II SA/Bd 400/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-09-30
NSAinneŚredniawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodneopłata zmiennapobór wód podziemnychcele poboru wódzbiorowe zaopatrzenie w wodęgospodarka wodnaprawo administracyjne

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki na decyzję określającą opłatę zmienną za usługi wodne, uznając prawidłowość rozróżnienia celów poboru wód i zastosowanej stawki.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni określającą opłatę zmienną za usługi wodne za III kwartał 2019 r. oraz niedopłatę. Spór dotyczył sposobu kwalifikacji ilości pobranych wód podziemnych do różnych celów (zbiorowe zaopatrzenie ludności vs. inne cele) i zastosowania odpowiednich stawek opłat. Sąd uznał, że spółka sama dokonała podziału wód w oświadczeniach, a organ prawidłowo ustalił opłatę na podstawie korekty, stwierdzając niedopłatę. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła skargi spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni określającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za III kwartał 2019 r. oraz stwierdzającą niedopłatę. Spółka kwestionowała sposób kwalifikacji pobranych wód podziemnych do różnych celów, argumentując, że jej jedynym celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności. Organy administracji, opierając się na kontroli i korekcie oświadczeń spółki, ustaliły, że pobór wód na cele zbiorowego zaopatrzenia ludności (cel nr 40) powinien być rozróżniony od poboru wód na inne cele, takie jak zaopatrzenie podmiotów gospodarczych i publicznych (cel nr 27), dla których stosuje się wyższą stawkę opłaty. Sąd administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, stwierdzając, że spółka sama dokonała podziału ilości pobranych wód w swoich oświadczeniach, a organ prawidłowo ustalił opłatę na podstawie złożonej korekty, która wykazała inną wysokość opłaty zmiennej niż pierwotnie ustalona. Sąd podkreślił, że rozróżnienie celów poboru wód jest uzasadnione przepisami prawa i ma wpływ na wysokość opłaty, a spółka nie przedstawiła dowodów na nieprawidłowość tego podziału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ miał podstawy do wydania decyzji, ponieważ korekta oświadczenia wykazała inną wysokość opłaty zmiennej niż pierwotnie ustalona w informacji.

Uzasadnienie

Złożenie przez spółkę korekty oświadczenia, która wykazała inną wysokość opłaty zmiennej, obligowało organ do wydania decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania, zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.w. art. 272 § ust. 1, ust. 2, ust. 17

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

o.p. art. 21 § § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

rozporządzenie art. § 5 § ust. 1 pkt 27, ust. 1 pkt 40

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.w. art. 298

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.w. art. 300 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.w. art. 335 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.w. art. 334 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 63 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.w. art. 274 § pkt 2 lit. za), pkt 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.w. art. 8

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przepisów ustawy nie stosuje się do usług wodnych objętych przepisami zawartymi w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

u.z.w.o.ś.

Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

u.u.p.g.

Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ prawidłowo ustalił opłatę zmienną na podstawie korekty oświadczenia złożonej przez spółkę. Spółka sama dokonała podziału ilości pobranych wód na poszczególne cele w oświadczeniach. Rozróżnienie celów poboru wód (zbiorowe zaopatrzenie ludności vs. inne cele) jest uzasadnione przepisami i ma wpływ na wysokość opłaty.

Odrzucone argumenty

Jedynym celem działalności spółki jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności. Błędna wykładnia celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę. Naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej i zasady uwzględniania interesu społecznego.

Godne uwagi sformułowania

Istota sporu dotyczy kwestii, czy w sprawie istniały podstawy do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres III kwartału 2019 r. Pobór wód może następować jednocześnie na różne cele i potrzeby. Dla wskazanych celów przyjęto różne stawki opłat z tym, że w zakresie poboru wód podziemnych dla celu określonego w pkt 40 rozporządzenia przyjęto stawkę preferencyjną w stosunku do przyjętej stawki dla celu określonego w pkt 27 rozporządzenia. Wymaga jedynie podkreślenia, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne nie definiuje pojęć określonych w pkt 27 i 40 rozporządzenia oraz w art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 2 lit. za) i pkt 4 p.w., dlatego też należy odnieść się do unormowań zawartych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

sędzia

Mariusz Pawełczak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat za usługi wodne, rozróżnienia celów poboru wód i stosowania art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej w sprawach opłat za usługi wodne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa wodnego oraz Ordynacji podatkowej. Okres przejściowy do końca 2026 r. dla ustalania opłat na podstawie oświadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za korzystanie z zasobów wodnych, która ma znaczenie praktyczne dla przedsiębiorstw. Rozstrzygnięcie wyjaśnia zasady kwalifikacji poboru wód i stosowania stawek opłat.

