II SA/BD 391/24

II SA/Bd 391/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Janiszewska - Ziołek
Renata Owczarzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 471
art. 9
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Wydanie decyzji stanowiącej przedmiot obecnego postępowania poprzedzało wydanie już kilka decyzji. Jedną z nich jest decyzja Prezydent M. B. z [...] stycznia 2023r. (nr [...].MBS), którą organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla "M B. (dalej "Inwestor" lub "Skarżący") obejmującą: rozbudowę i przebudowę budynku magazynowego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacji wentylacji mechanicznej oraz wewnętrzną elektroenergetyczną linią zasilającą WLZ przy ul. [...] w B. (działka nr [...] w obrębie 208). Decyzja ta została wydana po wcześniejszym uchyleniu decyzji organu I instancji przez Wojewodę K.-P.. Organ odwoławczy wskazał, że w projekcie budowlanym znajduje się postanowienie K.-P. Komendanta Wojewódzkiej P. S. P. z [...] kwietnia 2021r., wyrażające zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób inny niż określono to w przepisach techniczno-budowlanych (pod warunkiem wprowadzenia zabezpieczeń zgodnych z ekspertyzą techniczną), brakuje zaś samej ekspertyzy oraz oceny, czy projekt spełnia wymogi określone w tej ekspertyzie. Wojewoda wskazał nadto na art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021r., poz. 2351 ze zm. – dalej powoływanej jako "p.b.") i brak uzasadnienia przez organ I instancji przyczyn zaakceptowania odstępstw od warunków technicznych.
W postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji z [...] stycznia 2023r. brak został uzupełniony.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. T. zarzucił, że planowana inwestycja narusza warunki nasłonecznienia na nieruchomości przez niego użytkowanej i uniemożliwia jemu dokonanie nakładów w postaci zastosowania odnawialnych źródeł energii.
Wojewoda K.-P., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] września 2023r. nr [...].AC, działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił decyzję organu I instancji i ponownie przekazał sprawę do rozpatrzenia przez Prezydenta M. B.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda, z powołaniem się na art. 9 p.b., po raz kolejny zwrócił uwagę na brak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, powodów udzielenia odstępstwa od warunków technicznych. Brak ustaleń w tym zakresie, w ocenie Wojewody, uniemożliwia dokonanie oceny co do materialnoprawnych podstaw wyrażonej zgody na odstępstwo.
Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła "[...]" S.A.. W uzasadnieniu podniesiono, że autor projektu budowlanego wskazał, że projektowana ściana bez okien i drzwi w projektowanej rozbudowie będzie usytuowana w odległości 3,37 m od granicy działki, a zatem spełnione zostaną wymagania określone w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Skarżąca zwróciła też uwagę, że w sytuacji inwestycji polegającej na nadbudowie, przebudowie i rozbudowie można stosować rozwiązania zamienne
w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej bez konieczności uzyskania zgody na odstępstwo, o której jest mowa w art. 9 ust. 2 p.b.
Wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 09. 01.2024r. sygn. akt II SA/Bd 1242/23 uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody.
Sąd uznał, że można jedynie domniemywać, że w ocenie Wojewody doszło
w sprawie do naruszenia art. 9 ust. 1 p.b. poprzez brak uzyskania przez Inwestora zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych zgodnie z wymogami określonymi tym przepisem.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprzeciw stwierdzono, że stanowisko to nie zostało jednak jasno zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewoda nie odniósł się do ustaleń organu I instancji, który stwierdził, że rozwiązania projektowe spełniają wymagania § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 1065 ze zm.) oraz wymagania określone
w ekspertyzie przeciwpożarowej i w opartym na tej ekspertyzie postanowieniu K.-P. Komendanta Wojewódzkiej P. S. P. z [...] kwietnia 2021r. Wojewoda nie zakwestionował tych ustaleń. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby rozważał możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych określonych
w ekspertyzie przeciwpożarowej w sytuacji zgodności projektowanej inwestycji
z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie wymogów odległościowych od granicy z sąsiednią działką – jak przyjął to organ I instancji.
Sąd stwierdził, że sprawie należało zaakceptować stanowisko organu I instancji co do stosowania w niniejszej sprawie przepisów międzyczasowych dotyczących nowelizacji p.b. W związku ze złożeniem wniosku o wydanie pozwolenia na budowę w marcu 2021 r., zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 26 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r. poz. 471 z późn. zm.), zgodnie z którym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy inwestor do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę albo wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego, albo zgłoszenia budowy może dołączyć projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Powyższe wiąże się również z koniecznością zastosowania art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej, stanowiącego, iż do zamierzeń budowlanych, realizowanych w oparciu o projekt budowlany sporządzony na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadkach, o których mowa w art. 25 i art. 26, przepisy, m.in. ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm.) stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji.
Odnośnie do odstępstwa od przepisów warunków technicznych, Sąd odwołał się do art. 9 p.b. w brzmieniu właściwym na chwilę procedowania organów:
Art. 9. 1. Stanowi, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7.
2. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo.
Strona skarżąca zwracała uwagę na dopuszczalność uzyskania odstępstwa od przepisów przeciwpożarowych w trybie administracyjnym, w oparciu o § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Sąd uznał, że można bronić stanowiska zajętego w tej kwestii przez Skarżącą.
Zgoda na odstępstwo przewidziane w art. 9 p.b, będąca częścią porządku prawnego, zastępuje przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych normą indywidualnie dostosowaną do konkretnej sytuacji, umożliwiając modyfikację szczegółowych oraz bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych w wyjątkowych stanach faktycznych, w których nie jest możliwe zastosowanie się do nich z uwagi na różnego rodzaju okoliczności. Odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, dopuszczalne w myśl regulacji zawartej w art. 9 ust. 1 p.b., w konkretnym stanie faktycznym chroni interes inwestora, który nie mógłby zrealizować przysługującego mu prawa do zabudowy nieruchomości gruntowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2007 r. sygn. akt II OSK 381/06, ONSAiWSA 2007, Nr 6, poz. 134 oraz W. Piątek. Prawo budowlane. Komentarz. A. Gliniecki (red. nauk). Wyd. 2. Warszawa 2014, str. 143- 144). Nie oznacza to jeszcze każdorazowego obowiązku występowania o uzyskanie zgody na takie odstępstwo, ale tylko w sytuacji zaistnienia w danej sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku, ocenianego w zindywidualizowanym i konkretnym akcie administracyjnym (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 4 kwietnia 2017 r. II OSK 1980/15, LEX nr 2316317).
Co się tyczy § 2 Rozporządzenia w poprzednim brzmieniu,
§ 2. 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych
i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2.
2. Przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania:
1) budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1000 m2 ,
2) budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 , o których mowa w art. 5 ust. 7 pkt 1-4 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
- wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż określony
w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim P. S. P. lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
3. (uchylony).
3a. Przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2 wymagania,
o których mowa w § 1, z wyłączeniem wymagań charakterystyki energetycznej, mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań,
o których mowa w ust. 2, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim P. S. P. lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.
Jak wyłożył Sąd, z powyższych przytoczeń wynika, że wyjątkowa zgoda na odstępstwo z art. 9 p.b. zastępuje przepis Rozporządzenia, podczas gdy regulacja § 2 ust. 2 i 3 Rozporządzenia pozwala na spełnienie wymagań warunków technicznych w inny sposób, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej, uzgodnionej z komendantem wojewódzkim P. S. P. lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Przepis § 2 ust. 2 wskazuje alternatywny sposób spełnienia warunków technicznych; nie stanowi on odstępstwa od tych warunków, nie kreuje sposobu uzyskania zwolnienia z obowiązku ich przestrzegania. Art. 9 p.b. dotyczy każdego przypadku realizacji robót budowlanych, zaś § 2 ust. 2 odnosi się tylko do budynków.
Jak wskazał Sąd, opis wzajemnych relacji art. § 2 ust. 2 Rozporządzenia i art. 9 p.b. znajdujemy w orzeczeniu NSA z dnia 16 września 2016 r. II OSK 3098/14, LEX nr 2167551: "Odstępstwa uzyskane na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczą wyłącznie odstępstw od wymogów związanych z ochroną przeciwpożarową, sanitarną oraz ochroną zabytków. Odstępstwa od pozostałych wymogów wynikających z ww. rozporządzenia mogą być uzyskane tylko na podstawie art. 9 p.b. albo na podstawie § 12 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia" ( tak samo wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2019 r. VII SA/Wa 2318/18, LEX nr 3074131 oraz WSA w Rzeszowie z dnia 26 października 2017 r. II SA/Rz 899/17, LEX nr 2408799). W cytowanym wyroku NSA wspomniał nadto, że za taką wykładnią § 2 ust. 2 przemawia fakt, że wymienione zostały w nim organy administracji zajmujące się jedynie pewnymi szczególnymi elementami procesu budowlanego, ( w tym wypadku ochroną pożarową) nie zaś całokształtem zagadnień związanych z zatwierdzeniem projektu budowlanego
i udzieleniem pozwolenia na budowę.
W konsekwencji uprawnione było przyjęcie, że przepis § 2 ust. 2 Rozporządzenia nie stanowił wprawdzie samodzielnej przesłanki umożliwiającej dokonywanie odstępstw od przepisów techniczno – budowlanych, natomiast jego istota i znaczenie sprowadzało się do wskazania alternatywnego sposobu spełnienia warunków technicznych, bez formalnego sięgania po instytucje odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych.
Dodatkowo Sąd zaznaczył, że prezentowana wykładnia § 2 ust. 2 jako alternatywnego sposobu spełnienia warunków technicznych (w tym wąskim zakresie), jest dopuszczalna – o czym może świadczyć zmiana prawa budowlanego dokonana
w ostatnim czasie. Otóż zmieniony został art. 9 p.b., gdzie dodano ustęp 3 pkt 5 następującej treści: "3. Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek zawiera: (...)
5) w przypadku odstępstwa od przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego:
a) ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz
b) postanowienie wyrażające zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, o którym mowa w art. 6a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518 i 1593 oraz z 2020 r. poz. 471) - w przypadku obiektów budowlanych istotnych ze względu na konieczność zapewnienia ochrony życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 6g ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Wobec takiego brzmienia przepisu, aktualnie ustawodawca w sposób jednoznaczny przesądził, że obecnie w zakresie wymogów ochrony przeciwpożarowej, odejście od przepisów Rozporządzenia musi się odbyć w trybie art. 9 p.b. Jednocześnie jest to oczywiste potwierdzenie, że poprzednia regulacja nie zawierała takiego wymogu, skoro dążenie do takiego rozwiązania wiązało się z koniecznością zmiany przepisów.
Wobec tego rozpoznanie sprawy wymagało od organu odwoławczego dokonania jednoznacznej oceny stanowiska organu I instancji zajętego w tej kwestii przez organ I instancji.
Wojewoda K.-P., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] marca 2024r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta M. B. z [...] stycznia 2023r. (nr [...].MBS), którą Prezydent zatwierdził projekt budowlany
i udzielił pozwolenia na budowę dla "[...]" Przedsiębiorstwa Odzieżowego S.A.
w B. (dalej "Inwestor" lub "Skarżący") obejmującą: rozbudowę i przebudowę budynku magazynowego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacji wentylacji mechanicznej oraz wewnętrzną elektroenergetyczną linią zasilającą WLZ przy ul. [...] w B. (działka nr [...] w obrębie 208).
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda przytoczył stanowisko WSA, że w niniejszej sprawie należało zaakceptować stanowisko organu I instancji co do stosowania
w niniejszej sprawie przepisów międzyczasowych i zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji.
Mając na uwadze powyższe, jak wskazał Wojewoda K.-P., rozpatrzył przedłożony projekt budowlany pod kątem zgodności z przepisami ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji.
W przedmiotowej sprawie inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku magazynowego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją wentylacji mechanicznej w budynku oraz wewnętrzną elektroenergetyczną linią zasilającą wiz na działce nr [...] w B.. Dla terenu objętego przedmiotową inwestycją obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjęte uchwałą Nr [...] Rady M. B. z dnia [...] grudnia 2012 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Bydgoszcz Wschód - Szajnochy" w B.. Działka inwestycyjna nr [...] znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 6 U, dla którego ustalono zabudowę usługową.
Zgodnie z treścią przepisu § 13 ust. 1 odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej,
z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia
przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m;
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Natomiast wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części. Zgodnie z ust. 4 odległości, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej.
Od przesłaniania odróżnić należy czas nasłonecznienia, o którym stanowi § 60 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią, pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny
w dniach równonocy w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne -
w godzinach 7.00-17.00. W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju. Natomiast w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3).
Z przedłożonej analizy przesłaniania i nasłonecznienia wynika, że spełnione jest nasłonecznienie mieszkań zlokalizowanych na działkach sąsiednich. Warunek nasłonecznienia spełniony jest również dla najbardziej zacienionych budynków zlokalizowanych na działce nr [...]. Jak wynika z analizy nasłonecznienia, pomieszczenia zlokalizowane na piętrze budynku na działce nr [...] są nasłonecznione w godz. od 7.00 do 17.00. Natomiast pomieszczenie na parterze nasłonecznione jest przez 4 godziny. Skoro przepis mówi o tym, że w przypadku lokalu mieszkalnego, przynajmniej jeden pokój dzienny "powinien mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co na/mniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach (...) 7.00 - 17.00", to samo zapewnienie nasłonecznienia pomieszczeń na piętrze jest wystarczające do spełnienia wymagań ww. § 60 rozporządzenia.
W konsekwencji nie jest zasadny zarzut odwołującego w kwestii niedostatecznego nasłonecznienia, które obejmuje 3 godziny.
Nie jest również zasadny zarzut, że w wyniku realizacji inwestycji nieopłacalne będzie zainstalowanie paneli fotowoltaicznych przez odwołującego. Realizacja inwestycji zatwierdzonej zaskarżoną decyzją Prezydenta M. B. nie spowoduje bowiem ograniczeń w zagospodarowaniu działki odwołującego. Instalacja paneli na działce odwołującego jest bowiem niezależna od planowanej inwestycji. Inną kwestią pozostaje opłacalność instalacji paneli, co organ pozostawia do uznania odwołującego. Jednakże organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają podstaw prawnych, aby odmówić udzielenia pozwolenia na budowę ze względu na planowane inwestycje na działkach położonych w pobliżu inwestycji, które w wyniku realizacji zaskarżonej inwestycji mogą być mniej korzystne niż przed realizacją inwestycji.
Także kwestia braku gratyfikacji z tytułu planistycznej utraty wartości nieruchomości, nie może mieć wpływu na podejmowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzygnięcie. Ewentualne obniżenie wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu nie może bowiem stanowić przesłanki dla odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Jeżeli inwestycja nie wykazuje sprzeczności z wymogami stawianymi przez przepisy prawa, to spowodowane nią ewentualne dolegliwości dla otoczenia czy naruszenie interesów ekonomicznych właściciela działki sąsiedniej nie może być uznane za uzasadniające odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (tak wyrok NSA w Białymstoku z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt SA/Bk 1799/01).
Wojewoda wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają wpływu na proces uchwalania aktów prawa miejscowego w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Organy te zobowiązane są jedynie do sprawdzenia, czy zaplanowana inwestycja zgodna jest z obowiązującym mpzp.
W konsekwencji, wszelkie zarzuty co do przeznaczenia terenów, należy kierować do twórcy polityki przestrzennej.
W konsekwencji, skoro projekt budowlany zgodny jest z obowiązującymi przepisami, w szczególności z ustalonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przeznaczeniem terenów, to ustalenia planu i konsekwencje materialne realizacji inwestycji nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie, inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną nr [...] w B.. Na podstawie powyższych uwag należy stwierdzić, iż inwestorowi przysługuje prawo zabudowy nieruchomości, będącej w jego posiadaniu, a prawo to nie może być ograniczone ze względu na interes majątkowy właścicieli działek sąsiednich.
Wyjaśniono również, że stosownie do brzmienia art. 4 Prawa budowlanego, każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Reasumując, Wojewoda podkreślił, że po ocenie zgromadzonego materiału stwierdził, iż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest kompletny i ma wymaganą formę. Został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, które w chwili sporządzenia projektu oraz jego sprawdzenia były członkami właściwej izby samorządu zawodowego. Nadto jak już wyżej wskazano, projekt zgodny jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami techniczno-budowlanymi. Zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne i nie ma podstaw do zmiany, ani uchylenia decyzji Prezydenta M. B..
W skardze do Sądu K. Z. zaskarżył w całości decyzję Wojewody Kujawsko — P. z dnia [...].03.2024 r., znak: [...], zarzucając wadliwość merytoryczną i interpretacyjną w zakresie oceny stanu faktycznego oraz okoliczność, iż jest ona dla niego krzywdząca jako strony poprzez pominięcie jego praw jako osoby niepełnosprawnej oraz mieszkańca społeczności lokalnej. Zdaniem skarżącego, w dotychczasowym postępowaniu w przedmiotowej sprawie jako podstawę rozstrzygnięcia stanowiska decyzji wskazywano tylko i wyłącznie "aspekt polityczny stworzony przez prawo", bez rozstrzygnięcia istoty potrzeb społecznych i przyjętych zasad prawidłowego, godnego życia gwarantowanego przez konstytucję RP.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody K.-P. i przystosowanie decyzji Prezydenta M. B. nr [...] z dnia [...].01.2023 r., [...] do wymagań art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz będących w zgodności z delegacją zapisów art. 5, 10, 12, 19, 22, 23, a zatwierdzonej i przyjętej do realizacji zapisem w Dzienniku Ustaw z 2012 r., poz. 1169.
Zdaniem skarżącego, na żadnym etapie oceny projektu nie dokonano wystarczającej, pełnej analizy potrzeb nasłonecznienia dla potrzeb osób niepełnosprawnych z uszkodzonych narządem wzroku, walczącym o każdy promień energii słonecznej, pozwalający korzystać ze zmysłu w sposób naturalny. Przywołane
w wyjaśnieniach i analizach opracowań projektowych warunki nasłonecznienia uznane przez organ wydający przyzwolenie za spełnione, w ocenie skarżącego ich nie spełniają, ponieważ w istniejącej zabudowie (bez realizacji inwestycji) energia przekazu nasłonecznienia obejmuje kilka pokoi w domu przez okres całego dnia. W proponowanym rozwiązaniu nasłonecznie występować będzie w układzie nieciągłym 3 godzinnym tylko w jednym pokoju. Wadą tego rozwiązania jest dalsza utrata czynności wzrokowych
z uwagi na przebywanie w niedoświetlonym miejscu lub ciemnym i wywołującym ciągłą luminację światła. Stan ten powoduje dalszy uszczerbek zdrowia a także aspektów użytkowych i estetycznych.
W ocenie skarżącego nie bez znaczenia pozostaje, że wskazana lokalizacja obiektu budowlanego narusza i ogranicza wartość prawa własności, umniejszając możliwość w jego w rozporządzaniu i użytkowaniu jako nieruchomości zabudowanej. Dokumentacja w rozwiązaniu przyjmuje, że nie narusza praw osób trzecich. Ograniczenie dostępu do naturalnych zasobów światła słonecznego poprzez realizację inwestycji ogranicza dostęp światła słonecznego i stanowi naruszenie praw osób trzecich wynikających z przepisów prawa budowlanego. Wskazane ograniczenie dostępu oświetlenia naturalnego w postaci nasłonecznienia oraz wymuszonego zacienienia wprowadza znaczne ograniczenia w użytkowaniu tą częścią nieruchomości, tworząc ten obszar, obszarem niezdrowym, uniemożliwiającym rehabilitację wzrokową w ramach terapii indywidualną przy jednoczesnych zaburzeniach istniejącej korzystnej formuły humanizacji struktury domowej.
Przeprowadzając ocenę stanu proponowanego skarżący zauważył, że
z technicznego punktu widzenia zabudowa według zatwierdzonego projektu sąsiedniej nieruchomości, wprowadza ograniczenia obszarowe i powierzchniowe fragmentu nieruchomości i wprowadza ograniczenia w przyszłym sposobie użytkowania nieruchomości zabudowanej. Stanowisko takie ogranicza możliwość modernizacji
i innowacyjnego podejścia do własnej nieruchomości i jej rozwoju przestrzenno -użytkowego. Wymuszona stagnacja i brak możliwości innowacyjnej dla obszaru prowadzić będzie do powstania anachronizmu budowlanego o niskich walorach technicznych i wartości odpowiadających dobrym atrybutom przypisywanych do trwałych ruin kubaturowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje
w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jeżeli natomiast sąd nie dopatrzy się wskazanych naruszeń prawa, wówczas oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody K.-P., który po ponownym rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] marca 2024 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta M. B. z [...] stycznia 2023r., nr [...].MBS o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla "M B. (dalej "Inwestor" lub "Skarżący") obejmującą: rozbudowę i przebudowę budynku magazynowego wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacji wentylacji mechanicznej oraz wewnętrzną elektroenergetyczną linią zasilającą WLZ przy ul. [...] w B. (działka nr [...] w obrębie 208).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie został już wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1242/23, uchylający decyzję organu II instancji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] wydaną w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Wyrokiem tym organ rozstrzygający sprawę ponownie ją rozpatrując, jak
i Sąd są związane, zgodnie z nart. 153 p.p.s.a. Stosownie do ww. przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Na tle powyższej regulacji w orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania
w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt II FSK 1221/20, LEX nr 3054829). Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeśli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Zawsze bowiem zmiana stanu prawnego będzie powodowała konieczność dokonania przez organ administracji publicznej nowych, samodzielnych ocen prawnych określonego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 485/20, LEX nr 3047948).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy we wspomnianym wyroku z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1242/23, stwierdził, że Wojewoda nie odniósł się do ustaleń organu I instancji w zakresie stwierdzenia organu, iż rozwiązania projektowe spełniają wymagania § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) oraz wymagania określone
w ekspertyzie przeciwpożarowej i w opartym na tej ekspertyzie postanowieniu K.-P. Komendanta Wojewódzkiej P. S. P. z [...] kwietnia 2021r.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organ II instancji obecnie nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych ww. wyroku z dnia [...] stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1242/23. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika bowiem, aby organ odwoławczy rozważał możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych określonych w ekspertyzie przeciwpożarowej w sytuacji zgodności projektowanej inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie wymogów odległościowych od granicy z sąsiednią działką – jak przyjął to organ I instancji. Ponowić należy, że wyjątkowa zgoda na odstępstwo z art. 9 p.b. zastępuje przepis Rozporządzenia, podczas gdy regulacja § 2 ust. 2 i 3 Rozporządzenia pozwala na spełnienie wymagań warunków technicznych w inny sposób, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej, uzgodnionej z komendantem wojewódzkim P. S. P. lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym. Przepis § 2 ust. 2 wskazuje alternatywny sposób spełnienia warunków technicznych; nie stanowi on odstępstwa od tych warunków, nie kreuje sposobu uzyskania zwolnienia z obowiązku ich przestrzegania. Art. 9 p.b. dotyczy każdego przypadku realizacji robót budowlanych, zaś § 2 ust. 2 odnosi się tylko do budynków. W rozstrzygnięciu organu, analizy w tym przedmiocie brak.
W odniesieniu do zarzutów skargi, zwrócić jednocześnie należy uwagę, że decyzja wcześniej została wydana w następstwie odwołania Z. T., który jest właścicielem działki nr [...], natomiast skarżący posiada prawa do działki nr [...]. Z decyzji organu I instancji wynika, że przedłożona analiza nasłonecznienia i przesłaniania spełnia wymagania określone § 13 i § 60 rozporządzenia dla mieszkań zlokalizowanych na działkach sąsiednich. Co do nasłonecznienia podkreślić należy, że w uzasadnieniu decyzji organu II instancji mowa jest o działce nr [...], gdzie występuje najbardziej zacieniony fragment budynku, lecz wymagane parametry nasłonecznienia są zachowane i w tym zakresie decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa.
Zaakcentowania wymaga, że w zasadzie każda inwestycja powoduje pewnego rodzaju uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych nieruchomości sąsiednich, jednakże organ architektoniczno-budowlany rozpoznając wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego nie ma obowiązku badać wszelkich utrudnień, jakie może powodować planowana inwestycja dla korzystania z nieruchomości sąsiednich, lecz tylko takie, które dotyczyć mogą uzasadnionych interesów osób trzecich podlegających ochronie
w procesie inwestycyjno-budowlanym, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. W świetle utrwalonego już orzecznictwa, ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, powinna opierać się wyłącznie na ocenie przestrzegania stosownych przepisów prawa obowiązujących w budownictwie, w szczególności odnoszących się do wymagań techniczno-budowlanych. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z tymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich.
Wymienione przez skarżącego okoliczności, tj. odnoszące się do obniżenia wartości nieruchomości sąsiednich na skutek zrealizowania inwestycji, czy pogorszenia walorów użytkowych z uwagi na utratę prywatności w ogóle nie są normowane przepisami prawa budowlanego, a tym samym nie podlegają ochronie
w procesie inwestycyjnym. Kwestia odszkodowania, czy immisji mieści się w kognicji sądów powszechnych. Pamiętać trzeba, że nikt nie ma zapewnionego prawa do niezmienności otoczenia wokół własnej nieruchomości i musi liczyć się z tym, że otocznie ulegnie zmianie, zaś art. 4 p.b. statuuje zasadę wolności budowlanej, zapewniającą inwestorowi zrealizowanie jego zamierzenia budowlanego, o ile nie narusza ono obowiązujących norm prawnych.
Zarzuty zatem skargi w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.
Jednocześnie jednak fakt niewykonania zaleceń Sądu co do oceny kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych wymagają oceny organu odwoławczego, co nie zostało wykonane naruszając normę art. 153 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 153 P.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach Sąd orzekł, jak w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 i 205 ustawy p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań
i sprowadzają się do uwzględnienia przedstawionej oceny prawnej oraz usunięcia dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a., tj. wykonania wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 1242/23.