąca poinformowała, że w związku z nie załatwieniem sprawy jej żądania o wydanie pozwolenia na budowę oraz uchyleniem decyzji nakazującej rozbiórkę, w terminie wymaganym przez kpa, zakończyła budowę i rozpoczęła działalność restauracji chińskiej, na co wydała 700 000 000,- zł (przed denominacją), a tym samym żądanie rozbiórki jest bezprzedmiotowe. Ponieważ odmowa wydania pozwolenia na budowę, jej zdaniem, rażąco narusza prawo, zastrzegła prawo dochodzenia odszkodowania. Twierdzenia te powtórzyła w piśmie skierowanym [...] 1997r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w związku ze złożoną skargą.
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 1998r., II SA/Łd 422/96, skargę oddalono.
Pismem z dnia [...] 1998r.Teresa P. ponownie wniosła o uchylenie decyzji w sprawie rozbiórki, wskazując na swój słuszny interes związany z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz faktem, że dokończyła budowę, gdyż już wcześniej dokonała zakupu wyposażenia restauracji i nie mogła jej inaczej spożytkować.
W związku z otrzymanym upomnieniem skarżąca zwróciła się do organu o wyjaśnienie, jakich ścian dotyczy upomnienie gdyż na jej posesji nie ma parteru o wysokości 1,6 mi długości 18 m. Jednocześnie złożyła oświadczenia organowi administracji publicznej, iż ściany te rozebrała, o czym powiadomiła Urząd Miasta [...] 1996r.
W dniu [...] 2000r. przeprowadzono oględziny obiektu, w wyniku których stwierdzono, że od strony podwórza wewnątrz posesji istnieje dobudowa wykonana do budynku z bloczków gazobetonowych. Obecnie dobudowę wykończono. Ściany dodatkowo ocieplono płytami wiórowo-cementowymi. Dach wykonano na krokwiach drewnianych krytych eternitem. Obróbki blacharskie założono. W dachu wykonano naświetle. Wymiary 11m plus 8,20 m długości od strony wejścia, szerokość 0,97 plus 3,23 od strony bramy (ściana otynkowana).
We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia [...] 2000r., Teresa P. oświadczyła, że rozebrała ściany o jakich mowa w decyzji z [...] 1995r., a obecny obiekt jest wybudowany na podstawie innego projektu i różni się od poprzedniego wymiarami. Ponieważ pierwotny projekt był nieprawidłowy, skarżąca ściany rozebrała i w to miejsce postawiła nowe. Wytłumaczyła, że jej twierdzenia, iż dokończyła budowę zostały podyktowane tym, ze obecny budynek jest również wybudowany bez pozwolenia, a wygranie procesu o zezwolenie na jego wybudowanie, jak stwierdziła skarżąca, "uprościłby sprawę".
W sprawie egzekucji obowiązku wynikającego z decyzji o nakazie rozbiórki zapadły dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku o oddaleniu skarg. W orzeczeniu z 6 lutego 2003r. sygn. akt II SA/Gd 53/01, na postanowienie w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, sąd stwierdził brak dowolności w postępowaniu organów przy ocenie materiału dowodowego, w tym protokołu oględzin z [...] 2000r., że zarzut podniesiony przez skarżącą o wykonaniu i nieistnieniu obowiązku, nie zasługiwał na uwzględnienie.
Dnia 10 grudnia 2003r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy, SAB/Bd 25/03, zobowiązał organ do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o wydanie decyzji uchylającej decyzję o rozbiórce z powodu jej bezprzedmiotowości, gdyż przedmiotowe ściany zostały rozebrane, z dnia 7 maja 2001r.
W wykonaniu obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta W. decyzją z dnia [...] 2004r. [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 1995r., [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ powołał art. 155 kpa. Decyzja ta następnie została utrzymana w mocy dnia [...] 2004r., Nr [...], przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że argument podniesiony przez skarżącą, że dokonała wymaganej rozbiórki nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości, gdyż z oględzin z dnia [...] 2000r. wynika, że budynek wraz z rozbudową użytkowany jest jako obiekt handlowy, a w pismach skarżącej z dnia [...] 1996r. i [...] 1998r. sama oświadczyła, że dokończyła budowę. Organ wskazał na to, że postępowanie egzekucyjne toczące się w sprawie wykonania decyzji o rozbiórce zostało ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny w ten sposób, ze zarzuty co do wykonania obowiązku są podnoszone przez skarżącą w sposób sprzeczny ze sobą, gdyż raz twierdzi ona, że obowiązek został wykonany, raz natomiast, że jest niewykonalny. Ponadto organ odniósł się do zarzutu przewlekłości w rozpatrzeniu wniosku o uchylenie decyzji tłumacząc, iż decyzja o rozbiórce była oceniana w zwykłym trybie zaskarżenia, co zakończyło się wyrokiem Naczelnego Sądu administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 26 czerwca 1998r. II SA/ Łd 422/96 o oddaleniu skargi.