Jak prawidłowo rozliczyć opłaty za pobór wód? Kluczowe rozróżnienie celów i stawek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 400/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Mariusz Pawełczak
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 272
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2024 r. sprawy ze skargi [...] spółka z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora [...] w [...] z dnia 11 marca 2024 r. nr D.RUO.4701.39.2024.AMD w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za usługi wodne oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w I. (zwany dalej "Dyrektorem Zarządu Zlewni") informacją z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalił podmiotowi K. P. W. i K. w N. sp. z o.o. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca") wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za okres III kwartału 2019 r. w wysokości [...] zł. Od powyższej informacji nie wniesiono reklamacji.
Zawiadomieniem z [...] listopada 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie art. 10 § 1, art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej "o.p.") zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości opłaty zmiennej za III kwartał 2019 r. za usługi wodne obejmujące pobór wód powierzchniowych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę Nakielskiego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. [...] Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie m.in. 21 § 3, art. 63 § 1 w zw. z art. 272 ust. 1, ust. 2 i ust. 17, art. 298, art. 300 ust. 1, art. 335 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 334 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm. - dalej "p.w.") oraz art. 104 k.p.a.:
- w punkcie I określił spółce za okres III kwartału 2019 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości N. nad N.;
- w punkcie II ustalił spółce wysokość niedopłaty w opłacie zmiennej za okres III kwartału za wymienione w pkt I usługi wodne, w tym usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości N. nad N. w kwocie [...]zł.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniach od 18 września do [...] października 2023 r. Wydział Kontroli Gospodarowania Wodami PGW WP RZGW w B. przeprowadził kontrolę w zakresie korzystania z wód oraz przestrzegania warunków ustalonych w decyzji Starosty [...] znak: [...] dnia [...] grudnia 2013 r. w wyniku której ustalono, iż spółka w przekazywanych oświadczeniach podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne składanych w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, dokonywała podziału ilości pobranych wód podziemnych na dwa cele: pkt 27 oświadczenia - do celu poboru, uzdatniania i dostarczania wody i pkt 40 oświadczenia - do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Zgodnie z wyjaśnieniami spółki w punkcie 27 oświadczenia uwzględniano ilość wód przeznaczonych do płukania sieci, celu przeciwpożarowego oraz awarii na sieci, natomiast w celu wyodrębnionym w punkcie 40 oświadczenia uwzględniano ilość wód pobranych w celu zaopatrzenia mieszkańców (gospodarstw domowych), przedsiębiorstw oraz podmiotów publicznych. Poczynione ustalenia stanowiły podstawę do wydania zarządzenia pokontrolnego nr [...] z dnia 11 marca
2024 r., którym nałożono na spółkę obowiązek złożenia korekt oświadczeń składanych w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w latach 2019-2023 oraz wykazania ilości pobranych wód podziemnych - w sposób określony w zarządzeniu pokontrolnym.
P. z dnia [...] listopada 2023 r. (wpływ do organu [...] listopada 2023 r.) spółka realizując zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. z dnia [...] października 2023 r., przesłała do Dyrektora Zarządu Zlewni korekty oświadczeń podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w latach 2019 - 2023 w podziale na poszczególne cele, zgodnie z ustalonym w toku kontroli podziałem ilości pobranej wody. W załączonych oświadczeniach dokonano podziału ilości pobranej wody na cel nr [...] - do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz na cel nr [...] - do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zborowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, które zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 – dalej "rozporządzenie"). Korekta dotyczyła zmiany wykazanej ilości pobranych wód wskazanej w punkcie 27 i 40 oświadczenia w sprawie opłat za usługi wodne za III kwartał 2019 r., w stosunku do ilości pobranych wód wykazanej w punkcie 27 i 40 oświadczenia będącego podstawą do wystawienia przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w I. informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej z dnia [...] grudnia 2019 r.
W oparciu o powyższe organ ustalił wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne oraz wysokość niedopłaty.
W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu strona podniosła, że jedynym celem jej działalności w zakresie poboru wody jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności jako realizacja zadań własnych gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz posiadanymi przez spółkę decyzjami - co stoi w sprzeczności z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego i tym samym narusza podstawowe zasady postępowania, w tym przede wszystkim zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. opartą na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron wyrażoną w art. 7 k.p.a., nakładające na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania przez organy.
Zdaniem spółki organ naruszył także art. 274 pkt 4 p.w., poprzez błędną wykładnię "celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę" i błędne przyjęcie, że cel ten odnosi się do jednej kategorii odbiorców usług, tj. do ludności (gospodarstw domowych) oraz, że tylko ten zakres podlega stawce z § 5 ust. 1 pkt 40 i 41 rozporządzenia.
Ponadto w ocenie strony decyzja narusza także art. 274 pkt 2 lit. za) p.w. poprzez nieuzasadnione zakwalifikowanie do odrębnego poboru w celu zaopatrzenia w wodę innych niż ludność podmiotów, tj. prowadzących działalność gospodarczą, podmiotów publicznych, a także w celu sprzedaży hurtowej oraz zastosowania do tego zakresu podwyższonej stawki z § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia przewidzianej do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Inne decyzją z [...] marca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powołał stosowne przepisy. Dalej wskazał, że w sprawach opłat za usługi wodne podmioty obowiązane do ich ponoszenia nie składają deklaracji, a wysokość tych opłat ustala PGWWP w formie informacji w odniesieniu do opłaty zmiennej na podstawie art. 272 ust. 17 p.w. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 21 § 3 o.p. do opłat za usługi wodne wymaga uwzględnienia tej różnicy i przyjęcia, że jeżeli właściwy dyrektor zarządu zlewni PGWWP stwierdzi, że wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona we wcześniej wydanej informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej, to obowiązany jest do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za usługi wodne. Przesłanie przez spółkę korekty oświadczenia kwartalnego stanowiło przesłankę obligującą Dyrektora Zarządu Zlewni do wszczęcia postępowania na podstawie art. 21 § 3 o.p. ponieważ wysokość opłaty za usługi wodne po uwzględnieniu wniesionej przez podmiot korekty oświadczenia była inna niż ustalona we wcześniej wydanej informacji ustalającej.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że istotą decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 o.p. nie jest wykładnia celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę, jak również samej prawidłowości kwalifikacji ilości pobranych wód do poszczególnych celów ich poboru (cel 27 i 40). Istotą tej decyzji jest ustalenie prawidłowej wysokości opłaty za usługi wodne na podstawie zebranego materiału dowodowego. Strona w pierwotnie przesłanym oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, które było podstawą wydania informacji o wysokości opłaty kwartalnej, deklarowała już pobór wód na dwa cele tj. na cel nr [...] (do celów poboru, uzdatniania i dostarczania, wody) oraz na cel 40 (do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi). Wniesiona przez spółkę korekta oświadczenia dotyczyła jedynie zmiany ilości wód wykazanych jako wody pobrane na poszczególne cele tj. cel 27 i 40. Organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji nie dokonywał klasyfikacji ilości pobranych przez stronę wód na poszczególne cele, a jedynie dokonał ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego na podstawie przesłanej korekty co do ilości pobranych wód na poszczególne cele. Spółka wypełniając rubrykę oświadczenia wskazaną dla celów 27 i 40 sama tej klasyfikacji dokonała.
W skardze do tut. Sądu spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w oparciu o stawkę z § 5 pkt 40 rozporządzenia w zakresie opłaty zmiennej za korzystanie z usług wodnych obejmujących pobór wód podziemnych oraz stwierdzenie, iż opłata wniesiona przez skarżącą przed wydaniem skarżonych decyzji jest prawidłowa oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
- naruszenie § 5 pkt 27 rozporządzenia przez jego zastosowanie do niniejszej sprawy, pomimo braku przesłanek do zastosowania powołanego przepisu, albowiem stan faktyczny i prawny (art. 8 p.w. stanowi, iż przepisów ustawy nie stosuje się do usług wodnych objętych przepisami zawartymi w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzania ścieków) sprawy nakazywał dokonanie obliczenia opłaty wyłącznie na podstawie § 5 pkt 40 rozporządzenia;
- naruszenie art. 274 pkt 4 p.w. poprzez błędną wykładnię "celu zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę" i błędne przyjęcie, że cel ten odnosi się do jednej kategorii odbiorców usług, tj. do ludności (gospodarstw domowych);
- naruszenie polegające na pominięciu faktu, iż jedynym celem działalności spółki w zakresie poboru wody jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności, jako realizacja zadań własnych gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, wyrażoną w art. 8 k.p.a. opartą na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron wyrażoną w art. 7 k.p.a., nakładające na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania przez organy.
W uzasadnieniu skargi spółka przedstawiała argumentację wspierająca podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Inne wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Istota sporu dotyczy kwestii, czy w sprawie istniały podstawy do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres III kwartału 2019 r.
W związku z tym, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że usługi wodne obejmują m.in. pobór wód podziemnych (art. 35 ust. 3 pkt 1 p.w.). Za wskazaną usługę wodną uiszcza się opłatę, która składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 268 ust. 1 pkt 1 i art. 270 p.w.).
Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych, wyrażonej w mł (art. 272 ust. 1 p.w.), w formie informacji (art. 272 ust. 17 p.w.). Podkreślić należy, że pobór wód może następować jednocześnie na różne cele i potrzeby, wynika to z przepisów art. 272 ust. 2 i ust. 13, art. 274, art. 552 ust. 2d p.w. oraz § 1 i 5 rozporządzenia. W ramach celów poboru wody określono m.in. pobór wód do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (art. 274 pkt 2 lit. za) p.w., § 1 ust. 1 pkt 2 lit. za) i § 5 ust 1 pkt 27 rozporządzenia) oraz pobór wód do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi (art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 4 p.w., § 1 ust. 1 pkt 4 i § 5 ust 1 pkt 40 rozporządzenia). Rozróżnienia poboru wód do celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz do celów realizacji zadań własnych gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oznacza, że cele te nie są tożsame. Dla wskazanych celów przyjęto różne stawki opłat z tym, że w zakresie poboru wód podziemnych dla celu określonego w pkt 40 rozporządzenia przyjęto stawkę (0,068 zł za 1 mł) preferencyjną w stosunku do przyjętej stawki (0,115 zł za 1 mł) dla celu określonego w pkt 27 rozrządzenia.
Wymaga także wskazania, że stosownie do art. 36 p.w. podmiot korzystający z usług wodnych dokonujący poboru wód podziemnych w ramach usług wodnych jest obowiązany do stosowania przyrządów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranych wód, z tym, że w myśl ar. 552 ust. 1 p.w. wymóg ten stosuje się od dnia 31 grudnia 2026 r. Zgodnie natomiast z art. 552 ust. 2a pkt 2 p.w. ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. W oświadczeniach tych określa się wyrażoną w mł ilość pobranych wód podziemnych z tym, że jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne pobiera wody podziemne do różnych celów lub potrzeb, także w podziale na te cele lub te potrzeby (art. 552 ust. 2d p.w.). Tożsamy wymóg w zakresie odrębnego ustalenia ilości pobieranej wody do różnych celów z tym, że z wykorzystaniem urządzeń pomiarowych, zawarto w art. 272 ust. 13 p.w.
W świetle przytoczonych regulacji nie budzi wątpliwości, że do dnia 31 grudnia 2026 r. ustalenie wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych może nastąpić na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz, że wysokość wskazanej opłaty zmiennej determinuje ilości pobranych wód podziemnych w ramach poszczególnych celów poboru wód podziemnych, skoro jak wykazano opłata ta stanowi iloczyn stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych, zaś wymiar stawki opłaty zależy od celu poboru wód, a w przypadku poboru wody do różnych celów należy w ww. oświadczeniu określić ilości pobranych wód podziemnych w podziale na poszczególne cele.
Dlatego też dla ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych w sytuacji poboru wód na różne cele, istotne znaczenie ma określona w oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłaty za usługi wodne ilość pobranej wody w ramach poszczególnych celów poboru wody.
W przedmiotowej spawie skarżąca w pierwotnym oświadczeniu stanowiącym podstawę wydania informacji z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalającej wysokość opłaty zmiennej oraz w przedłożonej do organu w dniu [...] listopada 2023 r. korekcie ww. oświadczenia wskazała te same cele poboru wody (pkt 27 i pkt 40) oraz tę samą ogólną ilość pobranej wody, natomiast dokonała innego podziału ilości pobranej wody według poszczególnych celów w związku z odmienną kwalifikującą do poszczególnych celów określonych grup odbiorców zaopatrywanych w wodę.
Okoliczność niekwestionowaną przez skarżąca stanowiło ustalenie organu I instancji, oparte o kontrolę podmiotu przeprowadzoną w dniach [...].09.2023 r. -
[...].10.2023 r., zakończoną wydaniem zarządzenia pokontrolnego nr [...] z dnia [...] października 2023 r., iż skarżąca pobiera wody podziemne, które następnie dostarcza gospodarstwom domowym (mieszkańcom), podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą i podmiotom publicznym. W ww. zarządzeniu pokontrolnym nr [...] uznano, że pobór wód celem zaopatrzenia w wodę tych trzech grup podmiotów stanowi inne cele poboru wody (cel pkt 40 obejmuje zbiorowe zaopatrzenie w wodę ludności – gospodarstw domowych, natomiast cel pkt 27 obejmuje zaopatrzenie w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych), natomiast skarżąca w pierwotnym oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne przyjęła, że pobór wód celem zaopatrzenia w wodę gospodarstw domowych, podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych stanowi ten sam cel poboru wody, tj. cel określony w pkt 40.
Bezspornym w sprawie i znajdującym potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym jest również to, że skarżąca przedłożyła do organu w dniu [...] listopada 2023r. korektę pierwotnego oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne. W korekcie tej, zgodnie z zarządzaniem pokontrolnym nr [...] z dnia [...] października 2023 r., dokonała podziału ilości pobranych wód podziemnych w podziale na poszczególne cele z uwzględnieniem, że pobór wód celem zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności odpowiada celowi pkt 40, natomiast cel zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą i podmiotów publicznych odpowiada celowi
pkt 27.
W tych okolicznościach zaistniała w sprawie sytuacja, w której skarżąca przedłożyła organowi I instancji korektę oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne, z której to korekty wynikała inna wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne w stosunku do wysokości opłaty zmiennej ustalonej w informacji z dnia [...] grudnia 2019 r. w oparciu o pierwotne oświadczenie skarżącej, z uwagi na dokonanie w korekcie innego podziału ilości pobranych wód podziemnych w ramach poszczególnych celów poboru wód podziemnych, a jak podkreślono ilości pobranych wód podziemnych w ramach poszczególnych celów determinuje wysokość opłaty zmiennej. Skoro więc organ otrzymał złożoną przez sam zainteresowany podmiot, korektę oświadczenia, zawierające precyzyjne dane, wskazujące w sposób jednoznaczny, że wysokość opłaty zmiennej jest inna niż określona w informacji z dnia [...] grudnia 2019 r., to obowiązkiem organu było zweryfikowanie wysokości pierwotnie ustalonej opłaty i następnie wydanie decyzji określonej w art. 21 § 3 o.p.
Zgodnie z art. 300 ust. 1 p.w. do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom [...], właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Stosownie zaś do art. 21 § 3 o.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Odpowiednie zastosowanie przytoczonego przepisu do opłat za usługi wodne oznacza, że w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że wysokość opłaty za usługi wodne jest inna niż ustalona w informacji, to obowiązany jest do wydania decyzji, w której określi wysokość opłaty za usługi wodne.
Biorą więc pod uwagę treść zastosowanego odpowiednio w sprawie art. 21 § 3 o.p. stwierdzić należy, że wydanie decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej, odpowiada prawu. Ponownie pokreślić należy, że ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do [...] grudnia 2026 r. następuje również, stosownie do art. 552 ust. 2a i 2d p.w. oświadczenia podmiotu obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały, zawierającego wyrażoną w mł ilość pobranych wód podziemnych. Skoro organ otrzymał takie oświadczenie stanowiące korektę pierwotnie złożonego oświadczenia, i skoro oświadczenie to złożyła sama skarżąca, przedkładając tym samym dowód, co do ilości pobranej wody w ramach poszczególnych celów, a z jego treści wynikała inna wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne niż wskazana w informacji z dnia [...] grudnia 2019 r., to zgodnie z art. 21 § 3 o.p. organ zobowiązany był do wydania decyzji wymiarowej, tj. decyzji określającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych, a w konsekwencji zaistniałej różnicy pomiędzy opłatą ustaloną w informacji z 2019r. (która została uiszczona przez skarżącą) i w decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 o.p., do stwierdzenia wysokości niedopłaty w opłacie zmiennej.
Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skarżącej należy podkreślić, że przepisy art. 552 ust. 2a i 2d p.w. wyraźnie określają, że w okresie do [...] grudnia 2026 r. organ ustala wysokości opłaty za usługi wodne również na podstawie oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały, zawierającego wyrażoną w mł ilość pobranych wód podziemnych. Oznacza to tym samym, że nie ma racji skarżąca, iż jedynym prawnym i skutecznym sposobem ustalenia ilości pobranych wód na poszczególne cele mogłyby być odrębne urządzenia pomiarowe. Ponadto skarżąca twierdząc, że pomimo złożonego oświadczenia ilość pobranej wody na poszczególne cele nie odpowiada stanowi rzeczywistemu nie przedłożyła na potwierdzenie tego stanowiska żadnego dowodu. Dostarczyła natomiast do organu korektę oświadczenia, w której sama zadeklarowała i określiła ilość pobranej wody według poszczególnych celów, w oparciu - jak wskazał organ II instancji powołując się na oświadczenie prezesa spółki złożone do protokołu kontroli (str. 9) - o dane ze sprzedaży wody. Okoliczność natomiast, że skarżąca przedłożyła do organu korektę oświadczania z uwagi - jak twierdzi - na konieczność dostosowania się do wydanego zarządzenia pokontrolnego, nie zmienia faktu, że skarżąca w ramach dokonanego wyboru i podjętej decyzji, co do określonego sposobu postępowania w sprawie, przedłożyła do organu oświadczenia o ilości pobranej wody w ramach poszczególnych celów, a więc dopuszczony prawem dowód w tym zakresie, którego treść obligowała organ z uwagi na zawarte w nim dane do decyzyjnego określenia wysokości opłaty za usługi wodne w związku z tym, iż wysokość opłaty wynikająca z danych zawartych w korekcie oświadczenia jest inna niż ustalona w informacji z dnia [...] grudnia 2019 r.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że w sprawie ze wskazanych powodów zaistniały podstawy obligujące do decyzyjnego określenia spółce w trybie art. 21 § 3 o.p. wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód podziemnych za okres III kwartału 2019 r. oraz, że wysokość określonej w decyzji opłaty za usługi wodne i stwierdzonej w konsekwencji niedopłaty jest prawidłowa, Sąd uznał decyzję organu I instancji i utrzymującą ją w mocy decyzję organu II instancji za zgodne z prawem.
Wobec poczynionych uwag, stanowiących wystarczające uzasadnienie dla oceny legalności wydanych w sprawie decyzji, Sąd odnosząc się jedynie dodatkowo do twierdzeń skarżącej co do błędnego uznania przez organy, że cel poboru wody wskazany w pkt 40 rozporządzenia odnosi się wyłącznie do jednej kategorii odbiorców usług wodociągowych tj. ludności (gospodarstw domowych) i nie obejmuje podmiotów prowadzących działalności oraz podmiotów publicznych, podkreśla że w przedmiotowej sprawie, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, to nie orzekające organy dokonywały klasyfikacji ilości pobranej przez stronę wody na poszczególne cele, lecz sama skarżąca w przesłanej do organu I instancji korekcie oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne dokonała klasyfikacji ilości pobranej wody w ramach poszczonych celów. Natomiast organ I instancji w oparciu o dane zawarte w przedłożonej przez skarżącą korekcie oświadczenia, odmienne od danych zawartych w pierwotnie przedłożonym przez skarżącą oświadczeniu, i mające wpływ na wysokość opłaty zmiennej, prawidłowo określił w wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne na podstawie korekty oświadczenia i w konsekwencji ustalił wysokość niedopłaty w opłacie zmiennej, a organ II instancji ponownie rozpatrując sprawę w następstwie odwołania skarżącej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji słusznie uznając rozstrzygnięcie organu I instancji ze wskazanej przyczyny za zgodne z prawem.
Należy również wskazać, że o kwestii legalności zarządzenia pokontrolnego nr [...] z dnia [...] października 2023 r., stanowiącego jedyny powód – jak podkreślała skarżąca – przedłożenia korekty oświadczania, wypowiedział się już WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1370/23, który oddalił skargę strony na ww. zarządzenie, uznając że obowiązek rozróżnienia celów poboru wody na: zbiorowe zaopatrzenie w wodę ludności oraz zaopatrzenie w wodę podmiotów prowadzących działalność gospodarczą oraz podmiotów publicznych (pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody) znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Sąd orzekający w obecnym składzie w całości podziela pogląd wyrażony w ww. wyroku i przyjmuje jako swój. Wymaga jedynie podkreślenia, że ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne nie definiuje pojęć określonych w pkt 27 i 40 rozporządzenia oraz w art. 272 ust. 2 i art. 274 pkt 2 lit. za) i pkt 4 p.w., dlatego też należy odnieść się do unormowań zawartych w ustawie z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. 2023 r., poz. 537 ze zm.). W ustawie tej w ramach definicji zbiorowego zaopatrzenia w wodę (art. 2 pkt 21) oraz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 2 pkt 4) nie ograniczono się do pojęcia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz nie wskazano, że chodzi jedynie o zaopatrzenie w wodę ludzi - gospodarstw domowych (odbiorcą usług jest każdy, kto korzysta z usług przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego – art. 2 pkt 3). Z definicji tych wynika natomiast, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, a więc działalność polegającą na ujmowaniu, uzdatnianiu i dostarczaniu wody. Jednak tylko część tej działalności mieści się w pojęciu zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczonej do spożycia przez ludzi, skoro działalność ta nie została ograniczona jedynie do zaopatrzenia w wodę przeznaczaną do spożycia przez ludzi, a poza tym – niezależnie od kwestii indywidualnej niniejszej sprawy - nie każda woda ujmowana, uzdatniana i dostarczana przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest wodą przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Ponadto prawodawca w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne i w przepisach rozporządzenia posłużył się dodatkowo pojęciem "ludności", co należy uznać za zabieg celowy, który potwierdza konieczność wąskiego rozumienia powołanych przepisów.
Nie można też pominąć okoliczności, że system opłat za usługi wodne oparty jest na założeniu "zanieczyszczający płaci", "oddziaływujący na środowisko płaci". Inne jest oddziaływania na środowisko poprzez pobór wód celem zaopatrzenia w wodę ludności (gospodarstw domowych), a inny podmiotów prowadzących działalność gospodarczą (zakładów produkcyjnych). Stąd też zróżnicowanie stawki opłaty za usługi wodne dla celów określonych w pkt 27 i pkt 40 rozporządzenia i konieczność uwzględnienia, że pobór wód do celu zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności (gospodarstw domowych) odpowiada celowi określonemu w pkt 40 rozporządzenia i określonej w tym punkcie preferencyjnej stawce opłaty, natomiast pobór wód do celu zaopatrzenia w wodę podmiotów prowadzących działalności gospodarczą i podmiotów publicznych odpowiada celowi określonemu w pkt 27 rozporządzenia i wskazanej w tym punkcie stawce opłaty za pobór wód podziemnych. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że skarżąca w okresie III kwartału 2019 r. korzystała z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] grudnia 2013 r., zezwalającego skarżącej na pobór wód podziemnych dla potrzeb zbiorowego zaopatrzenia ludności i zakładów w wodę, a zatem samo pozwolenie rozróżniało cel poboru wody w odniesieniu do wskazanych grup odbiorców.
Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935), orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI