II SA/BD 384/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-07-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo jazdyruch drogowywznowienie postępowaniasfałszowane dokumentypostępowanie dowodoweuchylenie decyzjiSKOStarosta

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające wydania prawa jazdy z powodu wadliwego postępowania dowodowego, mimo że istniały wątpliwości co do legalności dokumentów potwierdzających ukończenie kursu.

Skarżący Robert R. domagał się uchylenia decyzji odmawiającej wydania prawa jazdy, które zostało mu odebrane po wznowieniu postępowania. Podstawą wznowienia były ustalenia sądu karnego dotyczące sfałszowania dokumentów potwierdzających ukończenie kursu. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, uznając, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego i nie wyjaśniły stanu faktycznego, w szczególności nie zbadały dokładnie, na czym polegało sfałszowanie dokumentów i czy miało to wpływ na materialnoprawne przesłanki wydania prawa jazdy.

Robert R. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Nakielskiego o uchyleniu wcześniejszej decyzji o wydaniu prawa jazdy i odmowie jego wydania. Podstawą tych decyzji były ustalenia sądu karnego, który uznał skarżącego za winnego podstępnego wprowadzenia w błąd pracownika urzędu i wyłudzenia prawa jazdy za pomocą sfałszowanych zaświadczeń o ukończeniu kursu. Postępowanie karne zostało umorzone z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie wyjaśniły stanu faktycznego i nie oceniły, czy zakwestionowanie legalności zaświadczeń o ukończeniu kursu miało znaczenie dla materialnoprawnych przesłanek wydania prawa jazdy. Sąd wskazał na potrzebę zapoznania się z aktami sprawy karnej i kserokopiami istotnych dokumentów, a także przeanalizowania dodatkowej dokumentacji w celu rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, nie wyjaśniając stanu faktycznego i nie oceniając wpływu zakwestionowanych dokumentów na materialnoprawne przesłanki wydania prawa jazdy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco, na czym polegało sfałszowanie dokumentów i czy miało to znaczenie dla wydania prawa jazdy. Konieczne było zapoznanie się z aktami sprawy karnej i ocenienie dowodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania.

u.p.r.d. art. 90 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Warunki wydania prawa jazdy (w tym zdanie egzaminu państwowego).

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

u.p.r.d. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Warunki uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.

u.p.r.d. art. 72

Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym

Warunki uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami (wcześniejsza ustawa).

u.p.r.d. art. 73

Ustawa z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym

Warunki uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami (wcześniejsza ustawa).

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 marca 1992 r. § 2-4

Szczegółowe warunki uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami i szkolenia.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. § 5 ust. 1 pkt 1 a, b i ust. 4

Warunki wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.

k.k. art. 272

Kodeks karny

Podstawa odpowiedzialności za wyłudzenie poświadczenia nieprawdy.

k.k. art. 273

Kodeks karny

Podstawa odpowiedzialności za używanie dokumentu poświadczającego nieprawdę.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zbieg przepisów w prawie karnym.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności wyłączające ściganie (w tym znikoma społeczna szkodliwość czynu).

k.p.k. art. 1 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego. Stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony. Nie oceniono wpływu zakwestionowanych dokumentów na materialnoprawne przesłanki wydania prawa jazdy. Umorzenie postępowania karnego z powodu znikomej społecznej szkodliwości czynu.

Godne uwagi sformułowania

doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Umorzenie przez Sąd Rejonowy w S. postępowania w trybie art. 17 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k. jest równoznaczne z przyjęciem, że Czyn zarzucany Robertowi Ro. nie stanowi przestępstwa. Niemniej ustalenia dokonane w karnej sprawie sądowej mają znaczenie dowodowe w postępowaniu administracyjnym.

Skład orzekający

Grażyna Malinowska-Wasik

sprawozdawca

Grzegorz Saniewski

członek

Jerzy Bortkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi prawidłowego postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych, zwłaszcza gdy ustalenia faktyczne opierają się na materiałach z postępowań karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem jazdy i sfałszowanymi dokumentami kursowymi, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie dowodowe w administracji, nawet gdy pojawiają się ustalenia z postępowań karnych. Pokazuje też, że umorzenie sprawy karnej nie zamyka drogi do analizy dowodowej w administracji.

Prawo jazdy odebrane przez błędy urzędników? Sąd wskazuje na kluczowe braki w postępowaniu dowodowym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 384/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-07-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Grzegorz Saniewski
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 90 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Roberta R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy w wyniku wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z dnia [...] 2005 r. [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. kwotę 255 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Bd 384/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] 2005 r., nr [...] Starosta N. po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i art. 154 § 2 k.p.a. oraz art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2005 r., Nr 108, poz. 908) o uchyleniu ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w K. z dnia [...] 1996 r. nr [...] w przedmiocie wydania Robertowi R. prawa jazdy kategorii B,C,C+E oraz odmowie wydania wyżej wymienionemu prawa jazdy tej kategorii.
W uzasadnieniu decyzji podano, że - jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] 1999 r., sygn. [...] - Robert R. w sposób nieprawidłowyodbył kurs na prawo jazdy kat. B, C, C+E, a powyższa okoliczność, wykazana w toku sądowego postępowania karnego pozbawiła mocy dowodowej trzy zaświadczenia z dnia 23 września 1996r. (nr 000343,000344,000345) o ukończeniu kursu na prawo jazdy wystawione przez Ośrodek Szkolenia Kierowców w miejscowości Ludomy. Sfałszowanie tych dokumentów jest, w ocenie organu I instancji, istotną okolicznością faktyczną mającą wpływ na rozstrzygnięcie administracyjne, nieznaną organowi w dniu podejmowania decyzji o wydaniu prawa jazdy.
Wnosząc odwołaniu od decyzji Starosty Nakielskiego Robert R. podniósł, że odmowa wydania mu prawa jazdy jest pozbawiona jakichkolwiek podstaw, gdyż odbył wymagany kurs i zdał egzamin państwowy na prawo jazy kat. B,C, C+E.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] 2006 r" nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że jakkolwiek Sąd Rejonowy w S. nie ukarał Roberta R. i umorzył na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 w związku z art. 1 § 2 k.k. postępowanie karne z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu, to uznał go winnym podstępnego wprowadzenia w błąd pracownika Wydziału Komunikacji Urzędu Gminy i Miasta w K. i wyłudzenia w ten sposób dokumentu poświadczającego nieprawdę w postaci prawa jazdy kat B,C,E. Zgodnie zaś z treścią art. 90 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym prawo jazdy otrzymuje osoba, która zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii. W świetle dokonanych ustaleń nie można zatem dopatrzyć się w rozstrzygnięciu organu I instancji cech dowolności, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
Robert R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji Starosty Nakielskiego. Skarżący zarzucił niezasadne przyjęcie, iż nie spełnia wymogów niezbędnych do otrzymania prawa jazdy, w konsekwencji naruszenie art. 87 ust. 1 pkt 2 i 3 prawa o ruchu drogowym, bowiem odbył w ramach szkolenia naukę jazdy odpowiednio przystosowanym pojazdem od nadzorem instruktora oraz złożył egzamin państwowy sprawdzający jego kwalifikacje jako kierowcy. Poza tym umorzenie przez sąd postępowania ze względu na znikomą społeczną szkodliwość czynu oznacza, iż popełniony czyn zabroniony nie stanowi przestępstwa. Skarżący również podniósł, że z akt zakończonej przed Sądem Rejonowym w Wągrowcu sprawy sygn. [...] przeciwko instruktorowi Ośrodka Szkoleniowego w L. - Mieczysławowi K. wynika, iż nie przedstawiono mu zarzutu wystawiania dokumentu poświadczającego nieprawdę, uprawniającego skarżącego do ubiegania się o prawo jazdy kat. BCE, lecz zarzut wystawiania kursantom niezgodnych z prawdą zaświadczeń o zatrudnieniu w P., by mogli zdawać egzamin w tym mieście.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu doszło w niniejszej sprawie do naruszenia art. 7 k.p.a. wobec niedostatecznego. wyjaśnienia stanu faktycznego spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.. W konsekwencji również uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów przewidzianych wart. 107§ 3 k.p.a..
W myśl obowiązującej w dacie wystawienia Robertowi R. w Urzędzie Gminy i Miasta w K. prawa jazdy ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1992 r. Nr 11 poz. 41 (art. 72 i 73) oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 marca 1992 r. w sprawie uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami i uprawnień instruktorów, wykładowców, egzaminatorów oraz w sprawie szkolenia i egzaminowania - Dz.U. Nr 33, poz. 146 (§ 2-4) prawo jazdy należące do jednej lub kilku kategorii mogła uzyskać osoba, która między innymi odbyła odpowiednie szkolenie i wykazała się niezbędnymi kwalifikacjami poprzez złożenie z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego przewidzianego dla określonej kategorii prawa jazdy.
Identyczne warunki wydania prawa jazdy zawarto w aktualnie obowiązującym prawie o ruchu drogowym (art. 87 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 90 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Dz.U. 2005 r., Nr 108, poz. 908) oraz rozporządzeniu Ministra Transportu i Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami - Dz.U. Nr 24, poz. 215 (§ 5 ust. 1 pkt 1 a, b i ust. 4). Niespełnienie chociażby jednego z powyższych warunków stanowi negatywną przesłankę wydania decyzji w przedmiocie uprawnień do prowadzenia pojazdów.
Wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] 1996 r. o wydaniu Robertowi R. prawa jazdy kat. B,C,C+E nastąpiło w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w S. w sprawie o sygn. [...], w której wyżej wymieniony oskarżony został o podstępne wprowadzenie w błąd pracownika organu komunikacji za pomocą sfałszowanych dokumentów dotyczących odbycia kursu nauki jazdy w Ośrodku Szkoleniowym Mieczysława K. w L. i wyłudzenie w ten sposób dokumentu poświadczającego nieprawdę w postaci prawa jazdy, a także posługiwanie się tym dokumentem, to jest o czyn z art. 272 k.k. i 273 k.k. w zw. z art. 11 § 2 kk. Powyższym wyrokiem postępowanie karne zostało umorzone wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu.
Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że postępowanie dowodowe w organach obydwu instancji sprowadzone zostało do włączenia do tychże akt sentencji wskazanego wyżej wyroku i powołania się nań w uzasadnieniach decyzji. W uzasadnieniu decyzji Starosty N. użyto przy tym określenia, iż Robert R. w sposób nieprawidłowy odbył kurs na prawo jazdy, co sugeruje, iż na tego rodzaju kurs w zakresie kategorii B,C,C+E uczęszczał. Samorządowe Kolegium odwoławcze zaś nie odniosło się w ogóle do kwestii powyższego kursu i nawiązując do wydanego wyroku, sprzecznie z jego treścią oraz rozstrzygnięciem organu I instancji, a także z podstawą prawną własnej decyzji wskazało w uzasadnieniu na brak realizacji przez stronę wymogu przewidzianego wart. 90 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym, to jest zdania z pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego.
Umorzenie przez Sąd Rejonowy w S. postępowania w trybie art. 17 § 1 k.p.k. w związku z art. 1 § 2 k.k. jest równoznaczne z przyjęciem, że Czyn zarzucany Robertowi Ro. nie stanowi przestępstwa. Niemniej ustalenia dokonane w karnej sprawie sądowej mają znaczenie dowodowe w postępowaniu administracyjnym.
Ze względu na to, iż z sentencji wyroku nie wynika, na czym w istocie miało polegać sfałszowanie dokumentów - zaświadczeń z dnia [...] 1996 r. nr [...] i [...] o ukończeniu kursu wystawionych w Ośrodku Szkolenia Kierowców w L., a w szczególności czy potwierdzały one uczestnictwo Roberta R. w kursie, które nie miało miejsca. względnie odbycie części teoretycznej i praktycznej kursu niezgodnie z programem szkolenia osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi, określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia wykonawczego Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 marca 1992 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 146; ze zm.), albo też zawierały inne dane niezgodne ze stanem rzeczywistym, niezbędne było zapoznanie się przez organ w ramach prowadzonego w trybie k.p.a. postępowania dowodowego z aktami sprawy [...], załączenie do akt administracyjnych kserokopii istotnych dla rozstrzygnięcia dokumentów z tychże akt. a następnie dokonanie oceny. czy zakwestionowanie legalności zaświadczeń miało znaczenie z punktu widzenia materialnoprawnych przesłanek orzekania o uprawnieniach do prowadzenia pojazdów wymienionych we wskazanych na wstępnie przepisach prawa o ruchu drogowym i aktu wykonawczego do tej ustawy. Ocena taka, rzecz oczywista, powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Zauważyć należy, że przepisy k.p.a. w niczym nie ograniczają organów administracji publicznej w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w ramach postępowania karnego.
Zaniechanie przeprowadzenia dowodu na okoliczność posłużenia się przez Roberta R. sfałszowanymi dokumentami potwierdzającymi odbycie kursu nauki jazdy, to jest na okoliczność zdarzenia będącego podstawą faktyczną zastosowania dyspozycji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. należy ocenić jako niewypełnienie przez organy I i II instancji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Niewyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości przez Starostę Nakielskiego stanu faktycznego sprawy oraz brak reakcji Samorządowego Kolegium Odwoławczego na braki postępowania pierwszoinstancyjnego skutkuje uchyleniem przez Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy celem wydania uwzględniającego zasady prawdy obiektywnej rozstrzygnięcia, poza wykorzystaniem materiału dowodowego zawartego w aktach Sądu Rejonowego w S. sygn. [...] wskazane jest w związku z podnoszonymi w skardze nowymi okolicznościami - przeanalizowanie dodatkowo dokumentacji znajdującej się w aktach wymienionego sądu sygn. [...].

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI