II SA/Bd 371/22

II SA/Bd 371/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 510
art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta I. z [...] września 2021 r. nr [...] o wymeldowaniu S. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. H. w I.
Do wydania ww. orzeczeń doszło w następujących okolicznościach sprawy:
W. S. (główny najemca lokalu), w piśmie z 17.11.2020 r. złożyła do Urzędu Miasta I. wniosek o wymeldowanie jej męża S. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. H. w I. W podaniu ww. oświadczyła, że w lipcu 2020 r. mąż dobrowolnie opuścił lokal, zabierając ze sobą wszystkie rzeczy osobiste. Wyjaśniła, że obecnie przebywa on na terenie I., lecz w innym miejscu pobytu.
Prezydent Miasta I. decyzją z [...] .09.2021 r. nr [...], powołując się na art. 35 i art. 4 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności oraz art. 104 Kpa, orzekł o wymeldowaniu S. S. z ostatniego miejsca pobytu stałego. Organ uzasadnił stanowisko tym, że w rozumieniu art. 35 ww. ustawy została spełniona przesłanka niezbędna do wydania przedmiotowej decyzji, ponieważ wymieniony opuścił to miejsce i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ również stwierdził, że adresat decyzji nie wyraził chęci powrotu do przedmiotowego lokalu oraz nie podjął kroków prawnych mających na celu umożliwienie takiego powrotu w sytuacji, gdy został wymieniony zamek w drzwiach wejściowych do ww. lokalu. Wyjaśnił, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o rzeczywistym miejscu pobytu osób, a utrzymywanie zameldowania strony pod podanym adresem stanowiłoby sprzeczną z prawem fikcję meldunkową.
S. S., reprezentowany przez pełnomocnika złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia i oddalenie wniosku o wymeldowanie. W odwołaniu, pełnomocnik powołał się na oświadczenie skarżącego złożone osobiście przed organem potwierdził, że odwołujący się faktycznie dobrowolnie opuścił wspólne mieszkanie, co było spowodowane konfliktem między małżonkami. Dodał, że odwołujący wyprowadził się na czas rozwodu, aby zapobiec eskalacji konfliktu i ewentualnemu wszczęciu przez powódkę procedury tzw. niebieskiej karty. Wyjaśnił, że obecnie mieszka u swojej siostry. Żona wykorzystała tą okoliczność i zmieniła zamki w drzwiach. W odwołaniu przytoczono poglądy z orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie wykładni art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie pełnomocnika, adresat decyzji nie opuścił mieszkania dobrowolnie. Pełnomocnik dodał, że obecnie pomiędzy stronami toczy się sprawa o rozwód, gdzie rozstrzygana jest kwestia winy małżonków, a adresat ten stara się wykazać, że działania jego żony są bezprawne, bowiem wymieniona zmieniła zamek w drzwiach wejściowych i nie pozwala adresatowi wejść do omawianego lokalu; adresat, jako pozwany, obawia się bezpodstawnych interwencji Policji (w grudniu 2020 r. miała miejsce taka interwencja). Opuszczenie lokalu miało charakter czasowy i nie spełnia przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu. W końcowej części uzasadnienia wskazano również, że odwołujący regularnie przychodził do domu po korespondencję, którą żona ukrywała w celu wykazania, że faktycznie doszło do opuszczenia lokalu na stałe. Do odwołania dołączono m.in. wyciąg protokołu rozprawy rozwodowej z powództwa W. S. przeciwko S. S. z [...] .05.2021 r. sygn. akt [...]. W. S. [...].11.2021 r., jako dowód przesłała do organu protokół z rozprawy rozwodowej, w którego treści partnerka odwołującego potwierdziła opuszczenie miejsca stałego pobytu przez S. S.
Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania. W decyzji z [...] stycznia 2022 r. nr [...], powołując się na funkcję i cele ewidencji ludności (służy ona do odzwierciedlenia stanu faktycznego i dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywateli) oraz art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze zm.), wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności:
1) wyjaśnień stron złożonych przez:
- wnioskodawczynię W. S. (wniosek o wymeldowanie z 18.11.2020 r. oraz pism z 11.12.2020 r. i z 15.07.2021 r.),
- S. S. (pismo z dnia [...].11.202 r. oraz załączonej do niego odpowiedzi na pozew o rozwód, pismo pełnomocnika do Sądu Okręgowego w B. z dnia 24.07.2020r.),
2) zeznań świadków w osobach sąsiadów:
- [...] (protokół przesłuchania z dnia 6.07.2021 r.),
- [...] (protokół przesłuchania z dnia 6.07.2021 r.),
- [...] (protokół przesłuchania z dnia 6.07.2021 r.),
3) pisma Sądu Rejonowego w I. z dnia 5.05.2021 r.,
4) wydruku danych o zameldowaniu z rejestru PESEL, a także treści odwołania,
-wynika, że organ I instancji prawidłowo orzekł o wymeldowaniu S. S. z lokalu nr [...] przy ul. H. w I. Zdaniem organu odwoławczego, S. S. w lokalu nr [...] przy ul. H. w I. nie przebywa od lipca 2020 r. Niezgodność twierdzeń stron dotyczy natomiast oceny charakteru opuszczenia miejsca pobytu stałego przez ww. Według W. S., mąż zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste i opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie, przenosząc swoje centrum życiowe do innego mieszkania. S. S. twierdzi zaś, że jego niezamieszkiwanie pod ww. adresem wynika po pierwsze, z tego, że pomiędzy nim a żoną dochodziło do awantur i nieporozumień, są w trakcie rozwodu i chcąc uniknąć eskalacji konfliktu oraz zapobiec założenia mu tzw. niebieskiej karty wyprowadził się z mieszkania. Po drugie, z tego, że żona wymieniła zamek w drzwiach i nie wpuszcza go do domu. W wyjaśnieniach z 27.11.2020 r. odwołujący oświadczył, że żona znęcała się nad nim psychicznie. Przesłuchana do protokołu [...] - sąsiadka zeznała, że nie widuje S. S. od kilku miesięcy i w jej ocenie ww. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. H. w I. Świadek - [...] zeznał, że widuje ww. jak ten przychodzi odebrać korespondencję ze skrzynki pocztowej i wie od niego, że nie wchodzi do spornego lokalu, ponieważ po wymianie zamka nie ma kluczy do mieszkania. [...] zeznała, że nie zna adresata decyzji i nie wie kto mieszka w lokalu nr [...] pod ww. adresem.
Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się również wydruk z rejestru PESEL, z którego wynika że S. S. 21.07.2020 r. dokonał zgłoszenia zameldowania na pobyt czasowy do 31.12.2020 r. pod adresem ul. M. w I., który następnie przedłużył na kolejne cztery lata, tj. od 15.01.2021 r. do 31.12.2024 r.
Zdaniem organu odwoławczego, z powyższych ustaleń wynika że odwołujący półtora roku temu opuścił miejsce stałego zameldowania, przenosząc swoje centrum życiowe do innego mieszkania w I. i choć kwestionuje dobrowolny charakter tego opuszczenia, wskazując że nastąpiło ono na skutek przymusu wywołanego nieodpowiednim zachowaniem żony (kłótnie, przemoc psychiczna), a także dokonaną przez nią wymianą zamka w drzwiach - jednak nie przedstawił żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że w sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 207 kk. (np.: prawomocny wyrok uznający W. S. winną zarzucanych jej czynów), a których to wystąpienie uzasadniałoby twierdzenie, że strona faktycznie została przymuszona do opuszczenia miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy uznał zatem, że za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez zameldowanego dotychczasowego miejsca zameldowania, przemawia fakt przeniesienia centrum życiowego w inne miejsce, jak również nie podejmowanie żadnych środków prawnych mających na celu przywrócenie naruszonego stanu posiadania.
Organ odwoławczy stwierdził, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania z powodu istnienia konfliktu między stronami przedmiotowego postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem, co do zasady, dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli miało ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem rozwodzących się małżonków. Natomiast osoba, która twierdzi, że niezamieszkiwanie w miejscu pobytu stałego wynika z utrudniania jej swobodnego dostępu do lokalu powinna podjąć środki prawne, w celu umożliwienia jej ponownego w nim zamieszkiwania. Takim środkiem prawnym jest między innymi skorzystanie we właściwym czasie z możliwości wytoczenia powództwa posesoryjnego do sądu powszechnego, o którym mowa w art. 344 § 1 kc, przy czym zaznaczyć należy, że zgodnie z § 2 ww. przepisu roszczenie, o którym mowa w § 1 wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Brak takich działań po stronie odwołującego potwierdza pismo Sądu Rejonowego w I. I Wydział Cywilny z 5.05.2021r., w którym zawarto informację, że w Sądzie nie została zrejestrowana sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania z powództwa S. S. Sam zainteresowany nie przedstawił dowodów świadczących o tym, że podjął kroki prawne zmierzające do odzyskania władztwa nad przedmiotowym lokalem. Zaniechanie działań przez ponad półtoraroczny okres, jaki minął od opuszczenia miejsca stałego zameldowania, a także przeniesienie centrum życiowego w inne miejsce wskazuje, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny.
Z uwagi na powyższe, organ odwoławczy wskazał, że zachowanie adresata decyzji - nawet jeśli podyktowane zostało zaistniałym konfliktem małżeńskim uznać należy za samodzielnie podjętą decyzję życiową, tym bardziej, że jak wynika z zapisów figurujących w rejestrach ewidencyjnych, S. S. swój pobyt w miejscu aktualnego pobytu przy ul. M. zaplanował aż do końca 2024 r. Nie bez znaczenia w sprawie pozostaje również to, że strony postępowania są w trakcie rozwodu, który co do zasady nie rokuje szans na poprawę stosunków małżeńskich, tym bardziej, że strona odwołująca ani w toku postępowania, ani w odwołaniu nie wyraziła chęci powrotu i ponownego zamieszkania w miejscu stałego zameldowania Organ odwoławczy wskazał, że podnoszona zaś w odwołaniu kwestia trwającego postępowania rozwodowego, a po jego zakończeniu postępowania w sprawie o podział majątku, do którego należy także prawo najmu lokalu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie organów meldunkowych.
Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...], wnosząc o uchylenie decyzji w całości, jako naruszającej prawo oraz interes prawny Skarżącego, w szczególności wydanej z obrazą prawa tj. przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że okoliczności sprawy upoważniają do zajęcia stanowiska, że skarżący opuścił sporny lokal w znaczeniu wynikającym ze wskazanego wyżej unormowania, podczas gdy skarżący nie może korzystać z lokalu wobec celowego i zamierzonego działania współlokatora - żony, która wymieniła zamek w drzwiach wejściowych.
Pełnomocnik wniósł również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Odnosząc się do zarzutów skargi, pełnomocnik uważa, że organ II instancji nie przedstawił żadnych argumentów, a jedynie powielił standardowe stanowisko przytaczane w literaturze przedmiotu, gdzie na bazie innych stanów faktycznych przyjęto, że jeśli osoba, która nie przebywa w miejscu meldunku, a nie zgadza się z decyzją o wymeldowaniu, to powinna brak woli opuszczenia lokalu wykazać tym, że wszczęła procedurę sądową, zmierzającą do przywrócenia utraconego posiadania. Pełnomocnik potwierdził, że Skarżący takiego dowodu nie przedstawił. W uzasadnieniu skargi powtórzono stanowisko o sprawie rozwodowej, konflikcie pomiędzy małżonkami, obawami związanymi z interwencjami policji oraz ewentualnym wszczęciem procedury tzw. niebieskiej karty. Podniesiono okoliczność wymiany zamków w drzwiach, pozostawienia rzeczy skarżącego, których dorobił się przez ostanie 15 lat. Pełnomocnik dodał, że żona skarżącego w spornym lokalu spotyka się z aktualnym partnerem.
W piśmie z 31.05.2022 r. pełnomocnik skarżącego przekazał do Sądu wyrok o rozwiązaniu małżeństwa z [...] kwietnia 2022 r., sygn. akt [...], zwracając uwagę na fakt, że Sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania eksmisji ze wspólnego mieszkania, gdyż powódka w 9.11.2020 r. cofnęła powództwo w tym zakresie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329).
Skargę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym. Nastąpiło to na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842, dalej jako ustawa COVID) oraz zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II WSA w B.
Kontrolą Sądu została objęta decyzja Wojewody [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego S. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. H. w I.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2021 r. poz. 510 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 35 tej ustawy, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. W sprawach o wymeldowanie wyjaśnieniu podlega zatem kwestia zamieszkiwania danej osoby w danym lokalu, tj. ustalenie czy dana osoba przebywa pod wskazanym adresem (a zatem koncentruje tam swoje interesy życiowe) czy też opuściła to dotychczasowe miejsce pobytu, przy czym w takim wypadku należy także poddać ocenie charakter opuszczenia tegoż miejsca pobytu (lokalu) przez daną osobę.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem jej woli. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje jednak nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy. Istotne jest, że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu należy traktować sytuację, w której opuszczenie lokalu takiego charakteru wprawdzie nie miało, ale strona nie podjęła kroków prawnych w celu przywrócenia stanu zgodnego z ewidencją ludności lub działania te okazały się nieskuteczne (por. np. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r. II OSK 3780/19 - publ. CBOSA).
Bez wpływu dla rozstrzygnięcia pozostaje kwestia konfliktu między stronami, tytułu prawnego do lokalu, czy też postępowania rozwodowego pomiędzy małżonkami oraz to, czy małżonkowie pozostają w nowych związkach partnerskich. Istotne jest to, gdzie zamieszkuje skarżący i jaki charakter ma jego pobyt w nowym miejscu. Skarżący nie kwestionuje, że opuszczenie przez niego lokalu miało charakter dobrowolny.
W ocenie Sądu, organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie nie naruszyły art. 35 ustawy. Skarżący opuścił lokal w lipcu 2020 r. Czasowo zameldował się pod adresem K. w I. na okres od 15 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2024 r. W dacie wydawania zaskrzonej decyzji (21 stycznia 2022 r.) oraz decyzji organu I instancji (21 września 2021 r.) Skarżący skoncentrował swoje życie pod innym adresem niż lokal nr [...] przy ul. H. w I. Świadkowie przesłuchani w sprawie potwierdzili, że Skarżący nie przebywa pod adresem stałego zameldowania. Okoliczność trwałego opuszczenia lokalu potwierdziła partnerka skarżącego w protokole z rozprawy oraz była żona w oświadczeniach.
Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje podnoszona okoliczność, że w wyroku z [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] o rozwiązaniu małżeństwa Sąd nie orzekł o eksmisji. Wszystkie dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że na długo przed rozwiązaniem małżeństwa Skarżący sam opuścił lokal. Organ wykazał w postępowaniu dowodowym trwałe opuszczenie lokalu.
Ma racje organ odwoławczy wywodząc, że skoro S. S. opuścił miejsce pobytu stałego i nie dokonał obowiązku wymeldowania się, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, to w celu zachowania zgodności stanu faktycznego z zapisami widniejącymi w rejestrach państwowych, zasadnym i słusznym jest orzeczenie o jego wymeldowaniu w drodze decyzji administracyjnej.
Sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu w lipcu 2020 r. jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania skarżącego. Zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Wymaganą w art. 35 ustawy przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu. Utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, na gruncie którego przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zakłada on, że nie można uznać za dobrowolne takiego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w ramach którego strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2008 r. II OSK 626/07 oraz powołane tam orzecznictwo NSA [w:] LEX nr 496243). Jednocześnie w judykaturze wyrażono pogląd, że dopuszczalne jest zastosowanie wymeldowania, jeśli przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, jest możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest więc od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. Brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Należy bowiem przyjąć, że nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu lub też bezskuteczne podejmowanie takich czynności, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r. II OSK 169/19, LEX nr 3331112).
W wyroku z 20 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2154/19 NSA wskazał, że: "(...) miara dobrowolności dotyczy nie tylko sytuacji poprzedzającej bezpośrednie opuszczenie lokalu, ale obejmuje także uwzględnienie zdarzeń i zachowań strony opuszczającej, następujących po opuszczeniu tego lokalu, zmierzających, zwłaszcza jeżeli w ocenie osoby opuszczającej lokal opuszczenie to było w jakimś sensie wymuszone, do wykorzystania środków prawnych umożliwiających przywrócenie prawa do przebywania w tym lokalu, co eliminowałoby przypisanie osobie opuszczającej lokal intencję ułożenia sobie życia w innym miejscu".
Skład Sądu podziela powyższe, ugruntowane pogląd w orzecznictwie.
Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza, że Skarżący w lipcu 2020 r. opuścił lokal mieszkalny w sposób trwały, przenosząc ośrodek życiowy w inne miejsce oraz nie skorzystał z żadnych środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia zaistniałej sytuacji i ochrony swoich interesów prawnych w celu zagwarantowania sobie powrotu do przedmiotowego lokalu. Sąd podziela w tym względzie ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organy.
Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Instytucja ta nie może zatem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam rzeczywiście nie przebywa.
Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że Skarżący nie mieszka od lipca 2020 r. w domu przy ul. H. nr lokalu [...] w I. Opuszczenie przez niego miejsca stałego pobytu było dobrowolne i trwałe. Uzasadniało to wymeldowanie Skarżącego z pobytu stałego pod wymienionym adresem.
Rozpoznając sprawę, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.