II SA/Bd 368/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2024-08-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodneopłata zmiennapozwolenie wodnoprawnespółka cywilnanadpłataumorzenie postępowaniainformacjadecyzja administracyjnaWSA

WSA w Bydgoszczy uchylił decyzje dotyczące opłaty zmiennej za usługi wodne, uznając brak podstaw do umorzenia postępowania i ustalenia nadpłaty, jednocześnie wskazując na wadliwość informacji o opłacie.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich umarzającą postępowanie w sprawie opłaty zmiennej za usługi wodne i ustalającą nadpłatę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uznając, że brak było podstaw do umorzenia postępowania, gdyż informacja o opłacie nie jest decyzją i nie można jej wzruszyć w drodze decyzji. Sąd stwierdził również, że opłata zmienna nie jest uzależniona od posiadania pozwolenia wodnoprawnego, a jej ustalenie w informacji z 2021 r. pozostaje w obrocie prawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę wspólników spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich, która umorzyła postępowanie w sprawie ustalenia opłaty zmiennej za usługi wodne za III kwartał 2021 r. i jednocześnie ustaliła wysokość nadpłaty. Sąd uznał skargę za zasadną, choć z innych przyczyn niż podnosili skarżący. Kluczowym problemem była wadliwa interpretacja przez organy administracji charakteru informacji o opłacie zmiennej. Sąd podkreślił, że informacja ta nie jest decyzją administracyjną i nie można jej umorzyć w drodze postępowania administracyjnego. Brak było podstaw do wzruszenia informacji z 2021 r. w drodze decyzji, a zatem postępowanie wszczęte zawiadomieniem z 2023 r. powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Sąd uchylił decyzję organu I instancji w części umarzającej postępowanie i ustalającej nadpłatę, a także decyzję organu II instancji. Ponadto, sąd, korzystając z art. 135 PPSA, objął kontrolą również informację Dyrektora Zarządu Zlewni z 2023 r. ustalającą wysokość opłaty zmiennej za ten sam okres, uchylając ją jako wadliwą. Sąd wskazał, że wysokość opłaty zmiennej nie jest uzależniona od posiadania pozwolenia wodnoprawnego, a brak takiego pozwolenia stanowi podstawę do ustalenia opłaty podwyższonej, a nie wpływa na wysokość opłaty zmiennej. W konsekwencji, opłata uiszczona przez skarżących za III kwartał 2021 r. nie była nadpłatą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, informacja o opłacie zmiennej nie jest decyzją administracyjną i nie może być umarzana w drodze postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne wszczyna się w przypadku braku reklamacji lub po jej wniesieniu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że informacja o opłacie zmiennej jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją. Postępowanie administracyjne wszczyna się dopiero po złożeniu reklamacji lub w przypadku bezskutecznego upływu terminu do wniesienia opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.w. art. 272 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określa sposób ustalania wysokości opłaty zmiennej za pobór wód do celów elektrowni wodnych, który nie jest uzależniony od posiadania pozwolenia wodnoprawnego.

p.w. art. 280 § pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Niedysponowanie pozwoleniem wodnoprawnym stanowi podstawę do ustalenia opłaty podwyższonej.

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej umarza postępowanie, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.w. art. 272 § ust. 17

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej nie ma charakteru władczego i nie jest decyzją.

p.w. art. 272 § ust. 19

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Określenie wysokości opłaty w drodze decyzji następuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu do wniesienia opłaty po doręczeniu informacji.

p.w. art. 273 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Reklamacja stanowi żądanie strony o wszczęcie postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 61 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nadpłata to kwota zapłacona w nadmiernej wysokości.

p.p. art. 4 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

Wspólnicy spółki cywilnej mają status przedsiębiorców.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Informacja o opłacie zmiennej nie jest decyzją administracyjną i nie może być umarzana w drodze postępowania administracyjnego. Wysokość opłaty zmiennej nie zależy od posiadania pozwolenia wodnoprawnego. Spółka cywilna nie jest podmiotem zobowiązanym do ponoszenia opłat.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 105, 6, 7, 8, 77 § 1 k.p.a.) przez organy obu instancji. Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 280 pkt 1 p.w., art. 414 ust. 2 p.w.). Zarzuty dotyczące braku zawieszenia postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zarzuty dotyczące wadliwego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Argumentacja skarżących dotycząca braku zastosowania art. 272 ust. 3 p.w. do małej elektrowni wodnej.

Godne uwagi sformułowania

Informacja ma cechy propozycji dotyczącej wysokości opłaty, skierowanej do podmiotu korzystającego z wód. Organ administracji nie mógł zatem umorzyć "postępowania" w toku którego wydano zakwestionowaną przez niego informację o ustaleniu opłaty zmiennej (z [...] 2021 r.), bo takie postępowanie się nie toczyło. Niedysponowanie pozwoleniem wodnoprawnym przez podmiot korzystający z usług wodnym stanowi natomiast podstawę do ustalenia, zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. a p.w. opłaty podwyższonej.

Skład orzekający

Renata Owczarzak

przewodniczący

Jerzy Bortkiewicz

sprawozdawca

Katarzyna Korycka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru informacji o opłatach wodnych jako czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej, oraz brak powiązania opłaty zmiennej z posiadaniem pozwolenia wodnoprawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z opłatami za usługi wodne na podstawie Prawa wodnego oraz charakteru informacji wydawanych przez organy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa wyjaśnia kluczowe różnice między informacją a decyzją administracyjną w kontekście opłat wodnych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Pokazuje również, jak sądy korygują błędy organów administracji.

Informacja o opłacie wodnej to nie wyrok! WSA wyjaśnia, kiedy organ popełnia błąd.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 368/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Korycka
Renata Owczarzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Treść wyniku
uchylono decyzje II instancji i I w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 272 ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [..], [..], [... wspólników [...] spółki cywilnej [...] z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu [...] w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego opłaty zmiennej za usługi wodne 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy pkt II decyzji Dyrektora Zarządu [....] z dnia [...] nr [...], 2. uchyla pkt II decyzji Dyrektora Zarządu [...] w [...] z dnia [...] nr [...], 3. uchyla informację Dyrektora Zarządu [...] w [...] z dnia [...] nr [...] ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za [...] 4. w pozostałej części oddala skargę, 5. zasądza od Dyrektora Regionalnego [...] w [...] solidarnie na rzecz skarżących [...] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w I. (zwany dalej "Dyrektorem Zarządu Zlewni) informacją z [...] 2021 r. nr [...] (znak sprawy [...]) ustalił podmiotowi: J. K., M. K., P. K. [...] Spółka Cywilna w K. za okres III kwartału 2021 r. opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wody piętrzonej do napędu turbin Małej Elektrowni Wodnej na istniejących obiektach hydrotechnicznych stopnia wodnego w [...]. Organ wskazał, że opłatę obliczono zgodnie z art. 272 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne.
Od powyższej informacji nie wnoszono reklamacji.
Ustalona opłata zmienna została uiszczona [...] 2021 r.
Zawiadomieniem z [...] 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie art. 10 § 1, art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej "Ordynacja podatkowa" lub "o.p.") zawiadomił J. K., M. K. i P. K. (tj. Skarżących) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości opłaty zmiennej za III kwartał 2021 r. za usługi wodne obejmujące pobór wód powierzchniowych na podstawie ww. pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego przez Starostę Żnińskiego decyzją z dnia [...] 2015 r. [...].
Decyzją z [...] 2023 r. [...] (sprostowaną postanowieniem z [...] 2024 r.), Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie m.in. art. 105 § 1 k.p.a. i art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 300 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1478 ze zm. - dalej "p.w."):
- w punkcie I umorzył postępowanie w sprawie ustalenia podmiotowi: J. K., M. K., P. K. [...] Spółka Cywilna w K. opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód piętrzonych do napędu turbin Małej Elektrowni Wodnej na istniejących obiektach hydrotechnicznych stopnia wodnego w [...] naliczonej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] 2015 r. [...], które nie stało się ostateczne, za okres III kwartału 2021r.,
- w punkcie II ustalił ww. podmiotowi wysokość nadpłaty w opłacie zmiennej za okres III kwartału 2021 r. za wymienione w punkcie I usługi wodne w wysokości [...] zł.
Organ I instancji stwierdził, że ww. podmiot dokonał zapłaty opłaty zmiennej wskazanej w informacji z [...].2021 r. tj. opłaty za III kwartał 2021 r.
Organ stwierdził jednakże, że ww. podmiot korzystał z usług wodnych polegających na poborze wód powierzchniowych do celów energetycznych w III kwartale 2021 r. bez ważnego pozwolenia wodnoprawnego.
Organ wskazał, że pozwolenie wodnoprawne, udzielone decyzją Starosty [...] z [...] 2015 r. [...], zostało uchylone decyzją Prezesa Wód Polskich z [...] 2020 r. nr [...], [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Zarządu Zlewni decyzją z [...] 2023 r. [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego, jednakże decyzja ta została uchylona decyzją Prezesa Wód Polskich z [...] 2023 r. nr [...], [...], a postępowanie przed organem I instancji umorzone.
W związku z powyższym Zarząd Zlewni uznał, że przedmiotowe postępowanie powinno zostać umorzone, a w związku z uiszczeniem w całości opłaty zmiennej za usługi wodne należało określić wysokość nadpłaty w opłacie zmiennej za III kwartał 2021 r. w wysokość [...] zł.
W tym samym dniu tj. [...] 2023 r. Zarząd Zlewni w I. ponownie wydał informację [...] ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za I kwartał 2023 r. w wysokości [...] zł. (vide akta administracyjne przy sprawie toczącej się pod sygn. akt II SA/Bd 234/24 ze skargi Skarżących na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w I. w sprawie ustalenia opłaty podwyższonej za I kwartał 2023 r.).
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o jej uchylenie, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
- art. 105 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że postępowanie w sprawie ustalenia stronie opłaty zmiennej za usługi wodne obejmujące pobór wód piętrzonych do napędu turbiny Małej Elektrowni Wodnej na istniejących obiektach hydrotechnicznych stopnia wodnego w [...] stało się bezprzedmiotowe,
- art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a w szczególności dotyczących zawinienia organów administracyjnych w braku uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego przez stronę oraz braku winy strony w tym, że nie uzyskała ona nowego pozwolenia wodnoprawnego, w konsekwencji naruszenie zasady praworządności i prawdy obiektywnej oraz zaufania obywateli do władzy publicznej polegającej na obciążaniu podmiotu negatywnymi konsekwencjami, skutkami zawinionego działania władzy publicznej;
Il. w konsekwencji prawa materialnego tj.:
- art. 280 pkt 1 p.w. poprzez jego błędną wykładnię na skutek przyjęcia, że podmiot korzystający z usług wodnych ponosi opłatę podwyższoną bez uwzględnienia okoliczności, które doprowadziły do nieuzyskania pozwolenia wodnoprawnego w postaci zaskarżania wydawanych przez organ I instancji pozwoleń wodnoprawnych przez inne jednostki organizacyjne w sprawach gospodarowania wodą; tj. Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu - decyzji z [...] 2015r. oraz Zarządu Gospodarki Wodnej Bydgoszczy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - decyzji z [...] 2023 r., braku zawinienia strony w uzyskaniu nowego pozwolenia wodnoprawnego i nieuzasadnionego opóźnieniu w wydaniu decyzji po stronie władzy publicznej,
- art. 414 ust. 2 p.w. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżący nie posiadają pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji gdy pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Starosty [...] z [...] 2009 r. [...] nie wygasło.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] decyzją z [...] 2024 r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że strona odwołująca korzysta z wód rzeki Noteć bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ żadne z wydanych pozwoleń wodnoprawnych nie uzyskało waloru ostateczności.
Podkreślił przy tym, że decyzja nieposiadająca waloru ostateczności i nieopatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności nie może być wykonywana, dlatego też strona nie była uprawniona do korzystania z wód rzeki Noteć na potrzeby elektrowni wodnej. Odnosząc się do treści odwołania, organ II instancji wskazał, że art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne obowiązuje od 1 stycznia 2018 r. w związku z czym nie ma zastosowania do wniosków o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego złożonych przed dniem 1 stycznia 2018 r. Dodał, że ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne na mocy, której udzielono pozwolenia wodnoprawnego z [...] 2015 r. nie umożliwiała ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Organ wskazał, że w 2015 r. nie procedował wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego z [...] 2009 r., lecz wniosek o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego, tj. wniosek z [...] 2015 r. w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na korzystaniu z wody piętrzonej stopnia wodnego [...] do celów energetycznych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. K., J. K., P. K. wspólnicy [...] s.c. J., M., P. K. z siedziba w K. (dalej jako: "Skarżący") powtórzyli zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (w zw. z art. 136 k.p.a.) oraz art 280 pkt 1 p.w., a dodatkowo zarzucili naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sprawie w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. okoliczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego przez Skarżących, przez inny sąd (w tym względzie Skarżący wskazali na postępowanie z ich skargi na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] 2023 r. nr [...], [...]),
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art 101 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie niewystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, wewnętrzną sprzeczność w treści uzasadnienia, brak odniesienia się przez organ do stawianych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu naruszenia przepisów art. 280 pkt 1 p.w., niewyjaśnienie przesłanek faktycznych i prawnych wydanego rozstrzygnięcia, co powoduje arbitralność podjętej decyzji.
Ponadto Skarżący stwierdzili, że art. 272 ust. 3 p.w., przywołany przez organy jak podstawa zastosowania opłaty za pobór wody, nie znajduje zastosowania do małej elektrowni wodnej. Woda pobrana dla celów energetyki wodnej, nieprzeznaczona wprost do produkcji energii elektrycznej, to woda przeznaczona do chłodzenia instalacji cieplnej w elektrowniach przy wykorzystaniu kominów chłodniczych w elektrowniach lub elektrociepłowniach. Tymczasem, jak wyjaśniła, Mała Elektrownia Wodna [...] na jazie nie posiada ww. instalacji z uwagi na małą moc zainstalowaną (75kW). Zdaniem Skarżących przepis art. 272 ust. 3 p.w. ma zastosowanie do elektrowni, które wymagają chłodzenia wodą, gdzie ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażana jest w MW.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] wniósł jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż wskazali skarżący.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich w I. umarzająca postępowanie w sprawie ustalenia opłaty zmiennej i jednocześnie ustalająca wysokość nadpłaty w tejże opłacie.
Na wstępie należy wskazać na nieprecyzyjny sposób oznaczenia adresata decyzji. Organ w sentencji decyzji wskazał, że umarza postępowanie i ustala nadpłatę podmiotowi określanemu jako "J. K., M. K., P. K. [...] Spółka Cywilna", natomiast w zestawieniu adresatów decyzji wskazano poszczególnych wspólników spółki. Powyższe oznaczenie adresata decyzji wskazywać może, że podmiotem zobowiązanym jest spółka cywilna, a nie jej wspólnicy. Tymczasem spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych ani zdolności sądowej. To wspólnicy spółki cywilnej a nie spółka, mają status przedsiębiorców (art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców.). Spółka cywilnej, będąc stosunkiem zobowiązaniowym, a nie podmiotem praw i obowiązków, nie może zostać zatem uznana za podmiot zobligowany do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Obowiązek ten obciąża wspólników spółki cywilnej. Dodatkowo wskazać należy, że przedmiotowa spółka działa pod firmą "[...]" spółka cywilna J., M., P. K. z siedzibą w K. .
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że z dokonanych przez niego ustaleń wynika, że strona skarżąca nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego. Powyższa okoliczność w ocenie organów obu instancji oznaczała, że należało umorzyć postępowanie w sprawie opłaty zmiennej, naliczonej na podstawie nieznajdującego się w obiegu prawnym pozwolenia wodnoprawnego i ustalić wysokość nadpłaty opłaty zmiennej wynikającej z informacji z [...] 2021 r.
Z analizy akt sprawy wynika, że celem organu było przede wszystkim wzruszenie informacji z [...] 2021 r. ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne (w związku z kwestią dotyczącą istnienia pozwolenia wodnoprawnego), a konsekwencją tego rozstrzygnięcia miało być stwierdzenie nadpłaty.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, umarzając postępowanie organ nie miał na myśli postępowania formalnie wszczętego [...] 2023 r. Celem organu było umorzenie tego postępowania w toku którego została wydana informacja z [...] 2021 r. ustalająca wysokość opłaty zmiennej. Rozstrzygnięcie organu I instancji miałoby stanowić zatem niejako odpowiednik decyzji wydawanej, na podstawie art. 273 ust. 6 p.w. na skutek reklamacji wniesionej przez podmiot zobowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne, z tym że zamiast określenia w drodze decyzji opłaty zmiennej, organ umorzył postępowanie.
Zwrócić w związku z tym należy uwagę, że w niniejszej sprawie, strona skarżąca nie składała reklamacji od informacji z [...] 2021 r., a zatem nie toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia opłaty zmiennej.
Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że informacja ustalająca wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne, wydawana na podstawie art. 272 ust. 17 p.w., nie ma charakteru władczego i nie jest decyzją. Stanowi ona "przeddecyzyjną" czynność materialno-techniczną, podejmowaną poza jakimkolwiek postępowaniem administracyjnym lub podatkowym (por. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z 26 września 2023 r. sygn. akt III OSK 988/22 i z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 4553/21). Informacja ma cechy propozycji dotyczącej wysokości opłaty, skierowanej do podmiotu korzystającego z wód. Do wszczęcia postępowania administracyjna dochodzi dopiero z momentem złożenia reklamacji, która zgodnie z art. 273 ust. 1 p.w. stanowi "żądanie strony" o jakim mowa w art. 61 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. Podstawą do wszczęcia postępowania jest również sytuacja, gdy doszło do bezskutecznego upływu 14 dniowego terminu od dnia doręczenia informacji do wniesienia opłaty. W tej sytuacji właściwy organ określa wysokość opłaty w drodze decyzji (por. art. 272 ust. 19 p.w.).
Organ administracji nie mógł zatem umorzyć "postępowania" w toku którego wydano zakwestionowaną przez niego informację o ustaleniu opłaty zmiennej (z [...] 2021 r.), bo takie postępowanie się nie toczyło.
W sytuacji, gdy organ uznał, że pierwotna informacja została wystawiona wadliwie miał możliwość wystawienia nowej informacji o wysokości opłaty (co zresztą zrobił [...] 2023 r. (tj. w tym samym dniu, w którym wydał decyzję umarzającą postępowanie i ustalającą wysokość nadpłaty w opłacie zmiennej - vide: akta adm. sprawy II SA/Bd 244/24).
Natomiast brak podstawy prawnej do wzruszenia w drodze decyzji informacji ustalającej opłatę zmienną za usługi wodne (tj. informacji z [...] 2021 r.) oznacza, że niniejsze postępowanie tj. postępowanie wszczęte zawiadomieniem z [...] 2023 r. jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Tym samym mimo błędnego uzasadnienia organ administracji prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie (tj. podjął rozstrzygnięcie wskazane w pkt I decyzji organu I instancji).
Powyższe stanowisko ma konsekwencje odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II zaskarżonej decyzji.
Jeżeli bowiem informacja z [...] 2021 r. w przedmiocie opłaty zmiennej za III kwartał 2021 r. pozostaje w obrocie prawnym (bo brak jest podstaw do "umorzenia postępowania" w przedmiocie ustalenia opłaty za III kwartał 2021 r. w oparciu o tę informację) – to opłata za ten okres w momencie wydania zaskarżonej decyzji była wymagalna. Uiszczona przez Skarżących opłata zmienna za III kwartał 2021 r. nie jest wobec tego opłatą nienależną czy nadpłaconą, a w konsekwencji nie jest nadpłatą w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Brak było zatem podstaw do ustalenia Skarżącym nadpłaty, jak to uczynił organ Dyrektor Zarządu Zlewni w pkt II swojej decyzji, a co utrzymał w mocy organ II instancji zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2024 r.
Nadmienić należy, że organ błędnie przyjął że niedysponowanie pozwoleniem wodnoprawnym ma wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej.
Zgodnie z art. 272 ust. 3 p.w. wysokość opłaty za pobór wód do celów elektrowni wodnych ustala się jako sumę iloczynów jednostkowej stawki opłaty i ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w obiekcie energetyki wodnej, wyrażonej w MWh, oraz stawki opłaty i ilości wód podziemnych lub wód powierzchniowych pobranych bezzwrotnie na potrzeby technologiczne, wyrażonej w m3, nieprzeznaczonej wprost do produkcji energii elektrycznej. W świetle powyższego przepisu wysokość opłaty zmiennej nie wiąże się z posiadaniem pozwolenia wodnoprawnego.
Niedysponowanie pozwoleniem wodnoprawnym przez podmiot korzystający z usług wodnym stanowi natomiast podstawę do ustalenia, zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. a p.w. opłaty podwyższonej.
Brak wpływu posiadania pozwolenia wodnoprawnego na wysokość opłaty zmiennej można zresztą zauważyć porównując wysokość opłaty zmiennej wynikającej z zakwestionowanej przez organ informacji z [...] 2021 r. z wysokością tejże opłaty ustaloną w nowej informacji z [...] 2023 r.
Ponieważ w ocenie Sądu nie istniały podstawy do zmiany wysokości opłaty zmiennej za III kwartał 2021 r., ustalonej informacją z [...] 2021 r., organ I instancji błędnie wydał kolejną informację ustalająca wysokość opłaty zmiennej za ten sam okres i w tej samej wysokości – tj. wspomnianą wyżej informację z [...] 2023r.
Uchylenie przez Sąd części zaskarżonej decyzji tj. dotyczącej ustalenia wysokości nadpłaty przy jednoczesnym funkcjonowaniu w obrocie prawnym nowej informacji (z [...] 2023 r.) o ustaleniu wysokości opłaty zmiennej, doprowadziłoby do sytuacji, że na stronie skarżącej ciążyłby obowiązek uiszczenia kolejnej opłaty zmiennej za ten sam kwartał. Dlatego też w ocenie Sądu konieczne było objęcie kontrolą w niniejszej sprawie nie tylko zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji, ale również ww. informacji z [...] 2023 r. nr [...]. Takie działanie Sądu znajduje oparcie w art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Wskazać należy, że z powyższego przepisu wynika dla sądu uprawnienie do objęcia zakresem "w głąb" sprawy i pozbawienia bytu prawnego wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezgodnych z prawem. Inne – węższe – określenie zakresu orzekania przez sąd administracyjny oznaczałoby, że sąd ten jest bezsilny wobec naruszeń prawa ustalonych w toku rozpoznania skargi i że po przeprowadzeniu przez niego kontroli, obejmującej wszystkie rozstrzygnięcia w sprawie, mogłyby pozostać w obrocie prawnym rozstrzygnięcia niezgodne z prawem [por. T. Woś (w:) T. Woś (red.), Postępowanie (2015), s. 268; por. również Z. Kmieciak, Głębokość orzekania w sprawach objętych kognicją sądów administracyjnych, PiP 2007, z. 4, s. 33, i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 lutego 2006 r., III SA/Wr 517/04, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 169, oraz wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., I OSK 275/06, LEX nr 293171).
Konsekwencją powyższego stanowiska Sądu jest stwierdzenie, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia kwestia dysponowania przez Skarżących pozwoleniem wodnoprawnym. Podniesione przez Skarżących w tym względzie zarzuty nie są zatem zasadne w tym sensie, że niezależnie od ich słuszności nie mają one wpływu na ocenę rozstrzygnięć organu w tej konkretnej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI