II SA/BD 407/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-08-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek do ogrzewaniapomoc społecznagospodarstwo domoweźródło ciepłapelletCEEBpostępowanie administracyjneuchwała sądu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku do źródła ciepła, uznając, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny i nie zbadały wystarczająco kwestii odrębności gospodarstw domowych.

Skarżąca J.F. wniosła o przyznanie dodatku do źródła ciepła, jednak organ odmówił, wskazując, że została już ujęta jako członek innego gospodarstwa domowego we wniosku o dodatek węglowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję, dodając argument o niewłaściwym zgłoszeniu paliwa (pelletu) w deklaracji CEEB. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy przedwcześnie zastosowały przepis o jednym gospodarstwie domowym na adres i nie zbadały wystarczająco kwestii odrębności gospodarstw domowych oraz faktycznego sposobu ogrzewania.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej J.F. dodatku do źródła ciepła. Organy administracji uznały, że skarżąca nie może otrzymać dodatku, ponieważ została już wskazana jako członek innego gospodarstwa domowego we wcześniejszym wniosku o dodatek węglowy, a zgodnie z przepisami jedna osoba może należeć tylko do jednego gospodarstwa domowego. Dodatkowo, organ odwoławczy podniósł, że paliwo (pellet) zostało zgłoszone w deklaracji CEEB po terminie wymaganym przez ustawę. Skarżąca argumentowała, że mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem co jej córka i brat, prowadzi z nimi odrębne gospodarstwa domowe, posiadające oddzielne kuchnie i łazienki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania. Sąd wskazał, że organy przedwcześnie zastosowały przepis o jednym gospodarstwie domowym na adres, nie badając wystarczająco kwestii faktycznej odrębności gospodarstw domowych, zwłaszcza w kontekście późniejszego wyodrębnienia numeru porządkowego dla części budynku. Ponadto, sąd uznał, że błędne jest przywiązywanie prymatu do daty zgłoszenia paliwa w deklaracji CEEB, zamiast do faktycznego sposobu ogrzewania, zwłaszcza gdy pierwotna deklaracja zawierała omyłkę. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest wsparcie gospodarstw domowych, a restrykcyjna interpretacja przepisów może temu przeczyć.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z przepisami jedna osoba może być członkiem tylko jednego gospodarstwa domowego. Jednakże, kluczowe jest faktyczne ustalenie, czy skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy przedwcześnie zastosowały przepis o jednym gospodarstwie domowym na adres, nie badając wystarczająco, czy skarżąca faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem co inni członkowie rodziny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.s.r. art. 24 § ust. 1-5b, ust. 9 i 11

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.w. art. 2 § ust. 3c

Ustawa o dodatku węglowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit c)

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § ust. 1

Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § ust. 1

Ustawa o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku art. 36 § pkt 2

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe ze swoim bratem w tym samym budynku, posiadając oddzielną kuchnię i łazienkę. Wyodrębnienie numeru porządkowego dla części budynku (G. 30A) nastąpiło przed złożeniem wniosku o dodatek, co może wskazywać na odrębne gospodarstwo domowe córki. Omyłka w deklaracji CEEB dotycząca rodzaju paliwa nie powinna stanowić podstawy odmowy, jeśli faktyczny stan rzeczy jest inny i został skorygowany. Przepisy art. 24 ust. 5a i 5b ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych mogą mieć zastosowanie, umożliwiając przyznanie dodatku dla każdego odrębnego gospodarstwa domowego pod jednym adresem.

Odrzucone argumenty

Skarżąca została ujęta jako członek innego gospodarstwa domowego we wniosku o dodatek węglowy, co zgodnie z art. 24 ust. 9 ustawy wyklucza przyznanie jej dodatku. Paliwo (pellet) zostało zgłoszone w deklaracji CEEB po terminie wymaganym przez art. 24 ust. 11 ustawy, co uniemożliwia przyznanie dodatku.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji stwierdzona przedwcześnie, z istotnym naruszeniem przepisów postępowania negatywna przesłanka stanowiąca podstawę odmowy przyznania skarżącej dodatku, a wynikająca z art. 23 ust. 9 u.s.r. proste porównanie danych adresowych z wniosku skarżącej i danych z wniosku jej córki może w tej sytuacji doprowadzić do mylnego wniosku nie spełnia celów ustawy po pierwsze zawężenie ustaleń organu podczas weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku do stwierdzenia, że wnioskodawca wskazany został w innym wniosku jako członek innego gospodarstwa domowego, jeżeli z treści wniosku oraz konsekwentnego stanowiska strony prezentowanego w toku postępowania wynika, że faktycznie prowadzi ona oddzielne gospodarstwo domowe nie spełnia celów ustawy również takie postępowanie organu, w którym kwestia zgodnego z prawdą oznaczenia rodzaju paliwa w formularzu deklaracji ma prymat nad faktycznym stanem rzeczy w zakresie rodzaju wykorzystywanego paliwa.

Skład orzekający

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący

Joanna Brzezińska

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatków do źródeł ciepła w przypadku zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, a także kwestia znaczenia faktycznego stanu ogrzewania w porównaniu do deklaracji CEEB."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o dodatkach dla gospodarstw domowych i może wymagać dostosowania do innych regulacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu przyznawania dodatków energetycznych i pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji, a nie tylko formalne stosowanie przepisów. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne w kontekście przepisów prawa.

Czy jedno gospodarstwo domowe to zawsze jedna rodzina? Sąd wyjaśnia, kiedy można dostać dodatek na ogrzewanie mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 407/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1967
art. 24 ust. 1-5b, ust. 9 i 11
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku do źródła ciepła 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta [...] W. z dnia [...] grudnia 2022r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. F. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 29 grudnia 2022 r. nr D.5115.000155.12.2022, Wójt Gminy Jeziora Wielkie – po rozpoznaniu wniosku z 24 listopada 2022 r. - odmówił J. F. (skarżącej) przyznania dodatku do źródła ciepła wykorzystującego pellet. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść art. 24 ust. 1 i art. 24 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 – dalej "ustawa") organ wskazał, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego, tymczasem skarżąca została już wskazana, wraz z bratem M. F., jako członek gospodarstwa domowego we wcześniejszym wniosku o dodatek węglowy z dnia 29 września 2022 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że we wniosku o przyznanie dodatku węglowego córka skarżącej wpisała ją i brata jako członków gospodarstwa domowego, albowiem zamieszkują oni pod tym samym adresem. Prowadzą jednak oddzielne gospodarstwa domowe, z oddzielnymi kuchniami i łazienkami, ale wykorzystujące wspólnie jeden piec.
Decyzją z 6 lutego 2023 r. nr SKO-4110/101/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu sprawy oraz treści 24 ust. 9 i ust. 11 ww. ustawy, organ odwoławczy wskazał, że skarżąca oraz jej brat zostali ujęci w składzie gospodarstwa domowego we wniosku złożonym w dniu 29 września 2022 r., który rozpatrzono pozytywnie. SKO wskazało, że jedna osoba nie może wchodzić jednocześnie w skład dwóch gospodarstw domowych, dlatego – w świetle art. 24 ust. 9 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych – wniosek skarżącej winien zostać załatwiony odmownie. SKO wskazało nadto, że w pierwotnej deklaracji CEEB z 25 stycznia 2022 r., dotyczącej źródeł ciepła wykorzystywanych w nieruchomości wskazanej we wniosku skarżącej, wpisano jako zainstalowane źródło ciepła "kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet lub inny rodzaj biomasy)", a jako wykorzystywane źródło ciepła wskazano węgiel i paliwa węglopochodne oraz drewno kawałkowe. Dopiero w kolejnej deklaracji z dnia 19 października 2022 r. jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych wskazano węgiel i paliwa węglopochodne, pellet drzewny i drewno kawałkowe. SKO wskazało, że art. 24 ust. 11 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych wymaga, by źródło ciepła było zgłoszone do 11 sierpnia 2022 r., lub po tym dniu wpisane lub zgłoszone po raz pierwszy. SKO wskazało, że skoro modyfikacji deklaracji co do rodzaju paliwa dokonano po 11 sierpnia 2022 r., więc dodatek na wskazane w tej modyfikacji paliwo w postaci pelletu drzewnego nie przysługuje.
J. F., reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie błędnego ustalenia faktycznego co do tego, że skarżąca wraz ze swoim bratem nie tworzą odrębnego gospodarstwa domowego od gospodarstwa córki skarżącej, oraz naruszenie art. 24 ust. 9 i 11 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (aktualny t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 – dalej "u.d.w."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że skarżącej nie przysługuje dodatek na zasadach określonych w art. 2 ust. 3c u.d.w. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że SKO pominęło, że pierwotna deklaracja CEEB nie zawierała wpisu rodzaju wykorzystywanego paliwa, co wynika z notatki urzędowej umieszczonej na odwrocie deklaracji z 19 października 2022 r. Wskazano, że w dniu 21 października 2022 r. został nadany nowy numer dla budynku położonego na działce [...] w miejscowości G., stąd też przeniesiono zadeklarowany jeden z pieców na adres G. 30A oraz dodano nową deklarację do adresu G. 30, pozostawiając jedno źródło ciepła, jakim jest pellet. Skarżąca podniosła, że pod adresem G. 30 zamieszkują dwie rodziny prowadzące dwa odrębne gospodarstwa domowe, a w świetle ustawy o dodatku węglowym, po jej nowelizacji, nie stosuje się zasady "jeden dodatek węglowy na jeden adres" gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Skarżąca wskazała, że na moment złożenia wniosku z 29 września 2022 r. art. 2 ust. 3c jeszcze nie obowiązywał, a ujęcie skarżącej i jej brata jako zamieszkujących pod adresem G. 30 nie było niezgodne z rzeczywistością, co nie zmienia faktu, że pod tym adresem prowadzone są dwa odrębne gospodarstwa domowe i na każde z nich przysługuje dodatek węglowy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w sprawie nie wystąpiono do właściwego organu w terminie do dnia 30 lipca 2022 r. z wnioskiem o wyodrębnienie lokalu, numer [...] nadano innemu budynkowi, a skarżąca nadal zamieszkuje w lokalu G. nr [...], na który już przyznano dodatek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Jeziora Wielkie o odmowie przyznania skarżącej dodatku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z zaistniałą sytuacją na rynku paliw (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z treścią powołanego przepisu dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, w przypadku gdy głównym źródłem ciepła gospodarstwa domowego jest:
1) kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia albo piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane peletem drzewnym, drewnem kawałkowym lub innym rodzajem biomasy, albo
2) kocioł gazowy zasilany skroplonym gazem LPG, albo
3) kocioł olejowy
- zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:
1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo
2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe).
Dodatek dla gospodarstw domowych wypłaca się na wniosek osoby, o której mowa w ust. 2. (art. 24 ust. 3).
W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek dla gospodarstw domowych przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 24 ust. 4), zaś w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. (art. 24 ust. 5).
W niniejszej sprawie decyzje odmowne umotywowane zostały przede wszystkim tą okolicznością, że skarżąca – wnioskująca o wypłatę dodatku – ujęta została jako członek gospodarstwa domowego wraz ze swoim bratem we wcześniejszym wniosku (złożonym przez jej córkę) o wypłatę dodatku węglowego. Organy przyjęły, że skoro jedna osoba może być częścią tylko jednego gospodarstwa domowego, to uprzednie przyznanie dodatku na gospodarstwo domowe, którego ma ona być członkiem, niweczy możliwość przyznania dodatku na wniosek tej osoby. Powołano przy okazji powyższego treść art. 24 ust. 9 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych, zgodnie z którym na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego (1) oraz że gospodarstwo domowe może otrzymać dodatek z tytułu wykorzystania wyłącznie jednego źródła ciepła (pkt 2). Organ odwoławczy wskazał ponadto, że podstawą odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej jest ta okoliczność, iż wskazane przez nią we wniosku paliwo wykorzystywane jako źródło ciepła (pelet drzewny) nie zostało określone w deklaracji CEEB przedłożonej w dniu 24 stycznia 2022 r., ale wskazano go dopiero w deklaracji z 19 października 2022 r., co w świetle art. 24 ust. 1 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych uniemożliwia przyznanie dodatku.
W ocenie Sądu negatywna przesłanka stanowiąca podstawę odmowy przyznania skarżącej dodatku, a wynikająca z art. 23 ust. 9 u.s.r., została przez organy obu instancji stwierdzona przedwcześnie, z istotnym naruszeniem przepisów postępowania.
Jak wynika z konsekwentnych twierdzeń skarżącej, prowadzi ona oddzielne gospodarstwo domowe ze swoim bratem w budynku zlokalizowanym pod adresem ul. G. 30, J. . Jak podaje skarżąca, w tym samym budynku, na piętrze, oddzielne gospodarstwo domowe prowadzić ma córka skarżącej wraz ze swoją rodziną. Oba mieszkania – jak wskazała – mają odrębne kuchnie i łazienki. W aktach sprawy znajduje się nadto zawiadomienie Wójta Gminy Jeziora Wielkie, skierowane do skarżącej, że dla budynku mieszkalnego, usytuowanego na nieruchomości oznaczonej numerem ewid. [...] został nadany numer porządkowy 30A. Powyższego dokonano na skutek wniosku skarżącej, w której wskazano adres zamieszkania – miejscowość G. 30.
Powyższe okoliczności nie zostały prawidłowo udokumentowane i zweryfikowane przez organy obu instancji, choć mają one zasadnicze znaczenie w sprawie o przyznanie przedmiotowego dodatku. W czasie rozpoznawania wniosku o przyznanie dodatku węglowego złożonego przez córkę skarżącej (wniosku brak w aktach sprawy, okoliczność ta jest jednak niekwestionowana) skarżąca wraz z córką zamieszkiwać miały pod jednym adresem, w odrębnych gospodarstwach domowych. Wyodrębnienia adresu G. 30A dokonano po rozpoznaniu wniosku o przyznanie dodatku węglowego (brak w aktach dowodu na pozytywne załatwienie tego wniosku- przyznanie świadczenia), a przed złożeniem wniosku przez skarżącą. Proste porównanie danych adresowych z wniosku skarżącej i danych z wniosku jej córki może w tej sytuacji doprowadzić do mylnego wniosku, że wniosek jest składany przez inną osobę z tego samego gospodarstwa domowego, które zgłoszono do dodatku węglowego. Tak też nieprawidłowo, bo apriorycznie przyjęły organy obu instancji, powołując art. 24 ust. 9 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych jako podstawę odmownego załatwienia wniosku. Tymczasem zbadania wymaga, jak wygląda sytuacja związana z zamieszkaniem skarżącej i jej córki (oraz brata skarżącej) na nieruchomości nr [...], czy znajduje się tam jeden budynek ile jest w nim samodzielnie wyodrębnionych lokali mieszkalnych czy maja one odmienne adresy (G. 30 i G. 30A), czy może dwa budynki z przyporządkowanymi oddzielnymi adresami G. 30 i 30A. Tak stwierdziło Kolegium dopiero w odpowiedzi na skargę, nie wskazując jednak podstaw tego ustalenia ani żadnych dowodów na jego potwierdzenie. Ograniczenie się do ustalenia, że adres G. 30 został wskazany we wniosku skarżącej oraz we wniosku jej córki, nie jest wystarczające dla prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącej w obliczu okoliczności wyodrębnienia – przed jego złożeniem – adresu G. 30A, być może bowiem pod wyodrębnionym adresem zamieszkało oddzielne gospodarstwo domowe córki skarżącej, na które przyznano wcześniej, kiedy jeszcze adres był ten sam dla obu gospodarstw, dodatek węglowy. Samo wskazanie tej samej osoby w dwóch wnioskach o odrębne dodatki stanowi jedynie okoliczność formalną, która nie determinuje faktycznego zamieszkania tej osoby w jednym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą składającym pierwszy z wniosków. W sytuacji, gdy strona kwestionuje fakt zamieszkiwania w tym samym gospodarstwie domowym z poprzednim wnioskodawcą i konsekwentnie powołuje, że prowadzi własne gospodarstwo w sposób oddzielny, w innym lokalu, organ rozpoznający sprawę winien tę okoliczność dogłębnie wyjaśnić.
Podkreślić również należy, że w przypadku ustalenia, iż pod adresem zamieszkania G. 30 w gminie Jeziora Wielkie, zamieszkują dwa oddzielne gospodarstwa domowe (w różnych lokalach mieszkalnych), korzystające z oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła zgłoszonego lub wpisanego do centralnej ewidencji emisyjności, rozważenia będzie wymagać rozpatrzenie sprawy w oparciu o art. 24 ust. 5a i 5b ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych. Przepisy te umożliwiają bowiem przyznanie dodatku osobno na każde z gospodarstw domowych, które znajdują się w lokalach o tym samym z adresie miejsca zamieszkania. Łagodzą one jednocześnie – pod wskazanymi w nich warunkami - rygor wynikający z art. 24 ust. 4 i 5 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych. Art. 24 5a i 5b dodane zostały do ww. ustawy mocą art. 36 pkt 2 ustawy dnia 27 października 2022 r. o środkach nadzwyczajnych mających na celu ograniczenie wysokości cen energii elektrycznej oraz wsparciu niektórych odbiorców w 2023 roku, obowiązują od 4 listopada 2022 r. i mogą mieć zastosowanie w sprawie wniosku skarżącej z 24 listopada 2022 r. Z treści ww. przepisów wynika, że w przypadku prowadzenia więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem miejsca zamieszkania i w przypadku, gdy w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 4 i 5 do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1 (art. 24 ust. 5a ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych). W takim przypadku gospodarstwu domowemu, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent przyznaje dodatek dla gospodarstw domowych w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ciepła wpisanego lub zgłoszonego do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z ust. 1 (art. 24 ust. 5b ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych). Rozważając zastosowanie ww. przepisów organ winien też wziąć pod uwagę stanowisko orzecznictwa, kształtujące się co prawda na gruncie spraw o dodatek węglowy, ale z racji na analogiczność regulacji art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. i art. 24 ust. 5a i 5a ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych w pełni aktualne również w sprawie o dodatek dla gospodarstw domowych, że ustawodawca nie uzależnia udzielania wsparcia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego, a brak złożenia tego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego (dla gospodarstw domowych). Organy z urzędu posiadają bowiem wiedzę, czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Numer porządkowy budynku co do zasady nadawany jest z urzędu i należy do zadań własnych gminy wyjątkiem od tej zasady jest złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego przez zainteresowanych. Niemniej fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby aby wnioskodawca składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy oświadczenie strony albo też zaświadczenie z urzędu (vide chociażby: wyrok WSA w Łodzi z 23 maja 2023 r., sygn. II SA/Łd 299/23, wyroki WSA w Gliwicach: z 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23 i z 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, wyrok WSA w Bydgoszczy z 27 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 232/23, wyrok WSA w Lublinie z 20 lipca 2023 r. sygn. II SA/Lu 464/23– dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl;). O wymogu złożenia takiego oświadczenia lub urzędowego zaświadczenia organ winien poinformować wnioskodawcę zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 79a k.p.a.
Niezasadnie też organ odwoławczy dopatrzył się negatywnej przesłanki dla przyznania wnioskowanego dodatku w niewykazaniu w deklaracji CEEB złożonej przed dniem 11 sierpnia 2022 r. paliwa wykorzystywanego w wykorzystywanym w gospodarstwie piecu (deklaracja z 25 stycznia 2022 r.). Dane uwidocznione w deklaracji CEEB nie są jedynym źródłem ustaleń w postępowaniu o przyznanie dodatku dla gospodarstw rolnych. Wynika to bezpośrednio z treści art. 24 ust. 21 ustawy o dodatku dla gospodarstw domowych, w których deklaracja wymieniona jest jako jedno z kilku źródeł informacji istotnych w sprawie o dodatek, przy czym sam katalog wskazanych źródeł tych informacji jest katalogiem otwartym (zwrot "w szczególności"). Prowadzi do oczywistego wniosku, że w postępowaniu o dodatek istotne znaczenie ma precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o wszelkie dostępne informacje, przy czym - w razie wątpliwości dotyczących gospodarstwa domowego wnioskodawcy – organ uprawniony jest do ich wyjaśnienia w oparciu o wywiad środowiskowy (art. 24 ust. 22 ustawy). Jasnym jest, że rozbieżności co do paliwa wykorzystywanego w zainstalowanym w budynku urządzeniu grzewczym rodzą wątpliwość, o której mowa w art. 24 ust. 22. Z akt sprawy wynika zaś, że brak określenia paliwa w pierwotnej deklaracji był wynikiem omyłki, którą wyeliminowano poprzez korektę deklaracji dokonaną 19 października 2022 r. (vide: notatka urzędowa na deklaracji 19 października 2022 r., k. 13 akt adm.). Wbrew stanowisku organu odwoławczego fakt uwidocznienia wykorzystywanego paliwa w postaci pelletu drzewnego po 11 sierpnia 2022 r. nie ma zatem w sprawie zasadniczego znaczenia, skoro istotny jest tutaj rzeczywisty stan faktyczny związany ze sposobem ogrzewania gospodarstwa wnioskowany, a nie ten deklarowany.
Powyższe rozumienie powołanych regulacji ustawy o dodatkach dla gospodarstw domowych spójne jest z celem ustawy regulującej ten dodatek. Celem tym jest zapewnienie wsparcia dla dużej grupy gospodarstw domowych w Polsce, w tym również gospodarstw najuboższych energetycznie, w pokryciu części kosztów wynikających ze wzrostu cen na rynku energii, w tym kosztów opału. Nie spełnia celów ustawy po pierwsze zawężenie ustaleń organu podczas weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku do stwierdzenia, że wnioskodawca wskazany został w innym wniosku jako członek innego gospodarstwa domowego, jeżeli z treści wniosku oraz konsekwentnego stanowiska strony prezentowanego w toku postępowania wynika, że faktycznie prowadzi ona oddzielne gospodarstwo domowe, a jej zgłoszenie w innym wniosku było wynikiem zbyt daleko idącej ostrożności procesowej wnioskodawcy. Nie spełnia celów ustawy również takie postępowanie organu, w którym kwestia zgodnego z prawdą oznaczenia rodzaju paliwa w formularzu deklaracji ma prymat nad faktycznym stanem rzeczy w zakresie rodzaju wykorzystywanego paliwa.
Z powyższych względów Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Argumentacja w niej przedstawiona, w zakresie, w jakim dotyczyła nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, okazała się zasadna. Organ naruszył bowiem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przedwcześnie stosując wobec skarżącej 24 ust. 9 pkt 1 ustawy i negując wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 24 ust. 11 ustawy. Sąd zauważa jednocześnie, że w skardze powołano – jako właściwe w sprawie – przepis art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, który nie miał zastosowania w niniejszym postępowaniu (sprawa nie dotyczyła dodatku węglowego, ale dodatku, o którym mowa w ustawie o dodatku dla gospodarstw domowych).
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji I i II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).
O zwrocie kosztów postępowania w postaci wynagrodzenia reprezentującego skarżącą pełnomocnika (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Odrębnym postanowieniem Sąd orzeknie co do zwrotu nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu. Zweryfikuje, czy w dacie zgłoszenia wniosku o przyznanie spornego dodatku skarżąca prowadziła odrębne gospodarstwo domowe w lokalu pod tym samym adresem zamieszkania (G. 30 w J. ), którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków zgodnie z art. 24 ust. 1. Uwzględni jednocześnie, że o rodzaju wykorzystywanego w urządzeniu grzewczym paliwa nie przesądza informacja zawarta w pierwotnej deklaracji CEEB, ale faktyczny stan rzeczy ustalany m.in. na podstawie późniejszej korekty deklaracji.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1327). Wynika z niego, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie (wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd). W niniejszej sprawie żadna ze stron nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI