II SA/BD 441/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na decyzję Wojewody, uznając, że planowane utwardzenie drogi gruntowej asfaltem stanowi budowę nowej drogi, a nie jej przebudowę, co wymaga pozwolenia na budowę.
Skarżący J. J. zgłosił zamiar utwardzenia drogi gruntowej asfaltem, jednak Starosta wniósł sprzeciw, uznając to za budowę drogi wymagającą pozwolenia. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, twierdząc, że roboty stanowią przebudowę. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że wykonanie asfaltowej nawierzchni na drodze gruntowej stanowi budowę nowej drogi, a nie jej przebudowę, co uzasadniało sprzeciw organu.
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia robót budowlanych polegających na utwardzeniu drogi gruntowej asfaltem. Starosta uznał, że zamierzone roboty stanowią budowę drogi, a nie jej przebudowę, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący argumentował, że droga już istnieje i jest utwardzona kruszywem, a planowane prace to jedynie jej przebudowa. Wojewoda podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, wskazując m.in. na brak statusu drogi publicznej i brak wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia. Sąd administracyjny oddalił skargę. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było rozróżnienie między budową a przebudową drogi. Sąd, powołując się na definicje z Prawa budowlanego oraz orzecznictwo, stwierdził, że wykonanie asfaltowej nawierzchni na istniejącej drodze gruntowej stanowi budowę nowej drogi o innym charakterze, a nie jej przebudowę. W związku z tym, roboty te wymagają pozwolenia na budowę, a sprzeciw organu był zasadny. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ sama kwalifikacja inwestycji jako budowy była wystarczająca do oddalenia skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Stanowi budowę nowej drogi o innym charakterze, a nie jej przebudowę.
Uzasadnienie
Wykonanie asfaltowej nawierzchni na drodze gruntowej jest tak daleką ingerencją w strukturę drogi, że prowadzi do powstania nowej drogi o innym specyfice i formie niż dotychczasowa, co kwalifikuje się jako budowa, a nie przebudowa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
pb art. 30 § ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ wnosi sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
pb art. 29 § ust. 3 pkt 1 lit. d
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymaga zgłoszenia, przebudowa dróg.
pb art. 3 § pkt 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja przebudowy obiektu budowlanego.
pb art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy obiektu budowlanego.
pb art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
pb art. 3 § pkt 3 i 3a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Droga jako budowla, obiekt liniowy.
prd art. 2 § pkt 2a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja drogi o nawierzchni gruntowej.
prd art. 2 § pkt 2b
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja drogi o nawierzchni twardej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonanie asfaltowej nawierzchni na drodze gruntowej stanowi budowę nowej drogi, a nie jej przebudowę. Budowa drogi wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, co uzasadniało sprzeciw organu. Nawet jeśli droga gruntowa jest utwardzona kruszywem, położenie na niej nakładki asfaltowej zmienia jej charakter i stanowi budowę.
Odrzucone argumenty
Planowane roboty budowlane stanowią przebudowę drogi gruntowej, a nie jej budowę. Droga gruntowa, nawet utwardzona kruszywem, jest obiektem budowlanym, którego przebudowa nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Zarzuty naruszenia przepisów KPA dotyczące postępowania dowodowego i ustaleń faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
wskutek wykonanych robót budowlanych doszłoby w istocie do powstania nowej drogi o innym charakterze od dotychczasowej droga o nawierzchni gruntowej otrzyma nakładkę asfaltową nie można zakwalifikować objętych przedmiotowym zgłoszeniem robót budowlanych jako przebudowy drogi, gdyż wskutek wykonania zamierzonych robót budowlanych doszłoby w istocie do powstania nowej drogi o innym charakterze od dotychczasowej
Skład orzekający
Katarzyna Korycka
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między budową a przebudową drogi w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w przypadku utwardzania dróg gruntowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utwardzenia drogi gruntowej nawierzchnią asfaltową. Interpretacja może być różna w zależności od szczegółów technicznych i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu utwardzania dróg i rozróżnienia między budową a przebudową, co ma praktyczne znaczenie dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości.
“Asfalt zamiast kruszywa: Kiedy utwardzenie drogi to już budowa, a nie przebudowa?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 441/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-10-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Katarzyna Korycka /przewodniczący sprawozdawca/ Mariusz Pawełczak Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 30 ust.6 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję W. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie W dniu [...] listopada 2023 r. skarżący J. J. złożył do Starosty [...] zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących przebudowę ul. [...] na terenie działek nr [...] w K. K. , gmina B. B. poprzez wykonanie utwardzenia nawierzchni drogi z betonu asfaltowego o szerokości 4 m oraz obustronnego pobocza o szerokości 0,75 m z humusu obsianego mieszanką traw. Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 30 ust 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej "pb" lub "ustawa Prawo budowlane") wniósł sprzeciw wobec ww. zgłoszenia z uwago na to, iż zamierzony zakres robót budowlanych stanowi budowę drogi, i w związku z tym nie jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że działki nr [...], stanowiące wprawdzie użytek "dr", posiadają nawierzchnię gruntową, a ciąg komunikacyjny o nawierzchni gruntowej nie stanowi drogi w rozumieniu pb, co oznacza brak istniejącego obiektu budowlanego na ww. działkach i kwalifikuje zamierzenie inwestora jako budowę nowego obiektu budowalnego jakim jest droga, która to wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto organ podniósł, że przebieg istniejącej drogi gruntowej nie pokrywa się w całości z powierzchnią projektowanej drogi na działkach nr [...] Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Skarżący zarzucił w szczególności zaniechanie weryfikacji rzeczywistego sposobu urządzenia spornej drogi, tj. pominięcie że stanowi ona drogę utwardzoną kruszywem w wyniku prac budowlanych, a więc jest obiektem budowlanym, którego przebudowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a także nie uwzględnienie że działki nr [...] zgodnie z danymi z ewidencji gruntów stanowią w całości działki drogowe, nieprawidłowe uznanie, że zakres planowanych robót budowlanych wykracza poza przebieg istniejącej drogi, niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji, niewłaściwe uznanie że droga gruntowa (względnie – droga gruntowa utwardzona) nie stanowi drogi w rozumieniu pb, podczas gdy droga wykonana z wykorzystaniem materiałów budowalnych (w sprawie – kruszywa) nawet jeżeli wykonano ją nie tylko z ich wykorzystaniem stanowi drogę (obiekt budowlany) w rozumieniu pb i jej przebudowa nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia. Decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Starosty [...], iż zmierzone roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i stwierdził, że uzasadniało to wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 pb. Organ odwoławczy podniósł, że działki inwestycyjne stanowią własność Gminy B. B., że są oznaczone w ewidencji gruntów jako drogi oraz, że z pisma Wójta Gminy B. B. z dnia [...] lutego 2024 r. wynika, że działki inwestycyjne (działka nr [...] w całości, działka nr [...] w części) są objęte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z [...] czerwca 2015 r. (przeznaczenie - teren dróg publicznych), że przebiega przez nie gazociąg i, że ul. [...] nie posiada statusu drogi publicznej, lecz jest to droga wewnętrzna niepubliczna w zarządzie Wójta Gminy B. B.. Organ odwoławczy podkreślił, że ustalił także na podstawie wyjaśnień Starosty [...] i Wójta Gminy B. B., udzielonych w pismach z dnia [...] lutego 2024 r., że na budowę ul. [...] w K. K. nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę oraz nie zostało przyjęte zgłoszenie budowy. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, iż brak jest możliwości zastosowania w sprawie art. 29 ust. 3 lit. d pb. Organ zaznaczył także, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, iż na działkach inwestycyjnych nie istnieje obecnie droga w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, która mogłaby zostać przebudowana, o czym świadczy w szczególności pismo Wójta Gminy B. B. z dnia [...] listopada 2023 r. przekazujące prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (działek nr [...]) na czas wykonania dokumentacji projektowej oraz "budowy" ul. [...], a także przedłożony przez inwestora projekt budowlany w którym wskazano, że ul. [...] posiada nawierzchnię gruntową w złym stanie technicznym i zawarto zapisy, w ramach których posłużono się pojęciem " budowy" drogi/ul. L.. Ponadto organ II instancji wskazał na szereg nieprawidłowości zawartych w samym zgłoszeniu. Na powyższą decyzję J. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie: 1) art. 29 ust. 3 pkt 1 lit d pb poprzez jego niezastosowanie i błędne uznanie, iż nie może mieć on w niniejszej sprawie zastosowania, albowiem przebudowa nie dotyczyła drogi publicznej a jedynie drogi; 2) art. 30 ust. 6 pkt 1 pb poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie za prawidłowe wniesienie sprzeciwu w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż dla zgłoszonych prac wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę, podczas gdy do realizacji zmierzenia budowlanego objętego zgłoszeniem nie ma potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę; 3) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa przez: a) zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w niezbędnym dla rozstrzygnięcia zakresie, w szczególności poprzez zaniechanie weryfikacji rzeczywistego sposobu urządzenia spornej drogi, co pozwoliłoby na ustalenie, iż teren planowanych prac stanowi drogę utwardzoną kruszywem w wyniku prac budowlanych, a tym samym stanowi obiekt budowlany, którego przebudowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, b) pominięcie wniosków płynących z danych dostępnych organowi z urzędu, w szczególności danych z rejestru gruntów, z których wynika, iż obie działki, na których ma być realizowane zamierzenie, stanowią w całości działki drogowe, urządzone pod drogę, c) wyprowadzenie ze zgromadzonego materiału dowodowego wniosków sprzecznych z jego treścią, polegające na uznaniu, iż zakres planowanych robót budowlanych wykracza poza przebieg istniejącej drogi, podczas gdy zakres prac mieści się w całości w granicach działek nr [...] będących drogą, co wynika w szczególności z przedłożonej dokumentacji projektowej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postepowania; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż orzekające organy prawidłowo stwierdziły, choć z innych względów niż przyjął Sąd, że objęte przedmiotowym zgłoszeniem roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę w związku z tym, iż w sprawie mamy do czynienia z budową, a nie przebudową drogi, a zatem że w sprawie zachodzi podstawa do wniesienia sprzeciwu określona w art. 30 ust. 6 pkt 1 pb. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczyła kwestii kwalifikacji robót budowlanych objętych zgłoszeniem, tj. czy w przypadku spornego zamierzenia mamy do czynienia z przebudową czy też z budową drogi, jako że w pierwszym przypadku realizacja zamierzenia inwestycyjnego następuje w trybie zgłoszenia, zaś w drugim wypadku niezbędne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Wyjaśnić w związku z tym należy, że świetle art. 28 ust. 1 pb zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 29-31 pb. Taki wyjątek przewidziany został m.in. w art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. d pb, który stanowi, że nie wymaga decyzji o pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia przebudowa dróg. Budowa drogi nie został natomiast objęta żadnym wyjątkiem objętym regulacjami art. 29-31 pb. Wynika z tego, że roboty budowlane stanowiące przebudowę drogi mogą zostać zrealizowana w oparciu o zgłoszenie, skoro z mocy art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. d pb zostały wprost zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i objęte wymogiem uzyskania zgłoszenia. Natomiast roboty budowalne obejmujące budowę drogi zgodnie z reguła ogólną wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Pojęcie przebudowy zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 7a pb, w którym określono, że przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Budowa to natomiast, stosowanie do definicji zawartej w art. 3 pkt 6 pb, wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego. Obiektem budowlanym jest zaś, zgodnie z art. 3 pkt 1 pb, budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Droga w rozumieniu prawa budowlanego to z kolei obiekt budowlany należący do kategorii budowli, stanowiącej w tym wypadku obiekt liniowy, a wiec obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3 i 3a pb). W myśl art. 30 ust. 6 pkt 1 pb organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z powyższego wynika, że kwalifikacja inwestycji jako budowy drogi, wiąże się z wymogiem uzyskania dla jej realizacji pozwolenia na budowę, a tym samym z obowiązkiem wniesienia sprzeciwu w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 pb wobec zgłoszenia zamiaru wykonania tego rodzaju robót budowlanych. Natomiast kwalifikacja spornej inwestycji jako przebudowy drogi oznacza możliwości jej realizacji w oparciu o zgłoszenie, stosownie do 29 ust. 3 pkt 1 lit. d pb. W sprawie nie było kwestionowane przez skarżącego, że w przypadku działek drogowych objętych inwestycją mamy do czynienia z drogą o nawierzchni gruntowej. Podkreślić należy, że wynika to wprost z przedłożonego przez skarżącego projektu budowlanego, w którym wskazano cyt. "w stanie istniejącym ul. [...] w K. K. posiada nawierzchnię gruntową w złym stanie technicznym" (pkt 1.2 projektu budowlanego - str. 10). Skarżący podnosił natomiast, że przedmiotowa droga została utwardzona kruszywem w wyniku prac budowlanych, a zatem stanowi istniejący obiekt budowlany. Wyjaśnić należy w związku z tym, że ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.) określa, że droga o nawierzchni gruntowej to droga z jezdnią o nawierzchni z gruntu rodzimego lub nasypowego, ulepszonego mechanicznie lub chemicznie, w której wierzchnia warstwa może być wykonana z kruszywa naturalnego, sztucznego lub pochodzącego z recyklingu (art. 2 pkt 2a), natomiast droga o nawierzchni twardej to drogę niebędącą drogą o nawierzchni gruntowej (art. 2 pkt 2b). Wynika z tego, że droga o nawierzchni gruntowej nie traci tego statusu poprzez ustabilizowanie jej kruszywem. Nawierzchnia gruntowa to także nawierzchnia z gruntu ulepszonego mechanicznie kruszywem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że warunkiem uznania robót budowlanych za przebudowę drogi jest jej wcześniejsze istnienie w granicach tego samego pasa drogowego (patrz wyrok NSA z dnia 18 października 2016 r., II OSK 3370/14 - dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Cechą, która odróżnia budowę drogi od jej przebudowy jest to, że w przypadku budowy drogi brak jest istniejącego wcześniej obiektu budowlanego tj. powstałej w wynik robót budowlanych drogi, natomiast w przypadku przebudowy, przed jej rozpoczęciem, musi istnieć wybudowany wcześniej na podstawie przepisów prawa obiekt budowlany stanowiący drogę, który będzie przedmiotem przebudowy. Zauważyć przy tym należy, że na gruncie ustawy Prawo budowlane drogą jest powstała w wyniku robót budowlanych budowla stanowiąca obiekt liniowy, umożliwiająca wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego odpornego na działanie ruchu (samochodów, innych pojazdów, pieszych). Wbrew więc stanowisku organów także droga o nawierzchni gruntowej i nie tylko droga w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, którą można zaliczyć do kategorii dróg publicznych, może stanowić drogę w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a tym samym może mieć do niej zastosowanie art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. d pb. Dla kwalifikacji danego obiektu jako drogi, istotnym jest na gruncie ustawy Prawo budowlane, aby w wyniku robót budowlanych zrealizowany został obiekt budowlany stanowiący budowlę drogową. Ustawodawca zaliczając w art. 3 pkt 3 i 3a pb drogi do kategorii budowli nie sprecyzował ich charakteru czy rodzaju. Dlatego też w orzecznictwie uznaje się, że samo utwardzenie gruntu w taki sposób, że wykonana nawierzchnia umożliwia wykorzystanie jej jako szlaku komunikacyjnego dla samochodów, stanowi wykonanie obiektu spełniającego funkcję drogi, a więc stanowi drogę w rozumieniu art. 3 pkt 3a pb (patrz wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 288/22 - dostępny jw.). Z powyższego wynika, że także istniejąca droga gruntowa może być przedmiotem przebudowy, ale niezbędnym warunkiem w takiej sytuacji jest, aby droga ta stanowiła obiekt budowlany – budowlę drogową, a więc została zrealizowana w wyniku wykonanych robót budowlanych. Niewątpliwie ulepszenie nawierzchni "istniejącej" w sensie faktycznym i budowlanym drogi gruntowej mieści się w definicji przebudowy, jednakże zmiana parametrów technicznych lub użytkowych takiej drogi nie może prowadzić do zastąpienia drogi gruntowej nową drogą o innej formie i specyfice niż dotychczasowa, gdyż w takim wypadku ma miejsce budowa, a nie przebudowa drogi. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt II OSK 3146/19 (dostępny jw.), że przebudowa drogi nie może prowadzić do zastąpienia drogi gruntowej nową drogą o innej formie i specyfice niż dotychczasowa oraz, że to z budową, a nie przebudową drogi mamy do czynienia wówczas, gdyby wskutek wykonanych robót budowlanych zmieniłby się charakter istniejącej drogi, np. gdyby na nawierzchni gruntowej (naturalnej bądź ulepszonej) wykonano np. nakładkę asfaltową, powodowałoby to bowiem istotną ingerencję w strukturę drogi gruntowej, która prowadziłaby w istocie do zastąpienia jej nową drogą o innym, wyspecjalizowanym charakterze. Dlatego też, jako wskazał to NSA w ww. wyroku z dnia 21 września 2022 r., gdy zmiana parametrów technicznych bądź eksploatacyjnych drogi prowadzi do tak daleko idącej ingerencji w strukturę drogi, że wskutek wykonanych robót budowlanych dochodzi de facto do powstania nowej drogi o innym charakterze od dotychczasowej, to w takim wypadku ma miejsce budowa, a nie przebudowa drogi. Taki przypadek zaś nie zachodzi, gdy wskutek mechanicznego ulepszenia naturalnej nawierzchni drogi gruntowej zachowuje ona swój dotychczasowy status, w dotychczasowych granicach pasa drogowego. Odnosząc poczynione uwagi do realiów niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że nawet w sytuacji, gdyby przed wykonaniem zamierzonych robót budowlanych w pasie drogowym wyznaczonym granicami działek nr [...] istniała już droga, powstała w wyniku legalnych robót budowlanych (kwestia ta stanowiła przedmiot sporu między stronami), a więc gdyby na działkach nr [...] istniał już obiekt budowlany (budowla drogowa) w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlanego, to i tak nie można zakwalifikować objętych przedmiotowym zgłoszeniem robót budowlanych jako przebudowy drogi, gdyż wskutek wykonania zamierzonych robót budowlanych doszłoby w istocie do powstania nowej drogi o innym charakterze od dotychczasowej, tj. z powstaniem drogi asfaltowej w miejsce drogi gruntowej, czy też drogi gruntowej utwardzonej kruszywem. W załączonym do zgłoszenia projekcie budowlanym wskazano, że ul. [...] w stanie istniejącym posiada nawierzchnię gruntową w złym stanie technicznym, natomiast projektuje się wykonanie jezdni o szerokości 4 m o nawierzchni z betonu asfaltowego, spadku poprzecznym dwustronnym i zmiennych spadkach podłużnych oraz wykonanie po obu stronach jezdni pobocza z humusu. Jezdnia z betonu asfaltowego obejmuje: 3 cm – warstwa ścieralna – beton asfaltowy AC 11 S; 3 cm – warstwa wiążąca – beton asfaltowy AC 16 W; 15 cm – podbudowa mieszanki niezwiązanej C90/3, 0/31.5. Wynika z tego, że projekt budowlany zakłada wykonanie na jezdni w miejscu dotychczas istniejącej nawierzchni gruntowej, nawierzchni twardej – tj. asfaltowej. Oznacza to, że w sprawie nie mamy do czynienia jedynie z ulepszeniem parametrów użytkowych lub technicznych drogi gruntowej, lecz tak daleką ingerencji w strukturę drogi, że wskutek wykonanych robót budowlanych doszłoby do zastąpienia istniejącej drogi gruntowej - nową drogą o innej formie i specyfice niż dotychczasowa, tj. drogą o nawierzchni asfaltowej z poboczem z humusu. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że zamierzone roboty budowlane ograniczają się jedynie do przebudowy drogi gruntowej, skoro efektem ich wykonania będzie powstanie drogi o całkowicie innym charakterze niż dotychczas istniejąca droga gruntowa. Stwierdzając więc, że objęte zgłoszeniem roboty budowlane wiążą się w istocie z zastąpieniem drogi gruntowej/drogi gruntowej utwardzonej kruszywem nową drogą o innej specyfice i formie, jako że droga o nawierzchni gruntowej otrzyma nakładkę asfaltową, Sąd uznał że tego rodzaju ingerencja w drogę gruntową, zgodnie z poglądem wyrażonym w ww. wyroku NSA z dnia 21 września 2022 r., nie pozwala na zakwalifikowanie jej jako przebudowy drogi gruntowej, lecz stanowi wykonanie (wybudowanie) w istocie nowej drogi o innym, wyspecjalizowanym charakterze. Budowa drogi objęta jest zaś, jak podkreślono powyżej, wymogiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem nie może być zrealizowana w oparciu o zgłoszenie. Zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 pb organ wnosi sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro więc przedmiotowe zgłoszenie dotyczyło w rzeczywistości budowy drogi, a nie jej przebudowy, a roboty budowlane obejmujące budowę drogi wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to tym samym prawidłowo został w sprawie wniesiony sprzeciwu w oparciu o wskazaną podstawę prawną tj. art. 30 ust. 6 pkt 1 pb. Jak wykazano kwalifikacja inwestycji jako budowy drogi wiążąca się z wymogiem uzyskania dla jej realizacji pozwolenia na budowę, wynika w sprawie już z samego zakresu zamierzonej ingerencji w strukturę drogi gruntowej, określonego w przedłożonym przez skarżącego projekcie budowalnym (nawierzchnia gruntowa ma otrzymać nakładkę asfaltową). Wskazana okoliczność stanowiła wystarczającą podstawę do uznania, że w sprawie nie mamy do czynienia z przebudową drogi, lecz jej budową. Oznacza to, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 3 lit. a i b), nawet w przypadku stwierdzenia ich wystąpienia w sprawie, nie mogły mieć istotnego wpływ na wynik sprawy, skoro dotyczyły one kwestii prawidłowości ustaleń organów odnośnie tego czy na działkach nr [...] istnieje już obiekt budowlany w postaci drogi, mogący być przedmiotem przebudowy. Tymczasem, jak podkreślono, nawet w sytuacji, gdyby przed wykonaniem zamierzonych robót budowlanych w pasie drogowym wyznaczonym granicami działek nr [...] istniał już obiekt budowlany - droga, to i tak nie można zakwalifikować objętych przedmiotowym zgłoszeniem robót budowlanych jako przebudowy drogi, gdyż wskutek wykonania zamierzonych robót budowlanych doszłoby w istocie do powstania nowej drogi, niebędącej już drogą gruntową/drogą gruntową utwardzoną kruszywem. Na marginesie zauważyć należy, że z akt sprawy wynika, że zarówno właściciel ww. działek (Gmina [...]), jak i organ administracji architektoniczno-budowlanej (Starosta B. ) nie posiadają żadnej dokumentacji dotyczącej budowy drogi na działkach nr [...], a Starosta [...] oświadczył, że nie udzielił pozwolenia na budowę ul. [...] oraz nie przyjął zgłoszenia budowy ww. drogi (patrz znajdujące w się w aktach organu II instancji – pisma Wójta Gminy B. B. i Starosty [...] z dnia [...] lutego 2024 r.). Ponadto właściciel przedmiotowych działek przekazał skarżącemu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pismo z dnia [...] listopada 2023 r.) na czas wykonania dokumentacji projektowej oraz "budowy" ul. [...], z czego wynika że sam właściciel gruntu zakładał, że na działkach nr [...] ma zostać wybudowana, a nie przebudowana droga i w tym celu przekazał skarżącemu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Należy też mieć na uwadze, że okoliczność iż ww. działki mają według zapisów ewidencyjnych charakter działek drogowych, tj. że stanowią użytek drogowy, nie przesądza że na działkach tych został zrealizowany obiekt budowalny – droga w rozumieniu prawa budowlanego, a wiec że wybudowano na nich budowlę drogową w wyniku legalnych robót budowlanych, jako że tą okoliczność można ustalić na podstawie dokumentacji budowalnej, a nie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, iż w sprawie sprzeciw został wniesiony w oparciu o podstawę z w art. 30 ust. 6 pkt 1 pb, Sąd ocenił wyłącznie legalność zastosowania wskazanej regulacji prawnej w sprawie, uznając tym samym za bezprzedmiotowe odnoszenie się do niestanowiących podstawy do wniesienia sprzeciwu, a wskazanych przez organ II instancji nieprawidłowości dokonanego zgłoszenia. W tym stanie rzeczy, stwierdzając że w sprawie zachodziła podstawa do wniesienia sprzeciwu określona w art. 30 ust. 6 pkt 1 pb, wynikająca z kwalifikacji inwestycji jako budowy drogi objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a także że nie zostały naruszone w sprawie przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI