II SA/Bd 416/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. nakazującą usunięcie odpadów (m.in. zużytych opon, tworzyw sztucznych, gruzu, ziemi) z nieruchomości stanowiącej ich współwłasność. Skarżący twierdzili, że materiały te pochodzą z rozbiórki na nieruchomości i mają służyć do utwardzenia terenu na własne potrzeby, a oni sami nie są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o odpadach, co powinno zwalniać ich z obowiązku uzyskania zezwoleń. Wójt Gminy G. nakazał usunięcie odpadów, uznając, że działka nie jest miejscem przeznaczonym do składowania, a właściciele są posiadaczami odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję, wskazując, że T. K. jest przedsiębiorcą, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd uznał, że materiały zgromadzone na działce stanowią odpady w rozumieniu ustawy, a skarżący nie wykazali, aby były one zwolnione z przepisów. Sąd podkreślił, że zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania ziemi nie powoduje, że przestaje ona być odpadem, a skarżący nie przedstawili udokumentowanych planów budowlanych ani nie wykazali, że nawieziona ziemia nie jest zanieczyszczona lub nie pochodzi z terenu działki. Sąd uznał również, że choć status przedsiębiorcy T. K. był podnoszony przez SKO, to organy obu instancji oceniły prawa i obowiązki również w odniesieniu do statusu skarżącego jako osoby fizycznej, a skarżący nie obalili domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o odpadach dotyczących kwalifikacji materiałów jako odpadów, obowiązku ich usunięcia przez posiadacza, domniemania posiadania odpadów przez właściciela nieruchomości oraz zastosowania przepisów wobec osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie materiały pochodzą częściowo z rozbiórki, a częściowo zostały nawiezione. Kluczowe jest udowodnienie braku związku z działalnością gospodarczą i posiadanie udokumentowanych planów budowlanych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy materiały zgromadzone na nieruchomości, pochodzące z rozbiórki i nawiezione z zewnątrz, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, nawet jeśli właściciele zamierzają je wykorzystać do utwardzenia terenu na własne potrzeby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, materiały te stanowią odpady, ponieważ nie zostały wykazane przesłanki do wyłączenia ich stosowania z ustawy, a zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania nie powoduje, że przestają być odpadem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpady zostały zdeponowane na działce gruntu, a nie w obiekcie budowlanym przeznaczonym do składowania. Skarżący nie wykazali, że materiały pochodzą wyłącznie z terenu działki, nie są zanieczyszczone, ani nie przedstawili udokumentowanych planów budowlanych zgodnych z prawem, które uzasadniałyby ich zgromadzenie.
Czy osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami, które zgromadziły odpady na swojej nieruchomości w celu wykorzystania na własne potrzeby, są zwolnione z obowiązku uzyskania zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek, w tym braku związku z działalnością gospodarczą i bezpiecznego wykorzystania na potrzeby własne zgodnie z przepisami prawa budowlanego i wodnego. W tej sprawie skarżący nie wykazali spełnienia tych warunków.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć ustawa przewiduje zwolnienia dla osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, skarżący nie udowodnili braku związku zgromadzonych materiałów z działalnością gospodarczą T. K. ani nie przedstawili konkretnych, udokumentowanych planów budowlanych, które uzasadniałyby ich wykorzystanie.
Czy właściciele nieruchomości, na której znajdują się odpady, są posiadaczami odpadów w rozumieniu ustawy, nawet jeśli nie są ich wytwórcami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości, a skarżący nie obalili tego domniemania.
Uzasadnienie
Ustawa o odpadach stanowi, że domniemywa się, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów, a skarżący nie przedstawili dowodów przeciwnych.
Przepisy (24)
Główne
u.o.o. art. 26 § 1, 2 i 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Nakazuje posiadaczowi odpadów niezwłoczne usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, a w przypadku niewykonania tego obowiązku, wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję nakazującą usunięcie.
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definiuje posiadacza odpadów jako wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definiuje odpad jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
Pomocnicze
u.o.o. art. 3 § ust. 1 pkt 25
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definiuje 'składowisko odpadów' jako miejsce przeznaczone do składowania odpadów.
u.o.o. art. 27 § ust. 8
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne.
u.o.o. art. 45 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6-8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 86
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.o.ś. art. 3 § pkt 44
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definiuje 'władającego powierzchnią ziemi' jako właściciela nieruchomości lub inny podmiot ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako władający.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku
Argumenty
Skuteczne argumenty
Materiały zgromadzone na działce stanowią odpady w rozumieniu ustawy. • Działka nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. • Skarżący są posiadaczami odpadów. • Skarżący nie wykazali przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów ustawy o odpadach. • Zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania odpadów nie powoduje, że przestają one być odpadem. • Skarżący nie przedstawili udokumentowanych planów budowlanych ani nie wykazali, że nawieziona ziemia nie jest zanieczyszczona lub nie pochodzi z terenu działki. • Skarżący nie obalili domniemania, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów.
Odrzucone argumenty
Materiały pochodzą z rozbiórki na nieruchomości i mają służyć do utwardzenia terenu na własne potrzeby. • Skarżący nie są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy o odpadach i powinni być zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwoleń. • Organ wadliwie ustalił, czy materiały mają związek z działalnością gospodarczą skarżącego. • Postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 8, 80, 11, 107, 105).
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów • zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania ziemi nie może powodować, że przestaje ona być odpadem • obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność jest oparta na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym
Skład orzekający
Jarosław Wichrowski
przewodniczący
Renata Owczarzak
sprawozdawca
Mariusz Pawełczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o odpadach dotyczących kwalifikacji materiałów jako odpadów, obowiązku ich usunięcia przez posiadacza, domniemania posiadania odpadów przez właściciela nieruchomości oraz zastosowania przepisów wobec osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie materiały pochodzą częściowo z rozbiórki, a częściowo zostały nawiezione. Kluczowe jest udowodnienie braku związku z działalnością gospodarczą i posiadanie udokumentowanych planów budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu gromadzenia odpadów na prywatnych nieruchomościach i interpretacji przepisów dotyczących ich usuwania. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie braku związku z działalnością gospodarczą i posiadanie formalnych planów budowlanych.
“Czy gruz z rozbiórki na Twojej działce to odpad? Sąd wyjaśnia, kiedy musisz go usunąć.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.