II SA/Bd 435/04

II SA/Bd 435/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-08-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-05-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Ireneusz Fornalik
Marzenna Linska-Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Czerwiński
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art. 81 ust. 1 pkt 2,  art. 83 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Danuty D. i Jana D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektów do stanu poprzedniego sprzed zmiany sposobu użytkowania oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] 2004 r., wydaną na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 z 2003 r., poz. 2016), po rozpatrzeniu odwołania Patryka P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2004 r. znak [...], nakazującej Patrykowi P., jako właścicielowi obiektów zakładu produkcyjnego (stolarni), zlokalizowanego na działce nr 145 w G. gm. O., doprowadzić rzeczone obiekty wchodzące w skład tego zakładu do stanu poprzedniego sprzed zmiany sposobu użytkowania (zakład włókienniczy) - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na skutek pism Danuty i Jana D., kierowanych do służb PIP i PSPoż.. w T. i przekazanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji przeprowadził w dniu [...] 2002 r. oględziny na działce nr [...] w G. gm. O., stwierdzając istnienie tam stolarskiego zakładu produkcyjnego. Ponieważ, jak ustalono, zakład stolarski powstał w wyniku zmiany sposobu użytkowania z istniejącego zakładu włókienniczego, dokonanej przez Patryka P., bez wymaganego prawem pozwolenia właściwego organu, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wstrzymał, postanowieniem z dnia [...] 2002 r. znak [...], użytkowanie obiektów w/w zakładu, a następnie decyzją z dnia [...] 2002 r. znak jw. nałożył na właściciela przedmiotowych obiektów obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, celem doprowadzenia użytkowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po wykonaniu nakazanego w/w decyzją obowiązku, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, decyzją z dnia 30 stycznia 2003 r., kierując się art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego, udzielił Patrykowi P. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, związanych z doprowadzeniem użytkowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Po utrzymaniu w/w decyzji w mocy przez organ II instancji, decyzją z dnia [...] 2003 r. inwestor przystąpił do wykonania wymienionych w decyzji PINB obowiązków, a po ich zakończeniu, w dniu [...] 2003 r. złożył stosowny wniosek o pozwolenie na użytkowanie stolarni. W dniu [...] 2003 r. Starosta Powiatu T. wydał decyzję nr [...] o pozwoleniu na użytkowanie rzeczonego obiektu. Po odwołaniu Danuty i Jana D., Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] 2003 r. znak [...], uchylił w/w decyzję Starosty T. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, wskazując m.in., iż po dniu [...] 2003 r. organem właściwym do wydawania pozwoleń na użytkowanie po zmianie sposobu użytkowania jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jak organ I instancji.
Wobec faktu, iż decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2003 r. znak [...], utrzymując w mocy decyzję PINB w T. z dnia [...] 2003 r. znak [...] o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, związanych z doprowadzeniem stolarskiego zakładu produkcyjnego do stanu zgodnego z prawem, zaskarżona została przez Danutę i Jana D. do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Bydgoszczy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., postanowieniem z dnia [...] 2003 r. znak [...], zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektów wybudowanych jako szwalnia na zakład stolarski z lokalizacją na działce o nr geodezyjnym [...] w G. gm. O., do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego objętego postępowaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Bydgoszczy.
Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Bydgoszczy, wyrokiem z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1734/03 w/w decyzji WINB z dnia 20 marca 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 30 stycznia 2003 r. o znakach j/w, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2004 r. znak j/w, nakazał Patrykowi P., jako właścicielowi obiektów zakładu produkcyjnego (stolarnia), zlokalizowanego na działce nr [....] w G. doprowadzić rzeczone obiekty wchodzące w skład tego zakładu do stanu poprzedniego sprzed zmiany sposobu użytkowania (zakład włókienniczy).
Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji przywołał art. 51 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, jednak decyzja ta wydana została przedwcześnie, bowiem w obiegu prawnym w dalszym ciągu funkcjonuje postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2003 r., zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania spornych obiektów. Zgodnie z art. 97 § 2 Kpa, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji państwowej podejmie postępowanie. Postępowanie zawiesza się i podejmuje w drodze postanowienia. Z tego też powodu zaskarżona decyzja nie mogła się ostać i musiała być uchylona.
Odnosząc się do odwołania, organ II instancji stwierdził, że jest ono zasadne. Po podjęciu zawieszonego wcześniej postępowania, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji winien przystąpić do ponownego rozpatrzenia sprawy, uwzględniając uwagi Sądu, zawarte w orzeczeniu wyroku z dnia 23 września 2003 r. sygn. akt SA/Bd 1734/03. Sąd zważył, że w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy O. dla jednostki planistycznej 7 PP, obejmującej teren, na którym znajduje się przedmiotowa stolarnia, określony jest jako teren istniejącego drobnego przemysłu nieuciążliwego do adaptacji z możliwością zmiany funkcji pod warunkiem zachowania warunków nieszkodliwych. Wprawdzie, zdaniem Sądu, zapis planu dla terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt jednoznacznie wskazuje, że jest to teren "drobnego przemysłu nieuciążliwego", co zdaniem Sądu, wyklucza lokalizację stolarni, która przy tradycyjnej technologii zawsze jest obiektem uciążliwym dla otoczenia, to jednak przy uwzględnieniu pełnej treści zapisu planu, dopuszczalna jest "adaptacja z możliwością zmiany funkcji pod warunkiem zachowania warunków nieszkodliwych". Zgodnie z wyrokiem Sądu, organ pierwszej instancji winien dokonać analizy określenia "drobny przemysł nieuciążliwy" w kontekście zmiany funkcji z zachowaniem "warunków nieszkodliwych", bowiem pojęcia te nie są tożsame treściowo i przyjęcie przez organ, że lokalizacja przedmiotowego obiektu jest lub nie jest zgodna z zapisami planu, bez ich szczegółowej analizy, należy uznać za niewystarczające. Analizy powyższych określeń organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji winien dokonać po otrzymaniu od inwestora, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, stanowiska organów wymienionych w art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego, w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z obowiązującymi przepisami szczegółowymi.
Danuta D. i Jan D. złożyli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie.
Skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja narusza: ustawę z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane, ustawę z 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska, Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks Cywilny i Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu skargi przedstawiony został dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie a ponadto zwrócono uwagę, że postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane zostało dnia[...] 2003 r. a wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadł wcześniej tj. 23.09.2003 r. Według skarżących oznacza to, że WINB w B. nie przekazał wytycznych, poleceń, ustaleń PINB w T. w terminie ustawowym, a sam wydał dopiero decyzję[...] 2004 r. Co do rozważań WINB dotyczących planu przestrzennego, to skarżący stwierdzili, że są one spóźnione bądź przedwczesne, ponieważ od stycznia 2004 r. nie obowiązują dotychczas opracowane plany. Skarżący zakwestionowali również wytyczne organu związane z wymogiem uzyskania przez inwestora stanowisk organów wymienionych w art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Zaznaczył przy tym, że uchylenie decyzji PINB nastąpiło z powodów formalno-prawnych, związanych z tym, że w obiegu prawnym w dalszym ciągu funkcjonuje postanowienie z dnia[...] 2003 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania spornych obiektów.
Organ wyjaśnił przy tym, że uzasadnienie wyroku NSA z dnia 23.09.2003 r. wraz z aktami sprawy przesłane zostały organowi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 23.01.2004 r., po czym przekazane zostały niezwłocznie organowi pierwszej instancji.
W toku postępowania Jan D. złożył do akt odpis decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2004 r. nakazujący Patrykowi P., jako właścicielowi obiektów wchodzących w skład zakładu produkcyjnego (stolarnia), zlokalizowanego na działce nr [...] w G., przywrócić poprzedni sposób użytkowania rzeczonych obiektów tj. funkcję zakładu włókienniczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując - w myśl przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem należało stwierdzić, że nie narusza ona norm proceduralnych, ani też norm materialnoprawnych.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, powodem uchylenia przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej było to, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. wydał decyzję z dnia [...] 2004 r., rozstrzygającą merytorycznie sprawę dotyczącą użytkowania przez Patryka P. zakładu produkcyjnego - stolarni mimo, iż wcześniej postępowanie w tym przedmiocie zostało zawieszone.
Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem organu odwoławczego, że niedopuszczalnym jest aby w jednej sprawie istniały równocześnie dwie decyzje, jedna zawieszająca postępowanie, a druga rozstrzygająca sprawę merytorycznie.
Bezspornie z akt administracyjnych wynika, że w sprawie dotyczącej sposobu użytkowania przez Patryka P. obiektów położonych na działce nr [...] w G. wydane zostało w dniu [...] 2003 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanowienie o zawieszeniu postępowania.
Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 Kpa.
Z akt sprawy wynika również, że postanowienie to wobec niezaskarżenia stało się ostateczne.. W związku z tym nie było rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu badanie zasadności dokonanego zawieszenia postępowania. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotnym bowiem było to, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie o zawieszeniu wskazanego wyżej postępowania.
W takiej sytuacji warunkiem wydania przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie, było uprzednie podjęcie postępowania.
Zaznaczyć bowiem trzeba, że czynność procesowa w postaci wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania rodzi określone skutki procesowe.
Podstawowym takim skutkiem, wynikającym z celu tej instytucji, jest wstrzymanie dalszego biegu postępowania.
Oznacza to, że niedopuszczalnym jest zasadniczo podejmowanie przez organ czynności procesowych, poza wskazanymi w art. 102 kpa.
Ustanie natomiast przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania rodzi obowiązek organu administracji jego podjęcia (art. 97 § 2 kpa).
Zgodnie z art. 101 kpa - o podjęciu postępowania czy odmowie podjęcia, organ orzeka w formie postanowienia. Postanowienie takie jest zaskarżalne, przy czym po wyczerpaniu środków na drodze administracyjnej, służy stronie skarga do sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że ustawodawca przypisał orzeczeniom wydanym w sprawie zawieszenia postępowania dużą wagę i nie ma w tym zakresie miejsca na dowolne działania organu.
W konsekwencji należało uznać, że koniecznym wymogiem proceduralnym aby organ mógł sprawę rozpoznać i podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie jest: po pierwsze - ustanie przyczyny zawieszenia, a po drugie - wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania.
Dopuszczenie się przez organ uchybień w tym zakresie czyni wadliwą decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty.
Słusznie więc organ odwoławczy, z tej przyczyny, uchylił decyzję organu pierwszej instancji. Drugorzędne więc znaczenie miały wytyczne organu odnoszące się do postępowania wyjaśniającego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Z tych względów skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Tym samym nie mógł być, w myśl art. 200 cyt. ustawy, uwzględniony wniosek skarżących o zwrot kosztów postępowania.