II SA/Bd 416/23

II SA/Bd 416/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 10 par. 1 i 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. J. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z 22 grudnia 2022 r., nr ID-II.8041.24.2022.KN, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 a contrario ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 – dalej "u.k.p.") odmówił B. J. (skarżącemu) unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Bydgoszczy w dniu [...] października 2022 r. W uzasadnieniu decyzji Marszałek wskazał, że na podstawie dowodów w postaci: odwołania od egzaminu, zapisu przebiegu egzaminu, notatki służbowej egzaminatora, wyjaśnień egzaminatora nadzorującego, arkusza przebiegu części praktycznej egzaminu, historii egzaminowania kandydata oraz pisma skarżącego z dnia 27 listopada 2022 r. organ ustalił, iż podczas egzaminu praktycznego na prawo jazdy skarżący dwukrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego poprzez brak obserwacji drogi z pierwszeństwem w zadaniu przejazd przez skrzyżowanie równorzędne. Przywołał, że drugie z naruszeń, popełnione wedle zapisu wideorejestratora zlokalizowanego w pojeździe egzaminacyjnym o godzinie 08:20:33, skutkowało zakończeniem egzaminu z wynikiem negatywnym. W ocenie organu wynika egzaminu został ustalony prawidłowo przez egzaminatora, co potwierdza nagranie, z którego wynika, że skarżący dwa razy wjechał na skrzyżowanie równorzędne nie upewniwszy się najpierw, czy na drodze z prawej strony (z pierwszeństwem) nie znajduje się lub nie zbliża się inny pojazd – nie odwrócił głowy w prawo, nie zachował wymaganej ostrożności. Organ wskazał, że powyższe świadczy o naruszeniu podczas kierowania samochodem art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 988 – dalej "p.r.d."), a wynik egzaminu odpowiada § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206 – dalej "rozporządzenie"). Nie stwierdził błędów egzaminatora, które miałyby mieć wpływ na wynik egzaminu.
W odwołaniu od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu B. J. zarzucił, że organ błędnie ocenił zebrany materiał dowodowy, albowiem przyjął za fakt subiektywne odczucie egzaminatora co do braku upewnienia się skarżącego o możliwości bezpiecznego wjazdu na skrzyżowanie, pomimo że nie istnieją wytyczne co do sposobu tego upewnienia się (przechylenia lub obrócenia głowy). W ocenie skarżącego zachował on reguły bezpieczeństwa wykonując sporne zadanie, a wykorzystane przez organ nagranie wideorejestratora oraz notatka egzaminatora nie są w stanie temu zaprzeczyć. Postępowanie egzaminatora jest zaś nieobiektywne i wynika z personalnych uprzedzeń względem skarżącego.
Pismem z 22 stycznia 2023 r. skarżący złożył do SKO wniosek o niezwłoczne przesłanie mu, drogą pocztową, kopii płyty DVD zawierającej nagranie z egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Wskazał, że skoro organ w trybie odwołania nie powołał niezależnego biegłego do analizy sprawy, chce on sam zlecić ekspertyzę biegłemu z zakresu ruchu drogowego. Ekspertyzę tę, jak stwierdził, chce wykorzystać na kolejnych etapach postępowania administracyjnego. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 maja 2013 r., sygn. III SA/Łd 293/13, zgodnie z którym możliwe jest wydanie w trybie art. 73 § 2 k.p.a. kopii nośnika, na którym utrwalono przebieg egzaminu praktycznego w formie audiowizualnej.
Postanowieniem z 17 lutego 2023 r., znak SKO-522-4/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu odmówiło wydania kopii płyty DVD wskazanej w ww. wniosku.
Decyzją z 17 lutego 2023 r. znak SKO-522-4/23 SKO w Toruniu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Bydgoszczy w dniu [...] października 2022 r. W uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego toku postępowania oraz treści art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.k.p., art. 25 ust. 1 i art. 2 pkt 22 p.r.d. oraz § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a, § 27 pkt 6 i 9 rozporządzenia, organ odwoławczy stwierdził, że z zapisu wideorejestratora z przebiegu egzaminu na prawo jazdy wynika, iż skarżący dwukrotnie, tj. o godz. 08:13:03 oraz 08:20:33 błędnie wykonał zadanie nr 5 – przejazd przez skrzyżowanie równorzędne. Opisał sytuację drogową istniejącą podczas wykonywania manewru, wynikającą z nagrania, stwierdzając, że skarżący nie zachował wymaganej ostrożności przy wykonywaniu tego manewru, tj. nie upewnił się przed wjazdem na skrzyżowanie równorzędne, czy z prawej strony nie nadjeżdża innych pojazd. SKO podzieliło pogląd organu I instancji, że wynik egzaminu został ustalony przez egzaminatora prawidłowo. Zarzuty skargi organ uznał za niezasadne w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy B. J., reprezentowany przez adwokata, wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie:
- art. 7 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że nie było dowolne uznanie przez egzaminatora, że egzaminowany w sposób nieprawidłowy dwukrotnie przejechał przez skrzyżowanie równorzędne,
- art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne odniesienie się do przywołanej w odwołaniu okoliczności braku bezstronności osób egzaminujących skarżącego oraz zarzutu z art. 225 § 1 k.p.a.
- art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie oceny przez organ odwoławczy braku rozpatrzenia przez Marszałka wniosku z punktu 3 pisma z dnia 27 listopada 2022 r. o przeanalizowanie dziesięciu losowo wybranych egzaminów zakończonych wynikiem pozytywnym, podczas których egzaminowani wykonują prawidłowy przejazd przez skrzyżowanie równorzędne,
- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez wydanie w tym samym dniu zaskarżonej decyzji i postanowienia o odmowie wydania kopii płyty DVD z zapisem przebiegu egzaminu, co pozbawiło skarżącego możliwości uzyskania tego dowodu i zgłoszenia własnych dowodów w sprawie.
- art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z § 27 pkt 6 rozporządzenia poprzez uznanie, że egzamin przeprowadzony został w sposób zgodny z przepisami ustawy, w sytuacji, gdy skarżący prawidłowo wykonał oba zadania polegające na przejeździe przez skrzyżowanie równorzędne.
W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na rzecz postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Zaskarżona decyzja i poddane kontroli sądowej postępowanie administracyjne prowadzone było na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z treścią ww. przepisu marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Zgodnie z art. 68 ust. 1 u.k.p. skargę dotyczącą egzaminu państwowego wraz z jej uzasadnieniem składa się w terminie 14 dni od dnia, w którym był przeprowadzany egzamin, do marszałka województwa, za pośrednictwem dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
Skarżący kwestionuje negatywny wynik egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B, przeprowadzonego w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Bydgoszczy w dniu [...] października 2022 r. Wskazuje na szereg naruszeń prawa procesowego oraz naruszenie wyżej przytoczonego przepisu materialnego (art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organów obu instancji, brak jest podstaw do stwierdzenia, by niepoprawnie wykonał on zadanie egzaminacyjne nr 5, tj. przejazd przez skrzyżowanie równorzędne, a który to brak poprawności wynikać miał z niezachowania przez skarżącego wymaganej ostrożności przy wykonywaniu tego manewru – nieupewnienie się, że ze strony drogi nie nadjeżdża pojazd mający pierwszeństwo wjazdu na to skrzyżowanie.
Podkreślenia wymaga, że procesowa prawidłowość każdej decyzji administracyjnej, determinowana jest zachowaniem w toku postępowania administracyjnego reguł procesowych wynikających przede wszystkim z norm z Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie którejś z tych reguł w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy dezaktualizuje rozstrzygnięcie organu in meriti. Nie jest bowiem dopuszczalne ukształtowanie materialnoprawnego stosunku strony postępowania administracyjnego na podstawie istotnie wadliwie przeprowadzonego postępowania poprzedzającego rozstrzygnięcie organu kształtującego ten stosunek.
W realiach rozpoznawanej sprawy decydujące znaczenie mają zasady postępowania dowodowego oraz zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, statuowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Organy administracji publicznej są więc na podstawie przytoczonych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić, czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona. Na organy administracji nałożony został również obowiązek dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć (art. 107 § 3 k.p.a.), w tym zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone obowiązki – zakazy bądź nakazy. Zgodnie z zasadą przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Czynny udział strony w każdym stadium postępowania administracyjnego gwarantuje zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. Je konsekwencją akcentującą rolę strony postępowania administracyjnego w procesie rozstrzygania jej sprawy, jest przede wszystkim treść art. 78 § 1 k.p.a. ("żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy"), art. 79 § 1 i 2 k.p.a. ("strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem"; "strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia") oraz art. 81 k.p.a. ("okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2"). Jak słusznie stwierdził WSA w Olsztynie w wyroku z 17 lutego 2005 r., sygn. I SA/Ol 449/04 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo strony do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy naruszył w istotny sposób powyższe zasady i przepisy procedury administracyjnej, przedwcześnie wydając merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.
Jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy 9 stycznia 2023 r. B. J. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 22 grudnia 2022 r. (znak ID-II.8041.24.2022.KN) o odmowie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B przeprowadzonego z nim w WORD w Bydgoszczy w dniu [...] października 2022 r. Odwołanie to wraz ze stanowiskiem organu I instancji wpłynęło do SKO 16 stycznia 2023r.
Wnioskiem z 22 stycznia 2023 r. skarżący zwrócił się do SKO, na podstawie art. 73 § 1 i 2 k.p.a. o niezwłoczne przesłanie mu kopii płyty DVD z nagrania z egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Skarżący wyjaśnił, że jeżeli organ odwoławczy nie powołał niezależnego biegłego do analizy tej sprawy chciałby sam zlecić taką ekspertyzę biegłemu z zakresu ruchu drogowego. Nie godzi się bowiem z argumentacją organu, który powołuje się na "niezależnego" egzaminatora nadzorującego. Wskazać w tym miejscu także należy, że w odwołaniu oraz dołączonej do niego dokumentacji skarżący zarzucał brak bezstronności i konflikt z egzaminatorami WORD w Bydgoszczy.
Postanowieniem z 17 lutego 2023 r. (znak SKO-522-4/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu, odmówiło wydania kopii przedmiotowej płyty DVD.
Powołując się na przepisy art. 73 § 2 i art. 74 § 2 k.p.a., organ stwierdził, że w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu strony w pozyskaniu odpisu dokumentu (materiału zapisanego na nośniku danych) z akt sprawy. W postępowaniu dotyczącym nieważności egzaminu na prawo jazdy przepisy nie przewidują obowiązku pozyskania opinii biegłego do rozstrzygnięcia sprawy, powołanie biegłego jest przy tym fakultatywne w sprawach, w których wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 § 1 k.p.a.). Organ wskazał, że ocena zapisu przebiegu egzaminu nie wymaga wiadomości specjalnych i nie wiąże się ona z koniecznością powołania biegłego. Tym samym brak jest także możliwości przedkładania przez stronę kontropinii, która ze swej istoty musi odnieść się do wcześniej sporządzonej ekspertyzy. Zdaniem organu "kolejne etapy postępowania administracyjnego" nie stanowią skonkretyzowanego postępowania, wobec którego żądanie wydania kopii płyty mogłoby być ocenione jako poparte ważnym interesem strony. Zapis z nagrania egzaminu praktycznego jest szczególnego rodzaju dowodem, do którego dostęp ma ograniczony krąg osób, i który stanowi zapis faktów podlegających ocenie organu. Końcowo organ odwoławczy zauważył, że autorem nagrania nie jest ani SKO, ani Marszałek Województwa rozpoznający skargę dotyczącą egzaminu, co również budzi wątpliwości co do możliwości jego udostępnienia.
W myśl art. 141 § 1 k.p.a., na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenie to składa się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia (ust. 2). Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione (art. 143 k.p.a.). Art. 144 k.p.a. stanowi natomiast, że w sprawach nieuregulowanych w rozdziale o zażaleniach, mają do nich odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Oznacza to, że zgodnie z tym przepisem, w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 § 2 od postanowień wydanych przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona z nich niezadowolona może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zażalenia na postanowienie (w tym siedmiodniowy termin).
W tym miejscu należy również podkreślić, że w myśl przepisów art. 109 § 1 i art. 110 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie doręcza się stronom na piśmie, a organ administracji publicznej, który wydał postanowienie jest nim związany od chwili jego doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.
Sąd zważył, że zgodnie z art. 74 § 2 k.p.a. odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii, odpisów, uwierzytelnionych odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Uwzględniając zatem przytoczone wyżej przepisy procedury administracyjnej, nie budzi wątpliwości, że od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 17 lutego 2023 r. odmawiającego wydania kopii płyty DVD z nagraniem przebiegu egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B - przysługiwał stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie tej sprawy w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Pouczenie takie zawiera powyższe postanowienie.
Jak wynika jednak z akt sprawy, zanim to postanowienie proceduralne zostało doręczone stronie (a nawet wysłane) i weszło do obrotu prawnego SKO wydało już tego samego dnia skarżoną w niniejszej sprawie decyzję z 17 lutego 2023 r. rozstrzygającą negatywnie dla skarżącego sprawę administracyjną merytorycznie.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejsza sprawę, w tych okolicznościach organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję bez uprzedniego rozstrzygnięcia istotnej kwestii incydentalnej, i co nader istotne bez poinformowania strony o swoim stanowisku wobec wniosku. Tym samym strona postępowania została pozbawiona realnej możliwości obrony swych praw podmiotowych i procesowych w toczącym się postępowaniu drugoinstancyjnym, zapoznania się ze stanowiskiem organu w kwestii zgłoszonego wniosku zmierzającego do pozyskania kopii dowodu celem realizacji prawa do czynnego, a nie tylko pozornego udziału w postępowania. Jednocześnie przed wydaniem zaskarżonej decyzji kończącej ostatecznie postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy, wbrew wymogom art. 10 § 1 k.p.a. skarżący, któremu nie doręczono postanowienia w przedmiocie odmowy wydania mu kopii nagrania z przebiegu części praktycznej egzaminu, został również pozbawiony jakiejkolwiek wypowiedzi co do tej okoliczności oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz ewentualnych żądań.
W chwili wydania zaskarżonej decyzji SKO z 17 lutego 2023 r. ostatecznie kończącej postępowanie w sprawie unieważnienia części praktycznej egzaminu na prawo jazdy, ponad wszelką wątpliwość postanowienie tego organu o odmowie skarżącemu wydania kopii nagrania z akt sprawy – nie było wykonalne i nie wiązało ani organu ani strony.
Konsekwencją powyższego było z kolei potencjalne pozbawienie strony uprawnienia procesowego do przedstawienia dowodu na okoliczność faktyczną mającą wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący w toku postępowania deklarował bowiem, że pozyskanie ww. nagrania służyć ma mu do przedstawienia specjalistycznego dowodu w postaci opinii biegłego na okoliczność prawidłowego wykonania zadań podczas egzaminu praktycznego na prawo jazdy.
Zauważyć należy, że zapis audiowizualny z przebiegu części praktycznej egzaminu na prawo jazdy jest zasadniczym dowodem w postępowaniu w przedmiocie unieważnienia tego egzaminu. Zgodnie z art. 54 ust. 1 u.k.p. przebieg praktycznej części egzaminu państwowego w zakresie uprawnień prawa jazdy kategorii B jest rejestrowany za pomocą urządzenia technicznego służącego do zapisu obrazu i dźwięku. Zgodnie zaś z art. 54 ust. 4 u.k.p. w przypadku gdy osoba składająca egzamin złożyła skargę na jego przebieg lub warunki, w jakich był przeprowadzany, zapis jest przechowywany do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. W myśl § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (publ. jak wcześniej wskazano) zarejestrowany przebieg części praktycznej egzaminu państwowego mogą przeglądać wyłącznie:
1) dyrektor lub osoba przez niego upoważniona;
2) egzaminator nadzorujący;
3) osoba, o której mowa w art. 69 ust. 4 ustawy;
4) osoba egzaminowana lub jej pełnomocnik oraz egzaminator, który przeprowadził ten egzamin - w przypadku złożenia skargi na sposób przeprowadzenia egzaminu lub wniesienia przez osobę egzaminowaną do egzaminatora nadzorującego zastrzeżeń na sposób przeprowadzenia egzaminu;
5) egzaminator, który przeprowadził ten egzamin - w przypadku wszczęcia postępowania wyjaśniającego dotyczącego oceny przeprowadzonej części praktycznej egzaminu państwowego lub sposobu jego przeprowadzenia.
Skoro zatem zarejestrowany przebieg części praktycznej egzaminu na prawo jazdy jest podstawowym dowodem w sprawie o unieważnienie egzaminu praktycznego, strona tego postępowania ma prawo do zapoznania się z tym dowodem, wypowiedzenia się co do niego, ewentualnie przedstawienia kontrdowodu na okoliczność przeciwną. Organ Administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa, nie może dowolnie ograniczać strony postępowania w podejmowaniu wszelkich czynności w celu wyjaśnienia istotnych dla strony okoliczności danej sprawy. Przy czym odmienna ocena co do skuteczności i zbędności danego środka dowodowego, nie może przybierać formy uniemożliwienia stronie skorzystania z legalnego środka dowodowego. Strona ma prawo dowodzić swoich w postępowaniu , a rzeczą organu jest zgodne z prawem reagowanie na czynności i wnioski strony podejmowane w ramach postepowania dowodowego.
Zasadne stanowisko organu o zbędności dowodu z opinii i braku potrzeby dysponowania wiadomościami specjalistycznymi dla ustaleniu stanu faktycznego na podstawie zapisu obrazu i dźwięku z egzaminu na prawo jazdy przez organ administracji publicznej nie oznacza, że strona nie może w tym postępowaniu uzyskać kopii tego zapisu i następnie uzyskać specjalistyczną opinię prywatną biegłego z zakresu zasad ruchu drogowego. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wobec powyższego ewentualny wniosek strony o przeprowadzanie dowodu z takiej opinii dotyczyłby okoliczności mającej kardynalne znaczenie dla przedmiotowej sprawy, w rozumieniu art. 78 § 1 k.p.a.
W tym miejscu należy wskazać, że Sądowi z urzędu znana jest okoliczność, że nieprawomocnym wyrokiem z 24 października 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 415/23 tutejszy Sąd uwzględnił skargę B. J. na powyższe postanowienie SKO z 17 lutego 2023 r., uchylając je w całości. Odmowa udostępnienia kopii przedmiotowej płyty, jako zawierającej zapis audiowizualny będący szczególnego rodzaju dowodem w sprawie, naruszyła według Sądu rozpoznającego sprawę II SA/Bd 415/23 uprawnienie strony do uzyskania kopii z akt sprawy administracyjnej gwarantowane w art. 73 k.p.a.
Przedmiotowy zapis wideorejestratora zainstalowany w pojeździe egzaminacyjnym był podstawowym dowodem, na podstawie którego organy orzekające w niniejszej sprawie w obu instancjach oceniały prawidłowość oceny egzaminatora co do wadliwości wykonania przez egzaminowanego zadań – przejazdu przez skrzyżowanie równorzędne. Organy powołały szczegółowy czas poszczególnych zdarzeń zarejestrowanych wideorejestratorem, wypowiedziały się co do uwidocznionych na zapisie okoliczności, wreszcie – na podstawie zapisu przebiegu egzaminu przyjęły zasadnicze ustalenia faktyczne determinujące wynik sprawy. W ocenie Sądu, w okolicznościach procesowych niniejszej sprawy podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego przy jednoczesnej odmowie udostępnienia skarżącemu wglądu w ww. dowód, było działaniem przedwczesnym. Nie jest przy tym istotne, czy skarżący, jak wskazał we wniosku o udostępnienie kopii płyty z zapisem egzaminu, rzeczywiście przedłoży – jak deklarował – dowód specjalistyczny w postaci opinii biegłego sporządzonej na podstawie udostępnionego zapisu. Strona postępowania ma bowiem prawo do przeglądania i wypowiadania się co do zebranego materiału dowodowego bez względu na motywację za tym stojącą. Jednocześnie odmowa umożliwienia stronie realizacji jej praw procesowych co do zasady stanowić będzie o wadliwości postępowania, chyba że realizacja tych praw ma w oczywisty sposób na celu przedłużenie postępowania, czego jednak w niniejszej sprawie nie wykazano i na co nie wskazują akta administracyjne sprawy.
W ocenie Sądu wskazane okoliczności niniejszej sprawy świadczą o naruszeniu uprawnienia strony wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., a także rozpoznanie sprawy z naruszeniem art. 81 k.p.a. Wobec wyraźnej deklaracji strony wyartykułowanej we wniosku z dnia 22 stycznia 2023 r. należy też przyjąć, że organ naruszył art. 78 § 1 k.p.a., skoro konsekwencją uniemożliwienia skarżącemu uzyskania z akt sprawy kopii zasadniczego dowodu w tej sprawie było ograniczenie skarżącego w prawie przedłożenia dowodu na okoliczność faktyczną istotną dla wyniku sprawy. Nie da się w zastanych okolicznościach procesowych uznać, by postępowanie organu odwoławczego zgodne było z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., skoro przed wydaniem decyzji organ skutecznie nie rozpoznał wniosku strony o wydanie z akt sprawy kopii dowodu, co do którego zgłosiła organowi zamiar uzyskania na jego podstawie opinii biegłego. Nadto nie budzi wątpliwości Sądu, że nawet przyjmując hipotetycznie, że organ odwoławczy orzekłby w przedmiocie wniosku negatywnie i doręczył stronie decyzje umożliwiając wypowiedzenie się w tej kwestii przed wydaniem decyzji, to w okolicznościach tej sprawy – uwzględniając w całości treść odwołania, organ winien wstrzymać się z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy do czasu uprawomocnienia się postanowienia o odmowie wydania z akt sprawy kopii nagrania z przebiegu egzaminu,
Ponowne przeprowadzenie postępowania przed organem odwoławczym, z uwagi na ścisły związek rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, z rozstrzygnięciem sprawy incydentalnej w przedmiocie wydania z akt sprawy kopii płyty DVD z zapisem przebiegu części praktycznej egzaminu skarżącego na prawo jazdy (osądzonej nieprawomocnym wyrokiem z 24 października 2023 r. w sprawie II SA/Bd 415/23) wymagać będzie po uprawomocnieniu się wyroku uwzględnienia w pierwszej kolejności oceny prawnej i wskazań wyrażonych w uzasadnieniu ww. wyroku, zatem wydania spornego dowodu stronie, a następnie umożliwienia skarżącemu (w zakreślonym terminie) wypowiedzenia się i zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych lub żądań na okoliczności przeciwne wynikającym z udostępnionego zapisu przebiegu egzaminu i ustaleń organu I instancji. W dalszej kolejności organ adekwatnie do stanu sprawy i zgodnie z przepisami procedury administracyjnej, winien z urzędu lub na wniosek stron podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasadny okazał się w tej sprawie zarzut skargi dotyczący pozbawienia skarżącego możliwości wypowiedzenia się, również poprzez ewentualne przedłożenie kontrdowodu, co do zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazane wyżej uchybienia proceduralne mają istotny charakter, generują bowiem wątpliwość co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu powyższy zarzut dotyczy naruszenia prawa procesowego o charakterze zasadniczym dla sprawy, dlatego zbędnym jest odnoszenie się na obecnym etapie postępowania do zarzutów pozostałych. Prawidłowość ustaleń organu co do stosowalności w sprawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. może być przedmiotem oceny sądowej ewentualnie dopiero po ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy wydanym po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a więc m.in. z poszanowaniem art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., a w zależności od aktywności strony – również art. 78 k.p.a.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej "p.p.s.a."). O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego (480 zł) oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).
Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).