II SA/Bd 422/23

II SA/Bd 422/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-06-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Joanna Brzezińska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I OSK 3025/23 - Wyrok NSA z 2026-02-17
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e:
Prezydent Miasta Torunia decyzją z dnia 13 grudnia 2022 r., na podstawie art. 17, art. 23 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615), zwanej dalej: "u.ś.r.".
uchylił decyzję nr ŚR/ŚP/II/OT-7029/13 z dnia 2013-07-17, zmienianą późniejszymi decyzjami, określającymi wysokość świadczenia, w przedmiocie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji oparł o następujące ustalenia i rozważania:
B. W., zwana dalej: "skarżącą" lub "stroną", 16 maja 2013 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką N. W., co skutkowało przyznaniem stronie prawa do wnioskowanego świadczenia, ww. decyzją z 17.07.2013 r.
Jednocześnie na podstawie decyzji nr ŚR/ŚP/II/OT-7219/14 z dnia 2014-01-08, zmienioną decyzją nr ŚR/ŚP/II/OT-7641/14 z dnia 2014-05-15, zmienioną decyzją nr ŚR/ŚP/II/OT-7828/15 z dnia 2015-01-19, zmienioną decyzją nr ŚR.ŚP.152.2017 z dnia 2017-01-12, zmienioną decyzją nr ŚR.ŚP.282.2018 z dnia 2018-01-12, zmienioną decyzją nr ŚR.ŚP.511.2019 z dnia 2019-01-17, zmienioną decyzją nr ŚR.ŚP.525.2020 z dnia 2020-01-10, zmienioną decyzją nr ŚR.ŚP.l 12.2021 z dnia 2021-01-11, zmienioną decyzją nr ŚR.ŚP.342.2022 z dnia 2022-01-12 zmieniano wysokość kwoty wypłacanego świadczenia.
We wniosku strony z 9.08.2022r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na rzec córki N. na okres zasiłkowy 2022/2023 wskazano, że córka od września 2022r. podejmuje naukę w Kujawsko – Pomorskim Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 [...], zwanym dalej: "ośrodkiem", zaświadczając o jej tymczasowym zameldowaniu poza miejscem zamieszkania.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z powyższego przepisu wynika, iż przesłanką niezbędną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z aktywności zawodowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną osobą.
Z zebranej dokumentacji tj. zaświadczenia z ośrodka oraz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 29.09.2022r. wynika, że córka skarżącej przebywa pod jej pieczą wyłącznie w okresie urlopowania. Dnia 05.12.2022r. skarżąca złożyła oświadczenie potwierdzające fakt , że córka przebywa od poniedziałku do piątku w internacie a opieka nad nią odbywa się w dni wolne od nauki.
Opieka nad córką ma zatem charakter głównie weekendowy i nie absorbuje strony w takim wymiarze, by wymuszać bierność zawodową. Z zebranej w postępowaniu administracyjnym dokumentacji wynika, że strona jest zdolna do pracy i może podjęć pracę zarobkową w okresie, kiedy N. znajduje się w placówce.
Nie została więc spełniona przesłanka pozytywna do przyznania wnioskowanego świadczenia, wynikająca z art. 17 ust 1 u.ś.r., co oznacza, że od dnia 01.09.2022r. strona nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżąca zaskarżyła ją w całości wnosząc o zwrot niewypłaconych świadczeń począwszy od września 2022 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art.17 ust.5 pkt.2 u.ś.r.
Wyjaśniła, że zaświadczenie o tymczasowym zameldowaniu poza miejscem zamieszkania zostało wystawione dopiero dnia 14-11-2022 r., a córka podjęła naukę w ośrodku, po zaleceniu przez Zespół Orzekający Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Toruniu w celu jej jak najlepszego rozwoju Podniesiono, że wbrew ustaleniom decyzji, charakter opieki nad córką nie jest weekendowy, gdyż opieka nad nią nie ogranicza się do samych weekendów do których dochodzą wszystkie dni wolne od nauki szkolnej przerwy świąteczne, ferie zimowe i wakacje gdzie okres wolny od nauki szkolnej wynosi ponad dwa miesiące. Wywodzono, że żaden zakład pracy nie udzieli wolnego na okres dwóch miesięcy. Wskazano, że córka zgodnie z art.17 ust.5 pkt.2 u.ś.r., nie przebywa w internacie więcej niż 5 dni w tygodniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu, decyzją z dnia 9 lutego 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej dalej: "kpa", art. 17 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 1 u.ś.r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł – po przytoczeniu dotychczasowego stanu faktycznego – zasadniczo o następujące ustalenia i rozważania:
Pismem z dnia 28 września 2022 r., Dyrektor ośrodka poinformował, że N. W. jest uczennicą I klasy LO nr [...] w ośrodku, a także wychowanką internatu. Internat jest placówką feryjną i jest zamknięty w święta, ferie, wakacje itd. W tym czasie wszyscy uczniowie przebywają w domach rodzinnych lub placówkach opiekuńczo-wychowawczych.
W ramach rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 29 września 2022 r. u strony stwierdzono, że sprawuje ona opiekę nad swoją niepełnosprawną córką w sposób należyty, jednak ma ona charakter weekandowy, gdyż w dni powszechnie córka przebywa w szkole z internatem w Bydgoszczy.
W dniu 5 grudnia 2022 r., strona oświadczyła, że nadal nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na chorobę córki, którą zabiera z Bydgoszczy w piątek i odwozi w poniedziałek. Do tego dochodzi opieka sprawowana w sytuacjach nagłych, gdy córka zachoruje (internat nie świadczy usług medycznych).
Decyzja pierwszoinstancyjna z dnia 13 grudnia 2022 r., została doręczoną stronie najprawdopodobniej w dniu 19 grudnia 2022 roku (mało czytelna data odbioru na zwrotce).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie, że opieka nad daną osobą niepełnosprawną ma charakter stały, zaś pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a sprawowaniem opieki musi występować związek przyczynowo-skutkowy (por. np. wyrok NSA z dnia 21 maja 2021 roku, I OSK 275/21). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną, a której punkt ciężkości tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2023 roku, II SA/Gd 772/22, CBOSA). Orzecznictwo to pełne jest przykładów, w których sądy odnosiły się do kwestii przebywania osoby wymagającej opieki w internacie. Przykładowo w wyroku z dnia 7 maja 2019 roku (II SA/Ol 265/19, CBOSA) WSA w Olsztynie zauważył, że ponieważ niepełnosprawny syn skarżącej od poniedziałku do piątku przebywa w internacie specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, a skarżąca sprawuje nad nim opiekę jedynie w dni wolne od nauki i weekendy, to nie ma przeszkód, aby podjęła ona zatrudnienie.
Małoletnia córka strony od 1 września 2022 r., jest uczennicą I klasy LO nr [...] w ośrodku, a także wychowanką internatu, w którym przebywa w dniach nauki szkolnej, tj. od poniedziałku do piątku. Skarżąca sprawuje nad córką opieką w dni wolne od nauki - weekandy, wakacje, ferie itp., a także w sytuacjach awaryjnych, związanych z chorobami dziecka. W tej sytuacji brak jest istnienia związku przyczynowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad córką. Opieka ta nie ma charakteru stałego, a tym samym nie wyklucza podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Zaszły więc przesłanki z art. 32 ust. 1 u.ś.r. pozwalające bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych.
W skardze złożonej do Sądu, skarżąca na podstawie art. 57 §1 pkt 3) p.p.s.a. zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., polegającej na:
x/ uznaniu, wskutek pominięcia w toku wykładni funkcjonalnej uzasadnionych celów przyświecających ustawodawcy, iż w świetle przywołanego przepisu świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jeśli osoba wymagająca opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia przebywa w internacie przez niespełna 5 dni w tygodniu, z wyłączeniem dni wolnych od pracy, ferii zimowych oraz wakacji letnich oraz dni, w których osoba wymagająca opieki choruje, tj. w sytuacji, w której osoba wymagająca opieki przebywa w internacie średnio jedynie przez niespełna 190 dni w roku;
x/ nieuwzględnieniu w toku wykładni art. 2, art. 69 i art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;
x/ nieuwzględnieniu w toku wykładni systemowej przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2) lit. b) u.ś.r.;
- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez dokonanie błędnej interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 2) lit. b) u.ś.r., polegającej na bezpodstawnym przyjęciu, iż sformułowanie przez więcej niż 5 dni w tygodniu jest równoznaczne ze sformułowaniem przez nie mniej niż 5 dni w tygodniu;
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy:
x/ art. 77 §1 i art. 7 w zw. z art. 80 kpa, poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, zakładających, iż:
+ skarżąca jest w stanie podjąć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, pomimo konieczności opieki nad swoją córką w dni wolne od pracy, ferie zimowe i wakacje letnie, a także konieczności pozostawania w ciągłej gotowości do sprawowania rzeczonej opieki w nagłych przypadkach w czasie, w którym córka pozostaje w internacie;
+ nie istnieje ścisły związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania przez skarżącą opieki nad swoją córką, a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej;
x/ art. 107 §3 i art. 11 kpa, z uwagi na brak należycie sporządzonego uzasadnienia wydanej decyzji, przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanej decyzji.
Na podstawie art. 145 §1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 78 §1 kpa wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zaświadczenia z dnia 15 lutego 2023 roku wydanego przez kierownika ośrodka oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Toruniu) z dnia 27.02.2023 r., co do faktu braku możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na okoliczności zaistnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r., uzasadniających przysługiwanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, na okoliczność niezaistnienia w przypadku skarżącej przesłanek odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2) lit. b u.ś.r., co do faktu stanu zdrowia N. W..
Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 78 §1 k.p.a. wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej co do faktu braku możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na okoliczności zaistnienia przestanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r., uzasadniających przysługiwanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, na okoliczność niezaistnienia w przypadku skarżącej przesłanek odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2) lit. b u.ś.r., co do faktu stanu zdrowia N. W..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W odniesieniu do zarzutów skargi stwierdzono, że sformułowany w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r. jest błędny, gdyż przedmiotowy przepis nie stanowił w żadnej części podstawy prawnej wydania decyzji przez żaden z organów obu instancji.
Ponadto podniesiono, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co oznacza niedopuszczalność przeprowadzenia przez sąd dowodu z przesłuchania strony.
Podniesiono, że przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności N. W. wydanego przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Toruniu w dniu 27 lutego 2023 roku, znak: WZiPS.8421.49925.2023, jest z kolei bezprzedmiotowe, ponieważ organy administracji obu instancji nie negują posiania przez tę osobę znacznego stopnia niepełnosprawności. Okoliczność ta nie miała wpływu na wydanie zaskarżonej decyzji.
Stwierdzono, że uwzględnienie wniosku strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci zaświadczenia z dnia 15 lutego 2023 r., wydanego przez kierownika ośrodka, prowadziłoby do przeprowadzenia dowodu z dokumentu nieprzedłożonego przez stronę na etapie postępowania administracyjnego w obu instancjach. Zaświadczenie dotyczy okresu od dnia 1 października 2022 r. do dnia 16 lutego 2023 r., podczas gdy zaskarżona decyzja została wydana w dniu 9 lutego 2023 r. Wywodzono, że wnosząc o przeprowadzenie tego dowodu skarżąca zmierza do poczynienia ustaleń faktycznych odmiennych niż te, które wynikają z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego, a tym samym służących do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podstawę prawną, w oparciu o którą organy administracji publicznej rozstrzygały rozpoznawaną sprawę, stanowiły przepisy u.ś.r.
Zgodnie z art. 17. ust.1 tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Na równi z rezygnacją z zatrudnienia traktuje się niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne wynikające z art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, gdyż opieka ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku rodzica względem dziecka. Przyznanie świadczenia jest wynikiem faktycznego braku możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r., należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (tak np: Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13; z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyrokach z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 231/18, z 7 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 265/19, dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy wynika, że córka skarżącej przebywa w ośrodku, gdzie ma możliwość zapewnienia całodobowej opieki, od poniedziałku do piątku. Jest uczennicą I klasy LO nr [...] w ośrodku, a także wychowanką internatu. Internat jest placówką feryjną i jest zamknięty w święta, ferie i wakacje i w tym czasie wszyscy uczniowie przebywają w domach rodzinnych lub placówkach opiekuńczo – wychowawczych (pismo dyrektora ośrodka z 28.09.2022 r. - k. 17 akt administracyjnych organu I instancji).
Mając na uwadze te okoliczności organy obu instancji zasadnie uznały i sąd tę ocenę podziela, że okresy sprawowanej przez skarżącą opieki nie uniemożliwiają jej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Należy bowiem zauważyć, że świadczenie pielęgnacyjne nie ma na celu poprawy komfortu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, lecz ma zrekompensować całkowitą niemożność zatrudnienia z uwagi na sprawowanie takiej opieki, co oznacza, że posiadanie możliwości zatrudnienia, w tym na niepełnym etacie w różnym wymiarze czasu pracy, wyklucza możliwość prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
W większości roku, skarżąca posiada możliwości zatrudnienia od poniedziałku do piątku, a jedyne ograniczenia w zatrudnieniu dotyczą okresu wolnego od nauki i ewentualnych okresów choroby córki. Ewentualna choroba córki według przepisów kodeksu pracy stanowi usprawiedliwioną nieobecność rodzica w miejscu pracy. W okresach wolnych od nauki dziecko może przebywać w odpowiedniej placówce opiekuńczo – wychowawczej, bądź u rodziny, a w przypadku zupełnego braku takiej możliwości stanowi to co prawda ograniczenie w podjęciu pracy w pełnym wymiarze, lecz nie stanowi całkowitej przeszkody do podjęcia zatrudnienia.
Należy też pamiętać, że opieka nad dzieckiem w dni wolne od nauki i podczas choroby stanowi normalny obowiązek rodziców, w tym rodziców samotnie wychowujących dzieci, którzy tak jak skarżąca, borykają się z problemami związanymi z pogodzeniem zatrudnienia z koniecznością zapewnienia opieki swoim małoletnim dzieciom. Rodzice wykorzystują na ten cel przewidziane prawem rozwiązania, tj. urlopy, dni wolne związane z opieką nad dziećmi i zwolnienia lekarskie związane z chorobą dzieci, czy też korzystają z pomocy członków rodziny czy osób trzecich (tak NSA w wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2572/18). W przedmiotowej sprawie Państwo finansuje pobyt i córki strony i opiekę nad nią w ośrodku. Nadużyciem prawa byłoby domaganie się w tej sytuacji dodatkowego finansowania przez Państwo wnioskowanego świadczenia w sytuacji, kiedy właśnie z uwagi na istotne odciążenie skarżącej od opieki nad dzieckiem, realizowane przez ośrodek, ma ona możliwości podjęcia zatrudnienia.
Z uwagi na powyższe należało uznać, że zaszły przesłanki zastosowania przez organy art. 17 ust. 1 u.ś.r. Należy w tym miejscu stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji nie oparły swych rozstrzygnięć na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b, u.ś.r. Zawarty w powyższym artykule przepis stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu. Skoro więc przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia, organy nie uwzględniały przesłanek wynikających z tego uregulowania, lecz oparły się na okolicznościach, które w ich ocenie wskazywały na brak związku przyczynowo – skutkowego między opieką nad niepełnosprawną córką strony, a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, a więc tych okolicznościach, o których stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Z akt sprawy nie wynika to, aby skarżąca podjęła choć próbę (poszukiwania) zatrudnienia. Twierdzeń strony więc o jakiejkolwiek niemożliwości pracy, nie potwierdzają też żadne fakty na realnym rynku pracy. Natomiast wówczas gdy jej córka przebywa w ośrodku ma ona takie same, a nawet większe możliwości podjęcia zatrudnienia niż rodzice dzieci pełnosprawnych przebywających w domach. Nie można zaakceptować takiego poglądu, że skarżąca nie może podjąć zatrudnienia ponieważ przez cały czas "musi być w stałej gotowości do niesienia pomocy córce". W takiej gotowości musi pozostawać każdy rodzić, niezależnie od stopnia pełnosprawności dziecka. Nie można też uznać aby skarżąca musiała nieustannie zajmować się córką, tak w domu, jak i w czasie jej pobytu w szpitalu, czy na obozach szkolnych, gdzie znajduje się pod opieką innych osób (k. - 60 akt administracyjnych). Osoby ociemniałe potrafią orientować się w znanej im przestrzeni, potrafią też nabywać kwalifikacje zawodowe, w związku z czym "ciągła gotowość do niesienia pomocy córce", nie może być też rozumiana, jako konieczność sprawowania nad nią ciągłego, nieustannego nadzoru w oderwaniu od podstawowej w przedmiotowej sprawie okoliczności, że Państwo zapewnia córce strony opiekę w opisanym zakresie.
Co się tyczy zawnioskowanego przez skarżącą przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z zaświadczenia Kujawsko – Pomorskiego Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego nr [...] z dnia 15 lutego 2023 r., to dowód ten obejmuje okres od października 2022 r. do lutego 2023 r., a więc w istocie okres objęty postępowaniem administracyjnym, więc okoliczności wynikające z niego z winy strony nie mogły być znane organom, co nie może z kolei podważać zasadności ich ustaleń. Ponadto pomijając już fakt, że w ww. dokumencie brak jest przyczyn wskazania nieobecności córki strony w internacie, to czasowa nieobecność dziecka w placówce nie jest faktem, który zmienia charakter świadczonej przez Państwo pieczy nad nim, która odciąża skarżącą od czynności opiekuńczych i w konsekwencji daje możliwości podjęcia zatrudnienia.
W świetle powyżej przedstawionych wszystkich względów, zarzuty skargi należało uznać za nietrafne. Dlatego też, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił jako niezasadną.