II SA/BD 447/20

II SA/Bd 447/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2020-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 119/21 - Wyrok NSA z 2022-11-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 169 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Elżbietą Piechowiak asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi E. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na skarżącą [...] Sp. z o.o. w O. karę pieniężną z tytułu zadeklarowania w zgłoszeniu SENT nieprawidłowych danych dotyczących miejsca załadunku towaru.
W dniu [...] sierpnia 2018 r. od ww. decyzji złożone zostało odwołanie podpisane przez D. T. i jednocześnie opatrzone pieczątką firmową skarżącej spółki.
Analizując złożony środek zaskarżenia Dyrektor Izby Skarbowej (dalej powoływany jako "DIAS") uznał, że zawiera on brak formalny w postaci braku pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do reprezentowania spółki przed organem odwoławczym lub dokumentu potwierdzającego uprawnienie do reprezentowania spółki. Wobec tego, postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. wezwał D. T. do uzupełnienia ww. braku formalnego odwołania, pouczając go, że w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego odwołania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia, odwołanie pozostawione zostanie bez rozpatrzenia. Postanowienie to przesłane zostało do D. T. na wynikający z pieczątki firmowej, którą opatrzono odwołanie, adres skarżącej spółki ([...] ul. [...], [...]), jak również odrębną przesyłką na ten sam adres do wiadomości skarżącej spółki. Doręczenie nastąpiło w dniu [...] września 2018 r. (k. 154 i 155 akt administracyjnych), zaś brak formalny nie został uzupełniony.
W związku z powyższym, DIAS postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr [...] pozostawił wniesione odwołanie bez rozpatrzenia, wskazując, że brak reakcji wezwanego obligował organ podatkowy do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia z powodu niespełnienia warunków wynikających z art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej powoływanej jako "op").
Na powyższe postanowienie skarżąca [...] Sp. z o.o. w O. dnia [...] listopada 2018 r. złożyła zażalenie, w którym wnosząc o uchylenie przedmiotowego postanowienia oraz rozpatrzenie wniesionego w sprawie odwołania, zarzuciła naruszenie:
1) art. 169 § 1 w zw. art. 148 § 2 pkt 2 op poprzez uznanie, że doszło do doręczenia postanowienia o wezwaniu do usunięcia braków formalnych podczas, gdy zostało ono doręczone na adres siedziby pracodawcy pełnomocnika, co nie jest tożsame z doręczeniem w miejscu zatrudnienia;
2) art. 228 § 1 pkt 2 op poprzez pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, mimo, że pełnomocnik nie został poprawnie wezwany do usunięcia braków formalnych.
W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że wezwanie do usunięcia braków odwołania doręczone zostało na adres siedziby pracodawcy pełnomocnika spółki D. T.. Powołując się na art. 148 § 2 pkt 2 op wskazała jednocześnie, że organ błędnie utożsamił miejsce zatrudnienia adresata z siedzibą jego pracodawcy i podkreśliła, że pojęcia te nie są tożsame. Jak wyjaśniła, zatrudnienie dotyczy bowiem adresu zakładu pracy, natomiast zwrot "zakład pracy" nie jest tożsamy z pracodawcą. W ocenie skarżącej istotne jest więc miejsce, w którym osoba fizyczna, na rzecz której dokonywane jest doręczenie, faktycznie wykonuje obowiązki z tytułu umowy o pracę, przy czym miejscem wykonywania pracy D. T. jest miejsce prowadzenia działalności [...] sp. z o.o. znajdujące się w B. , czego dowodem jest umowa o pracę stanowiąca załącznik do zażalenia. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej, przesłanie wezwania skierowanego do D. T. na adres [...] sp. z o.o. ul. [...], [...], nie rodzi skutków prawnych, gdyż nie jest to jego miejsce zatrudnienia.
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, DIAS postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się m.in. na treść art. 169 § 1 op, wskazał, że D. T. został wezwany do złożenia dokumentów potwierdzających uprawnienie do reprezentowania strony skarżącej w przedmiotowym postępowaniu, jednak pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braku formalnego odwołania, brak ten nie został uzupełniony. Odnosząc się do zarzutów zażalenia DIAS wskazał, że organy podatkowe nie mają obowiązku w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego prowadzić poszukiwań adresu podatnika (pełnomocnika podatnika), jeżeli ten w sposób niebudzący wątpliwości zadeklarował go w składanych dokumentach oraz podkreślił, że to na podatniku (pełnomocniku podatnika) ciąży obowiązek deklarowania w poszczególnych dokumentach właściwego adresu, pod którym mogą być doręczane pisma i to podatnik (pełnomocnik podatnika) ponosi konsekwencje podania adresu nieprawidłowego. Zaznaczył jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie stroną postępowania nie jest osoba fizyczna tylko spółka [...] sp. z o.o., którą reprezentuje D. T.. Ponadto, jak wskazał DIAS, organ dysponował tylko jednym adresem skarżącej ([...]. z o.o. ul. [...], [...]), który wskazany został też przez D. T. w złożonym dnia [...] sierpnia 2018 r. odwołaniu. Tym samym, niezrozumiałym w ocenie organu odwoławczego jest zarzut dotyczący nieprawidłowego doręczenia postanowienia wzywającego do usunięcia braków formalnych odwołania, skoro pełnomocnik skarżącej pod własnoręcznym podpisem na odwołaniu umieścił pieczątkę firmową spółki [...] sp. z o.o., na której widnieje adres ul. [...], [...]. Co więcej, postanowienie wzywające do usunięcia braków formalnych skargi wysłane zostało na ten sam adres do D. T., jak i do wiadomości skarżącej spółki, i dnia [...] września 2018 r. zostało skutecznie doręczone B. G., tj. osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Organ wskazał ponadto, iż dnia [...] listopada 2018 r. skarżąca za pośrednictwem D. T. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania, w następstwie którego DIAS postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła skarżąca spółka, wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie:
- art. 169 § 1 w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 op w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r. poz. 708 ze zm., dalej jako "ustawa o SENT"), poprzez uznanie, że doszło do doręczenia postanowienia o wezwaniu do usunięcia braków formalnych podczas, gdy zostało ono dostarczone na adres siedziby pracodawcy pełnomocnika, co nie jest tożsame z doręczeniem w miejscu zatrudnienia,
- art. 228 § 1 pkt 2 op w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia, mimo, że postanowienie wzywające do usunięcia braków formalnych nie zostało skutecznie doręczone ze względu na nieprawidłowe rozpoznanie miejsca zatrudnienia; nie można więc stwierdzić, że uchybiono terminowi do uzupełnienia przedmiotowych braków
- art. 120, 121 § 1, 123 § 1 op w związku z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia, mimo że postanowienie wzywające do usunięcia braków formalnych nie zostało skutecznie doręczone,
- art. 217 § 1 pkt 4 op w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez wydanie postanowienia bez podstawy prawnej, tj. bez wskazania na jakich przepisach dotyczących doręczeń organ opiera swoje stanowisko,
- art. 217 § 2 op w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez wydanie postanowienia niezawierającego adekwatnego uzasadnienia prawnego, odnoszącego się do argumentacji spółki.
W uzasadnieniu skargi strona powieliła argumentację podniesioną w zażaleniu z dnia [...] października 2018 r., podnosząc dodatkowo zarzut braku odniesienia się przez organ do zarzutów skarżącej i wydania zaskarżonego postanowienia bez powołania podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z argumentacją wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał ponadto, że D. T. dopiero składając wniosek z dnia [...] października 2018 r. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego wskazał inny adres, tj. [...] [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), doprowadziła Sąd do stanowiska, że nie narusza ono prawa, co przemawia za oddaleniem wniesionej w sprawie skargi.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS jest pozostawienie bez rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu zadeklarowania w zgłoszeniu SENT nieprawidłowych danych dotyczących miejsca załadunku towaru.
Istota sporu sprowadza się zaś do oceny legalności zaskarżonego postanowienia przy uwzględnieniu – w szczególności – kwestii prawidłowości doręczenia wezwania do usunięcia braków odwołania, którą to skarżąca zakwestionowała, podnosząc, że przesłanie wezwania skierowanego do D. T. na adres [...] sp. z o.o. ul. [...], [...], nie rodzi skutków prawnych, gdyż nie jest to jego miejsce zatrudnienia. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu wydanie zaskarżonego postanowienia bez powołania podstawy prawnej oraz adekwatnego uzasadnienia prawnego.
Stosownie do treści art. 26 ust. 5 ustawy o SENT w sprawie właściwe było stosowanie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. I tak -odnosząc się do relewantnych z punktu widzenia niniejszej sprawy regulacji dotyczących doręczeń - wskazać należy, że w myśl art. 145 op pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (§ 1), a jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (§ 2). Stosownie zaś do treści art. 148 op osobom fizycznym pisma doręcza się pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (§1), a także w siedzibie organu podatkowego (§ 2 pkt 1) i w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata – adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (§ 2 pkt 2). Natomiast zgodnie z art. 151 § 1 op osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Ponadto przytoczyć należy również treść - powołanego w podstawie prawnej postanowienia wydanego w I instancji - art. 169 § 1 op, który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Przechodząc zatem do analizy wniesionej w sprawie skargi, w pierwszej kolejności wskazać należy, że pogląd w zakresie ww. spornej kwestii - dotyczącej prawidłowości doręczenia w przedmiotowej sprawie wezwania do usunięcia braków odwołania – w wyroku z dnia 17 grudnia 2019 r. o sygn. akt II GSK 1239/19 (dostępny na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query) wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, a tutejszy Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości go podziela i przyjmuje jako swój.
I tak, w ocenie NSA, wyrażonej w ww. wyroku, prawidłowym było doręczenie wezwania do usunięcia braków odwołania dokonane na jedyny adres skarżącej wskazany na tym odwołaniu, a zarazem jej adres zgodny z treścią wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, a tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 148 § 2 pkt 2 op. Postanowienie wzywające do usunięcia braków zostało skutecznie doręczone zarówno spółce, jak i D. T. na adres siedziby spółki będący jedynym adresem wskazanym w odwołaniu, przy czym spółka była pracodawcą D. T.. Wobec braku innego wskazania adresu, właściwe było uznanie za wskazany adres spółki adresu odcisku pieczątki firmowej widniejącego na odwołaniu. Prawidłowość doręczenia wynika z art. 145 § 1 op stanowiącego, że pisma doręcza się stronie, (a więc skarżącej spółce), a gdy działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (w odwołaniu nie wskazano, że D. T. jest pełnomocnikiem). Prawidłowości doręczenia skarżącej w tym trybie skarżąca w istocie nie kwestionuje. D. T. jako pełnomocnik mógłby domagać się doręczenia mu pisma na inny adres niż adres reprezentowanej spółki, to jest zgodnie z art. 145 § 2 op, gdyby taki adres w odwołaniu wskazał. Nie uczynił tego jednak, zatem wysłanie wezwania kierowanego do niego na wskazany w odwołaniu jedyny adres spółki było skuteczne i zgodne z art. 145 § 2 op. W konsekwencji, tutejszy Sąd zważył że w związku z uznaniem doręczenia postanowienia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych odwołania za prawidłowe, zarzuty skarżącej w zakresie naruszenia przepisów art. 169 § 1 w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 op oraz art. 120, 121 § 1 i 123 § 1 op. są bezpodstawne i nie mogą odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku.
Odnosząc się zaś do zarzutów dotyczących niepowołania podstawy prawnej przez organ, który wydał zaskarżone postanowienie – w zakresie przepisów op dotyczących doręczeń – oraz nieodniesienia się w sposób wyczerpujący do argumentów i zarzutów spółki zaprezentowanych w zażaleniu – Sąd zważył, że również w tym przypadku nie doszło do naruszenia przez organ wskazanych przez skarżącą przepisów prawa, tj. art. 217 § 1 pkt 4 oraz art. 217 § 2 op.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że niewskazanie wprost przez organ w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r. przepisów art. 145 § 2 czy art. 148 § 2 pkt 2 op w podstawie rozstrzygnięcia nie stanowiło naruszenia art. 217 § 1 pkt 4 op. Przepis ten nakazuje bowiem wskazać w postanowieniu podstawę rozstrzygnięcia. Przedmiotem postanowienia było zaś rozstrzygnięcie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia i taka podstawa prawna (art. 169 § 1 i § 4 op) została wskazana w postanowieniu DIAS z dnia [...] października 2018 r. i zaakceptowana w rozstrzygnięciu (wskazano ją też w uzasadnieniu rozstrzygnięcia) DIAS z dnia [...] stycznia 2019 r. wydanego na podstawie art. 233 § 1 w zw. z art. 239 op.
Ponadto w ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ zajął stanowisko odnośnie prawidłowości doręczenia postanowienia z dnia [...] września 2018 r. i - wbrew stanowisku skarżącej - przedstawił w tym zakresie stosowną argumentację, która w dostateczny sposób tłumaczy zasadność podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Uznać należy zatem, że organ odniósł się tym samym do zarzutów podniesionych w zażaleniu, których istotą była właśnie kwestia prawidłowości doręczenia. Wobec tego Sąd zważył, iż zaskarżone postanowienie spełnia wymogi wskazane w art. 217 § 2 op, gdyż zawiera odpowiadające przepisom prawa uzasadnienie faktyczne i prawne.
Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 op wskazać należy jedynie, iż przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie i nie stanowił podstawy prawnej postanowienia z dnia [...] października 2018 r., gdyż powodem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia przez DIAS było niespełnienie jednego z wymagań formalnych podania (art. 168 op), co uzasadniało zastosowanie przez organ art. 169 § 1 op i wydanie w oparciu o tę regulację stosownego rozstrzygnięcia. Wobec tego w ocenie Sądu również ten zarzut nie mógł odnieść skutku.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd zważył, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącą w skardze przepisów prawa, gdyż postanowienie o wezwaniu do uzupełniania braku formalnego odwołania zostało prawidłowo doręczone, a obydwa postanowienia w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia wydane przez DIAS odpowiadają prawu, w tym również wymogom wynikającym z art. 217 § 1 pkt 4 oraz § 2 op. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę jako nieuzasadnioną.