II SA/Bd 402/25

II SA/Bd 402/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Joanna Janiszewska - Ziołek
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 29 ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia 2 marca 2022 r., nr AB.6743.67.2022 Starosta S. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") po rozpatrzeniu zgłoszenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w B. (dalej: "skarżący" lub "Stowarzyszenie"), wniósł sprzeciw od zamiaru wykonania budowy niewymagającej pozwolenia na budowę, polegającej na budowie "budynku" na działce nr [...] obr. [...], gm. S. .
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że po analizie załączonej do zgłoszenia budowy dokumentacji stwierdzono, że inwestor planuje wybudować budynek rekreacji indywidualnej powyżej 35 m˛ przeznaczony dorywczo dla celów tymczasowych, wypoczynkowych, gier, zabaw i innych lub budynek saunowy. W ocenie organu budynek ten będzie budynkiem rekreacji zbiorowej, w którym będą świadczone usługi turystyczne. Budowę tego typu obiektu (budynku rekreacji lub budynku saunowego) można zaś rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
2. W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie zakwestionowało twierdzenia organu I instancji, że zgłoszenie zostało złożone do organu w dniu 21 lutego 2022 r., bowiem Starosta odebrał zgłoszenie złożone drogą elektroniczną w dniu 14 lutego 2022 r. Oznacza to, że urząd miał czas do 7 marca 2022 r. na zgłoszenie sprzeciwu. Tymczasem sprzeciw (datowany na 2 marca 2022 r.) został wysłany do skarżącego za pomocą platformy e-PUAP 8 marca 2022 r., czyli 1 dzień po ustawowym terminie. Skarżący wywiódł ponadto, że nie pobiera opłat od dzieci i jest Stowarzyszeniem całkowicie dobroczynnym. Zakwestionował również twierdzenie, że planowany budynek będzie służył do świadczenia usług zbiorowych. Będzie to bowiem budynek rekreacji indywidualnej dla kilkorga dzieci, a nie dla setek osób i usługi te będą całkowicie bezpłatne.
3. Wojewoda Kujawsko-Pomorski (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r., nr WIR.VIII.7840.1.38.2022.AM utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż zgłoszenie skarżącego zostało złożone za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 20 lutego 2022 r., o czym świadczy urzędowe poświadczenie przedłożenia. Sprzeciw został zaś wprowadzony do systemu teleinformatycznego w dniu 8 marca 2022 r. o czym świadczy urzędowe poświadczenie doręczenia. Oznacza to, że sprzeciw został wniesiony z zachowaniem 21-dniowego terminu.
Odnosząc się natomiast do kwestii zasadności wniesienia sprzeciwu od zgłoszenia skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko Starosty, iż zgłoszony budynek nie stanowi budynku rekreacji indywidualnej, rozumianego jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku o pow. zabudowy do 35 m˛. Jak bowiem wynika z dokumentu zatytułowanego "informacje o robotach budowlanych. BRI-domek saunowy" stanowiącego załącznik do zgłoszenia budynek ma być wykorzystywany corocznie przez Stowarzyszenie dla celów niezarobkowych statutowych. Zdaniem Wojewody powyższe ustalenia potwierdzają, że planowany budynek nie stanowi budynku rekreacji indywidualnej, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego, dla którego przepis ten przewiduje możliwość zgłoszenia, a w konsekwencji wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
4. Wskutek wniesienia skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 938/22 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że Starosta nierzetelnie prowadził postępowanie zainicjowane dwoma odrębnymi zgłoszeniami wykonania robót budowlanych. Z obu tych zgłoszeń nie wynika jakich robót budowlanych czy też budowy jakiego obiektu budowlanego każde z nich dotyczy. W szczególności z treści zgłoszenia, którego dotyczy niniejsze postępowanie nie wynika jakiego obiektu konkretnie ono dotyczy. W ocenie Sądu z treści odwołania nie wynika, że postępowanie dotyczyć ma budynku "saunowego", natomiast jego treść odnosi się wprost do tego zgłoszenia budowy, które strona złożyła za pośrednictwem e-PUAP 13 lutego 2022 r. Sąd wskazał, że organ odwoławczy przedwcześnie przyjął, że odwołanie dotyczy decyzji Starosty z dnia 2 marca 2022 r. wnoszącej sprzeciw nr 6743.67.2022, a nie decyzji nr 6743.60.2022. Sąd uznał, że okoliczności te wymagają szczegółowej weryfikacji na podstawie całokształtu materiału dowodowego i pism strony oraz organu I instancji, opartych na ponownej analizie i weryfikacji obydwu zgłoszeń i kompletu dokumentów wraz z nimi składanych. Z powyższych przyczyn niedopuszczalna jest obecnie ewentualna zmiana przedmiotu odwołania.
Ponadto Sąd wskazał, że organy swobodnie posługują się dokumentacją związaną z obydwoma zgłoszeniami. Jako obowiązek organu II instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu Sąd wskazał uzupełnienie postępowania dowodowego i dokonanie swobodnej, a nie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Sąd wyjaśnił, że to dopiero umożliwi organowi prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz ocenę od której decyzji skarżący wniósł odwołanie. Organ winien w szczególności ponownie ustalić i zweryfikować, które dokumenty do jakiego zgłoszenia zostały przedłożone.
Dalej Sąd zważył, że wobec prawdopodobnie błędnego przyporządkowania dokumentów do poszczególnych zgłoszeń nie została prawidłowo oceniona kwestia oświadczenia inwestora o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Analiza akt administracyjnych nie pozwala stwierdzić, jak przyjął to organ odwoławczy, że do zgłoszenia z 20 lutego 2022 r. inwestor dołączył odrębne oświadczenie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie złożone w imieniu Stowarzyszenia oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane wymagało weryfikacji, której dotychczas organy nie dokonały. Wojewoda winien wezwać Stowarzyszenie do przedłożenia umowy najmu z J. G. z dnia 31 maja 2018 r. wraz z ewentualnymi aneksami i wykazania konkretnie, że Stowarzyszenie posiada prawo do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane. Organ winien także wezwać Prezesa Zarządu Stowarzyszenia do sprecyzowania czy rzeczywistym inwestorem jest Stowarzyszenie, czy inny podmiot posiadający ewentualnie uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie Sądu brak weryfikacji powyższych dokumentów prowadzi do wątpliwości co do tego kto jest faktycznym inwestorem budowy.
5. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda decyzją z dnia 14 kwietnia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że stosownie do wytycznych Sądu w pierwszej kolejności ustalono, że odwołanie z dnia 22 marca 2022 r. dotyczy decyzji Starosty z dnia 2 marca 2022 r. znak AB.6743.67.2022. Wynika to z faktu, że Starosta wydał dwie odrębne decyzje dotyczące dwóch zgłoszeń Stowarzyszenia, jednak skarżącemu doręczył tylko jedną z nich, tj. decyzję nr AB.6743.67.2022.
Wykonując zalecenia Sądu, Wojewoda wezwał Stowarzyszenie do przedłożenia dokumentów wskazanych w uzasadnieniu wyroku. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przesłał dokumenty, które zostały uprzednio złożone przez Stowarzyszenie do Starosty w dniu 20 lutego 2022 r., tj. zgłoszenie wraz z załącznikami. Stowarzyszenie nie przesłało wymaganych przez Wojewodę dokumentów wskazując, że umowa najmu nie jest wymagana do zgłoszenia budynku, a ponadto dożywotnia służebność osobista mieszkania na nieruchomości [...] M. R., która wynika z księgi wieczystej, nie ma związku ze sprawą. Organ odwoławczy uzupełnił akta sprawy także o zaświadczenie dotyczące przeznaczenia nieruchomości inwestycyjnej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wyrys i wypis z miejscowego plany odnośnie nieruchomości inwestycyjnej. Gmina przekazując ww. dokumenty wyjaśniła również kwestie podziałowe, w wyniku których powstała działka inwestycyjna. Ponadto organ zapoznał się z aktami sprawy zakończonej wydaniem decyzji Starosty nr [...] z dnia 2 marca 2022 r.
Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego organ odwoławczy ustalił, że decyzja o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia z dnia 20 lutego 2022 r. dotycząca budynku saunowego jest prawidłowa. Wojewoda wyjaśnił, że do zgłoszenia nie dołączono prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz nie sprecyzowano jaki konkretnie podmiot jest inwestorem. Podkreślił, że na podstawie posiadanych dokumentów nie można stwierdzić posiadania przez Stowarzyszenie prawa do dysponowania działką nr [...] w S. na cele budowlane oraz nie można potwierdzić, jaki podmiot jest inwestorem. Dalej organ wyjaśnił, że ww. działka stanowi własność J. G., a dołączona do zgłoszenia zgoda na posadowienie budynku rekreacji indywidualnej – domku saunowego nie precyzuje jakiemu podmiotowi jest ona udzielana i jednocześnie odnosi się do umowy najmu zawartej między J. G. a Stowarzyszeniem. Ponadto z księgi wieczystej wynika obciążenie w postaci dożywotniej i bezpłatnej służebności osobistej mieszkania na mocy umowy darowizny, zaś osobą uprawnioną jest M. R., prezes Stowarzyszenia. Na pytanie Wojewody w zakresie sprecyzowania kto jest rzeczywistym inwestorem M. R. nie udzielił odpowiedzi i nie przedłożył umowy darowizny z dnia 23 sierpnia 2010 r.
Wojewoda uznał również, że zaplanowane przedsięwzięcie jest niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż zgodnie z obowiązującym planem miejscowym działka nr [...] przeznaczona jest pod teren usług i zabudowy mieszkaniowej, zatem z ww. planu nie wynika możliwość zabudowy działek budynkami rekreacji indywidualnej. Ponadto w ocenie Wojewody zaplanowanej budowy budynku saunowego nie można uznać za budynek rekreacji indywidualnej, ponieważ nie można uznać za taki budynek obiektu przeznaczonego przez organizację społeczną dla realizacji jej celów statutowych związanych z edukacją, organizacją wypoczynku, gier i zabaw dla nieskonkretyzowanej grupy osób. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego z uwagi na przystąpienie do robót budowlanych pomimo wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia.
6. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o umorzenie postępowania w sprawie i zwrot kosztów postępowania procesowego. Stowarzyszenie wskazało, że w sposób prawidłowy złożyło zgłoszenie posadowienia budynku saunowego o powierzchni 26,33 m kw. wraz z kompletem wymaganych dokumentów. Skarżący podkreślił, że nie jego winą jest, że organ I instancji podmienił dokumenty z innej sprawy. W jego ocenie sprawa jest zakończona i nie podlega żadnej dyskusji i weryfikacji.
7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
8. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] marca 2022 r. w przedmiocie zgłoszenia zamiaru wykonania budowy niewymagającej pozwolenia na budowę, polegającej na budowie "budynku" na działce nr [...] obr. [...], gm. S. K..
Zastrzec należy również, że sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Bd 938/22) uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2022 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2022 r., znak: [...].
Kontrola zaskarżonej decyzji wymaga zatem zbadania czy organ wykonał zalecenia zawarte w powołanym wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Ponadto art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] września 2022 r. II OSK 2780/19, z [...] stycznia 2023 r. III OSK 6503/21).
Reasumując, ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą podlegać ponownej ocenie.
WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Bd 938/22) wskazał, że organ zobowiązany był na podstawie całokształtu materiału dowodowego i pism strony oraz organu I instancji do weryfikacji okoliczności jakich robót budowlanych czy też jakiego obiektu konkretnie dotyczy zgłoszenie. Weryfikacja ta powinna zostać oparta na ponownej analizie i weryfikacji obydwu zgłoszeń i kompletu dokumentów wraz z nimi złożonymi. Ponadto Sąd zobowiązał organ odwoławczy do uzupełnienia postępowania dowodowego i dokonania swobodnej, a nie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ winien w szczególności ponownie ustalić i zweryfikować, które dokumenty do jakiego zgłoszenia zostały przedłożone. Dalej Sąd wskazał, że Wojewoda winien wezwać Stowarzyszenie do przedłożenia umowy najmu z J. G. z dnia [...] maja 2018 r. wraz z ewentualnymi aneksami i wykazania konkretnie, że Stowarzyszenie posiada prawo do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane. Organ winien także wezwać Prezesa Zarządu Stowarzyszenia do sprecyzowania czy rzeczywistym inwestorem jest Stowarzyszenie, czy inny podmiot posiadający ewentualnie uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
9. Zdaniem Sądu ponownie rozpatrując odwołanie organ odwoławczy uzupełnił ww. naruszenie procesowe. W pierwszej kolejności Wojewoda ustalił, że odwołanie z dnia [...] marca 2022 r. dotyczy decyzji Starosty z dnia [...] marca 2022 r. znak: [...]. Powyższe uzasadnił faktem, że pomimo wydania w dniu [...] marca 2022 r. przez Starostę dwóch decyzji (nr [...] i 6743.60.2022) dotyczących dwóch osobnych zgłoszeń Stowarzyszenia organ I instancji doręczył skarżącemu tylko jedną z nich, tj. decyzję o numerze 6743.67.2022. Tym samym decyzja nr [...] nie została skutecznie doręczona Stowarzyszeniu. Ponadto organ wyjaśnił, że skarżący rozpoczął treść odwołania od słów "W dniu dzisiejszym odebraliśmy decyzję (Sprzeciw) od naszego zgłoszenia", co potwierdzać ma, że odwołanie dotyczy decyzji doręczonej skarżącemu, tj. decyzji nr [...]. Ponadto Stowarzyszenie w piśmie z dnia [...] sierpnia 2022 r. adresowanym do Starosty wskazało, że zgłosiło na portalu ePUAP reklamację w związku z brakiem doręczenia decyzji nr [...]. Następnie Wojewoda wyjaśnił, że z pisma Starosty z dnia [...] stycznia 2024 r. kierowanie do WSA w Bydgoszczy wynika, że do organu I instancji wpłynęły dwa zgłoszenia Stowarzyszenia – zgłoszenie nr [...] dotyczące budowy domku rekreacyjnego oraz nr [...] dotyczące budowy domku saunowego. Jednocześnie z wyjaśnień Starosty wynika, że biuro podawcze przyjmując ww. zgłoszenia błędnie dołączyło do zgłoszenia nr [...] załączniki dotyczące zgłoszenia nr [...], wobec czego Starosta wydając decyzję sprzeciwu dokonał analizy sprawy na podstawie błędnych załączników.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia nie ulega wątpliwości, że odwołanie Stowarzyszenia i w konsekwencji zaskarżona decyzja Wojewody dotyczy postępowania w sprawie nr [...], tj. zgłoszenia budowy domku saunowego. Bowiem skoro tylko jedna z ww. decyzji organu I instancji została doręczona Stowarzyszeniu i w momencie wniesienia odwołania skarżący posiadał wiedzę tylko co do wydania doręczonej mu decyzji nr [...] to w konsekwencji oczywistym jest, że odwołanie musiało dotyczyć właśnie tej doręczonej mu decyzji, o której powziął wiedzę.
Następnie Wojewoda wykonując pozostałe zalecenia Sądu wystąpił do Stowarzyszenia z wezwaniem do:
- przedłożenia umowy najmu zawartej przez Stowarzyszenie z J. G. z dnia [...] maja 2018 r. wraz ze wszystkimi ewentualnymi aneksami, celem wykazania, że Stowarzyszenie posiada prawo dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane;
- sprecyzowanie, kto jest rzeczywistym inwestorem w przedmiotowej sprawie – czy Stowarzyszenie, czy też inny podmiot, np. M. R. – Prezes Stowarzyszenia;
- przedłożenia umowy darowizny z dnia [...] sierpnia 2010 r., z której wynika dożywotnia służebność osobista mieszkania na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w miejscowości S., stanowiącej własność J. G. – jeśli inwestorem byłby M. R..
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przesłał dokumenty, które złożone zostały w dniu 20 lutego 2022 r. do organu I instancji, tj. zgłoszenie wraz z załącznikami. Stowarzyszenie nie przedłożyło natomiast dokumentów wskazanych w wezwaniu Wojewody.
Ponadto organ odwoławczy uzupełnił akta sprawy o zgłoszenie Stowarzyszenia z dnia 20 lutego 2022 r. wraz z prawidłowymi załącznikami do tego zgłoszenia, a także zapoznał się z aktami sprawy nr 6743.60.2022.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny legalności wniesienia przez Starostę sprzeciwu w trybie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm. – dalej: "p.b.") utrzymanego w mocy decyzją Wojewody. Zgodnie z powyższym przepisem organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W myśl art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy:
a) do 35 m2,
b) powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m
- przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki.
W wyroku z dnia 9 kwietnia 2024 r. (sygn. akt II SA/Bd 938/22) WSA w Bydgoszczy przesądził o tym co należy rozumieć przez "obiekt rekreacji indywidualnej". Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd wskazał, że obiekt rekreacji indywidualnej, przeznaczony jest dla odpoczynku i rekreacji jego właściciela i na zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, a nie wszystkich innych osób, dla których równocześnie chce on świadczyć usługi np. turystyczne, sportowe itp. Dalej Sąd podkreślił, że użycie przymiotnika "indywidualny" oznacza, że ustawodawca miał na myśli rekreację pojedynczych osób, niezorganizowaną (por. Słownik języka polskiego PWN). Nie można byłoby zatem uznać za budynek rekreacji indywidualnej obiektu przeznaczonego przez organizację społeczną dla realizacji jej celów statutowych związanych z edukacją, organizacją wypoczynku, gier i zabaw dla nieskonkretyzowanej (niezindywidualizowanej) grupy osób (dzieci i młodzieży). Bez znaczenia przy tym, dla oceny charakteru obiektu jest to czy będą w nim świadczone usługi odpłatnie czy też nie.
Jak słusznie zatem wskazał Wojewoda, przedmiotowej inwestycji objętej zgłoszeniem, tj. domku saunowego, nie można uznać za budynek rekreacji indywidualnej, bowiem w załączniku do zgłoszenia zawarto informację, że "budynek do rekreacji indywidualnej ma być wykorzystywany dorywczo przez Stowarzyszenie dla celów rekreacyjnych, wypoczynkowych, gier, zabaw i innych" oraz "budynek ma być wykorzystywany całorocznie przez Stowarzyszenie sportowe dla dzieci i młodzieży dla celów niezarobkowych statutowych". Zatem wskazane w zgłoszeniu przeznaczenie polegające na udostepnieniu domku saunowego przez organizację społeczną (Stowarzyszenie) nieskonkretyzowanej grupie osób (dzieciom i młodzieży) dla celów statutowych związanych z organizacją m.in. wypoczynku uznać należy za sprzeczne z powyżej wskazanym rozumieniem "rekreacji indywidualnej". Skoro zatem obiekt objęty zgłoszeniem (domek saunowy) nie stanowi budynku rekreacji indywidualnej, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., to dla przedmiotowej inwestycji wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
10. Przechodząc do dalszej części rozważań wskazania wymaga, że stosownie do art. 30 ust. 2a pkt 1 p.b. do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak już wskazano powyżej, w niniejszym postępowaniu powzięto wątpliwość co do tego, kto jest rzeczywistym inwestorem, a także czy Stowarzyszenie posiada prawo do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane.
Wyjaśnienia wymaga, że działka, na której zgłoszono zamiar budowy domku saunowego, zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nr KW [...] stanowi własność J. G.. W oświadczeniu z dnia 20 lutego 2022 r. J. G. wskazał, że zawarł umowę najmu z dnia 31 maja 2018 r. ze Stowarzyszeniem i jednocześnie udzielił zezwolenia na posadowienie zgłoszonego domku saunowego na przedmiotowej działce, jednakże nie sprecyzował komu ww. zezwolenia udziela. Na wezwanie organu odwoławczego o przedłożenie powyższej umowy najmu Stowarzyszenie odmówiło przedłożenia tego dokumentu. Ponadto, na co wskazał już tut. Sąd poprzednio rozpatrując przedmiotową sprawę, z działu III księgi wieczystej wynika, że nieruchomość będąca własnością J. G., na mocy umowy darowizny z dnia 23 sierpnia 2010 r. obciążona została ograniczonym prawem rzeczowym w postaci dożywotniej i bezpłatnej służebności osobistej mieszkania, zaś osobą uprawnioną z prawa dożywocia jest M. T. R. – prezes Stowarzyszenia. Na wezwanie Wojewody o przedłożenie organowi ww. umowy darowizny, a także udzielenie informacji, kto jest rzeczywistym inwestorem skarżący nie udzielił odpowiedzi. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu nie można uznać, aby Stowarzyszenie wykazało posiadanie prawa do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane, a jednocześnie nie wskazano innego podmiotu jako inwestora.
Na podstawie powyższych ustaleń za prawidłowe należy uznać stanowisko Wojewody, który w zaskarżonej decyzji stwierdził, że planowany budynek nie stanowi budynku rekreacji indywidualnej, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 p.b., dla którego przepis ten przewiduje możliwość zgłoszenia, a w konsekwencji budynek ten wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Dodatkowo wskazać należy, że w niniejszym postępowaniu doszło również do uchybienia przepisom Prawa budowlanego w postaci niewykazania prawa Stowarzyszenia do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane (art. 30 ust. 2a pkt 1 p.b.). Zatem nawet gdyby zostały spełnione przesłanki uznania planowanego budynku za budynek rekreacji indywidualnej, to i tak pozostałe uchybienia zgłoszenia przedmiotowej inwestycji przyczyniły się do uznania decyzji Starosty w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia za prawidłową.
11. Końcowo, w kontekście oświadczenia Stowarzyszenia o rozpoczęciu prac budowlanych zgodnie ze zgłoszeniem zawartego w odwołaniu wyjaśnienia wymaga, że skoro Starosta wniósł sprzeciw z zachowaniem terminu, co determinowało uznanie, że skarżący nie był upoważniony do rozpoczęcia zgłoszonych robót budowlanych, a skoro je zrealizował to organ odwoławczy po procesowym potwierdzeniu tejże okoliczności zobowiązany był utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
12. Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił.
J. Bortkiewicz J. Janiszewska-Ziołek M. Pawełczak