II SA/BD 451/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2023-09-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowygospodarstwo domoweadresnieruchomośćpomoc społecznapostępowanie administracyjneprawo materialneinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że brak odrębnego adresu dla lokalu na piętrze budynku nie powinien stanowić przeszkody w jego przyznaniu, jeśli wynika to z przepisów prawa.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego M. P., która zamieszkuje odrębne gospodarstwo domowe na piętrze budynku, gdzie na parterze mieszkają jej rodzice. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, argumentując, że lokal skarżącej nie posiada odrębnego adresu, a wnioskodawczyni nie podjęła formalnych działań w celu jego ustalenia. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że brak możliwości prawnej nadania odrębnego adresu dla kondygnacji budynku, zgodnie z rozporządzeniem, wypełnia przesłankę z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, co powinno skutkować przyznaniem świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Łasku odmawiającą przyznania dodatku węglowego. Problem prawny dotyczył interpretacji art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym w sytuacji, gdy wnioskodawczyni zamieszkuje odrębne gospodarstwo domowe na piętrze budynku, który ma jeden numer porządkowy, a nadanie odrębnego adresu dla kondygnacji jest prawnie niemożliwe zgodnie z § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Organy administracji uznały, że brak formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. jest podstawą do odmowy. Sąd administracyjny uznał jednak, że taka interpretacja jest błędna. Stwierdził, że nieustalenie odrębnego adresu wynika z obiektywnej niemożliwości prawnej, co wypełnia przesłankę z art. 2 ust. 3c ustawy. Sąd podkreślił, że celem ustawodawcy było objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych i odformalizowanie procedury. W związku z tym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wykładni sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak możliwości prawnej nadania odrębnego adresu dla lokalu na piętrze budynku nie stanowi przeszkody w przyznaniu dodatku węglowego, jeśli wnioskodawca spełnia pozostałe przesłanki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieustalenie odrębnego adresu wynika z obiektywnej niemożliwości prawnej, co wypełnia przesłankę z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Celem ustawodawcy było objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

u.d.w. art. 2 § ust. 1

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3a

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3b

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3c

Ustawa o dodatku węglowym

W przypadku braku możliwości ustalenia odrębnego adresu dla gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym samym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b, jeśli źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.

u.d.w. art. 2 § ust. 3d

Ustawa o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § ust. 3e

Ustawa o dodatku węglowym

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów art. 6 § pkt 8

Nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków.

Pomocnicze

u.w.t.i.r.o.c.e.b. art. 27a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

u.w.t.i.r.o.c.e.b. art. 27g § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości prawnej nadania odrębnego adresu dla lokalu na piętrze budynku, zgodnie z § 6 pkt 8 rozporządzenia, wypełnia przesłankę z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Celem ustawodawcy było objęcie wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych, co wymaga odformalizowanej procedury. Organy błędnie uzależniły przyznanie dodatku od formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu, które były prawnie niemożliwe.

Odrzucone argumenty

Odmowa przyznania dodatku węglowego z powodu braku odrębnego adresu dla lokalu skarżącej. Niewystarczające podjęcie formalnych działań w celu ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków brak możliwości prawnej wynikającej z regulacji zawartej w § 6 pkt 8 rozporządzenia

Skład orzekający

Magdalena Sieniuć

przewodniczący sprawozdawca

Michał Zbrojewski

członek

Marcin Olejniczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacjach braku możliwości ustalenia odrębnego adresu dla lokalu w budynku wielorodzinnym, gdy wynika to z przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nadawaniem adresów i przepisów ustawy o dodatku węglowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy prawa administracyjnego mogą tworzyć bariery dla obywateli, a sądy administracyjne mogą interweniować, aby zapewnić sprawiedliwość i zgodność z celem ustawy. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w codziennych sytuacjach.

Dodatek węglowy mimo braku odrębnego adresu? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 516/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Magdalena Sieniuć /przewodniczący sprawozdawca/
Marcin Olejniczak
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1692
art. 2 ust. 1 i ust. 3 -3e
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 438
art. 27a ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 239 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 6 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2023 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 6 marca 2023 roku nr SKO.4146.286.23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Łasku z dnia 20 stycznia 2023 roku nr MGOPS.530.5003.2022.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 marca 2023 r., nr SKO.4146.286.23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.w.", utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Łasku z dnia 20 stycznia 2023 r. odmawiającą przyznania M. P. dodatku węglowego.
Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia 20 stycznia 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania M. P. dodatku węglowego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że strona nie podjęła formalnych działań mających na względzie ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla prowadzonego przez siebie gospodarstwa domowego we wskazanym lokalu.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. P., kwestionując zasadność odmowy przyznania jej dodatku węgłowego. Wskazała przy tym, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie ma możliwości nadania numeru dla lokalu, który zajmuje.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 6 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że M. P. wystąpiła w dniu 30 listopada 2022 r. do Burmistrza Łasku z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego. Z wywiadu środowiskowego wynika, że prowadzi ona odrębne gospodarstwo domowe.
Mając na względzie treść art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym organ odwoławczy wskazał, że możliwość przyznania dodatku węglowego, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
Powyższe, zdaniem Kolegium, oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów został ustanowiony wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. W ocenie organu II instancji, oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w urzędzie gminy przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia.
Uwzględniając powyższe Kolegium wskazało, że o ile zostało stwierdzone, iż skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, to jednak jej lokal, znajdujący się w budynku mieszkalnym dzielonym z rodzicami, nie posiada własnego numeru porządkowego. Budynek ma jeden numer porządkowy. Brak podjęcia koniecznych działań mających na względzie uzyskanie numeru porządkowego wynika z akt sprawy.
Skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi.
Skarżąca zarzuciła niezgodność z prawem decyzji obu instancji i wydanie ich z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj.: art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym przez błędną ich wykładnię i przepisu § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. poz. 1368) przez niezastosowanie tego przepisu do niniejszej sprawy, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że wniosek o wypłatę dodatku węglowego został złożony w dniu 30 listopada 2022 r., a lokal zajmowany przez wnioskodawczynię jest odrębnym lokalem i ogrzewany jest współdzielonym źródłem ogrzewania, a także dodała, iż nie było możliwym do dnia 30 listopada 2022 r. dokonanie ustalenia odrębnego adresu dla tego lokalu.
Skarżąca wyjaśniła również, że w dniu 4 stycznia 2023 r. został przeprowadzony w budynku przy ul. [...] w Ł., w miejscu zamieszkania wnioskodawczyni, wywiad środowiskowy w trybie przepisu art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym. W notatce służbowej z tego wywiadu stwierdzono zamieszkiwanie pod jednym adresem (ul. [...] w Ł., [...] Ł.) w odrębnych lokalach dwóch gospodarstw domowych (wnioskodawczyni - l piętro i A. W. - parter) oraz ogrzewanie budynku - tych lokali współdzielonym kotłem c.o. (węglowym).
W dalszej kolejności skarżąca zarzuciła uchybienie przez organ odwoławczy przepisom:
a) art. 64 § 2 k.p.a. i art. 79a § 1 k.p.a. - przez nieuwzględnienie w ponownym rozpoznaniu sprawy:
- niedokonania w wezwaniu organu I instancji z dnia 19 grudnia 2022 r. prawidłowego oznaczenia braku dokumentu, dla którego organ wystosował to wezwanie (art. 64 § 2),
- niewskazania w zawiadomieniu z dnia 9 stycznia 2023 r. niespełnienia lub niewykazania przez wnioskodawczynię przesłanki zależnej od wnioskodawczyni, brak nawet wskazania przepisu ustawy o dodatku węglowym, z którego wynika taka przesłanka (art. 79a § 1), co wpłynęło na brak pełnego przedstawienia przez wnioskodawczynię w postępowaniu pierwszoinstancyjnym okoliczności faktycznych i prawnych uniemożliwiających ustalenie do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu dla odrębnego lokalu zamieszkałego przez wnioskodawczynię (o którym mowa w przepisie art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym), a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bo przy podkreśleniu tych okoliczności przed wydaniem decyzji organ, rozstrzygając sprawę, mógłby przyznać dodatek węglowy według przepisu art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym (wobec ustalenia w wywiadzie środowiskowym spełnienia wszystkich pozostałych przesłanek z art. 2 ust. 3d powołanej ustawy do takiego przyznania);
b) art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. - przez niedokonanie w rozpoznaniu sprawy:
- dopuszczenia notatki służbowej z wywiadu środowiskowego w zakresie wynikającego z treści tej notatki ustalenia okoliczności faktycznych zamieszkiwania wnioskodawczyni w budynku piętrowym w odrębnym lokalu położonym na kondygnacji I piętra (art. 75 § 1),
- w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego zebranego materiału dowodowego - także w zakresie wyżej przedstawionych w punkcie 1 braków wezwania i zawiadomienia oraz w niniejszym punkcie ustaleń wywiadu środowiskowego (art. 77 § 1 k.p.a. z uwzględnieniem zasady ogólnej postępowania prawdy obiektywnej z art.7 k.p.a.), przez co organ nie uwzględnił takich braków, w szczególności z takiej treści notatki z wywiadu środowiskowego, w roztrząsaniu wyników postępowania wyjaśniającego (co wynika i z uzasadnienia decyzji), a co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bo przy uwzględnieniu takich braków organ mógłby pogłębić analizę pełnego stanu faktycznego sprawy i okoliczności prawnej: normy prawa materialnego z § 6 pkt 8 wyżej powołanego rozporządzenia (o nienadawaniu numeru porządkowego - odrębnego adresu poszczególnym kondygnacjom budynku), co pozwoliłoby na ocenę przez organ, że wobec takiej niewzruszalnej przeszkody prawnej niemożliwym było na dzień 30 listopada 2022 r., także przy wniosku o wszczęcie procedury nadawania odrębnego adresu, ustalenie odrębnego adresu odrębnego lokalu zamieszkałego przez wnioskodawczynię na kondygnacji I piętra budynku (przy ul. [...] nr [...] w Ł.), a co spowodowałoby ziszczenie się przesłanki z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym o stwierdzeniu niemożliwości (z takich obiektywnych przyczyn) ustalenia do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu/odrębnego lokalu wnioskodawczyni, co przy wypełnieniu i pozostałych przesłanek z przepisu art. 2 ust. 3d tej ustawy do przyznania dodatku węglowego poprzez wyżej wskazane ustalenia w notatce służbowej z wywiadu środowiskowego, mogłoby dać asumpt do przyznania wnioskodawczyni wypłaty dodatku węglowego w drodze decyzji organu;
c) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez to, że uzasadnienie faktyczne decyzji odwoławczej (jak i pierwszoinstancyjnej) nie zawiera wskazania przyczyn, z powodu których organ nie powołał i odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom z pism wnioskodawcy, w szczególności z notatki służbowej w zakresie określonym wyżej w punkcie 2, co - z uwzględnieniem nietrafnego niezastosowania do niniejszej sprawy przepisu § 6 pkt 8 wyżej wskazanego rozporządzenia - spowodowało ograniczenie możliwości należytej weryfikacji stanu faktycznego sprawy i wpływ takiego ograniczenia na kontrolę zasadności rozstrzygnięcia, co mogło mieć taki istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy;
d) art. 140 k.p.a. - poprzez to, że doszło do takich wyżej wywiedzionych uchybień postępowania odwoławczego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, zwłaszcza przy zsumowaniu wyżej wskazanych skutków takich uchybień.
W ocenie skarżącej, w sytuacji położenia odrębnego lokalu zamieszkałego przez wnioskodawczynię w niniejszej sprawie na kondygnacji pierwszego piętra jednorodzinnego piętrowego budynku przy ul. [...] nr [...] w Ł. ([...] Ł.), istnieje prawna niemożliwość nadawania odrębnego adresu takiemu lokalowi wynikająca z przepisu § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, które to rozporządzenie zostało wydane w delegacji ustawowej z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (zatem § 6 ust. 8 tego rozporządzenia jest przepisem prawa materialnego). Zgodnie zaś z § 6 ust. 8 powołanego rozporządzenia, nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2023 r. skarżąca sprostowała uzasadnienie ww. wniesionej skargi w zakresie omyłek pisarskich.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 z późn.zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Kontrola ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego w dniu wydania zaskarżonej do Sądu decyzji.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę Sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.
W tym kontekście przede wszystkim należy wskazać, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.d.w.". Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez paliwa stałe rozumie się wegiel kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 u.d.w.).
W myśl zaś art. 2 ust. 3a u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Zgodnie z kolei z art. 2 ust. 3b u.d.w. w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Stosownie jednak do art. 2 ust. 3c u.d.w., w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.). Art. 2 ust. 3e u.d.w. stanowi zaś, iż w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
Analiza przywołanych uregulowań, jak również pozostałych przepisów ustawy o dodatku węglowym, prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek ten przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., w którym wskazano, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednak, że gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.).
Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy stwierdzić, że istota sporu, jaki wiodą strony, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku braku odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem i niepodjęcia w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu - skarżącej przysługuje dodatek węglowy.
Zauważyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że analiza powołanych przepisów ustawy o dodatku węglowym wskazuje, że ustawodawca nie uzależnia udzielenia wsparcia w zakupie paliwa stałego do ogrzewania mieszkań od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego. Brak złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego dla nieruchomości pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego (zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 299/23 i z dnia 13 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 395/23, a także z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 451/23, CBOSA).
Wychodząc z tych przesłanek Sąd w pełni podzielając powyższy pogląd, stoi na stanowisku, że w kontrolowanej sprawie organy obu instancji bezprawnie uzależniły przyznanie świadczenia skarżącej od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę, a mianowicie od podjęcia przez nią formalnych działań mających na celu ustalenie odrębnego adresu (tj. złożenia wniosku o nadanie dodatkowego/nowego numeru porządkowego).
W rozważanym aspekcie należy także zauważyć, że w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym dowodzą, że zamiarem ustawodawcy było objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, czemu służyć ma odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 210/23, CBOSA). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W tym kierunku powinna zatem zmierzać wykładnia przepisów ustawy.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca złożyła w dniu 30 listopada 2022 r. wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Z akt sprawy wynika, że na posesji znajduje się jeden budynek mieszkalny, część tego budynku zajmuje wnioskodawczyni wraz z rodziną (I piętro), a drugą część – rodzice wnioskodawczyni A. W. z żoną (parter). Budynek został zgłoszony do CEEB, a głównym (współdzielonym) źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe. Podczas przeprowadzonego w dniu 4 stycznia 2023 r. wywiadu środowiskowego stwierdzono, że w budynku pod jednym adresem (ul. [...] w Ł.) skarżąca wraz z rodziną (małżonkiem i dwójką dzieci) prowadzi odrębne od rodziców gospodarstwo domowe.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, nieustalenie przez skarżącą odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. jest konsekwencją braku możliwości prawnej wynikającej, jak trafnie wskazuje skarżąca - z regulacji zawartej w § 6 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r., poz. 1368). Zgodnie bowiem z tą regulacją, nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków. Ten stan rzeczy wypełnia zatem przesłankę określoną w art. 2 ust. 3c u.d.w. Kwestie te skarżąca wyjaśniła w trakcie wywiadu środowiskowego, o który wnioskowała w drodze pisma z dnia 30 listopada 2022 r., odwołując się wszakże do braku prawnej możliwości ustalenia odrębnego numeru porządkowego dla poszczególnych kondygnacji budynków (I piętra w wyżej wskazanym budynku mieszkalnym).
Na kanwie powyższych rozważań wziąwszy pod uwagę fakt, że ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków w celu uzyskania odrębnego numeru porządkowego, należało uznać, że wobec ustalonego stanu faktycznego, w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do przyznania skarżącej wnioskowanego przez nią dodatku węglowego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do powyższej oceny wystąpienia w sprawie przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącej wnioskowanego dodatku węglowego w kontekście przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie i wskazań Sądu w tej materii, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł jak w wyroku.
Sąd nie znalazł przy tym podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów związanych z wniesieniem skargi, gdyż stosownie do art. 239 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w niniejszej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, innych zaś kosztów w niniejszej sprawie nie poniosła.
ds

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI