II SA/BD 386/20

II SA/Bd 386/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2021-02-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1667/21 - Wyrok NSA z 2022-10-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 9,148 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...].A.T. 2. uchyla postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2017 r. nr [...].A.T.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] grudnia 2019 r., którą to decyzją Burmistrz odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z [...] września 2016 r. w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech kurników służących do chowu drobiu wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
Burmistrz [...], po rozpatrzeniu wniosku D. B., decyzją z [...] września 2016 r. nr [...].A.T. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech kurników służących do chowu drobiu wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w ramach istniejącej zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolno – hodowlanym, o planowanej łącznej obsadzie zwierząt w gospodarstwie do 650 DJP (w tym 200 DKP już istniejących), zlokalizowanej na działce nr [...] pod adresem D. [...].
J. P. (zwany dalej "Skarżącym") nie został uznany za stronę tego postępowania i wobec tego nie doręczono mu ww. decyzji.
Postanowieniem z [...] maja 2017 r. Burmistrz wznowił postępowanie zakończone decyzją z [...] września 2016 r. wskazując, że J. P. w piśmie z [...] stycznia 2017 r zawarł wniosek o wznowienie tego postępowania, podnosząc jednocześnie, że bez własnej winy nie wziął udziału w postępowaniu.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego, w którym trzykrotnie (7 sierpnia 2017 r., [...] marca 2018 r. i [...] września 2018 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało decyzje wydawane przez organ pierwszej instancji, Burmistrz [...] decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...]..A.T. odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] września 2016 r. ustalającej warunki zabudowy.
Zdaniem Burmistrza strefa oddziaływania projektowanej inwestycji swoim zasięgiem nie obejmuje nieruchomości Skarżącego. Organ podniósł, że dokonując szczegółowej analizy ocenił także hipotetycznie możliwość oddziaływania planowanej inwestycji na działkę gruntu Skarżącego. Burmistrz ustalił, że nieruchomość, której dotyczy inwestycja położona jest za pasem drogi publicznej o szerokości 6 m, w stosunku do nieruchomości Skarżącego. Budynek mieszkalny Skarżącego oddalony jest od pasa drogi o 50 metrów, a od ściany projektowanego obiektu inwestora o 220 metrów. Skarżący nie zamieszkuje na zabudowanej nieruchomości nr [...] albowiem budynek nie nadaje się do zamieszkania z uwagi na jego stan techniczny.
Burmistrz stwierdził, w wyniku ustalenia zasięgu oddziaływania inwestycji, że żadna z nieruchomości położonych za pasem drogi publicznej nr 2813C R. W. O. – K. nie leży w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. A skoro tak, oddziaływaniu nie podlega nieruchomość stanowiąca własność Skarżącego.
Odnośnie podnoszonej przez Skarżącego kwestii oddziaływania hałasu i zmiany stanu powietrza Burmistrz wskazał, że oddziaływania te zostały opisane w Raporcie oddziaływania na środowisko sporządzonym dla planowanej inwestycji.
Wobec tego zdaniem Burmistrza [...] nie posiada interesu prawnego, a tym samym nie jest stroną postępowania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2020 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z [...] grudnia 2019 r.
Kolegium stwierdziło, że wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Organ podniósł, że Skarżący w treści żadnego z pism kierowanych do organów obu instancji nie wskazał terminu, w którym dowiedział się o wydaniu decyzji Burmistrza z [...] września 2016 r. ustalającej warunki zabudowy, wobec czego okoliczność ta została ustalona w postępowaniu dowodowym, w którym przesłuchano świadków. Z ich zeznań wynika, że Skarżący dowiedział się o decyzji najwcześniej [...] września 2016 r. a najpóźniej w październiku 2016 r. Z uwagi na brak jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby dokładną datę dowiedzenia się przez Skarżącego o treści decyzji Burmistrza, Kolegium z ostrożności przyjęło termin późniejszy tj. październik 2016 r.
Kolegium stwierdziło ponadto, że skarga z [...] stycznia 2017 r., która została zakwalifikowana jako wniosek o wznowienie postępowania nie stanowiła pierwszego pisma kierowanego przez Skarżącego do organu I instancji po powzięciu informacji o decyzji o warunkach zabudowy. Już w pismach z [...] listopada 2016 r. i [...] grudnia 2016r. Skarżący wskazywał, że przysługuje mu przymiot strony w toczącym się postępowaniu.
Kolegium, wskazując na pisma Skarżącego z [...] sierpnia 2016 r., [...] września 2016 r., [...] listopada 2016 r. oraz [...] grudnia 2016 r. zauważyło, że Skarżący konsekwentnie żądał uznania go za stronę toczącego się postępowania zakończonego decyzją Burmistrza o warunkach zabudowy z [...] września 2016 r. Organ I instancji nie wezwał Skarżącego o wskazanie czy w obliczu zakończenia postępowania ostateczną decyzją z [...] września 2016 r. jego pisma z [...] listopada 2016 r. czy z [...] grudnia 2016 r. traktować należy jako wniosek o wznowienie postępowania. Kolegium zauważyło także, że pomimo iż organ I instancji [...] września 2016 r. wydał decyzję w sprawie – wezwał Skarżącego do wykazania interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, a następnie pismami z [...] października 2016 r., [...] listopada 2016 r. i [...] stycznia 2017 r. informował go, że tego interesu nie wykazał.
Mając na względzie, że Skarżący o decyzji o warunkach zabudowy dowiedział się w październiku 2016 r. oraz celem ochrony słusznego interesu strony i mając na uwadze nadzwyczajny tryb postępowania zdaniem Kolegium już pismo z [...] listopada 2016 r. uznać należało za wniosek o wznowienie postępowania. Wniosek ten został wniesiony z terminie określonym w art. 148 k.p.a. – w terminie miesiąca od kiedy Skarżący dowiedział się o decyzji.
Kolegium stwierdziło, że Skarżący jest właścicielem działek nr 13/4 i nr [...]. Z załączonych do akt sprawy dokumentów - dotyczących zarówno postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji jak też postępowania w przedmiocie wydania dla tej inwestycji decyzji środowiskowej – wynika, że oddziaływanie inwestycji nie obejmuje działek należących do Skarżącego. Wskazując na treść raportu o oddziaływaniu na środowisko Kolegium podniosło, że oddziaływanie planowanej inwestycji (hałas, emisja substancji do powietrza i zapachu) zamyka się granicach działki inwestycyjnej. Inwestycja nie oddziałuje na działki Skarżącego nr 13/4 i nr [...]. Brak było zatem podstaw do uznania Skarżącego za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W konsekwencji nie można uznać, że została spełniona przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Stwierdzenie braku przesłanki wznowienia postępowania zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i wymaga wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej.
W skardze do sądu na decyzję Kolegium z [...] stycznia 2020 r. J. P. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z [...] września 2016 r.
Skarżący kwestionując prawidłowość sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko podniósł, że zarówno odór jak i hałas nie zamkną się w granicy planowanej inwestycji. Zdaniem Skarżącego kurniki wraz z infrastrukturą oddalone około 100 metrów od jego działki będą na nią w sposób znaczny i negatywny oddziaływać. Wobec tego powinien być uwzględniony jako strona postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżoną Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.
Jak samo Kolegium wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Skarżący już w piśmie z [...] września 2016 r. żądał uznania go za stronę toczącego się postępowania. Z prezentaty na piśmie wynika, że zostało ono złożone organowi I instancji [...] września 2016 r., a więc w terminie do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza wydanej [...] września 2016 r. (ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że decyzję tą doręczono stronom postępowania najwcześniej [...] września 2016 r.).
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 października 2015 r. sygn. II OSK 286/14 - jeżeli w terminie do wniesienia odwołania zostało w sprawie wniesione pismo, w którym strona wyraża swoje niezadowolenie z decyzji organu I instancji, to organ co do zasady powinien zakwalifikować je jako odwołanie. Wskazać należy przy tym na ugruntowane już w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym osoba, która nie brała udziału w postępowaniu, a uważająca, iż jest jego stroną, może wnieść odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji. W takim przypadku termin 14 dni do wniesienia odwołania dla tej osoby liczy się od dnia doręczenia decyzji ostatniej ze stron biorących udział w postępowaniu.
W piśmie z [...] września 2016 r. Skarżący wskazał, że planowana inwestycja wpływa negatywnie na zdrowie ludzi i środowiska oraz wniósł o uznanie go za stronę postępowania. Stanowisko to należy uznać za przejaw niezadowolenia z rozstrzygnięcia organu I instancji. Trzeba także zauważyć, że jak wskazała sama inwestorka w zeznaniach [...] maja 2018 r., była ona świadkiem rozmowy jej męża ze Skarżącym we wrześniu 2016 r. "zaraz po wydaniu decyzji" w której to rozmowie mąż informował Skarżącego o otrzymaniu decyzji [...] Formułując pismo z [...] września 2016 r. i sprzeciwiając się inwestycji Skarżący mógł już zatem wiedzieć, że decyzja została wydana. Jego sprzeciw wyrażony w piśmie z [...] września 2016 r. należało wobec tego kwalifikować jako sprzeciw wobec wydanej decyzji Burmistrza. Spełnione zostały tym samym wymogi przewidziane dla odwołania jako niesformalizowanego co do treści środka prawnego.
Należy podkreślić, że to do obowiązków organów administracji należy prawidłowa kwalifikacja prawna wniosków wnoszonych przez strony, dopuszczalnych na danym etapie prowadzonego postępowania. Zgodnie z dyspozycją art. 9 k.p.a. organy administracji czuwają bowiem nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W sytuacji, gdy pismo strony nie zawiera wyraźnego wniosku o zastosowanie konkretnego przepisu prawa obowiązkiem organu jest rozważenie (przy uwzględnieniu słusznego interesu strony oraz dbałości by nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa) wszystkich możliwych środków- dopuszczonych przepisami prawa - służących należytemu załatwieniu sprawy. Organ administracji powinien uwzględnić intencję strony, a nie literalną treść pisma, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywatela. Organ powinien przy tym dostosować podejmowane przez siebie czynności do etapu toczącego się postępowania administracyjnego i dopuszczalnych w danym momencie środków prawnych (por. ww. wyrok NSA z 2 października 2015 r.). W przedmiotowej sprawie oznacza to, że odnośnie pisma Skarżącego z [...] września 2016 r., które należało zakwalifikować jako odwołanie, powinno zapaść stosowne rozstrzygnięcie: bądź to decyzja merytoryczna bądź postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania (w przypadku braku uznania wnoszącego odwołanie za stronę).
W przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, że wnioskiem Skarżącego, który wszczął postępowania wznowieniowe jest pismo z [...] listopada 2016 r. Brak w aktach sprawy rozstrzygnięcia co do będącego odwołaniem pisma Skarżącego z [...] września 2016 r. Tymczasem jak wskazuje treść art. 148 § 1 k.p.a. wznowienie może nastąpić tylko w stosunku do decyzji ostatecznej. Przy braku rozstrzygnięcia co do pisma Skarżącego z [...] września 2016 r., a tym samym przy braku wykazania ostateczności decyzji Burmistrza z [...] września 2016 r. wszczęcie postępowania wznowieniowego było zatem przedwczesne.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) Sąd orzekł jak w wyroku.
W ponownym postępowaniu organ winien orzec stosownie do powyższego stanowiska Sądu.