II SA/Bd 414/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-07-06
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrotgospodarka nieruchomościamiplan zagospodarowania przestrzennegozbędność nieruchomościodszkodowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Prezydenta Miasta na decyzję o zwrocie nieruchomości, uznając ją za zbędną na cel pierwotnego wywłaszczenia mimo zmiany planów zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję o zwrocie nieruchomości, która została wywłaszczona pod budownictwo jednorodzinne w 1977 r. Sąd uznał, że nieruchomość jest zbędna na cel pierwotnego wywłaszczenia, ponieważ po 27 latach nie rozpoczęto tam żadnych prac budowlanych. Argumenty dotyczące zmiany planów zagospodarowania przestrzennego na drogę publiczną Sąd uznał za nieistotne dla rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Prezydenta Miasta B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie nieruchomości położonej w B. na rzecz spadkobierców Z. S., M. S. i G. S. Nieruchomość została wywłaszczona w 1977 r. pod budownictwo jednorodzinne. Decyzja o zwrocie została wydana na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną, gdy pomimo upływu określonych terminów nie rozpoczęto prac związanych z celem wywłaszczenia lub cel ten nie został zrealizowany. Sąd uznał, że cel wywłaszczenia (budownictwo jednorodzinne) nie został zrealizowany, a nieruchomość jest nadal użytkowana przez byłych właścicieli. Argumentacja skarżącego, że teren ma być przeznaczony pod drogę publiczną zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, została przez Sąd odrzucona jako nieistotna dla rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości, które opiera się wyłącznie na przesłankach z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji Sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, nieruchomość powinna zostać zwrócona, ponieważ cel pierwotnego wywłaszczenia nie został zrealizowany, a przesłanki zbędności nieruchomości są określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami i nie zależą od późniejszych zmian planów zagospodarowania przestrzennego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który definiuje przesłanki uznania nieruchomości za zbędną. Skoro cel wywłaszczenia (budownictwo jednorodzinne) nie został zrealizowany po upływie 27 lat, nieruchomość jest zbędna, a późniejsze zmiany w planach zagospodarowania przestrzennego (droga publiczna) nie mają wpływu na prawo do zwrotu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 5 § 2

Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach art. 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość jest zbędna na cel pierwotnego wywłaszczenia, ponieważ po 27 latach nie rozpoczęto prac związanych z budownictwem jednorodzinnym. Zmiana planów zagospodarowania przestrzennego na drogę publiczną nie ma wpływu na prawo do zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod inny cel.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego oparta na zmianie przeznaczenia terenu w planach zagospodarowania przestrzennego na drogę publiczną.

Godne uwagi sformułowania

istotne znaczenie mają tylko i wyłącznie przesłanki wskazane w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skład orzekający

Grażyna Malinowska-Wasik

przewodniczący

Wiesław Czerwiński

sprawozdawca

Wojciech Jarzembski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście zbędności nieruchomości i wpływu zmian planistycznych na prawo do zwrotu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz specyficznych okoliczności sprawy (długi okres od wywłaszczenia, brak realizacji celu).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem publicznym (droga) a prawem byłych właścicieli do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdy cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Pokazuje, jak przepisy dotyczące zbędności nieruchomości są interpretowane.

Czy po 27 latach można odzyskać wywłaszczoną ziemię, nawet jeśli miasto chce tam budować drogę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 414/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik /przewodniczący/
Wiesław Czerwiński /sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bd 414/05
UZASADNIENIE
Działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T. decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w B. przy ul. Sierpowej oznaczonej w projekcie podziału nieruchomości działką nr [...] o powierzchni 0,0182 ha na rzecz Z. S., M. S. i G. S. Wskazane osoby zobowiązano do zwrotu na rzecz gminy B. kwoty [...] zł stanowiącej 50% aktualnej wartości zwracanej nieruchomości. Kwotę tą rozłożono na 10 rat rocznych i ustalono stosowny harmonogram spłat.
W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że działka o powierzchni 180 m2 położona w B. przy ul. T. została przejęta od Z. i M. S. na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta B. Nr [...] o ustaleniu terenu budowlanego oraz jego podziale na działki normatywne, stosownie do przepisu art. 5 ust. 2 i art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192) i przeszła z dniem 10 sierpnia 1977 r. na własność Państwa za odszkodowaniem. Zgodnie z tym zarządzeniem grunt przeznaczony był pod budownictwo jednorodzinne. Na podstawie opinii biegłego ustalono odszkodowanie w kwocie [...]zł.
Wskazano, że w rozumieniu art. 216 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603), do gruntów objętych postępowaniem o zwrot stosuje się przepisy rozdziału 6 działu III ustawy dot. zwrotów wywłaszczonych nieruchomości. W toku oględzin ustalono, że działka objęta wnioskiem o zwrot użytkowana jest jako teren przydomowy. Część działki jest ogrodzona i wchodzi w skład działki przy T. Zlokalizowane są na niej pomieszczenia gospodarcze.
Podniesiono, że wywłaszczona nieruchomość staje się zbędna m.in. wówczas, gdy pomimo upływu okresu wskazanego w ustawie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, względnie, gdy cel ten nie został zrealizowany. Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakazuje organowi administracji uznać tą nieruchomość za zbędną, a to oznacza możliwość zwrotu.
Pomimo upływu 27 lat od momentu wywłaszczenia nieruchomości, na wnioskowanym terenie nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją założonego planu i działka nadal użytkowana jest przez byłą właścicielkę oraz spadkobierców właściciela nieruchomości. W związku z tym, że zwaloryzowane odszkodowanie przekracza aktualną wartość nieruchomości, zobowiązano wnioskodawców do zwrotu Gminie B. 50% aktualnej wartości nieruchomości. Zgodnie z wnioskiem strony zgłoszonym na rozprawie administracyjnej kwotę tą rozłożono na 10 rat.
Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta B. od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano m.in. na przepis art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym nieruchomość uznaje się za zbędną, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ustalono, że na działce objętej wnioskiem o zwrot nieruchomości nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją celu przejęcia. Sporna działka przylega bezpośrednio do nieruchomości stanowiącej własność wnoszących o zwrot nieruchomości; mimo upływu 27 lat od daty przejęcia jest nadal użytkowana przez byłą właścicielkę oraz spadkobierców M. S. W ocenie organu II instancji nieruchomość jest zbędna dla realizacji celu jej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Wyrażono pogląd, że bez znaczenia na wynik sprawy są ustalenia dotyczące przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego.
W skardze na powyższą decyzję Prezydent Miasta B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że działka nr [...], z której wydzielono zwracaną nieruchomość stanowi ulicę S., która uchwałą nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] 1999 r. zaliczona została do dróg publicznych kategorii gminnej. Zgodnie z obowiązującym w dacie złożenia wniosku miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla Miedzyń, wnioskowana działka znajdowała się w liniach rozgraniczających rozwiązania komunikacyjnego ul. S. Aktualnie opracowana wersja projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Miedzyń również przewiduje na tym terenie realizację drogi publicznej - ciągu pieszo - jezdnego. Odstąpienie od kontynuacji wyż. wym. ciągu spowoduje utrudnienia w budowie kanalizacji ściekowej, co nastąpiłoby ze szkodą dla realizowanych przez Miasto B. celów publicznych, jak również kolidować będzie z ustaleniami planów zagospodarowania przestrzennego.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W ocenie Sądu powołane w sprawie przepisy zostały prawidłowo zastosowane w powiązaniu z ustalonym stanem faktycznym.
Zasadnicze znaczenie dla treści omawianych rozważań ma treść przepisu art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uznania nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Aby porównać, czy przesłanki te zostały spełnione, w pierwszej kolejności należy ustalić cel wywłaszczenia i do ustalonego celu wywłaszczenia odnieść ustalenia stanu faktycznego.
Cel wywłaszczenia w sprawie nie jest kwestionowany. Tym celem było przeznaczenie gruntu pod budownictwo jednorodzinne.
Orzekające w sprawie organy trafnie orzekły, w kontekście przesłanek art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, że cel ten nie został zrealizowany. W świetle dokonanych ustaleń faktycznych jest to wniosek trafny. Decyzja jest także prawidłowo uzasadniona w pozostałych aspektach powołanej podstawy prawnej i spełnia wszystkie wymogi art. 107 § 3 K.p.a.
Skarga podnosi, że aktualnie opracowana wersja projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewiduje na tym terenie realizację drogi publicznej. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na sprawę zwrotu nieruchomości, ponieważ istotne znaczenie mają tylko i wyłącznie przesłanki wskazane w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI