II SA/Bd 403/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki na decyzję określającą opłatę zmienną za usługi wodne, uznając prawidłowość rozróżnienia celów poboru wody i zastosowanych stawek.
Spółka zaskarżyła decyzję określającą opłatę zmienną za pobór wód podziemnych, kwestionując sposób rozliczenia i zastosowane stawki. Spór dotyczył rozróżnienia między poborem wody na cele zbiorowego zaopatrzenia ludności (stawka preferencyjna) a poborem na inne cele, w tym dla podmiotów gospodarczych. Sąd uznał, że spółka sama dokonała podziału pobranej wody w oświadczeniach, a organ miał prawo wydać decyzję określającą wysokość opłaty na podstawie korekty oświadczenia, stwierdzając niedopłatę.
Spółka Komunalne Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni, utrzymaną w mocy przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotyczącą określenia opłaty zmiennej za usługi wodne za II kwartał 2020 r. Spór koncentrował się na sposobie rozliczenia pobranych wód podziemnych i zastosowaniu różnych stawek opłat w zależności od celu poboru. Spółka argumentowała, że jej jedynym celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, a organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące rozróżnienia celów poboru wody. Sąd administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że spółka sama dokonała podziału pobranej wody w swoich oświadczeniach, a organ miał podstawy do wydania decyzji określającej wysokość opłaty na podstawie złożonej korekty. Sąd podkreślił, że przepisy prawa wodnego i rozporządzenia przewidują różne stawki opłat w zależności od celu poboru, a rozróżnienie między poborem dla ludności (cel nr 40) a poborem dla innych podmiotów (cel nr 27) jest uzasadnione. Sąd powołał się również na wcześniejsze orzeczenie WSA w Bydgoszczy, które potwierdziło prawidłowość takiego rozróżnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma takie podstawy na podstawie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, stosowanego odpowiednio do opłat za usługi wodne.
Uzasadnienie
Złożenie przez spółkę korekty oświadczenia, z której wynikała inna wysokość opłaty zmiennej niż w pierwotnej informacji, obligowało organ do wydania decyzji określającej prawidłową wysokość opłaty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (33)
Główne
p.w. art. 272 § ust. 1
Prawo wodne
p.w. art. 272 § ust. 2
Prawo wodne
p.w. art. 272 § ust. 17
Prawo wodne
p.w. art. 298
Prawo wodne
p.w. art. 300 § ust. 1
Prawo wodne
o.p. art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie art. § 5 § ust. 1 pkt 27
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
rozporządzenie art. § 5 § ust. 1 pkt 40
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Pomocnicze
p.w. art. 335 § ust. 1 pkt 1
Prawo wodne
p.w. art. 334 § ust. 1 i 2
Prawo wodne
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o samorządzie gminnym art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 1
Prawo wodne
p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 1
Prawo wodne
p.w. art. 270
Prawo wodne
p.w. art. 272 § ust. 13
Prawo wodne
p.w. art. 274
Prawo wodne
p.w. art. 552 § ust. 2d
Prawo wodne
p.w. art. 274 § pkt 2 lit. za)
Prawo wodne
p.w. art. 272 § ust. 2
Prawo wodne
p.w. art. 274 § pkt 4
Prawo wodne
p.w. art. 8
Prawo wodne
p.w. art. 36
Prawo wodne
p.w. art. 552 § ust. 1
Prawo wodne
p.w. art. 552 § ust. 2a pkt 2
Prawo wodne
rozporządzenie art. § 1 § ust. 1 pkt 2 lit. za)
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
rozporządzenie art. § 1 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ miał prawo wydać decyzję określającą wysokość opłaty zmiennej na podstawie korekty oświadczenia złożonego przez spółkę, ponieważ wynikała z niej inna wysokość opłaty. Rozróżnienie między poborem wód na cele zbiorowego zaopatrzenia ludności a poborem na inne cele (gospodarcze, publiczne) jest prawidłowe i uzasadnia zastosowanie różnych stawek opłat. Spółka sama dokonała podziału pobranej wody według celów w złożonej korekcie oświadczenia, co stanowiło podstawę do rozliczenia.
Odrzucone argumenty
Jedynym celem działalności spółki jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, a organ błędnie zinterpretował przepisy dotyczące rozróżnienia celów poboru wody. Organ naruszył przepisy poprzez błędną wykładnię 'celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę' i błędne przyjęcie, że cel ten odnosi się do jednej kategorii odbiorców. Decyzja narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron.
Godne uwagi sformułowania
Istota sporu dotyczy kwestii, czy w sprawie istniały podstawy do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres II kwartału 2020 r. Pobór wód może następować jednocześnie na różne cele i potrzeby. Dla wskazanych celów przyjęto różne stawki opłat, z tym że w zakresie poboru wód podziemnych dla celu określonego w pkt 40 rozporządzenia przyjęto stawkę preferencyjną w stosunku do przyjętej stawki dla celu określonego w pkt 27 rozrządzenia. Wymiar stawki opłaty zależy od celu poboru wód, a w przypadku poboru wody do różnych celów należy w ww. oświadczeniu określić ilości pobranych wód podziemnych w podziale na poszczególne cele. W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że w sprawie ze wskazanych powodów zaistniały podstawy obligujące do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres II kwartału 2020 r., oraz że wysokość określonej w decyzji opłaty za usługi wodne i stwierdzonej w konsekwencji niedopłaty jest prawidłowa, Sąd uznał decyzję organu I instancji i utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji za zgodne z prawem.
Skład orzekający
Jarosław Wichrowski
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat zmiennych za usługi wodne, rozróżnienie celów poboru wód i zastosowanie odpowiednich stawek, postępowanie organów w przypadku korekty oświadczeń przez podmioty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z rozliczeniami opłat za usługi wodne w okresie do końca 2026 r. oraz interpretacji przepisów Prawa wodnego i rozporządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa wodnego – rozliczania opłat za pobór wód, co jest istotne dla przedsiębiorstw wodociągowych i organów administracji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, prezentuje typowy spór interpretacyjny.
“Jak prawidłowo rozliczyć opłaty za pobór wód? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienia.”
Sektor
gospodarka wodna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 403/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-05-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/ Mariusz Pawełczak Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1478 art. 272 ust. 1, ust. 2, ust. 17, art. 298, 300 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Inne z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za usługi wodne oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Zarządu Zlewni w I. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej "Dyrektorem Zarządu Zlewni") informacją z dnia [...] sierpnia 2020r. ustalił Komunalnemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji sp. z o.o. w N. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca") wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za okres II kwartału 2020 w wysokości [...] zł. Od powyższej informacji nie wniesiono reklamacji. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie art. 10 § 1 i art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej "o.p.") zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości opłaty zmiennej za II kwartał 2020 r. za usługi wodne obejmujące pobór wód powierzchniowych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę N. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie m.in. 21 § 3, art. 63 § 1 w zw. z art. 272 ust. 1, ust. 2 i ust. 17, art. 298, art. 300 ust. 1, art. 335 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 334 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm. - dalej "p.w.") oraz art. 104 k.p.a.: - w punkcie I określił spółce za okres II kwartału 2020 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości N.; - w punkcie II ustalił spółce wysokość niedopłaty w opłacie zmiennej za okres II kwartału za wymienione w pkt I usługi wodne, w tym usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości N., w kwocie [...] zł. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ wskazał, że w dniach od 18 września do 5 października 2023 r. Wydział Kontroli Gospodarowania Wodami PGW WP RZGW w B. przeprowadził kontrolę strony w zakresie korzystania z wód oraz przestrzegania warunków ustalonych w decyzji Starosty N. z dnia [...] grudnia 2013 r., w wyniku której ustalono, że spółka w przekazywanych oświadczeniach podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne składanych w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych dokonywała podziału ilości pobranych wód podziemnych na dwa cele: pkt 27 oświadczenia - do celu poboru, uzdatniania i dostarczania wody i pkt 40 oświadczenia - do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zgodnie z wyjaśnieniami spółki w punkcie 27 oświadczenia uwzględniano ilość wód przeznaczonych do płukania sieci, celu przeciwpożarowego oraz awarii na sieci, natomiast w celu wyodrębnionym w punkcie 40 oświadczenia uwzględniano ilość wód pobranych w celu zaopatrzenia mieszkańców (gospodarstw domowych), przedsiębiorstw oraz podmiotów publicznych. Poczynione ustalenia stanowiły podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego nr [...] z [...] marca 2024 r., którym nałożono na spółkę obowiązek złożenia korekt oświadczeń składanych w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w latach 2019-2023 oraz wykazania ilości pobranych wód podziemnych - w sposób określony w zarządzeniu pokontrolnym. Pismem z dnia 6 listopada 2023 r. (wpływ do organu 13 listopada 2023 r.) spółka, realizując ww. zarządzenie pokontrolne, przesłała do Dyrektora Zarządu Zlewni korekty oświadczeń podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w latach 2019 - 2023 w podziale na poszczególne cele, zgodnie z ustalonym w toku kontroli podziałem ilości pobranej wody. W załączonych oświadczeniach dokonano podziału ilości pobranej wody na cel nr 27 - do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody, oraz na cel nr 40 - do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zborowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, które zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502 – dalej "rozporządzenie"). Korekta dotyczyła zmiany wykazanej ilości pobranych wód wskazanej w punkcie 27 i 40 oświadczenia w sprawie opłat za usługi wodne za II kwartał 2020 r., w stosunku do ilości pobranych wód wykazanej w punkcie 27 i 40 oświadczenia będącego podstawą do wystawienia przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w I. informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej z dnia [...] sierpnia 2020 r. W oparciu o powyższe organ ustalił wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne oraz wysokość niedopłaty. W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz umorzenie postępowania. W uzasadnieniu strona podniosła, że jedynym celem jej działalności w zakresie poboru wody jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności jako realizacja zadań własnych gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz posiadanymi przez spółkę decyzjami - co stoi w sprzeczności z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego i tym samym narusza podstawowe zasady postępowania, w tym przede wszystkim zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. opartą na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron wyrażoną w art. 7 k.p.a., nakładające na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania przez organy. Zdaniem spółki, organ naruszył także art. 274 pkt 4 p.w., poprzez błędną wykładnię "celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę" i błędne przyjęcie, że cel ten odnosi się do jednej kategorii odbiorców usług, tj. do ludności (gospodarstw domowych) oraz, że tylko ten zakres podlega stawce z § 5 ust. 1 pkt 40 i 41 rozporządzenia. Ponadto, w ocenie strony, decyzja narusza także art. 274 pkt 2 lit. za) p.w. poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie do odrębnego poboru w celu zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów, tj. prowadzących działalność gospodarczą, podmiotów publicznych, a także w celu sprzedaży hurtowej oraz zastosowania do tego zakresu podwyższonej stawki z § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia przewidzianej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B. decyzją z dnia [...] marca 2024 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powołał stosowne przepisy. Dalej wskazał, że w sprawach opłat za usługi wodne podmioty obowiązane do ich ponoszenia nie składają deklaracji, a wysokość tych opłat ustala PGWWP w formie informacji w odniesieniu do opłaty zmiennej na podstawie art. 272 ust. 17 p.w. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 21 § 3 o.p. do opłat za usługi wodne wymaga uwzględnienia tej różnicy i przyjęcia, że jeżeli właściwy dyrektor zarządu zlewni PGWWP stwierdzi, że wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona we wcześniej wydanej informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej, to obowiązany jest do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne. Przesłanie przez spółkę korekty oświadczenia kwartalnego stanowiło przesłankę obligującą Dyrektora Zarządu Zlewni do wszczęcia postępowania na podstawie art. 21 § 3 o.p., ponieważ wysokość opłaty za usługi wodne po uwzględnieniu wniesionej przez podmiot korekty oświadczenia była inna niż ustalona we wcześniej wydanej informacji ustalającej. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy wskazał, że istotą decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 o.p. nie jest wykładnia celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę, jak również samej prawidłowości kwalifikacji ilości pobranych wód do poszczególnych celów ich poboru (cel 27 i 40). Istotą tej decyzji jest ustalenie prawidłowej wysokości opłaty za usługi wodne na podstawie zebranego materiału dowodowego. Strona w pierwotnie przesłanym oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, które było podstawą wydania informacji o wysokości opłaty kwartalnej, deklarowała już pobór wód na dwa cele, tj. na cel nr 27 (do celów poboru, uzdatniania i dostarczania, wody) oraz na cel 40 (do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi). Wniesiona przez spółkę korekta oświadczenia dotyczyła jedynie zmiany ilości wód wykazanych jako wody pobrane na poszczególne cele, tj. cel 27 i 40. Organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji nie dokonywał klasyfikacji ilości pobranych przez stronę wód na poszczególne cele, a jedynie dokonał ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie przesłanej korekty co do ilości pobranych wód na poszczególne cele. Spółka, wypełniając rubrykę oświadczenia wskazaną dla celów 27 i 40, sama tej klasyfikacji dokonała. W skardze do tut. Sądu spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w oparciu o stawkę z § 5 pkt 40 rozporządzenia w zakresie opłaty zmiennej za korzystanie z usług wodnych obejmujących pobór wód podziemnych oraz stwierdzenie, że opłata wniesiona przez skarżącą przed wydaniem skarżonych decyzji jest prawidłowa oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła: - naruszenie § 5 pkt 27 rozporządzenia przez jego zastosowanie do niniejszej sprawy, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, albowiem stan faktyczny i prawny (art. 8 p.w. stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do usług wodnych objętych przepisami zawartymi w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzania ścieków) sprawy nakazywał dokonanie obliczenia opłaty wyłącznie na podstawie § 5 pkt 40 rozporządzenia; - naruszenie art. 274 pkt 4 p.w. poprzez błędną wykładnię "celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę" i błędne przyjęcie, że cel ten odnosi się do jednej kategorii odbiorców usług, tj. do ludności (gospodarstw domowych); - naruszenie polegające na pominięciu faktu, że jedynym celem działalności spółki w zakresie poboru wody jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, jako realizacja zadań własnych gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a., opartą na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron wyrażoną w art. 7 k.p.a. nakładające na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania przez organy. W uzasadnieniu skargi spółka przedstawiała argumentację wspierającą podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu dotyczy kwestii, czy w sprawie istniały podstawy do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres II kwartału 2020 r. W związku z tym w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że usługi wodne obejmują m.in. pobór wód podziemnych (art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w.). Za wskazaną usługę wodną uiszcza się opłatę, która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 268 ust. 1 pkt 1 i art. 270 p.w.). Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 p.w.), w formie informacji (art. 272 ust. 17 p.w.). Podkreślić należy, że pobór wód może następować jednocześnie na różne cele i potrzeby, wynika to z przepisów art. 272 ust. 2 i ust. 13, art. 274, art. 552 ust. 2d p.w. oraz § 1 i 5 rozporządzenia. W ramach celów poboru wody określono m.in. pobór wód do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (art. 274 pkt 2 lit. za) p.w., § 1 ust. 1 pkt 2 lit. za) i § 5 ust 1 pkt 27 rozporządzenia) oraz pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 4 p.w., § 1 ust. 1 pkt 4 i § 5 ust 1 pkt 40 rozporządzenia). Rozróżnienia poboru wód do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oznacza, że cele te nie są tożsame. Dla wskazanych celów przyjęto różne stawki opłat, z tym że w zakresie poboru wód podziemnych dla celu określonego w pkt 40 rozporządzenia przyjęto stawkę (0,068 zł za 1 m3) preferencyjną w stosunku do przyjętej stawki (0,115 zł za 1 m3) dla celu określonego w pkt 27 rozrządzenia. Wymaga także wskazania, że stosownie do art. 36 p.w. podmiot korzystający z usług wodnych dokonujący poboru wód podziemnych w ramach usług wodnych jest obowiązany do stosowania przyrządów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranych wód, z tym że w myśl ar. 552 ust. 1 p.w. wymóg ten stosuje się od dnia 31 grudnia 2026 r. Zgodnie natomiast z art. 552 ust. 2a pkt 2 p.w., ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. W oświadczeniach tych określa się wyrażoną w m3 ilość pobranych wód podziemnych, z tym że jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne pobiera wody podziemne do różnych celów lub potrzeb, także w podziale na te cele lub te potrzeby (art. 552 ust. 2d p.w.). Tożsamy wymóg w zakresie odrębnego ustalenia ilości pobieranej wody do różnych celów, z tym że z wykorzystaniem urządzeń pomiarowych, zawarto w art. 272 ust. 13 p.w. W świetle przytoczonych regulacji nie budzi wątpliwości, że do dnia 31 grudnia 2026 r. ustalenie wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych może nastąpić na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz, że wysokość wskazanej opłaty zmiennej determinuje ilości pobranych wód podziemnych w ramach poszczególnych celów poboru wód podziemnych, skoro, jak wykazano, opłata ta stanowi iloczyn stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych, zaś wymiar stawki opłaty zależy od celu poboru wód, a w przypadku poboru wody do różnych celów należy w ww. oświadczeniu określić ilości pobranych wód podziemnych w podziale na poszczególne cele. Dlatego też dla ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych w sytuacji poboru wód na różne cele, istotne znaczenie ma określona w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłaty za usługi wodne ilość pobranej wody w ramach poszczególnych celów poboru wody. W przedmiotowej spawie skarżąca w pierwotnym oświadczeniu stanowiącym podstawę wydania informacji z dnia [...] sierpnia 2020 r., ustalającej wysokość opłaty zmiennej, oraz w przedłożonej do organu w dniu [...] listopada 2023 r. korekcie ww. oświadczenia wskazała te same cele poboru wody (pkt 27 i pkt 40) oraz tą samą ogólną ilość pobranej wody, natomiast dokonała innego podziału ilości pobranej wody według poszczególnych celów w związku z odmienną kwalifikacją do poszczególnych celów określonych grup odbiorców zaopatrywanych w wodę. Okoliczność niekwestionowaną przez skarżąca stanowiło ustalenie organu I instancji, oparte o kontrolę podmiotu przeprowadzoną w dniach 18.09.2023 r. - 5.10.2023 r., zakończoną wydaniem zarządzenia pokontrolnego nr [...] z dnia [...] października 2023 r., że skarżąca pobiera wody podziemne, które następnie dostarcza gospodarstwom domowym (mieszkańcom), podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą i podmiotom publicznym. W ww. zarządzeniu pokontrolnym nr [...] uznano, że pobór wód celem zaopatrzenia w wodę tych trzech grup podmiotów stanowi inne cele poboru wody (cel pkt 40 obejmuje zbiorowe zaopatrzenie w wodę ludności – gospodarstw domowych, natomiast cel pkt 27 obejmuje zaopatrzenie w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych), natomiast skarżąca w pierwotnym oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne przyjęła, że pobór wód celem zaopatrzenia w wodę gospodarstw domowych, podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych stanowi ten sam cel poboru wody, tj. cel określony w pkt 40. Bezspornym w sprawie i znajdującym potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym jest również to, że skarżąca przedłożyła do organu w dniu 13 listopada 2023 r. korektę pierwotnego oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne. W korekcie tej, zgodnie z zarządzaniem pokontrolnym nr [...] z dnia [...] października 2023 r., dokonała podziału ilości pobranych wód podziemnych w podziale na poszczególne cele z uwzględnieniem, że pobór wód celem zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności odpowiada celowi pkt 40, natomiast cel zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych odpowiada celowi pkt 27. W tych okolicznościach zaistniała w sprawie sytuacja, w której skarżąca przedłożyła organowi I instancji korektę oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, z której to korekty wynikała inna wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne w stosunku do wysokości opłaty zmiennej ustalonej w informacji z dnia [...] sierpnia 2020 r. w oparciu o pierwotne oświadczenie skarżącej, z uwagi na dokonanie w korekcie innego podziału ilości pobranych wód podziemnych w ramach poszczególnych celów poboru wód podziemnych, a jak podkreślono, ilości pobranych wód podziemnych w ramach poszczególnych celów determinuje wysokość opłaty zmiennej. Skoro więc organ otrzymał, złożoną przez sam zainteresowany podmiot, korektę oświadczenia, zawierające dane (ilość pobranej wody w ramach celu pkt 40 – [...] m3, natomiast w ramach celu pkt 27 – [...] m3), wskazujące w sposób jednoznaczny, że wysokość opłaty zmiennej ([...] zł) jest inna niż określona w informacji z dnia [...] stycznia 2020 r. ([...] zł), to obowiązkiem organu było zweryfikowanie wysokości pierwotnie ustalonej opłaty i następnie wydanie decyzji określonej w art. 21 § 3 o.p. Zgodnie z art. 300 ust. 1 p.w., do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Stosownie zaś do art. 21 § 3 o.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Odpowiednie zastosowanie przytoczonego przepisu do opłat za usługi wodne oznacza, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona w informacji, to obowiązany jest do wydania decyzji, w której określi wysokość opłaty za usługi wodne. Biorą więc pod uwagę treść zastosowanego odpowiednio w sprawie art. 21 § 3 o.p., stwierdzić należy, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej odpowiada prawu. Ponownie pokreślić należy, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do [...] grudnia 2026 r. następuje również, stosownie do art. 552 ust. 2a i 2d p.w., na podstawie oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały, zawierającego wyrażoną w m3 ilość pobranych wód podziemnych. Skoro organ otrzymał takie oświadczenie, stanowiące korektę pierwotnie złożonego oświadczenia, i skoro oświadczenie to złożyła sama skarżąca, przedkładając tym samym dowód co do ilości pobranej wody w ramach poszczególnych celów, a z jego treści wynikała inna wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne niż wskazana w informacji z dnia [...] sierpnia 2020 r., to zgodnie z art. 21 § 3 o.p. organ zobowiązany był do wydania decyzji wymiarowej, tj. decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych, a w konsekwencji zaistniałej różnicy pomiędzy opłatą ustaloną w informacji z dnia [...] sierpnia 2020 r. (która została uiszczona przez skarżącą) i w decyzji wydanej na art. 21 § 3 o.p. do stwierdzenia wysokości niedopłaty w opłacie zmiennej w kwocie [...] zł. Jednocześnie, odnosząc się do zarzutów skarżącej, należy podkreślić, że przepisy art. 552 ust. 2a i 2d p.w. wyraźnie określają, że w okresie do 31 grudnia 2026r. organ ustala wysokości opłaty za usługi wodne również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały, zawierającego wyrażoną w m3 ilość pobranych wód podziemnych. Oznacza to tym samym, że nie ma racji skarżąca, że jedynym prawnym i skutecznym sposobem ustalenia ilości pobranych wód na poszczególne cele mogłyby być odrębne urządzenia pomiarowe. Ponadto skarżąca twierdząc, że pomimo złożonego oświadczenia ilość pobranej wody na poszczególne cele nie odpowiada stanowi rzeczywistemu, nie przedłożyła na potwierdzenie tego stanowiska żadnego dowodu. Dostarczyła natomiast do organu korektę oświadczenia, w której sama zadeklarowała i określiła ilość pobranej wody według poszczególnych celów, w oparciu, jak wskazał organ II instancji, powołując się na oświadczenie prezesa spółki złożone do protokołu kontroli – o dane ze sprzedaży wody. Okoliczność natomiast, że skarżąca przedłożyła do organu korektę oświadczania z uwagi - jak twierdzi - na konieczność dostosowania się do wydanego zarządzenia pokontrolnego, nie zmienia faktu, że skarżąca w ramach dokonanego wyboru i podjętej decyzji, co do określonego sposobu postępowania w sprawie, przedłożyła do organu oświadczenia o ilości pobranej wody w ramach poszczególnych celów, a więc dopuszczony prawem dowód w tym zakresie, którego treść obligowała organ, z uwagi na zawarte w nim dane, do decyzyjnego określenia wysokości opłaty za usługi wodne w związku z tym, że wysokość opłaty wynikająca z danych zawartych w korekcie oświadczenia jest inna niż ustalona w informacji z dnia [...] sierpnia 2020 r. W tym stanie rzeczy, stwierdzając, że w sprawie ze wskazanych powodów zaistniały podstawy obligujące do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres II kwartału 2020 r., oraz że wysokość określonej w decyzji opłaty za usługi wodne i stwierdzonej w konsekwencji niedopłaty jest prawidłowa, Sąd uznał decyzję organu I instancji i utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji za zgodne z prawem. Wobec poczynionych uwag, stanowiących wystarczające uzasadnienie dla oceny legalności wydanych w sprawie decyzji, Sąd, odnosząc się jedynie dodatkowo do twierdzeń skarżącej co do błędnego uznania przez organy, że cel poboru wody wskazany w pkt 40 rozporządzenia odnosi się wyłącznie do jednej kategorii odbiorców usług wodociągowych, tj. ludności (gospodarstw domowych) i nie obejmuje podmiotów prowadzących działalności oraz podmiotów publicznych, podkreśla, że w przedmiotowej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, to nie orzekające organy dokonywały klasyfikacji ilości pobranej przez stronę wody na poszczególne cele, lecz sama skarżąca w przesłanej do organu I instancji korekcie oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne dokonała klasyfikacji ilości pobranej wody w ramach poszczonych celów. Natomiast organ I instancji w oparciu o dane zawarte w przedłożonej przez skarżącą korekcie oświadczenia, odmienne od danych zawartych w pierwotnie przedłożonym przez skarżącą oświadczeniu, i mające wpływ na wysokość opłaty zmiennej, prawidłowo określił w wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne na postawie korekty oświadczenia i w konsekwencji ustalił wysokość niedopłaty w opłacie zmiennej, a organ II instancji, ponownie rozpatrując sprawę w następstwie odwołania skarżącej, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, słusznie uznając rozstrzygnięcie organu I instancji ze wskazanej przyczyny za zgodne z prawem. Należy również wskazać, że o kwestii legalność zarządzenia pokontrolnego nr [...] z dnia [...] października 2023 r., stanowiącego jedyny powód – jak podkreślała skarżąca – przedłożenia korekty oświadczania, wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 1370/23, w którym oddalił skargę strony na ww. zarządzenie, uznając, że obowiązek rozróżnienia celów poboru wody na: zbiorowe zaopatrzenie w wodę ludności oraz zaopatrzenie w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych (pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody) znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Sąd orzekający w obecnym składzie w całości podziela pogląd wyrażony w ww. wyroku i przyjmuje go jako swój. Wymaga jedynie podkreślenia, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne nie definiuje pojęć określonych w pkt 27 i 40 rozporządzenia oraz w art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 2 lit. za) i pkt 4 p.w., dlatego też należy odnieść się do unormowań zawartych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. z 2023 r. poz.537 ze zm.). W ustawie tej w ramach definicji zbiorowego zaopatrzenia w wodę (art. 2 pkt 21) oraz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 2 pkt 4) nie ograniczono się do pojęcia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz nie wskazano, że chodzi jedynie o zaopatrzenie w wodę ludzi - gospodarstw domowych (odbiorcą usług jest każdy, kto korzysta z usług przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego – art. 2 pkt 3). Z definicji tych wynika natomiast, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, a więc działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. Jednak tylko część tej działalności mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczonej do spożycia przez ludzi, skoro działalność ta nie została ograniczona jedynie do zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, a poza tym - niezależnie od kwestii indywidualnej niniejszej sprawy - nie każda woda ujmowana, uzdatniana i dostarczana przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Ponadto prawodawca w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne i w przepisach rozporządzenia posłużył się dodatkowo pojęciem "ludności", co należy uznać za zabieg celowy, który potwierdza konieczność wąskiego rozumienia powołanych przepisów. Nie można też pominąć okoliczności, że system opłat za usługi wodne oparty jest na założeniu "zanieczyszczający płaci", "oddziaływający na środowisko płaci". Inne jest oddziaływanie na środowisko poprzez pobór wód celem zaopatrzenia w wodę ludności (gospodarstw domowych), a inny podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zakładów produkcyjnych). Stąd też zróżnicowanie stawki opłaty za usługi wodne dla celów określonych w pkt 27 i pkt 40 rozporządzenia i konieczność uwzględnienia, że pobór wód do celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności (gospodarstw domowych) odpowiada celowi określonemu w pkt 40 rozporządzenia i określonej w tym punkcie preferencyjnej stawce opłaty, natomiast pobór wód do celu zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalności gospodarczą i podmiotów publicznych odpowiada celowi określonemu w pkt 27 rozporządzenia i wskazanej w tym punkcie stawce opłaty za pobór wód podziemnych. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że skarżąca w okresie II kwartału 2020 r. korzystała z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2013 r., zezwalającego na pobór wód podziemnych dla potrzeb zbiorowego zaopatrzenia ludności i zakładów w wodę, a zatem samo pozwolenie rozróżniało cel poboru wody w odniesieniu do wskazanych grup odbiorców. Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935) orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi. J. Wichrowski G. Saniewski M. Pawełczak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI