II SA/BD 465/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2022-09-20
NSAinneŚredniawsa
szkolnictwo wyższestudia doktoranckiestypendium doktoranckiestypendium projakościoweocena osiągnięćprawo o szkolnictwie wyższympostępowanie administracyjneWSA Bydgoszcz

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę doktorantki na decyzję Rektora o nieprzyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego, uznając, że ocena osiągnięć naukowych i ich związek z kierunkiem studiów mieści się w granicach uznania administracyjnego.

Doktorantka M. P. zaskarżyła decyzję Rektora o odmowie przyznania zwiększenia stypendium doktoranckiego, zarzucając zmianę zasad punktacji i błędną ocenę jej osiągnięć naukowych. Sąd administracyjny uznał jednak, że Rektor prawidłowo zastosował przepisy prawa, a ocena osiągnięć naukowych i ich związku z kierunkiem studiów (filozofia) mieści się w granicach uznania administracyjnego. Doktorantka zajęła trzecie miejsce na liście rankingowej, co uplasowało ją poza grupą 30% najlepszych doktorantów uprawnionych do stypendium.

Sprawa dotyczyła skargi doktorantki M. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii o nieprzyznaniu jej zwiększenia stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2021/2022. Doktorantka zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym zmianę zasad naliczania punktów w porównaniu do lat poprzednich oraz błędną ocenę jej osiągnięć naukowych, które jej zdaniem miały związek z kierunkiem studiów (filozofia). Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że stypendia projakościowe przyznawane są na zasadzie konkursu, a uprawnienie przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów. Doktorantka uzyskała 58 punktów, co uplasowało ją na trzecim miejscu na liście rankingowej, poza grupą uprawnionych. Rektor podkreślił, że ocena osiągnięć naukowych musi być ściśle związana z kierunkiem studiów doktoranckich, a w tym przypadku były to studia z zakresu filozofii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, uznając, że decyzja Rektora jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że ocena wartości osiągnięć badawczych i naukowych pozostaje poza kontrolą sądu, a kontrola decyzji ogranicza się do zachowania trybu postępowania i oceny, czy decyzja nie ma charakteru dowolnego. Sąd uznał, że Rektor prawidłowo zastosował przepisy prawa, a kryterium oceny osiągnięć naukowych ściśle powiązane z kierunkiem studiów nie narusza granic uznania administracyjnego. Sąd podkreślił również, że przyznanie stypendium 3 doktorantom, zamiast 2 (30% z 7 doktorantów), naruszyłoby obowiązujące przepisy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może stosować kryteria oceny osiągnięć naukowych ściśle powiązane z kierunkiem studiów doktoranckich, nawet jeśli jest to zawężenie w stosunku do lat poprzednich, o ile mieści się to w granicach uznania administracyjnego i nie narusza przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ocena wartości osiągnięć badawczych i naukowych doktoranta, w tym ich związku z kierunkiem studiów, pozostaje w gestii uczelni i mieści się w granicach uznania administracyjnego, o ile nie jest dowolna i jest zgodna z obowiązującym regulaminem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.s.w. art. 200a § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej.

Przepisy wprowadzające art. 286 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, mogą otrzymywać zwiększenie stypendium doktoranckiego na zasadach dotychczasowych.

Pomocnicze

u.p.s.w. art. 94b § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Przepisy wprowadzające art. 286 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Regulaminy przyjęte przed wejściem w życie ustawy zachowują moc do 31 grudnia 2023 r.

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania do organów administracji publicznej.

k.p.a. art. 8 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwowych.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice kontroli sądowej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zmiana zasad naliczania punktów za osiągnięcia naukowe w porównaniu do lat poprzednich. Błędna ocena osiągnięć naukowych skarżącej i brak związku z kierunkiem studiów (filozofia). Niewystarczające uzasadnienie decyzji Rektora. Naruszenie zasady, że stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów, poprzez przyznanie go tylko dwóm osobom, gdy skarżąca była trzecia.

Godne uwagi sformułowania

ocena wartości osiągnięć badawczych i naukowych pozostaje poza kontrolą Sądu kontrola decyzji ogranicza się w głównej mierze do kontroli zachowania trybu postępowania i oceny czy decyzja nie ma charakteru dowolnego ścisłe powiązanie oceny wartości osiągnięć badawczych i naukowych z kierunkiem studiów doktoranckich i tematem rozprawy doktorskiej nie może być przedmiotem krytycznej oceny, skoro wiąże się ze zwiększeniem stypendium doktoranckiego odejście od wyżej określonych zasad spowodowałoby przekroczenie dopuszczalnej liczby 30% uprawnionych do otrzymania stypendium, a tym samym naruszenie obowiązującego prawa

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Korycka

sędzia

Mariusz Pawełczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendiów doktoranckich, zasady oceny osiągnięć naukowych przez uczelnie, stosowanie limitu 30% najlepszych doktorantów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz wewnętrznych regulaminów uczelni. Ocena osiągnięć naukowych jest uznaniowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak uczelnie interpretują zasady przyznawania stypendiów doktoranckich i jak sądy oceniają te interpretacje. Jest to istotne dla doktorantów i środowiska akademickiego.

Czy Twoje osiągnięcia naukowe kwalifikują Cię do stypendium? Sąd wyjaśnia zasady oceny.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 465/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Katarzyna Korycka
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 200 a ust. 1 w zw. z art. 94b ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., nr L. Dz. 90-DRSS-4611-2-1-2021 Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), art. 286 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 r., poz. 1669 ze zm.) oraz § 3 ust. 1-2 i § 10 Zarządzenia Nr [...] Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] września 2013 r. - Regulamin zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych (tekst jednolity zarządzenia ogłoszony obwieszczeniem nr [...] Rektora UMK w T. z dnia [...] lipca 2020 r., Biuletyn Prawny UMK z 2020 r. poz. 264), orzekł o nieprzyznaniu M. P. zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na rok akademicki 2021/2022.
W uzasadnieniu decyzji Rektor UMK wyjaśnił, iż zgodnie z art. 286 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 3 ust. 1-2 Regulaminu zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych, stypendia projakościowe przyznawane są na zasadzie konkursu. Zgodnie z § 10 wnioski podlegają zaopiniowaniu przez Komisję ds. studiów doktoranckich, która ustala listę rankingową. Uprawnienie do otrzymywania stypendium projakościowego przysługuje dla nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich, jednak zainteresowana nie znalazła się w grupie osób uprawnionych do otrzymywania stypendium projakościowego, w związku z czym orzeczono jak w sentencji.
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2022 r., [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Rektor UMK podniósł, że na podstawie złożonego sprawozdania z uzyskanych osiągnięć z pracy badawczej oraz osiągnięć naukowych zrealizowanych w roku akademickim 2020/2021, mgr M. P. otrzymała 58 punktów, w tym:
. 0 punktów za zaangażowanie w realizację badań naukowych,
. 58 punktów za zaangażowanie w pracę badawczą
Osiągnięcia naukowo-badawcze doktorantki zostały ocenione na podstawie "Zasad naliczania punktów w trakcie procedury ewaluacyjnej wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego (tzw. rektorskiego) i projakościowego na Wydziale Filozofii i Nauk Społecznych UMK - studia doktoranckie w zakresie filozofii" z dnia [...].08.2020 r. Punkt pierwszy ww. zasad stanowi: "Punktowane są tylko osiągnięcia związane z kierunkiem studiów, udokumentowane oraz pochodzące z roku akademickiego poprzedzającego rok akademicki, w którym ma być wypłacane stypendium." Należy przez to, w ocenie Rektora UMK rozumieć, że: osiągnięcia naukowo-badawcze brane pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowania zadań projakościowych dotyczą tylko osiągnięć uzyskanych na kierunku studiów doktoranckich - w przypadku M. P., na studiach doktoranckich z zakresu filozofii.
Mając na uwadze powyższe, Komisja ds. studiów doktoranckich z zakresu filozofii oceniając wniosek M. P., kierowała się osiągnięciami, które są:
. związane konkretnie ze studiami z zakresu filozofii,
. dotyczą badań prowadzonych w ramach przygotowania rozprawy doktorskiej na kierunku filozofia,
. mają charakter naukowy.
Rektor UMK zwrócił też uwagę, że M. P. obecnie figuruje na liście doktorantów, którym przedłużono studia doktoranckie, przy czym na IV roku i przedłużeniach studiów doktoranckich z zakresu filozofii studiuje 7 doktorantów. Licząc 30% z ogółu doktorantów na IV roku i przedłużeniach to 2,1. Zgodnie z zasadą, że stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na każdym roku na studiach doktoranckich z zakresu filozofii, liczba osób, które mogły otrzymać stypendium to 2. Odejście od tej zasady spowodowałoby przekroczenie dopuszczalnej liczby 30% uprawnionych do otrzymania stypendium, a tym samym niezastosowanie się do litery prawa.
Z uzyskaną liczbą 58 punktów za osiągnięcia w pracy badawczej oraz pracy naukowej na studiach doktoranckich z zakresu filozofii w roku akademickim 2020/2021, M. P. zajęła trzecią pozycję na liście rankingowej. W efekcie uplasowała się poza gronem 30% uprawnionych do otrzymania stypendium projakościowego na studiach doktoranckich z zakresu filozofii na IV roku i przedłużeniach.
W skardze do Sądu M. P. zarzuciła decyzji Rektora UMK z dnia [...] marca 2022 r., [...] naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 § 2 kpa poprzez zmianę zasad naliczania punktów w postępowaniu o przyznanie stypendium doktoranckiego w stosunku do postępowań z lat 2019/2020 i 2020/2021 przy niezmienionym stanie prawnym i faktycznym oraz zmianę zasad zaliczania liczby studentów w poczet liczby 30% najlepszych studentów na danym kierunku studiów na danym roku.
Ponadto skarżąca zarzuciła dokonanie przez organ błędnej oceny materiału dowodowego poprzez arbitralne uznanie, bez zwrócenia się do skarżącej o wyjaśnienia, że osiągnięcia z punktów 1-4 tabeli pn. "Osiągnięcia w pracy badawczej, osiągnięcia naukowe lub osiągnięcia artystyczne uzyskane w roku akademickim 2020/2021" nie mają związku z kierunkiem studiów doktoranckich skarżącej, tj. filozofią, co stanowi naruszenie przepisu art. 80 kpa.
Z uwagi na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r., o przeprowadzenie dowodu z dokumentów - wniosku M. P. o zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych w roku akademickim 2019/2020 i 2020/2021 oraz decyzji o przyznaniu zwiększenia stypendium wydanych na podstawie ww. wniosków - na okoliczność przyznania skarżącej punktów za prace badawcze analogiczne do tych wskazanych we wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium w roku akademickim 2021/2022, za który skarżącej odmówiono przyznania punktów. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do przedłożenia ww. dokumentów oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że decyzja z dnia [...] grudnia 2021r. została sporządzona z rażącym naruszeniem przepisu art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia tejże decyzji w ogóle nie wynika dlaczego skarżącej odmówiono zwiększenia stypendium, poza stwierdzeniem, że nie znalazła się na liście rankingowej. Dopiero w drugiej decyzji wskazano liczbę punktów, które skarżąca otrzymała oraz podano liczbę studentów na kierunku filozofia na czwartym roku i wskazano, że trzecia osoba na liście nie kwalifikuje się do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Organ nie wskazał jednak, ile punktów należało zdobyć aby świadczenie otrzymać, co bardzo utrudnia, jeżeli nie uniemożliwia, ustalenie prawidłowości przyznania i nieprzyznania świadczenia poszczególnym studentom.
Skarżąca zarzuciła błędne nieprzyznanie jej punktów za osiągnięcia wyszczególnione w wierszach 1-4 tabeli zawierającej wskazanie osiągnięć w pracy badawczej. Komisja ds. studiów doktoranckich nie przyznała skarżącej punktów za przedmiotowe osiągnięcia z powodu domniemanego braku związku ze studiami na kierunku filozofia, jednak nikt z członków komisji nie zwrócił się do skarżącej z wnioskiem o wyjaśnienia owego związku, nawet po tym, gdy skarżąca złożyła pisemne uwagi do opinii komisji. Tymczasem związek przedmiotowych badań występuje, co skarżąca wyjaśniła w pisemnych uwagach złożonych komisji.
W powyższej kwestii, zdaniem skarżącej, bardzo istotne jest też to, że w latach 2019/2020 i 2020/2021 skarżąca otrzymywała zwiększenie stypendium doktoranckiego na podstawie tego samego przepisu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (art. 200a w zw. z art. 286 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669) i na podstawie tego samego regulaminu - Zasady naliczania punktów w trakcie procedury ewaluacyjnej wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego (tzw. rektorskiego) i projakościowego na Wydziale Filozofii i Nauk Społecznych UMK -studia doktoranckie w zakresie Filozofii. Wówczas jej prace badawcze były punktowane, pomimo że były one analogiczne jak te, za które w tym roku akademickim odmówiono przyznania punktów. Owa analogia polega na tym, że prace w grancie odbywały się pod kierunkiem tej samej osoby, finansowane były z tego samego lub podobnego źródła (wojewódzki konserwator zabytków/ ministerstwo kultury i dziedzictwa narodowego), polegały na wykonywaniu tych samych lub podobnych zadań, w jednym wypadku na tym samym stanowisku w kolejnych sezonach badawczych. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla tej zmiany w punktowaniu, co stanowi naruszenie przepisu art. 8 § 2 kpa.
Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że pomimo znajdowania się na trzecim miejscu listy rankingowej i tak winno było zostać przyznane zwiększenie stypendium doktoranckiego. W niniejszej sprawie, przy 7 studentach na kierunku filozofia na czwartym roku, 30% z nich stanowi 2,1 studenta. W dotychczasowej praktyce, od momentu uznania przez organ za niedopuszczalną - odmowy przyznania przedmiotowego stypendium jedynej osobie uprawnionej, organ przyjmował, że ostatnią pozycją rankingową związaną z powstaniem uprawnienia do otrzymania stypendium jest ta pozycja, która 30% uprawnionych odpowiada choćby w części niecałkowitej. Ustawowe wyrażenie "nie więcej niż" interpretowano w ten sposób, że jako odbiegające od przedmiotowej normy prawnej traktowano dopiero przyznanie stypendium osobie, której pozycja na liście rankingowej nie odpowiadałaby 30% choćby w części ułamkowej. Zgodnie z dotychczasową praktyką zwiększenie stypendium powinny otrzymać więc trzy pierwsze osoby z liczby rankingowej.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W zakresie zatem dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w granicach tak określonej kognicji kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że rozstrzygnięcie to jest zgodne z prawem.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej była decyzja Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] marca 2022 r., [...] o utrzymaniu w mocy decyzji własnej z dnia [...] grudnia 2021 r. o nie przyznaniu M. P. zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na rok akademicki 2021/2022.
Zgodnie z art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669, zwanej dalej Przepisami wprowadzającymi) doktoranci, którzy rozpoczęli stacjonarne studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020, mogą otrzymywać zwiększenie stypendium doktoranckiego, o którym mowa w art. 200a ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, na zasadach dotychczasowych. Stosownie do art. 286 ust. 2 Przepisów wprowadzających, do dnia 31 grudnia 2023 r. regulaminy, o których mowa w art. 200a ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, przyjęte przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, zachowują moc.
Wobec zatem znajdującego zastosowanie w tej sprawie art. 200a ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2183 ze zm., zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym), zwiększenie stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej, o której mowa w art. 94b ust. 1 pkt 5, przysługuje doktorantom wyróżniającym się w pracy naukowej i dydaktycznej.
Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego opisuje regulamin określony przez rektora, po uzyskaniu opinii właściwego organu samorządu doktorantów, z uwzględnieniem zasady, że uprawnienie do otrzymywania tego stypendium przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich.
Cytowany przepis art. 200a ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym określa natomiast jedynie minimalne reguły przyznawania zwiększenia wysokości stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej. Takie uregulowanie oznacza, że to regulaminy poszczególnych uczelni precyzują sposób postępowania w tym zakresie. W istocie zatem prawo strony do zwiększenia stypendium jest gwarantowane przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym, natomiast procedura jego przyznania pozostawiona została względnemu uznaniu rektora uczelni, który określa ją w drodze stosownego regulaminu.
Tryb przyznawania zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej w Uniwersytecie M. K. w T. został określony w zarządzeniu Nr [...] Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] września 2013r. - Regulamin zwiększania stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych (tekst jednolity zarządzenia ogłoszony obwieszczeniem nr [...] Rektora UMK w T. z dnia [...] lipca 2020 r., Biuletyn Prawny UMK z 2020 r. poz. 264). Zgodnie z § 3 ust. 2 i § 6 ust. 2 Regulaminu, uprawnienie do otrzymania stypendium projakościowego przysługuje nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich. Stypendium projakościowe może być przyznane doktorantowi, który wyróżniał się osiągnięciami w pracy badawczej, osiągnięciami naukowymi lub osiągnięciami artystycznymi w poprzednim roku studiów. Oznacza to, że wydana w tym przedmiocie decyzja, oparta na ocenie właściwego podmiotu, ma charakter uznaniowy. Badając prawidłowość takiej decyzji należy ocenić, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Należy podkreślić, że ocena wartości osiągnięć badawczych i naukowych pozostaje poza kontrolą Sądu. Kontrola zaś decyzji ogranicza się w głównej mierze do kontroli zachowania trybu postępowania i oceny czy decyzja nie ma charakteru dowolnego.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Rektora odpowiada prawu zarówno procesowemu, jak i materialnemu, a zarzuty podniesione w skardze należało uznać za nieuzasadnione. Rektor w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwzględnił, wbrew stanowisku skarżącej, w szczególności przepisy k.p.a., dokonując ich prawidłowej wykładni i zastosowania. Przede wszystkim, z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy ww. decyzję Rektora z [...] grudnia 2021 r. o nieprzyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych na rok akademicki 2021/2022, doszło do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Rektor podjął bowiem, na co wskazują dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy, czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.
Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje ponadto, że Rektor w sposób prawidłowy i zgodny zasadą zaufania do organów administracyjnych (art. 8 § 1 k.p.a.) oraz wyżej powołaną zasadą prawdy obiektywnej, rozpatrzył całokształt materiału dowodowego sprawy, w tym wziął pod uwagę okoliczność, iż na podstawie złożonego sprawozdania z uzyskanych osiągnięć z pracy badawczej oraz osiągnięć naukowych zrealizowanych w roku akademickim 2020/2021, M. P. otrzymała 58 punktów, w tym:
1. 0 punktów za zaangażowanie w realizację badań naukowych,
2. 58 punktów za zaangażowanie w pracę badawczą, w tym:
o 10 punktów za wystąpienie z referatem pt. "Jeśli ktoś się zaraził, to był to jego prywatny pech...." Społeczne konstruowanie obecności w oparciu o narrację higieniczną, czyli HIV/AIDS a "problem gejowski" za żelazną kurtyną na interdyscyplinarnej ogólnopolskiej konferencji naukowej z serii Czystość i brud, "Higiena za żelazną kurtyną (1945-1989/1991, organizowanej przez Wydział Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum w B., UMK w T., Zakład Historii Medycyny i Pielęgniarstwa oraz Fundację Naukową "Bydgoska Szkoła Historii Nauk Medycznych" w dniu 10-11 grudnia 2020 r.,
o 20 punktów za wygłoszenie referatu w języku angielskim: "Is ecology a religion? An attempt to analysis of the statements of the hierarcgies of the Catholic Church in P. as trigger point for discussion on the fideistic status of environmentalism" na międzynarodowej konferencji naukowej "The Sixth International Congress of Religious Studies: Belief-Imagination - Konwlegde. New Paths of Religious Studies in the 21 st. Century", w dniu 27 września-1 października 2021 r.,
o 20 punktów za przygotowanie i oddanie do druku artykułu (rozdział "Społeczne konstruowanie obecności w oparciu o narrację higieniczną, na przykładzie epidemii HIV/AIDS za żelazną kurtyną (1945-1989/1991)" w monografii "Czystość i brud",
o 8 punktów - opinia opiekuna naukowego na temat działalności naukowo dydaktycznej w roku akademickim 2020/2021.
Komisja ds. studiów doktoranckich z zakresu filozofii oceniając wniosek skarżącej, kierowała się osiągnięciami, które są:
o związane konkretnie ze studiami z zakresu filozofii,
o dotyczą badań prowadzonych w ramach przygotowania rozprawy doktorskiej na kierunku filozofia,
o mają charakter naukowy
stosując kryteria określone w "Zasadach naliczania punktów w trakcie procedury ewaluacyjnej wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego (tzw. rektorskiego) i projakościowego na Wydziale Filozofii i Nauk Społecznych UMK - studia doktoranckie w zakresie filozofii" z dnia [...].08.2020 r., zgodnie z którymi osiągnięcia naukowo-badawcze kwalifikujące do dofinansowania zadań projakościowych dotyczą tylko osiągnięć uzyskanych na kierunku studiów doktoranckich, co w przypadku skarżącej oznacza studia doktoranckie z zakresu filozofii. Punkt pierwszy ww. zasad stanowi bowiem, że punktowane są tylko osiągnięcia związane z kierunkiem studiów, udokumentowane oraz pochodzące z roku akademickiego poprzedzającego rok akademicki, w którym ma być wypłacane stypendium, przez co należy rozumieć, że osiągnięcia naukowo-badawcze brane pod uwagę przy ocenie wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji podmiotowej na dofinansowanie zadań projakościowych dotyczą tylko osiągnięć uzyskanych na kierunku studiów doktoranckich.
Przyjęcie takiego kryterium oceny, choć jak twierdzi skarżąca zawężającego w stosunku do przyjętego w latach poprzednich, w przekonaniu Sądu nie narusza granic uznania administracyjnego i nie nosi cech dowolności. Ścisłe powiązanie oceny wartości osiągnięć badawczych i naukowych z kierunkiem studiów doktoranckich i tematem rozprawy doktorskiej nie może być przedmiotem krytycznej oceny, skoro wiąże się ze zwiększeniem stypendium doktoranckiego. Ocena jest zatem racjonalna przedmiotowo.
Uprawnienie do otrzymania stypendium projakościowego na Wydziale Filozofii i Nauk Społecznych UMK przysługuje, nie więcej niż 30% najlepszych doktorantów na poszczególnych latach studiów doktoranckich - na IV roku i przedłużeniach studiów doktoranckich z zakresu filozofii studiuje 7 doktorantów, to licząc 30% z ogółu doktorantów na IV roku i przedłużeniach – otrzymujemy wielkość 2,1, a więc liczba osób, które mogły otrzymać stypendium to 2. Skarżąca zajęła trzecią pozycję na liście rankingowej, ponieważ – jak wynika ze sprawozdania z uzyskanych osiągnięć z pracy badawczej oraz osiągnięć naukowych zrealizowanych w roku akademickim 2020/2021, otrzymała 0 punktów za zaangażowanie w realizację badań naukowych oraz 58 punktów za zaangażowanie w pracę badawczą, skutkiem czego uplasowała się poza gronem 30% uprawnionych do otrzymania stypendium projakościowego na studiach doktoranckich z zakresu filozofii na IV roku i przedłużeniach. Opcja przyjęcia wartości całkowitej w ocenie Sądu nie narusza przepisów prawa. Słuszne jest zatem stanowisko Rektora UMK, że odejście od wyżej określonych zasad spowodowałoby przekroczenie dopuszczalnej liczby 30% uprawnionych do otrzymania stypendium, a tym samym naruszenie obowiązującego prawa.
Wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które były brane przez organ w sprawie i ma odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach, jak również zawiera ustosunkowanie się do zarzutów ponoszonych przez Skarżącą. Natomiast stanowisko prawne organu uwzględnia znajdujące się w aktach sprawy dowody, jak również, mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, w tym przede wszystkim obowiązujące na Uniwersytecie i mające zastosowanie w odniesieniu do wniosków o przyznanie stypendium doktoranckiego.
Sąd mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI