II SA/Bd 421/08

II SA/Bd 421/08 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2008-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak
Grażyna Malinowska-Wasik
Małgorzata Włodarska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
art. 75 ust. 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Sentencja
Dnia 27 sierpnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2008 roku sprawy ze skargi K. O. na decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odsetek od sum uposażeń wypłaconych po przywróceniu do służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa [...] Sztabu Wojskowego w Sz. z dnia [...] r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. odmówił wypłacenia K. O. odsetek ustawowych od uposażeń wypłaconych mu po przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej, to jest za okres od 1 marca 2003r. do 30 kwietnia 2006r. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż roszczenie o wypłatę uposażania stało się wymagalne dopiero w dniu przystąpienia przez wyżej wymienionego do wykonywania obowiązków służbowych po wcześniejszym uprawomocnieniu się decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] z dnia [...]r. stwierdzającej nieważność decyzji nr [...] Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...]r. w sprawie wypowiedzenia K. O. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Dopiero po tym jak doręczono Wojewódzkiemu Sztabowi Wojskowemu rozkaz Wojskowego Komendanta Uzupełnień w G. Nr [...] z dnia [...]r. przyjmujący K. O. na stan ewidencyjny Komendy z dniem przybycia, organ mógł przystąpić do wypłaty uposażeń za okres wsteczny. Organ wskazał, iż uposażenia za okres od 1 marca 2003 do 30 kwietnia 2006r. wypłacono K. O. w dniu [...] r.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. O. zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. Nr 179, poz. 1750; z póxn. zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Wskazał, iż w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku zawodowego, uznać należy, iż nie został on zwolniony ze służby wojskowej, a tym samym za cały sporny okres przysługują mu odsetki od uposażenia na podstawie art. 9 ust. 3 a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693; z późn. zm.). oraz art. 75 ust. 3 cyt. wyżej ustawy o służbie żołnierzy zawodowych
Decyzją nr [...]r. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż uposażenie odwołującego się nie stało się wymagalne w dniu 1 marca 2003r. skoro w obrocie prawnym pozostawała decyzja z dnia [...]., w sprawie wypowiedzenia K. O. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Dopiero po uprawomocnieniu się decyzji nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych stwierdzającej nieważność wskazanej decyzji z dnia [...]r. powstało roszczenie o wypłatę uposażenia. Według organu II instancji nie jest trafny pogląd odwołującego, iż organ I instancji uznał roszczenie o zapłatę odsetek poprzez wypłacenie uposażenia za sporny okres, bowiem roszczenie odsetkowe jeśli już powstanie, to uzyskuje samoistny byt prawny, niezależny od długu głównego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego K. O. ponowił argumentację zawartą w odwołaniu, wskazując, iż organ zastosował błędną wykładnie przepisu art. 75 ust 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem skarżącego w skutego stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego miał on w okresie
od 1 marca 2003r. do 30 czerwca 2006r. prawo do wypłaty uposażenia do 10- tego każdego miesiąca kalendarzowego, a tym samym, wypłacenie uposażenia po 30 czerwca 2006r. w skumulowanej formie odbyło się z zawinionym opóźnieniem (zwłoką) organów wojskowych. Nadto skarżący podniósł, że wypłacając mu uposażenie za sporny okres po terminie jego wymagalności, organ miał świadomość konkretnego długu, a tym samym uznał roszczenie o zapłatę odsetek.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności
z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, przy czym ocena ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Należy w związku z tym stwierdzić, iż kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w przepisie art. 134 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozpatrując niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, iż decyzją z dnia [...] r. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji nr [...] Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] r. w sprawie wypowiedzenia K. O. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Podkreślić należy w tym miejscu, iż stwierdzając nieważność decyzji, organ wskazuje na ciężką wadliwość decyzji obarczającą ją z mocy prawa od dnia wydania, to jest ze skutkiem ex tunc. Decyzja dotknięta wadliwością, o której mowa w art. 156 § 1 kpa korzysta z domniemania prawidłowości i ma moc obowiązującą dopóki nie zostanie usunięta z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności. Stwierdzenie to
(o charakterze deklaratoryjnym) ma moc wsteczną - eliminuje skutki prawne wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta.
W świetle powyższego stwierdzenie nieważności decyzji wypowiadającej skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej oznacza, że wypowiedzenie nie było skuteczne, a więc skutecznie nie został zwolniony, co jest równoznaczne z pełnieniem przez niego po 28 lutego 2003r. (data zwolnienia skarżącego ze służby) przez cały czas służby. Aktualne stało się tym samym prawo do uposażenia zasadniczego z dodatkami i pozostałymi należnościami przysługujące skarżącemu na dzień zwolnienia. Dotyczy to także odsetek w przypadku zwłoki w zapłacie uposażenia i dodatków. Dla ustalenia czy nastąpiło opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego zasadnicze znaczenie ma data wymagalności świadczenia. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych są wypłacane miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca, za który przysługuje. W świetle natomiast przepisu art. 75 ust. 3 tejże ustawy w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73 żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność stały się wymagalne.
Ponieważ, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji dotyczącej wypowiedzenia K. O. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, od 1 marca 2003 r. przysługiwały wyżej wymienionemu wszelkie należności wynikające z pełnienia zawodowej służby wojskowej, tym samym w ocenie Sądu uposażenie skarżącego oraz dodatki do niego były wymagalne już w marcu 2003 r.
Sąd nie podziela tym samym stanowiska organu odwoławczego, iż w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, brak było podstaw do wypłaty wyżej wymienionemu, obok uposażenia wraz z dodatkami za okres od 1 marca 2003r. do 30 czerwca 2006r., odsetek od tychże należności, wobec niepełnienia przez niego w tym czasie służby, a w konsekwencji – braku wymagalności wskazanych należności.
Także chybione jest powoływanie się przez organ odwoławczy, w kontekście zaistnienia wymagalności uposażenia, na unormowania ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych określające moment powstania prawa do uposażenia w nawiązaniu do pełnionej przezeń służby - w niniejszym przypadku do ponownego przystąpienia przez skarżącego do wykonywania obowiązków służbowych i przyjęcia go na stan ewidencyjny Wojskowej Komendy Uzupełnień w wyniku rozkazu z dnia [...]r.
Argumentacja organu byłaby prawidłowa, gdyby doszło do uchylenia
(w następstwie wznowienia postępowania), a nie stwierdzenia nieważności decyzji skutkującej zwolnieniem skarżącego ze służby.
Odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego dodać należy, że powstałe roszczenie w przedmiocie odsetek uzyskuje niezależny byt prawny od roszczenia głównego tylko w tym znaczeniu, iż może być dochodzone w odrębnym postępowaniu niezależnie od istnienia, czy też zaspokojenia roszczenia głównego. Nie można zgodzić się też ze stanowiskiem organu II instancji, iż bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek pozostaje fakt wypłacenia należności głównej, gdyż właśnie data wypłaty tej należności w zestawieniu z datą jej wymagalności, czyni zasadnymi podnoszone w skardze zarzuty dotyczące błędnej interpretacji zaistniałych w niniejszej sprawie faktów na gruncie art. 75 ust 3 obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Uznając, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, orzeczono na podstawie at. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz 1270) jak w sentencji.