Organ dodał, że kontynuacja i doprowadzenie samowoli budowlanej do końca została dokonana na własny koszt i ryzyko inwestora.
W skardze, Teresa P. zarzuciła decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przez przyjęcie, że oględziny spornej nieruchomości wykazały, że nie została dokonana rozbiórka, co potwierdzają pomiary dobudowy zwarte w protokole oględzin; błąd w ustaleniach faktycznych, że dobudowa została wykonana na podstawie dokumentacji sporządzonej przez Andrzeja M., gdy tymczasem została ona wykonana przez mgr K. i przesłana do organy w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę [...] 1995r., a więc już po decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu o czym świadczą inne wymiary dobudowy w obu projektach, a informacja o rozbiórce została złożona przez skarżącą w formie pisemnej z dnia [...] 1996r.; naruszenie prawa materialnego, bowiem decyzja o rozbiórce jest niewykonalna ponieważ nie ma ścian opisanych w tej decyzji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób o jakim mowa w art. 145 ustawy.
Organ słusznie oparł swą decyzję na art. 155 kpa, gdyż prawidłowo ocenił fakty i przyjął, że twierdzenia skarżącej o wykonaniu decyzji o rozbiórce nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, przeciwnie - to, że skarżąca nie rozebrała ścian wynika z jej oświadczeń składanych w postępowaniach toczących się w sprawie, gdzie przedmiotem oceny prawnej był właśnie ten zarzut. Taką też ocenę zawarł w swym wyroku z dnia 6 lutego 2003r. sygn. akt II SA/Gd 53/01, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku, obejmując nią również stwierdzenia zawarte w protokole oględzin z dnia [...] 2000r., których wynik, zdaniem skarżącej świadczy o tym, że ściany stojące obecnie są innymi ścianami niż te, objęte decyzją o rozbiórce.
W takim przypadku, należy stwierdzić, że zaprzeczenie przez skarżącą osądowi dokonanemu przez sąd administracyjny, oparte na twierdzeniu, że obiekt został postawiony na podstawie innego projektu, nie opiera się na wykazaniu istotnej zmiany stanu faktycznego i tym samym nie wyłącza zasady związania sądu oraz organu w sprawie (art. 153 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Co więcej, takie zaprzeczenie mija się z wnioskami płynącymi z doświadczenia życiowego, gdyż skarżąca nie mogła nie zdawać sobie sprawy z doniosłości wykonania decyzji o rozbiórce, szczególnie w kontekście dalszej, samowolnej i kosztownej budowy. Nie jest wiarygodnym w takiej sytuacji poprzestanie na złożeniu pisma z informacją, co zresztą nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy, bez zapewnienia sobie jakiegokolwiek potwierdzenia tego faktu. Tym bardziej, że skarżąca, jak sama podkreśla, jest adwokatem. Nie jest wiarygodnym również twierdzenie o złożeniu zawiadomienia z datą, kiedy to skarżąca wyraźnie, kilkakrotnie oświadcza, że budowę dokończyła. Nie przemawia również w jej sprawie chęć "upraszczania sprawy".
Zatem decyzja o nakazie rozbiórki, będąc decyzją ostateczną prawidłową i przedmiotową, na mocy której strona nabyła prawo, mogła być wyeliminowana z obrotu prawnego jedynie w trybie art. 155 kpa.
Powołany przepis prawa wyznacza możliwość uchylenia decyzji w oparciu o zgodę stron, brak przepisów szczególnych, które się temu sprzeciwiają oraz interes społeczny lub słuszny interes strony.
Konstrukcja tego przepisu w zakresie oceny ostatniej z wymienionych przesłanek dopuszcza pewien rodzaj uznania organu administracyjnego, którego ocena przez sąd administracyjny polega na zbadaniu czy nie przekroczono jego granic.
W ocenie sądu uznając, że w przypadku samowolnego rozpoczęcia budowy oraz samowolnego wybudowania obiektu pomimo decyzji o rozbiórce, za uchyleniem decyzji o rozbiórce nie przemawia słuszny interes strony, należało stwierdzić, że organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a wskazane przesłanki są niewątpliwe i dostatecznie zindywidualizowane.
Co do tego Sąd nie miał żadnych wątpliwości również w świetle bezspornie świadomie składanych przez Teresę P. przed organami administracji publicznej, sprzecznych oświadczeń. W takim przypadku nie można przyjąć za nieprawidłową odmowę uchylenia ostatecznej, prawidłowej decyzji, ponieważ mimo, że skarżąca ma interes w uchyleniu decyzji, niemniej w jej przypadku nie można mówić o interesie słusznym, a więc takim, który w powszechnym rozumieniu jest interesem godnym ochrony. Nie można tym samym uznać istnienia interesu społecznego.
Natomiast dalsza ocena istnienia przesłanek z art. 155 kpa stała się zbędna.
Mając na względzie powyższe oraz zgodnie z art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI