II SA/Bd 363/23

II SA/Bd 363/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-10-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Ziołek
Tomasz Wójcik
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 574
art. 93 ust. 7 w zw. z art. 93 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2023 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z dnia 29 grudnia 2022 r. nr OKS-9-2022 w przedmiocie stypendium dla osób niepełnosprawnych 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy – na rzecz radcy prawnego J. Ż. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] października 2022 r. Skarżący wystąpił o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2022/2023.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. Komisja Stypendialna [...] odmówiła przyznania wnioskodawcy stypendium wskazując, że w przypadku, gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, stypendium dla osób niepełnosprawnych przysługuje studentowi, na podstawie art. 93 ust. 7 w zw. z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574 ze zm., dalej: u.p.s.w.n.), przez dodatkowy okres 12 semestrów, w tym na studiach pierwszego stopnia nie dłużej niż przez 9 semestrów, a na studiach drugiego stopnia nie dłużej niż przez 7 semestrów. Do powyższego okresu wlicza się wszystkie rozpoczęte semestry studiów. Organ wskazał, że wnioskodawca posiada tytuł zawodowy magistra. Zgodnie z przedstawioną dokumentacją, niepełnosprawność strony powstała przed ukończeniem 18 roku życia. W związku z powyższym przyznanie wnioskodawcy stypendium dla osób niepełnosprawnych nie jest możliwe.
Rozpatrując odwołanie, Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. utrzymała w mocy ww. decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 89, art. 93 ust. 2, art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. Organ podał, że kwestią niesporną w przedmiotowej sprawie jest, iż Skarżący posiada tytuł zawodowy, co wynika z informacji wskazanych przez stronę we wniosku z dnia [...] października 2022 r. o przyznanie stypendium. Z uwagi na to, że strona posiada już tytuł zawodowy, jedyną możliwością przyznania stypendium byłoby zastosowanie regulacji art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. Organ w tym zakresie podał, że z wniosku z dnia [...] października 2022 r. wynika, iż Skarżący studia rozpoczął [...] października 2000 r. Pierwszy tytuł zawodowy uzyskał kończąc studia pierwszego stopnia w 2004 r., a drugi tytuł zawodowy kończąc studia drugiego stopnia w 2006 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie P. w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał w sprawie strony orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ([...]) wskazując, że nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. [...] sierpnia 2013 r. Sąd Rejonowy G. [...] w wyroku sygn. [...] zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania
o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie P. z dnia [...] stycznia 2012 r.
w ten sposób, że w pkt I zaliczył stronę do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe i ustalił, że niepełnosprawność wnioskodawcy powstała przez ukończeniem 18 roku życia. Na podstawie wyroku Sądu Rejonowego G. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...], biorąc pod uwagę datę urodzenia Skarżącego ([...] października 1978 r.) organ stwierdził, że niepełnosprawność strony powstała przed ukończeniem 18 roku życia, a więc nie mogła ona powstać w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego. W konsekwencji organ uznał, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n., które umożliwiałyby przyznanie stypendium po uzyskaniu tytułu zawodowego.
Odnosząc się do twierdzenia strony, że status osoby niepełnosprawnej należy liczyć od [...] sierpnia 2011 r., tj. od momentu starania się o stopień niepełnosprawności, organ wskazał, że regulacja § 14 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. z 2021 r. poz. 857, dalej też: rozporządzenie) nie może powodować uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem na podstawie akt sprawy da się ustalić okres powstania niepełnosprawności - powstała ona przed 18 rokiem życia, dowodzi tego wyrok Sądu Rejonowego G. P. z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...]. Zatem przepis § 14 rozporządzenia nie może być zastosowany. To, że przed 18 rokiem życia nie było możliwe stwierdzenie niepełnosprawności przez organy do tego uprawnione - ze względu na obowiązujące wtedy przepisy - nie ma znaczenia dla sprawy, albowiem to nie moment stwierdzenia niepełnosprawności przez organ do tego uprawniony jest ważny dla sprawy, ale fakt czy niepełnosprawność ta powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego (art. 93 ust. 7 ww. ustawy).
Organ zaznaczył, że również fakt przyznania stronie stypendium w roku poprzednim na innej uczelni nie może skutkować przyznaniem stypendium. Po pierwsze rozstrzygnięcia organów stypendialnych innych uczelni nie są wiążące dla organów stypendialnych [...]. Po drugie z decyzji, którą Skarżący załączył wynika, że została ona podjęta [...] listopada 2021 r. w innym stanie prawnym - w innym brzemieniu art. 93 u.p.s.w.n. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] nie znalazła także potwierdzenia, żeby Ministerstwo Edukacji i Nauki zajęło jakiekolwiek stanowisko z niniejszej sprawie.
Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] podzieliła stanowisko wyrażone w piśmie
z dnia [...] czerwca 2017 r. ([...]), że w przypadku wyroku sądowego, który w części modyfikuje orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dokumentami potwierdzającymi status osoby niepełnosprawnej są wyrok Sądu oraz orzeczenie zespołu w części nieobjętej rozstrzygnięciem Sądu zawartym w wyroku. Stanowisko to wynika wprost z regulacji art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej,
a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Nie może więc Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] pominąć wyroku Sądu Rejonowego G. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...], z którego wynika, że niepełnosprawność wnioskodawcy powstała przed 18 rokiem życia. Sytuacja, w której organ stypendialny jedynie w wybranych okolicznościach uwzględnia wyrok sądu np. ustalając stawkę stypendium, a w zakresie czasu powstania niepełnosprawności nie uwzględnia - jest niedopuszczalna.
Końcowo organ odnosząc się do kwestii informowania strony przez pracowników [...], że będzie stronie przysługiwać stypendium stwierdził, że sprawa ta nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. To nie poszczególni pracownicy orzekają
o przyznaniu stypendium, ale organy - Komisja Stypendialna [...] lub Odwoławcza Komisja Stypendialna [...], na co wskazuje art. 86 ust. 3 u.p.s.w.n.
W skardze Skarżący podniósł, że sprawa jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym. Podał, że posiada status osoby niepełnosprawnej w stopniu znacznym od dnia [...] sierpnia 2011 r. Zaznaczył, że zaskarżoną decyzję uważa za bezzasadną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2023 r. strona skarżąca podniosła, że kontakt z pełnomocnikiem wyznaczonym z urzędu jest utrudniony. Skarżący podał, że
w dniu [...] października 2022 r. złożony został wniosek o stypendium dla niepełnosprawnych, z uwagi na otrzymanie i zaliczenie do niepełnosprawności
w stopniu znacznym od 2013 r. Do komisji stypendialnej zostały złożone: orzeczenie
o niezaliczeniu do stopnia niepełnosprawności z [...] listopada 2011 r., orzeczenie
o zaliczeniu do lekkiego stopnia niepełnosprawności z [...] stycznia 2012 r., wyrok Sądu zmieniający w części orzeczenie o niepełnosprawności Wojewódzkiego Zespołu ds. niepełnosprawności, z [...] sierpnia 2013 r. Skarżący podkreślił, że zgodnie z przepisami moment powstania niepełnosprawności umożliwiający Sądowi w wyroku zmianę stopnia niepełnosprawności z lekkiego na znaczny i otrzymanie w związku z tym statusu osoby niepełnosprawnej, jest datą powstania tej niepełnosprawności, która umożliwia jej stwierdzenie, a datą tą jest dopiero [...] sierpnia 2011 r., a więc moment złożenia wniosku o jej ustalenie, a nie przed 18 rokiem życia, jak twierdzi [...] w T., ponieważ przed 18 rokiem życia nie było możliwe stwierdzenie niepełnosprawności, jak również wnioskodawca nie ubiegał się o orzeczenie o niepełnosprawności, nie miał też statusu osoby niepełnosprawnej. Nadto Skarżący podkreślił, że przed 18 rokiem życia,
a więc przed 1996 r. obowiązywały inne przepisy, nie było stopni niepełnosprawności: lekki, umiarkowany, znaczny, a były grupy inwalidzkie, natomiast obowiązywały grupy inwalidzkie, tj. 1 grupa inwalidzka, 2 grupa inwalidzka, 3 grupa inwalidzka, a więc wnioskodawca nie mógł być niepełnosprawny, a prawo nie działa wstecz. Nadto
z wyroku sądowego nie wynika czy stan zdrowia umożliwiał przed 18 rokiem życia, czyli przed 1996 r., stwierdzenie niepełnosprawności w ówczesnym czasie, skoro lekarze
z komisji powiatowej i wojewódzkiej po wielu latach, tj. 2011 i 2012 jej nie stwierdzili.
Z uwagi na powyższe, zdaniem strony, logiczne jest, że orzeczenie
o niepełnosprawności wnioskodawcy datuje się od [...] sierpnia 2011 r. i formalnie zgodnie z przepisami od tego dnia jest osobą niepełnosprawną, jak również posiada on status osoby niepełnosprawnej, a więc od momentu, kiedy wystąpił z wnioskiem
o przyznanie mu orzeczenia o niepełnosprawności. W ocenie Skarżącego, powyższe potwierdzają Wojewódzki Zespół ds. Niepełnosprawności, Powiatowy Zespół ds. Niepełnosprawności, jak również Ministerstwo Edukacji Narodowej, ale i inne Uczelnie Wyższe, m.in. [...] który na podstawie tych samych przepisów prawa i dokumentów przyznał wnioskodawcy stypendium dla niepełnosprawnych. Skarżący podkreśli ponadto, że wcześniej również pracownicy [...] w T. w październiku 2022 r. twierdzili, że będzie mu przysługiwać stypendium dla niepełnosprawnych, jednakże zmienili zdanie.
Z uwagi na to, że z pisma Wojewódzkiego Zespołu ds. niepełnosprawności jasno wynika, że orzeczeniem o niepełnosprawności jest nie tylko sam wyrok, ale orzeczenie wojewódzkiego zespołu ds. niepełnosprawności - w części, której nie zmienił Sąd,
a więc podtrzymanie przez Sąd daty [...] sierpnia 2011 r. - momentu powstania niepełnosprawności, wnioskodawca ponownie wniósł o przyznanie mu stypendium od października 2022 r., podnosząc jednocześnie, że niepełnosprawność wnioskodawcy powstała po ukończeniu studiów, tj. [...] sierpnia 2011 r. Skarżący podniósł, że zgodnie
z ustawą o szkolnictwie wyższym należy wskazać moment powstania niepełnosprawności, moment czyli konkretną, precyzyjną datę, a jest nią [...] sierpnia 2011 r., którą ustalił Wojewódzki Zespół ds. Niepełnosprawności, a Sąd jej nie zmienił. Natomiast przyjęcie innego okresu, jak to poczynił [...] w T., tj. przed 18 rokiem życia, czyli nie wiadomo kiedy, np. 15 roku życia bądź też od urodzenia, byłoby absurdem, skoro wnioskodawca nie miał statusu osoby niepełnosprawnej w tamtym okresie, ani świadomości niepełnosprawności, a Sąd w wyroku podtrzymał ustalenia Wojewódzkiego Zespołu od kiedy oficjalnie i formalnie istnieje jego niepełnosprawność, a mianowicie od [...] sierpnia 2011 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] września 2023 r. Pełnomocnik Skarżącego uzupełniła skargę z dnia [...] lutego 2023 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny na wynika sprawy, polegające na błędnej wykładni przepisu art. 93 ust 7 u.p.s.w.n poprzez uznanie, iż zawarta
w przepisie przesłanka do otrzymania stypendium dla osób niepełnosprawnych
o powstaniu niepełnosprawności w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, oznacza ściśle datę powstania niepełnosprawności określoną ogólnie - przed 18-tym rokiem życia;
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego co do daty powstania niepełnosprawności Skarżącego oraz nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego i nieprawidłowa jego ocena.
W świetle powyższego Pełnomocnik Skarżącego wniosła o:
uchylenie w całości decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia [...].12.2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Komisji Stypendialnej [...] w T. z dnia [...].12.2022 r. o odmowie przyznania Skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych;
dopuszczenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w G. Wydział VII Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].10.2022 r. (prawomocny z dniem [...].12.2022 r.), sygn. akt [...] - przyznającego skarżącemu prawo do świadczenia uzupełniającego oraz zaskarżonej przez skarżącego decyzji ZUS Oddział w G. z dnia [...].03.2020 r. o odmowie przyznania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, na okoliczność potwierdzenia bycia osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji w wieku dorosłym, po uzyskaniu tytułu zawodowego magistra.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Pełnomocnik oświadczyła, że kontakt z Mandantem jest na bieżąco telefoniczny i mailowy. Przerwa w kontakcie była spowodowana przebywaniem pełnomocnika z urzędu na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym,
o czym Mandant został poinformowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs (4) ust. 3 ustawy
z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił wypowiedzenie się w sprawie. Pełnomocnik wypowiedziała się w piśmie z dnia [...] września 2022 r. (k. 49-52 akt sądowych),
a Skarżący w piśmie [...] sierpnia 2023 r. (k. 39 akt sądowych). Jednoczenie Pełnomocnik wyjaśniła, że kontakt z Mandantem jest na bieżąco telefoniczny i mailowy. Przerwa w kontakcie była spowodowana przebywaniem Pełnomocnika z urzędu na zaplanowanym urlopie wypoczynkowym, o czym Mandant został poinformowany.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stwierdzenie przez sąd administracyjny, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych powyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Na wstępie wskazać należy, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja
z dnia [...] grudnia 2022 r. nie naruszają prawa materialnego oraz procesowego
w stopniu obligującym sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
W rozpoznawanej sprawie istotą sporu jest zasadność odmowy przyznania Skarżącemu stypendium dla osób niepełnosprawnych w następstwie dokonanej przez organ administracji wykładni art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. Ten ostatni przepis nie mógł - zdaniem organu administracji - znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż niepełnosprawność powstała przed 18 rokiem życia.
W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy podać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student ma prawo ubiegać się o:
1) stypendium socjalne, 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych, 3) zapomogę, 4) stypendium rektora, 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego, 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Przy czym przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej (art. 86 ust. 2 u.p.s.w.n.).
W myśl art. 89 u.p.s.w.n. stypendium dla osób niepełnosprawnych może otrzymać student posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie, o którym mowa w art. 5 oraz art. 62 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Ograniczenia w zakresie możliwości przyznawania pomocy materialnej, w tym stypendium dla osób niepełnosprawnych normuje art. 93 u.p.s.w.n. Zgodnie z tym przepisem świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. Przy czym student kształcący się na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Ustawodawca zastrzegł również, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: 1) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny; 2) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. W myśl art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Przy czym w myśl art. 93 ust. 6 u.p.s.w.n. do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr.
W niniejszej sprawie istotna jest przede wszystkim treść art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n., w myśl którego w przypadku, gdy niepełnosprawność powstała w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego, świadczenie, o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 2, przysługuje przez dodatkowy okres 12 semestrów. Przepisy ust. 4 i 6 stosuje się odpowiednio.
Jak wynika z akt sprawy Skarżący złożył wniosek o stypendium dla osób niepełnosprawnych z dnia [...] października 2022 r. (data wpływu na wniosku – [...] października 2022 r.), ubiegając się o takowe na rok akademicki 2022/2023, będąc studentem [...] Ustalono, że Skarżący rozpoczął studia [...] października 2000 r. Pierwszy tytuł zawodowy uzyskał kończąc studia pierwszego stopnia w 2004 r., a drugi tytuł zawodowy kończąc studia drugiego stopnia w 2006 r.
Ponadto z akt wynika, że Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie P. w dniu [...] stycznia 2012 r. uchylił orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...] listopada 2011 r. Jednocześnie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie P. tym orzeczeniem orzekł o zaliczeniu Skarżącego do stopnia niepełnosprawności lekkiego i równocześnie stwierdził, że nie można ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność (orzeczenie nr [...], k. 2.2 akt administracyjnych). Jednakże Sąd Rejonowy G. [...] w G. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych – po rozpoznaniu odwołania J. N. - wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...] zmienił ww. orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie P. z dnia [...] stycznia 2012 r. w ten sposób, że zaliczył wnioskodawcę – J. N. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe i ustalił, że "niepełnosprawność wnioskodawcy powstała przez ukończeniem 18 (osiemnastego) roku życia" – k. 2.3 akt administracyjnych.
Zdaniem tut. Sądu, powyższe ustalenia wynikające z ww. wyroku przesądzają, że rację należy przyznać organowi i w związku z tym skargę należało oddalić, mając na uwadze treść art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organ administracji dokonał prawidłowej wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji dokonał trafnej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego sprawy. W świetle przedłożonych akt sprawy Sąd uznaje za zgodne z prawem działanie organu administracji, który zasadnie uznał, że okoliczności niniejszej sprawy wskazywały na konieczność odmowy uczynienia zadość wnioskowi Skarżącego o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych.
Tut. Sąd podziela pogląd zaprezentowany m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 356/22, zgodnie
z którym pojęcie, którym posłużył się ustawodawca w treści art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n., tj. pojęcie powstania niepełnosprawności, należy interpretować w sposób uwzględniający zarówno przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 573), jak również rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 857). Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, niepełnosprawność - oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast w myśl § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia. Równocześnie § 13 ust. 2 pkt 11 i 12 rozporządzenia wymusza na zespole orzekającym, by w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności zawrzeć m.in.: datę lub okres powstania niepełnosprawności oraz datę lub okres powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Z kolei przepis § 14 pkt 5 i 6 rozporządzenia wskazuje na konieczność, aby zespół datę lub okres powstania stopnia niepełnosprawności osoby zainteresowanej ustalił na podstawie przebiegu schorzenia i dokumentacji medycznej (§ 14 ust. 5 rozporządzenia), a jeżeli
z przedłożonej dokumentacji medycznej i przebiegu schorzenia osoby zainteresowanej, nie da się ustalić daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności, to za datę tę należy przyjąć datę złożenia wniosku do powiatowego zespołu (§ 14 ust. 6 rozporządzenia).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należało uznać, że w oparciu o treść wyroku Sądu Rejonowego G. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...], prawidłowe jest ustanie organu, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 roku życia. Zatem nie mogła ona powstać w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego. Z wniosku z dnia [...] października 2022 r. wynika, że Skarżący studia rozpoczął [...] października 2000 r. Pierwszy tytuł zawodowy uzyskał kończąc studia pierwszego stopnia w 2004 r., a drugi tytuł zawodowy kończąc studia drugiego stopnia w 2006 r. Skoro Skarżący urodził się [...] października 1978 r., to nie budzi wątpliwości, że niepełnosprawność nie powstała ani w trakcie studiów, ani po uzyskaniu tytułu zawodowego. Sąd Rejonowy G. [...] bowiem przesądził, że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 18 roku życia, a zatem przed [...] października 1996 r. i tym samym przed rozpoczęciem studiów i uzyskaniem tytułu zawodowego.
Nie zachodzą więc przesłanki, o których mowa w art. 93 ust. 7 ustawy z dnia [...] lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które umożliwiałyby przyznanie Skarżącemu stypendium.
Sąd zauważa, że orzekający w niniejszej sprawie organ administracji nie może wejść
w kompetencje Sądu Rejonowego G. [...] w G. VI Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych - orzekającego o niepełnosprawności. Organ nie może samodzielnie przyjmować daty powstania niepełnosprawności wbrew wyrokowi sądowemu (art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego zasadnie przywołany
w zaskarżonej decyzji). Ustalenie daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz jej stopnia, następuje w sposób sformalizowany, na podstawie określonych prawem dokumentów medycznych. Ustalenia tego dokonują zaś powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, wskazane w przepisach ustawy
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
a następnie są one weryfikowane przez sądy powszechne.
Wskazany w treści art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. wymóg, aby niepełnosprawność powstała
w trakcie studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego oznacza konieczność poczynienia stosownych ustaleń w świetle wskazanych powyżej przepisów i tak też powinien być oceniony załączony do akt sprawy wyrok Sądu Rejonowego G. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...], który przesądził, iż niepełnosprawność Skarżącego powstała przed ukończeniem 18 roku życia.
Wyrok ten stanowi dowód istnienia niepełnosprawności oraz okresu jej powstania,
a także okresu powstania stopnia tej niepełnosprawności. To bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i P. Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zastrzegają ustalanie daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności do właściwości zespołów do spraw orzekania
o niepełnosprawności. Skoro jednak postanowienie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie P. zostało zmienione, to tym samym brak podstaw do przyjęcia innej daty powstania niepełnosprawności niż wynikająca z tego wyroku.
Tym samym wykluczona jest dopuszczalność ustalania daty lub okresu powstania niepełnosprawności oraz daty lub okresu powstania stopnia niepełnosprawności przez organ właściwy do ustalenia prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych, o które ubiegała się strona skarżąca. Przyjęcie na tle art. 93 ust. 3 u.p.s.w.n. odmiennego rozumienia pojęcia powstanie niepełnosprawności niż przesądzony przez Sąd Rejonowy prowadziłoby do sytuacji, w której okoliczność, podlegająca ustaleniu przez wskazany do tego przez prawodawcę organ (zespół do spraw orzekania
o niepełnosprawności, a następnie na skutek odwołania weryfikacja tego przez sąd powszechny), na podstawie prawnie określonych dokumentów i dowodów, w przypadku braku możliwości jej ustalenia w tak sformalizowany sposób, byłaby ustalana przez inny organ (w tym przypadku właściwy do ustalania prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych).
Wobec powyższego należało stwierdzić, że zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na błędnej wykładni art. 93 ust. 7 u.p.s.w.n. przez organ administracji nie zasługuje na uwzględnienie. Skoro bowiem wobec Skarżącego orzeczono o niepełnosprawności i ustalono, że powstała ona przed ukończeniem 18 roku życia, to tym samym nie może być wątpliwości co do tego, że powstała ona przed podjęciem studiów i przed uzyskaniem tytułu zawodowego, a więc świadczenie,
o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 2 u.p.s.w.n., tj. stypendium dla osób niepełnosprawnych nie może Skarżącemu przysługiwać przez dodatkowy okres przy uwzględnieniu, że nie znajdą odpowiedniego zastosowania przepisy art. 93 ust. 4 i 6 u.p.s.w.n.
Zdaniem Sądu, organ zgromadził wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy, który poddał wyczerpującej ocenie. Organ z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zebrał wystraczający materiał dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ rozpatrzył całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie,
a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował prawidłową normę prawa materialnego. Uwzględniając zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) dokonał oceny prawnej jak i dowodowej sprawy w jej całokształcie, a motywy swojego działania zawarł w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Tak jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a., wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, wyjaśnił również podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący. Rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał w decyzji bezpodstawność twierdzeń strony. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Organ wskazał przy tym na przyczynę odmiennej od Skarżącego oceny zgromadzonych dowodów. Fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwania Skarżącego, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Nadto, organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji nie zostały naruszone wskazane w piśmie procesowym Pełnomocnika przepisy k.p.a.
W konsekwencji zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna wydane zostały na podstawie przepisów prawa, które zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie wniosek dowodowy - złożony przez Pełnomocnika w piśmie procesowym z dnia [...] września 2023 r. -
o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - wyroku Sądu Okręgowego w G. Wydział VII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].10.2022 r. (prawomocny
z dniem [...].12.2022r.), sygn. akt [...] w powiązaniu z decyzją, której ten wyrok dotyczy - przyznającego Skarżącemu prawo do świadczenia uzupełniającego oraz zaskarżonej przez skarżącego decyzji ZUS Oddział w G. z dnia [...].03.2020 r.
o odmowie przyznania świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji - na okoliczność potwierdzenia bycia osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji w wieku dorosłym, po uzyskaniu tytułu zawodowego magistra. Odnosząc się do ww. wniosku zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może
z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle tego uregulowania przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy
i następuje, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Zdaniem Sądu całkowicie zbędne jest przeprowadzanie ww. dowodu, bowiem wyrok (i decyzja, której on dotyczy) zapadł w innym przedmiocie niż wyrok Sądu Rejonowego G. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. sygn. [...], który przesądził, iż niepełnosprawność Skarżącego powstała przed ukończeniem 18 roku życia. Zagadnienie świadczenia uzupełniającego nie stanowi podstawy do podważenia wyroku ustalającego, w jakim okresie powstała niepełnosprawność. Z tych względów Sąd oddalił ww. wniosek dowodowy.
Nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność w jaki sposób załatwiony został odrębny wniosek Skarżącego złożony do Komisji innej Uczelni. Sąd orzeka w granicach niniejszej sprawy i nie może oceniać np. rozstrzygnięć wykraczających poza przedmiotową sprawę. Także ewentualne rozmowy z pracownikiem nie mogą kształtować praw i obowiązków strony, lecz wydane decyzje.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, rozstrzygnięto w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68), w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt. SK 85/22, OTK-A 2023/41. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że niezależnie od tego, czy pomoc prawna jest udzielana z urzędu, czy z wyboru, przysługiwać powinno takie samo wynagrodzenie.