II SA/BD 39/24

II SA/Bd 39/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski
Katarzyna Korycka /przewodniczący/
Mariusz Pawełczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Korycka Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2024 r. sprawy ze skargi H. Ż. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z dnia 24 maja 2023 r. Prezydent Miasta Bydgoszczy po rozpatrzeniu wniosku H. Ż. (dalej: skarżąca, strona) odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 5 marca 2015 r., nr WAB.II.6740.1303.2015.MG na rzecz T. Sp. z o.o. przeniesioną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 30 marca 2015 r. nr WAB.II.6740.383.2015.MG na rzecz J. S.A., zmienioną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2015 r., nr WAB.11.6740.1303.2015, w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną: wod.-kan., gaz., co., went., klimat., chłodnicza i elektr.), zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazowej, energetycznej wraz z oświetleniem terenu, przyłączy wodociągowego i kanalizacji sanitarnej, dróg wewnętrznych, chodników, parkingów, pylonu reklamowego, w granicach działek o nr ewid.[...], obręb [...], w rejonie ulic: [...] w Bydgoszczy, stanowiących I etap inwestycji wraz z przebudową zjazdu o parametrach zjazdu publicznego z ulicy [...] na potrzeby budynku handlowo-usługowego, w granicach działek o nr ewid.[...] i [...], obręb [...] z uwagi na brak przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.").
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie organ wyjaśnił, że we wniosku z dnia 24 lutego 2023 r. skarżąca nie wskazał na czym opiera twierdzenie, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Na marginesie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r. wznowił postepowanie z uwagi na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wskazała na przesłanki wznowieniowe, które w jej ocenie zostały spełnione tj. "decyzja udzielająca pozwolenia na budowę została wydana w wyniku przestępstwa fałszerstwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – które jako czyn społecznie szkodliwy, zabroniony jest przez ustawę pod groźbą kary. Potwierdza to wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IX K [...]" oraz "sfałszowanie oświadczenia, czyli dowód na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazał się fałszywy (wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IX K [...]". W ocenie skarżącej organ I instancji nie przeprowadził postępowania, którego oczekiwała w związku z wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a wysłał w "ekspresowym tempie", kolejnego dnia, postanowienie o odmowie wznowienia postępowania.
3. Postanowieniem z dnia 20 listopada 2023 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odnosząc się przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli wydania decyzji w wyniku przestępstwa powołując się na wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2510/14 wskazał, że w porównaniu z konstrukcją przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., nie wprowadzono tu ograniczenia wpływu przestępstwa na treść decyzji, a oparto na związku przyczynowym pomiędzy przestępstwem a wydaniem decyzji. Ponadto przesłanka wznowienia postępowania wyliczona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego, lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Tak więc art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a zatem przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego określonych w rozdziale XXIX k.k. Dalej organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie orzeczenia sądowego stwierdzającego wydanie decyzji w wyniku przestępstwa nie ma. Skarżąca przedłożyła orzeczenie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy dotyczące posłużenia się jako autentycznym podrobionym dokumentem w postaci oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością i na podstawie tego dowodu organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
W konsekwencji Wojewoda podzielając stanowisko organu I instancji stwierdził, że należało odmówić wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 5 marca 2015 r. na rzecz T. sp. z o.o. przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 30 marca 2015 na rzecz J. S.A., zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2015 r.
4. W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji, nakazanie wznowienia postepowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 5 marca 2015 r. oraz prawidłowe określenie i powiadomienie przez organy prowadzące postepowanie kręgu stron postepowania.
W uzasadnieniu strona w pierwszej kolejności szczegółowo przedstawiła dotychczasowy stan faktyczny sprawy. Wyjaśniła, że przesłanką do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. było posłużenie się sfałszowanym dokumentem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, który jako obligatoryjny dokument stanowi załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. Podpisem A. D. podpisał się T. P. (wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IX K [...]), a wniosek o pozwolenie na budowę z tym nie swoim oświadczeniem podpisała sama A. D., która miała pełną świadomość, że oświadczenie jest sfałszowane.
5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.
7. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego dnia 20 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 24 maja 2023 r. , którym to postanowieniem organ po rozpatrzeniu wniosku skarżącej odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 5 marca 2015 r., nr WAB.II.6740.1303.2015.MG na rzecz T. Sp. z o.o. przeniesioną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 30 marca 2015 r. nr WAB.II.6740.383.2015.MG na rzecz J. S.A., zmienioną decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2015 r., nr WAB.11.6740.1303.2015, w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego (wraz z zewnętrzną infrastrukturą techniczną: wod.-kan., gaz., co., went., klimat., chłodnicza i elektr.), zewnętrznych instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazowej, energetycznej wraz z oświetleniem terenu, przyłączy wodociągowego i kanalizacji sanitarnej, dróg wewnętrznych, chodników, parkingów, pylonu reklamowego, w granicach działek o nr ewid.[...], obręb [...], w rejonie ulic: [...] w Bydgoszczy, stanowiących I etap inwestycji wraz z przebudową zjazdu o parametrach zjazdu publicznego z ulicy [...] na potrzeby budynku handlowo-usługowego, w granicach działek o nr ewid.[...] i [...], obręb [...] z uwagi na brak przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego lub ustawach szczególnych. W uchwale siedmiu sędziów NSA z 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego; ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz - w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 lipca 2023r., sygn. akt II SA/Lu 476/23).
Postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich organ bada, czy istnieją przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania. W kolejnej fazie tj. po wznowieniu postępowania, wobec uprzedniego stwierdzenia zaistnienia ww. przesłanek, organ ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę administracyjną, biorąc jednak pod uwagę aktualny stan faktyczny i prawny (por. wyrok WSA w Szczecinie z 5 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 928/19). Enumeratywny katalog przesłanek wznowienia postępowania zawarty jest w art. 145 § 1, 145a § 1 oraz art. 145b § 1 k.p.a.
8. Jak wynika z akt sprawy w piśmie z dnia 24 lutego 2023 r. inicjującym niniejsze postepowanie skarżąca podniosła, że dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (sfałszowanie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IX K [...]) oraz, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, tj. przestępstwa fałszerstwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania na gruncie niniejszego postepowania, bowiem nie mamy do czynienia z sytuacją wydania decyzji w wyniku przestępstwa. Wskazana przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których w wyniku przestępstwa została wydana decyzja (decyzja jest niejako bezpośrednim efektem przestępstwa). Wydanie decyzji w wyniku przestępstwa to przypadek, gdy czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Ponadto wskazana podstawa wznowienia postępowania odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a zatem przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego określonych w rozdziale XXIX ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 17). Przesłanka ta pozostaje w związku z czynnościami podmiotów i uczestników postępowania oraz czynnościami wobec organu (np. groźby, udzielenia bądź obiecania udzielenia korzyści majątkowej). Jak trafnie wskazał naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2510/14 przesłanka wznowienia postępowania wyliczona w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. ograniczona jest przedmiotowo wyłącznie do stanów faktycznych, w których wydana decyzja była wynikiem przestępstwa, w którym czyn karalny skierowany był wobec funkcjonariusza publicznego lub funkcjonariusz publiczny uczestniczył w czynie karalnym, w wyniku którego została wydana decyzja. Tak więc art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. odnosi się wyłącznie do przestępstw dotyczących wydania decyzji przez organ administracji publicznej, a zatem przestępstw przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego określonych w rozdziale XXIX Kodeksu karnego.
Zatem w ocenie Sądu norma art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania, gdy wynikiem przestępstwa (czynu karalnego) były okoliczności faktyczne sprawy. A z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. W sprawie nie jest spornym fakt, że dokument w postaci oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane opatrzony data sporządzenia 18 grudnia 2014 r. zawierał podrobiony podpis, co potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 maja 2016 r., sygn. akt IX K [...]. Podkreslenia w tym miejscu wymaga, że zasadniczo wznowienie postępowania z przyczyny, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa, możliwe jest dopiero po stwierdzeniu prawomocnym orzeczeniem sądu popełnienia przestępstwa. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu) – por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2575/17). Zatem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 5 marca 2015 r. na rzecz T. sp. z o.o. przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 30 marca 2015 na rzecz J. S.A., a następnie zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2015 r. stwierdzone zostało wydanie jej w wyniku przestępstwa potwierdzone przez orzeczenie sądu lub inny organ. Okoliczności takiej nie wykazała także w postępowaniu skarżąca. Według skarżącej decyzja wydana została w wyniku przestępstwa ponieważ w związku z wydaniem jej na podstawie dowodu, który zdaniem skarżącej jest fałszywy. Powyższe zaś nie uzasadnia uwzględnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a.
9. Na marginesie wskazania wymaga, że wbrew stanowisku skarżącej wyrażonemu w skardze powyższe okoliczności stanowiły podstawę do wznowienia postepowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 5 marca 2015 r. na rzecz T. sp. z o.o. przeniesionej decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 30 marca 2015 na rzecz J. S.A., a następnie zmienionej decyzją Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia 15 października 2015 r. z uwagi na ziszczenie się przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. o czym orzekł Prezydent Miasta Bydgoszczy w postanowieniu z dnia 23 maja 2023 r. nr WAB.II.6740.234.2023.CW.
10. W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.