II SA/Bd 416/24

II SA/Bd 416/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 26
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi M. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r., znak: [...], Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 19, art. 26 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm. zwaną dalej u.o.o.), w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 10) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.), nakazał M. K. i T. K. jako współwłaścicielom nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w miejscowości S., gmina G., usunięcie z terenu nieruchomości zgromadzonych odpadów o kodzie: zużyte opony (16 01 03), tworzywa sztuczne (17 02 03), odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów (17 01 01), gruz ceglany (17 01 02), żelazo i stal (17 04 05), gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 (17 05 04), zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01,17 09 02 i 17 09 03 (17 09 04). Wykonanie decyzji winno nastąpić poprzez transport odpadów do właściwego miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający odpowiednie zezwolenia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, z którym to podmiotem strony zawrą stosowną umowę. Termin usunięcia odpadów ustalono - do 30 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz uwarunkowania prawne wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym z przepisów prawa miejscowego. W toku postępowania ustalono, że działka nr [...] położona w miejscowości S. nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i dla przedmiotowej nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez S. G., stanowi grunt rolny zabudowany (Br-RIVa) - 0,3830ha oraz nieużytek (N) o powierzchni 1,0751ha, a niniejsze postępowanie dotyczy części działki na gruncie rolnym. Nieruchomość ponadto położona jest na w Obszarze C. K. S. K. D. W., nad którym nadzór sprawuje M. W. K.-P..
Organ I instancji ustalił, że odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, zostały zdeponowane na działce gruntu, a nie w obiekcie budowlanym, który zgodnie z definicją pojęcia "składowisko odpadów" zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o.o. może być przeznaczony do składowania odpadów. Przy czym, co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, działka nr [...] obr. S., nie jest miejscem wytworzenia odpadów, a właściciel ma obowiązek legitymować się zezwoleniem na zbieranie, wytwarzanie lub przetwarzanie odpadów. Z akt sprawy wynika, że współwłaściciele posesji nie posiadają stosownych zezwoleń. W toku postępowania strony nie przedłożyły żadnych zezwoleń.
Wójt Gminy G. ustalił także, że odpady nawiezione na grunt działki nr [...] obr. S., jak i zdeponowane po rozbiórce budynku na nieruchomości, mają posłużyć do utwardzenia i wyrównania terenu części posesji w obrębie użytku Br-RIVa. Na części nieruchomości rozciągnięty jest piach, który został zaklasyfikowany jako odpad o kodzie 17 05 04.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, zgodnie z oświadczeniem współwłaściciela nieruchomości - T. K., odpady na nieruchomości zostały częściowo nawiezione od innego podmiotu i z innej lokalizacji, a część zdeponowana po rozbiórce części budynku na nieruchomości i zostanie zagospodarowana we własnym zakresie. Organ określił ilość odpadów składowanych w granicach działki nr [...], poprzez podanie wielkości pryzm utworzonych z odpadów. Ponadto dokonał klasyfikacji zgromadzonych odpadów, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia
[...] stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach postępowania oświadczenia T. K. z wizji lokalnej w dniu [...] września 2023 r. oraz złożone zapewnienia na piśmie przez pełnomocnika stron o planowanym wykorzystaniu "materiałów" na potrzeby dalszych prac budowlanych, organ I instancji ustalił, iż posiadaczem odpadów są M. i T. K.. Przeprowadzone na terenie nieruchomości oględziny pozwoliły stwierdzić, że na terenie objętym postępowaniem nie są prowadzone prace ziemne, z których pochodziłaby zalegająca na działce gleba i ziemia, w tym kamienie. Jak ustalił organ, dla przedmiotowej działki nie zostały wydane decyzje, które uprawniałby do nawiezienia na jej teren mas ziemnych.
Tym samym uznano, że nie zachodzą przesłanki do wyłączenia stosowania przepisów ustawy o odpadach (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia [...] października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 519/20).
Zdaniem orzekającego organu I instancji, masy ziemi zmagazynowane na działce nr [...] obr. S. powinny zostać uznane za odpady w rozumieniu przepisów u.o.o. Istotnym jest bowiem, że przedmiotowe odpady zostały nawiezione i zdeponowane na teren działki nr [...] obr. S. za zgodą i wolą właścicieli działki, co potwierdza materiał dowodowy. Państwo Kuźnik są posiadaczami odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. W ocenie Wójta Gminy G. domniemania tego Państwo Kuźnik w żaden sposób nie obalili i jako współwłaściciele nieruchomości, a więc władający powierzchnią ziemi zanieczyszczonej odpadami, są posiadaczami odpadów, a w konsekwencji podmiotem zobowiązanym do ich usunięcia.
Skoro w toku postępowania ustalono, że T. K. zmagazynował na swojej działce odpady, a nie dysponował decyzjami administracyjnymi uprawniającymi do takiego działania, w tym pozwoleniami z zakresu prawa budowlanego lub wodnego, jak również pozwoleniami na prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania, zbierania czy przetwarzania odpadów, to w ocenie organu I instancji tak zgromadzony i zagospodarowany (przemieszczony) odpad należy usunąć, niezależnie od tego, do jakiego rodzaju odpadów zostały one zakwalifikowane.
W świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Wójta, że działka nr [...] w opisanych uwarunkowaniach nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. W świetle powołanych przepisów ustawy o odpadach, obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność jest oparta na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Zaznaczono przy tym, że zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania ziemi, nie może powodować, że przestaje ona być odpadem (wyr. NSA z dnia 19 września
2017 r., II OSK 2642/16, CBOSA).
W odwołaniu T. K. i M. K., zarzucili decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 80 k.p.a. poprzez wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków co do stanu faktycznego sprawy, w sposób dowolny i z pominięciem części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nieuzasadnionym stwierdzeniem, iż zgromadzone materiały nie są przeznaczone na cele własne, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach, co skutkowało niekorzystnym rozstrzygnięciem merytorycznym dla strony, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego doprowadziłaby do odmiennych ustaleń, a w rezultacie do umorzenia postępowania administracyjnego z urzędu ze względu na jego bezprzedmiotowość;
2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie czynności dowodowych niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy objawiające się w niewyjaśnieniu, czy i w jaki sposób skarżący planują wykorzystać zebrane materiały na potrzeby własne, nie wyjaśnienie celu, dla którego są gromadzone te materiały, ustalenia czy zgromadzony materiał można w istocie uznać za odpad, czy też nie, zaniechanie czynności mających na celu ustalenie, której części działki dotyczą zgromadzone materiały i na której mają być wykorzystane (działka jest w części działką zabudowaną z przeznaczeniem budowlanym), a co za tym idzie stwierdzić, iż prowadzone postępowanie administracyjne jawi się jako bezprzedmiotowe oraz podlega umorzeniu;
3. art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący przesłanek, którymi kierował się organ I instancji oraz zaniechanie realizacji zasady przekonywania strony, co objawiło się wydaniem decyzji niekorzystanej dla strony, podczas gdy strona wskazywała szereg okoliczności, które mogły mieć wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, które to okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę;
4. art. 107 § 1 pkt 6-8 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach powszechnie obowiązujących, co objawiało się w sporządzeniu argumentacji nieuwzględniającej stanowiska strony podniesionej w końcowym piśmie procesowym, całości dokumentacji zawartej w aktach sprawy, argumentacji faktycznej strony wskazywanej w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym w trakcie przeprowadzonego dowodu z oględzin, nieuwzględnienie, ograniczenie się w uzasadnieniu decyzji przede wszystkim do ustalenia stanu prawnego i przytaczania orzeczeń sądowych, bez należytego i wszechstronnego odnoszenia się do stanu faktycznego;
5. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie orzekania o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy istniały ku temu przesłanki; art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przesłuchania stron, podczas gdy dowód ten nie wpływał negatywnie na przeprowadzone postępowanie administracyjne, natomiast istniały uzasadnione dla organu wątpliwości co do stanu faktycznego.
Odwołujący zarzucili ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zgromadzone przez skarżących materiały stanowią odpady, podczas gdy skarżący konsekwentnie wskazywali, że wskazane materiały pochodzą w przeważającej mierze z rozbiórki obiektów położonych na tej nieruchomości, w pewnym zakresie zostały nawiezione do wykorzystania dla prowadzenia zamierzonych robót budowlanych, zatem nie zachodzi przesłanka do uznania ich za odpady, bowiem nie dotyczy to materiałów, których skarżący pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany, powyższe dotyczy również opony, którą organ z niewyjaśnionych przyczyn uznał za odpad;
2. art. 45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 27 ust. 8 u.o.o., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, iż przepis ten nie ma zastosowania, co wiązało się z nałożeniem na stronę obowiązków, podczas gdy stan faktyczny umożliwiał ustalenie, iż przepis ten znajduje zastosowanie, natomiast osoby zobowiązane mogły gromadzić materiały na własne użycie na przedmiotowej działce.
Rozpoznając wniesione odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] marca 2024 r., znak: SKO - 63 - 26/24 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie przez Wójta Gminy G. decyzji nakładającej obowiązek usunięcia odpadów z terenu działki nr [...] w S., natomiast za nieuzasadniony uznano podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia przez Wójta Gminy G. przepisów postępowania, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala w sposób nie budzący wątpliwości na ustalenie stanu faktycznego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na fakt, że T. K. jest przedsiębiorcą, w sprawie nie może znaleźć zastosowania przepis art. 27 ust. 8 u.o.o., zgodnie z którym osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10 i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę postępowania, wyklucza możliwość prowadzenia odzysku odpadów na potrzeby własne, zgodnie z rozporządzeniem Ministra środowiska z dnia
[...] listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.
W toku postępowania strony nie zdołały wzruszyć domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o.o. Jako właściciele nieruchomości są oni posiadaczami odpadów zgromadzonych w jej granicach. Działka nr [...] nie jest miejscem przeznaczonym do składowania odpadów, w związku z czym jej właściciele zobowiązani byli do ich usunięcia, a wobec niewykonania tego obowiązku, zasadnym było wydanie przez organ I instancji decyzji nakładającej tego rodzaju obowiązek. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy "Decyzja o nakazie usunięcia odpadów wydawana jest w ramach związania administracyjnego, tj. sytuacji, kiedy ustalenia określonego stanu faktycznego implikują wydanie decyzji o określonej treści. Tak też postąpiły organy obu instancji w niniejszym postępowaniu, które ustaliły fakt znajdowania się odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym i ich wytwórcę, tj. posiadacza odpadów." (wyrok z dnia [...] stycznia 2023 r., sygn. akt: II SA/Bd 760/22, LEX nr 3622222).
W skardze do Sądu M. K. i T. K. wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, naliczanymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez brak właściwego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dokonanie wadliwej oceny dowodów znajdujących się w aktach sprawy, co miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym w szczególności dla ustalenia, czy właściciele przedmiotowej nieruchomości składują wskazane materiały w związku z prowadzoną działalnością, czy też nie, a co za tym idzie, czy dopuszczalne jest wobec nich zastosowanie art. 45 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 27 ust. 8-10 ustawy o odpadach, co doprowadziło do nierozpoznania istoty sprawy.
2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w związku z arbitralnym, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, że składowane na nieruchomości materiały mają związek z działalnością gospodarczą skarżącego, podczas gdy organ I instancji w ogóle nie prowadził rozważań w tym zakresie, natomiast prowadzący uprzednio kontrolę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T. stwierdził, że składowanie tych materiałów nie ma związku z działalnością gospodarczą skarżącego,
3. art. 80 k.p.a. przez wyciągnięcie nieprawidłowych wniosków co do stanu faktycznego sprawy, w sposób dowolny i z pominięciem części zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało nieuzasadnionym stwierdzeniem, że gromadzone materiały nie są przeznaczane na cele własne, stanowią odpady w rozumieniu ustawy o odpadach i nie zostały wytworzone na przedmiotowej działce, co skutkowało niekorzystnym rozstrzygnięciem merytorycznym dla strony, podczas gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego doprowadziłaby do odmiennych ustaleń, a w rezultacie do umorzenia postępowania administracyjnego z urzędu ze względu na jego bezprzedmiotowość,
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 2 ustawy o
odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania wobec skarżących, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym przepisy te mają zastosowanie, w konsekwencji czego, skarżący uprawieni byli do gromadzenia materiałów na własny użytek na przedmiotowej nieruchomości,
2. art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie na przedmiotowej nieruchomości składowane są odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach.
Przechodząc do analizy stanu faktycznego sprawy skarżący wskazali, że jak wynika z treści protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu [...] września 2023 roku, na przedmiotowej działce znajduje się kilka pryzm materiałów, w tym materiałów pochodzących z rozbiórki zabudowy znajdującej się na tej działce, jednak zarówno Wójt Gminy G. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie są konsekwentni w swoich ustaleniach w przedmiocie tego, czy materiały znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości zostały na niej wytworzone, czy też nie. W decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] listopada 2023 roku (znak sprawy: OŚR.6232.13.2023) na stronie 2 i 3 wskazano (odwołując się do treści protokołu z oględzin), że m.in. gruz i kamienie jakie znajdują się na tej działce pochodzą z rozbiórki zabudowy na niej się znajdującej. Z kolei w dalszej części uzasadnienia przywołanej decyzji (str. 5) podkreśla się, że "co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, działka nr [...] obr. S., nie jest miejscem wytworzenia odpadów, a właściciel ma obowiązek legitymować się zezwoleniem na zbieranie, wytwarzanie lub przetwarzanie odpadów".
Powyższe zdaniem skarżących dowodzi temu, że zarówno decyzja Wójta Gminy G. jak i zaskarżana decyzja z dnia [...] marca 2024 roku obarczone są istotnymi wadami - brak jest tutaj prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wyciągnięcia odpowiednich wniosków, co z kolei doprowadziło do wydania nieprawidłowych decyzji, ponieważ przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ powinien przyjąć, że znaczna część materiałów znajdująca się na przedmiotowej działce została wytworzona na tej działce, a co za tym idzie, skarżący uprawnieni byli do posiadania przedmiotowych materiałów na tej działce na użytek własny bez zezwolenia na zbieranie odpadów.
Odnosząc się do przesłanek art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.o., a więc do tego, że z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów zwalnia się osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami. Organ powinien ustalić, czy skarżący są w tej sytuacji osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, czy też nie.
W treści zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się do tej kwestii wyłącznie pobieżnie, uzasadniając uznanie skarżących za przedsiębiorców, a co za tym idzie przyjęcie, że nie można wobec nich zastosować wyłączenia z przepisu art. 45 ust. 1 pkt 2 u.o.o. w zw. z art. 27 ust. 8 u.o.o., ponieważ skarżący T. K. - zgodnie z treścią wyciągu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzi działalność gospodarczą. Stanowisko to diametralnie różni się od znajdującego się w aktach sprawy pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T. z dnia [...] lipca 2023 roku, które znajduje się w aktach sprawy. W treści tego pisma wskazano, że w dniu [...] czerwca 2023 roku (a więc jeszcze przed wydaniem decyzji przez Wójta Gminy G.) przeprowadzono oględziny na działce o numerze ewidencyjnym [...] w S.. Ponadto, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska przesłuchał skarżącego, jako współwłaściciela przedmiotowej działki. W postępowaniu, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania stron mimo, że istniały uzasadnione dla organu wątpliwości co do stanu faktycznego w niniejszej sprawie.
Z ustaleń poczynionych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wynika, że przedmiotowa działka stanowi własność prywatną osób fizycznych - M. i T. K.. Z przesłuchania T. K. uzyskano informację, że prace rozbiórkowe oraz magazynowany na działce gruz nie mają związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Ponadto, przesłuchanie to pozwoliło ustalić, że gruz, który znajduje się na tej działce powstał na niej w wyniku rozbiórki budynku inwentarskiego, a magazynowany jest na tej działce celem utwardzenia gruntu.
W podsumowaniu pisma Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska wprost wskazano, że na kontrolowanej działce nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a jej własność należy do osób fizycznych, zatem Wójt Gminy G., jako organ sprawujący kontrolę przestrzegania stosowania przepisów o ochronie środowiska uprawniony jest do nakazania, w drodze decyzji, osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia tego negatywnego oddziaływania oraz przywrócenie środowiska do stanu właściwego. Ponadto wprost wskazano, że uwzględniając treść przepisu art. 3 pkt 6 u.o.o. w przedmiotowej sprawie nie występuje odpad, ponieważ właściciele działki nie mają zamiaru pozbycia się gruzu. Zdaniem skarżących okoliczności te zostały przez organy rozpoznające sprawę w całości pominięte.
W ocenie skarżących należy stanąć na stanowisku, że przyjęcie w zaskarżonej decyzji, iż skarżący są osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą powinno być poparte szerokim uzasadnieniem, tym bardziej, że zarzut ten może być postawiony wyłącznie skarżącemu T. K., ponieważ M. K. w ogóle nie jest przedsiębiorcą. Jednakże zdaniem skarżących, w tej sprawie nie zachodzą przesłanki uniemożliwiające zastosowanie treści przepisu art. 45 ust. 2 u.o.o., ponieważ znajdujący się na działce gruz, nie jest związany z prowadzoną przez T. K. działalnością gospodarczą. Działka ta stanowi wspólny majątek Państwa Kuźnik, aktualnie nie jest wykorzystywana w żadnym celu, a materiały jakie się na niej znajdują, powstały m.in. z rozbiórki budynków inwentarskich na niej się znajdujących, które w niedalekiej przyszłości planują wykorzystać celem doprowadzenia tej działki do przydatności, tj. planują utwardzić teren. Powyższe możliwe byłoby do ustalenia gdyby organ dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, z uwzględnieniem całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Jak już podkreślano w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy G., postępowanie w sprawie składowania odpadów zostało wszczęte z uwagi na to, że organ stwierdził, iż T. K. prowadził prace budowlane na przedmiotowej nieruchomości, co skutkowało wystosowaniem pisma z dnia [...] maja 2023 roku, w którym Wójt Gminy G. zwrócił się do właściwych organów o przeprowadzenie kontroli w zakresie prowadzenia tych prac. Zatem wyraźnie widoczną jest wola skarżącego do prowadzenia na tej nieruchomości prac budowlanych, a co za tym idzie wykorzystania magazynowanych na niej materiałów na własne potrzeby. Gdyby organ wyjaśnił i ustalił jaki jest cel składowania tych materiałów, treść zaskarżonej decyzji w przekonaniu skarżących byłaby zgoła odmienna. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło się wyłącznie na ustaleniach poczynionych w postępowaniu toczącym się przed Wójtem Gminy G., nie uwzględniając przy tym zarówno treści protokołu i wskazywanych w nim oświadczeń skarżącego T. K., co do celu w jakim wytworzone na tej działce materiały mają zostać wykorzystane. Podkreślenia wymaga fakt, że oświadczenia skarżącego potwierdza przywołane powyżej stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
Skarżący zwrócili też uwagę, że "O kwalifikacji danego przedmiotu jako odpadu rozstrzyga przesłanka pozbycia się, stanowiąca działanie faktyczne, zamierzone lub nakazane (animus). Przesłankę tę można więc ocenić wyłącznie na podstawie zachowania posiadacza przedmiotu, z uwzględnieniem okoliczności obiektywnych umożliwiających odtworzenie zamiaru, jaki mu przyświecał w stosunku do tego przedmiotu. Chodzi tu o zasadniczą zmianę jego wykorzystania, odmienną od głównego przeznaczenia, do którego przestał on się nadawać, zwłaszcza gdy zmiana ta może spowodować negatywne następstwa dla człowieka lub środowiska" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2015 r., sygn. akt II OSK 2920/13; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 993/21 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). (tak w: Wyrok NSA z 2.02.2024 r., III OSK 1264/22, LEX nr 3696564).
Wobec powyższego zasadnym w ocenie skarżących jest stwierdzenie, że w niniejszym postępowaniu istotnym było ustalenie jaki zamiar mają skarżący wobec przedmiotowych materiałów, ponieważ bezsprzecznie, zgodnie z treścią przepisu art. 27 ust. 8, 9 i 10 u.o.o. znajdują się one w Załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015, które to zawiera listę rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.
Zdaniem skarżących postępowanie prowadzone było również w sposób sprzeczny z art. 8 k.p.a., a więc w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej.
Ponownie wskazano, że prowadzący uprzednio kontrolę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T., stwierdził, że składowanie tych materiałów nie ma związku z działalnością gospodarczą skarżącego. Ustalenia takiego nie poczynił również Wójt Gminy G.. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego celem ustalenia, czy składowane na nieruchomości materiały mają związek z działalnością gospodarczą skarżącego, czy też nie, stwierdziło, że składowane materiały mają związek z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, wyłącznie z tej przyczyny, że w aktach sprawy znajduje się wyciąg z CEIDG, z którego wynika, że T. K. jest przedsiębiorcą. Na tej wyłącznie podstawie organ stwierdził, że skarżący nie może powoływać się na regulację prawną zawartą w art. 27 ust. 8, 9 i 10 u.o.o., bowiem pozostaje przedsiębiorcą. Powyższe doprowadziło faktycznie do nierozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze istoty sprawy.
Jeżeli Samorządowe Kolegium Odwoławcze powzięło wątpliwość co do tego, czy składowane materiały mają związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, czy też nie, to w ocenie skarżących winno albo uchylić decyzję I instancji celem wyjaśnienia tej kwestii, albo przeprowadzić postępowanie w tym zakresie samodzielnie. Tymczasem w realiach sprawy strona zaskakiwana jest rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, który do całej argumentacji strony odnośnie możliwości i zamiaru wykorzystania materiałów na potrzeby własne nie odnosi się merytorycznie, lecz stwierdza w rozstrzygnięciu, że regulacja ta nie ma w ogóle zastosowania do niego, ponieważ jest przedsiębiorcą, które to zagadnienie pojawiło się dopiero w związku z rozstrzygnięciem SKO, podczas gdy Wójt Gminy G. i kontrola Wojewódzkiego Inspektor Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T. nie traktowały kwestii składowanych przez skarżącego materiałów jako związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.
Zdaniem skarżących mamy do czynienia z prowadzeniem postępowania w sposób nie budzący zaufania obywateli do organów publicznych, bowiem w tej samej sprawie, sytuacja zastana na nieruchomości, przez dwa organy (Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. oraz Wójta Gminy G.), traktowana jest jako nie związana z działalnością gospodarczą skarżącego, następnie natomiast SKO, wyłącznie na podstawie wypisu z CEIDG, stwierdza że skarżący jest w tej sprawie przedsiębiorcą (pomijając również przy tym zupełnie wątek skarżącej, która przedsiębiorcą w ogóle nie jest). Faktycznie w sprawie doszło również w tym zakresie do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, bowiem status skarżącego w tej sprawie jako przedsiębiorcy ustaliło wyłącznie SKO.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024r., poz. 935 – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.
Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem skargi jest ocena zgodności z prawem decyzji Kolegium utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie usunięcia zgromadzonych odpadów. W wyniku przeprowadzonej kontroli sądowej, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). Według ust. 2 tego przepisu, w przypadku nieusunięcia odpadów wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (...). Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy, posiadaczem odpadów jest wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Zgodnie z art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo o ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.) przez pojęcie władającego powierzchnią ziemi rozumie się właściciela nieruchomości, a jeżeli w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne ujawniono inny podmiot władający gruntem - podmiot ujawniony jako władający.
Z akt sprawy wynika, że skarżący są współwłaścicielami działki nr [...] położonej w miejscowości S., która nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i dla przedmiotowej nieruchomości nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków prowadzoną przez Starostę Grudziądzkiego, działka stanowi grunt rolny zabudowany (Br-RIVa) - 0,3830 ha oraz nieużytek (N) o powierzchni 1,0751 ha, a niniejsze postępowanie dotyczy części działki na gruncie rolnym. Nieruchomość ponadto położona jest na w O. C. K. S. K. D. W., nad którym nadzór sprawuje M. W. K.-P..
Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ocena, czy masy ziemi i inne odpady, odpady betonu oraz gruzu betonowego z rozbiórek i remontów (17 01 01), gruz ceglany (17 01 02), żelazo i stal (17 04 05), gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 (17 05 04), zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01,17 09 02 i 17 09 03 (17 09 04), zmagazynowane na oznaczonej powyżej działce, która jest własnością skarżących, mogły zostać uznane za odpady w rozumieniu przepisów ustawy.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy, odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Odpadami mogą być także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu i mogące być w związku z tym przedmiotem transakcji handlowej, jako dobro o określonej wartości ekonomicznej. Zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania odpadów (np. ziemi) nie może powodować, że odpad przestaje nim być (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019r., sygn. akt. II OSK 2916/17; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2642/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 497/18, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Katalog odpadów określa natomiast rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020 r., poz. 10). Wskazać zatem należy, że o tym, co jest odpadem, przesądza ww. ustawa i rozporządzenie.
W sprawie nie było sporu, co do zastosowania wskazanej kwalifikacji. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu [...] września 2023 r. przeprowadzono oględziny, w trakcie których stwierdzono zgromadzone na terenie działki wymienione odpady. Ustalono ponadto, że odpady znajdują się w miejscu nieprzeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów. Odpady zostały bowiem zdeponowane na działce gruntu, a nie w obiekcie budowlanym, który zgodnie z definicją pojęcia "składowisko odpadów" zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 25 u.o.o. może być przeznaczony do składowania odpadów. Oceniając zaistniały stan faktyczny według kwalifikacji pojęcia magazynowania odpadów, przepisy art. 3 ust. 1 pkt 5 u.o.o. oraz 25 u.o.o. oznaczają, że magazynowanie odpadów jest zawsze prowadzone w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 25 ust. 3 u.o.o.), nie jest zatem autonomiczną formą gospodarowania odpadami i zawsze stanowi część większego procesu tj. wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. A zatem dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego zezwolenia na ww. formy gospodarki odpadami, o czym stanowi wprost art. 41 ust. 1 u.o.o. Przy czym, co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, działka nr [...] obr. S., nie jest miejscem wytworzenia wszystkich odpadów, a właściciel ma obowiązek w takim przypadku legitymować się zezwoleniem na zbieranie, wytwarzanie lub przetwarzanie odpadów. Z akt sprawy wynika, że współwłaściciele posesji nie posiadają stosownych zezwoleń.
Według oświadczenia skarżącego odpady nawiezione na grunt działki nr [...] obr. S., jak i pozostałe po rozbiórce części budynku na nieruchomości mają posłużyć do utwardzenia i wyrównania terenu części posesji w obrębie użytku Br-RIVa. Na części nieruchomości rozciągnięty jest piach, który został zaklasyfikowany jako odpad o kodzie 17 05 04. Skarżący oświadczył, iż odpady na nieruchomości zostały częściowo nawiezione od innego podmiotu i z innej lokalizacji, a część powstała po rozbiórce części budynku na nieruchomości i zostaną zagospodarowane we własnym zakresie.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach postępowania oświadczenia skarżącego z wizji lokalnej w dniu [...] września 2023 r. oraz złożone zapewnienia na piśmie przez pełnomocnika stron o planowanym wykorzystaniu "materiałów" na potrzeby dalszych prac budowlanych, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy, jej przepisów nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Zatem masy ziemne nie są odpadem tylko w razie spełnienia ww. przesłanek tzn. nie są zanieczyszczone, występowały w stanie naturalnym i w całości pochodzą z terenu działki, na której następnie zostaną zagospodarowane.
Jeśli natomiast są przemieszczane, ale sposób gospodarowania nimi nie został określony w decyzjach wydanych na gruncie prawa budowlanego lub prawa wodnego, albo posiadacz odpadów przemieszcza je jeszcze przed uzyskaniem stosowanych decyzji, traktuje się je jak odpady i w związku z tym winny być spełnione wymogi wynikające z ustawy. Jak ustaliły organy obu instancji, dla przedmiotowej działki nie zostały wydane decyzje, które uprawniałby do nawiezienia na jej teren mas ziemnych. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że nawiezione na teren działki skarżących masy ziemi są odpadem w rozumieniu przepisów ustawy. Ustalenia poczynione w tym zakresie w toku przeprowadzonego przez organy postępowania nie budzą wątpliwości. Skarżący podkreślał, że część odpadów zamierza wykorzystać do utwardzenia powierzchni działki. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku katalogu odpadów (Dz. U. z 2016 r., poz, 93) nawet dopuszczenie do odzysku musi odbywać się z zachowaniem przepisów odrębnych w szczególności przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Przykładem mogą być odpady żwiru lub skruszone skały inne niż wymienione w 010407. Przede wszystkim jednak zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach osoba fizyczna i jednostka organizacyjna niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi tylko takie rodzaje odpadów, za pomocą takich metod odzysku, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i w takich ilościach, które mogą bezpiecznie wykorzystać na potrzeby własne. Jest to zatem ilość do wykorzystania reglamentowana i determinowana zakresem przewidywanych konkretnie robót budowlanych w oparciu o konkretne akty. Nie mogą zatem być to nieuzasadnione ilości bez faktycznego skonkretyzowania co do rodzaju robót budowlanych. Warunkiem zatem zgromadzenia takich odpadów jest wykazanie, że występują dopuszczalne metody odzysku z zachowaniem przepisów prawa wodnego i prawa budowlanego. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych udokumentowanych w zgodzie z przepisami prawa budowlanego zamierzeń inwestycyjnych a przewidywane zagospodarowanie działki w postaci wykorzystania gruzu do utwardzenia wokół chlewni w sytuacji, gdy była ona obiektem podlegającym rozbiórce, czy gdy celem zagospodarowania działki jest wykopanie stawu, to takie zamierzenia nie wydają się wręcz racjonalne (v. oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie).
Dodatkowo, odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, że nawieziona ziemia nie stanowi odpadu, przy jednoczesnym twierdzeniu, że została ona przywieziona w celu wykorzystywania do utwardzenia miejsc przejazdowych do poprawy komunikacji oraz ulepszenia stanu działki, wskazać należy, że argumentacja ta nie może odnieść skutku.
Jak już wskazano, zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania ziemi nie może powodować, że przestaje ona być odpadem (wyr. NSA z dnia 19 września 2017 r., sygn. II OSK 2642/16, CBOSA). Nie ma zatem znaczenia argument podnoszony przez skarżących, że nie zamierzają pozbywać się odpadów ze względu na ich następne wykorzystanie na terenie działki. Jednocześnie skarżący sam wskazał, że aktualnie działka nie jest wykorzystywana w żadnym celu. Od obowiązku pozbycia się odpadów skarżący nie mogą uwolnić się ze względu na postanowienia art. 2 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, z którego został wydobyty. Nawieziona ziemia z kamieniami i gruzem w znakomitej większości nie została bowiem wydobyta na działce skarżących. Ponadto, jak już wskazano, skarżący chcą przeznaczyć swój grunt na cele budowlane (jak twierdzi gruz i kamienie wykorzystuje na poprawę komunikacji), ale nie dysponują jakąkolwiek decyzją w tym przedmiocie.
Co się tyczy zamiaru utwardzenia gruntu, to należy również wskazać, że przez utwardzenie gruntu należy rozumieć taki efekt działań, który doprowadza do trwałej zmiany charakteru podłoża, polega na połączeniu z podłożem materiału utwardzającego w sposób na tyle trwały, że skutek utwardzenia nie podlega usunięciu w efekcie zwykłego korzystania z takiego podłoża. Utwardzenie nieruchomości powoduje zmianę ukształtowania terenu i trwałą zmianę charakteru podłoża. Ukształtowanie terenu zostaje zmienione już tylko w wyniku nawiezienia mas ziemnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 września 2016r., sygn. II SA/Łd 411/16, CBOSA). Dodatkowo, niedopuszczalne jest wykorzystanie odpadów do utwardzenia działki z uwagi na fakt, że utwardzenie terenu może mieć miejsce tylko w przypadku działki budowlanej, którą przedmiotowy teren nie jest. Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków działka skarżących ma charakter rolny i tak też powinna być wykorzystywana, natomiast utwardzenie działki rolnej bez uprzedniej zmiany przeznaczenia terenu w trybie określonym w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977 z późn. zm.) oraz bez uzyskania pozwolenia na budowę/dokonanie zgłoszenia, narusza przepisy prawa budowlanego i u.p.z.p.
Skoro w toku postępowania ustalono, że za zgodą skarżącego zmagazynowano na jego działce masy ziemne i inne odpady, a nie dysponował on decyzjami administracyjnymi uprawniającymi do takiego działania, ani pozwoleniami z zakresu prawa budowlanego lub wodnego, jak również pozwoleniami na prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania, zbierania czy przetwarzania odpadów, to tak zgromadzony i zagospodarowany (przemieszczony) odpad należy usunąć, niezależnie od tego, do jakiego rodzaju odpadów nawiezione masy ziemi powinny zostać zakwalifikowane.
W świetle zebranego materiału dowodowego nie budzi również wątpliwości Sądu, że działka nr [...] obr. S. w opisanych uwarunkowaniach nie jest miejscem przeznaczonym do składowania lub magazynowania odpadów, a skarżący jako właściciele tej działki, są posiadaczami odpadów. W świetle powołanych przepisów ustawy o odpadach obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność jest oparta na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Skarżący zarzucał, że organ wadliwie ustalił czy składowane na nieruchomości materiały mają związek z działalnością gospodarczą skarżącego.
Ten aspekt był podnoszony w związku z treścią art. 27 ust. 8 ustawy o odpadach w zw. z art. 45 ust.1 pkt 2 ustawy o odpadach. Skarżący podnosili, że przepisy te mają wobec nich zastosowanie. Na ich mocy jako osoby fizyczne są zwolnieni z obowiązku uzyskania pozwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów, jak również mają możliwość poddawania odzyskowi niektóre odpady na potrzeby własne. Takiego przywileju nie posiadają przedsiębiorcy. Zdaniem skarżących , byli oni uprawieni do gromadzenia materiałów na własny użytek na przedmiotowej nieruchomości.
Organ stwierdził, że składowane materiały mają związek z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, gdyż w aktach sprawy znajduje się wyciąg z CEIDG z którego wynika, że T. K. jest przedsiębiorcą. Natomiast jak wyjaśnił skarżący, na omawianej działce nie jest prowadzona działalność gospodarcza, a jej własność należy do osób fizycznych.
To, że działka stanowi własność osób fizycznych nie przesądza, że nie może być wykorzystana faktycznie na potrzeby prowadzonej przez właściciela działalności. Ponadto, skarżący zajmuje się działalnością budowlaną stąd domniemanie wykorzystania odpadów do prowadzenia działalności gospodarczej jest uzasadnione. Takie domniemanie jest wzruszalne. Choć organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 7 K.p.a.), to jednak nie jest on zobowiązany do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy w tym zakresie (art. 77 K.p.a.). Wprowadzenie takiego uregulowania nie może pozostać bez związku z zasadą rozłożenia ciężaru dowodu. Strona przecząca ustaleniom organu ma również inicjatywę dowodową. Skarżący oparł się na stanowisku Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. Delegatura w T., który stwierdził, że składowanie tych materiałów nie ma związku z działalnością gospodarczą skarżącego. Nie jest to jednak okoliczność przesądzająca w niniejszej sprawie, gdyż organ ocenił też prawa i obowiązki w odniesieniu do statusu skarżącego jako osoby fizycznej, bez związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W konsekwencji, w ocenie Sądu organ nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy.
Ponadto poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne obu decyzji organ nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.