II SA/Bd 363/16

II SA/Bd 363/16 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2017-09-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-04-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Saniewski
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6551
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I GSK 3410/18 - Wyrok NSA z 2022-10-21
II GZ 981/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-11
II GZ 376/17 - Postanowienie NSA z 2017-05-25
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191
par. 14 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23- dalej jako kpa), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm. dalej powoływanej jako ustawa), § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm. dalej powoływanego jako rozporządzenie), po rozpatrzeniu odwołania R. L. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z dnia [...] r. o wstrzymaniu wypłaty renty strukturalnej orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] orzekł o przyznaniu R. L. renty strukturalnej w wysokości 210% kwoty najniższej emerytury, tj. [...] zł. Wysokość świadczenia była zmieniana corocznie ze względu na waloryzację rent i emerytur. Ostania decyzja waloryzacyjna Nr [...] z dnia [...] r. ustaliła wysokość renty strukturalnej na kwotę [...]zł.
Pismem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. poinformował skarżącą o obowiązku złożenia do właściwego organu rentowego wniosku o ustalenie prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub ubezpieczenia społecznego rolników, a następnie dostarczenia potwierdzenia złożenia wniosku do Biura Powiatowego ARiMR w terminie 30 dni. Potwierdzenie złożenia w dniu [...] r. wniosku o ustalenie R. L. prawa do emerytury rolniczej wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu [...] r.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., w oparciu o przepis § 15 ust. 2c w zw. z § 17 ust. 1 Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydał decyzję Nr [...] o zawieszeniu od [...] wypłaty renty strukturalnej w części wynoszącej 50% ustalonej kwoty renty strukturalnej.
W związku ze złożeniem przez R. L. w BP ARiMR w B. w dniu [...] r. decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu emerytury oraz decyzji z dnia [...] r. o przyznaniu emerytury rolniczej, Kierownik BP ARiMR w B. wydał w dniu [...] r decyzję Nr [...] o wstrzymaniu wypłaty R. L. renty strukturalnej od [...] roku.
Od tej decyzji R. L. wniosła odwołanie domagając się jej uchylenia i wypłaty renty strukturalnej w pełnej wysokości przyznanej na okres 10 lat do [...]. W ocenie odwołującej nie ma żadnego powodu dla wstrzymania wypłaty należnego jej świadczenia, które jest niezbędne dla zapewnienia utrzymania i opieki medycznej. Przyznana renta strukturalna jest dla strony prawem nabytym, którego nie można odebrać.
Orzekając o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał na regulację kwestii zbiegu uprawnienia do renty strukturalnej oraz prawa do emerytury zawartą w § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) stanowiącym, że w przypadku, gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Organ podkreślił, że przepis ten nie uzależnia zmniejszenia renty strukturalnej od faktu pobierania emerytury, a wyłącznie od nabycia do niej prawa.
Organ odwoławczy miał na względzie, ze w przedmiotowej sprawie kwota brutto świadczenia uzyskanego przez odwołującą na mocy decyzji o przyznaniu emerytury rolniczej z dnia [...] r. wynosiła: od [...] r. [...] zł brutto. Z kolei kwota brutto świadczenia uzyskanego na mocy decyzji o przyznaniu emerytury z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wynosiła: od [...] r. [...] zł brutto, a wysokość renty strukturalnej od dnia [...] r. (nabycia prawa do emerytury) wynosiła [...] zł zgodnie z decyzją Nr [...] z dnia [...] r.
Organ II instancji ocenił, że skoro suma przyznanych R. L. świadczeń emerytalnych wynosi [...] zł, to Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. prawidłowo decyzją Nr [...] z dnia [...] r. wstrzymał wypłatę jej renty strukturalnej począwszy od [...] roku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, że zastosowanie zasady uwzględniania przy wydaniu decyzji słusznego interesu strony możliwe jest jedynie w sytuacji, kiedy organ rozpatrujący sprawę ma możliwość pewnego luzu decyzyjnego, co w niniejszej sprawie nie występuje.
Skargę na te decyzję wniosła R. L. domagając się jej uchylenia, a także uchylenia decyzji organu I instancji. Skarżąca wywodziła, że przyznana jej renta strukturalna jest jej prawem nabytym, a nadto stanowi wymierny ekwiwalent za gospodarstwo rolne przekazane na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto zakwestionowała prawidłowość pomniejszania kwoty renty strukturalnej o kwotę brutto przyznanego świadczenia. Wskazała, że przyznane świadczenia emerytalne otrzymuje w kwocie netto. Tym samym znalazła się w gorszej sytuacji niż przed uzyskaniem świadczeń emerytalnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej powoływanej jako ppsa), nie uzasadnia, zdaniem Sądu, uwzględnienie wniesionej w sprawie skargi.
Materialnoprawną podstawę wydanego rozstrzygnięcia stanowił przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1613). Zgodnie z treścią powołanego przepisu, w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej w trakcie jej pobierania nabędzie prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, rentę strukturalną zmniejsza się o kwotę tej emerytury. Przepis ten reguluje kwestię zbiegu uprawnienia do renty strukturalnej oraz prawa do emerytury w ten sposób, że kwota wypłacanej renty strukturalnej pomniejszana jest o kwotę ustalonej emerytury. Prawodawca krajowy, na gruncie § 14 ust. 1 rozporządzenia, zmniejszenie renty strukturalnej wiąże jedynie z nabyciem prawa do emerytury, nie zaś z faktycznym otrzymywaniem (pobieraniem) świadczeń emerytalnych (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Po 415/16, wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 102/16, wyrok WSA w Kielcach z dnia 9 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 468/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym miejscu należy podkreślić odrębność nabycia prawa do świadczenia od jego wypłaty i zauważyć, że są to instytucje regulowane odrębnymi przepisami, mające różne znaczenie w obrocie prawnym. O nabyciu prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego stanowi art. 100 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.) przewidujący powstanie prawa do świadczeń z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa, natomiast o wypłacie - art. 129 ust. 1 ustawy, nakazujący wypłacanie świadczenia od dnia powstania prawa, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu. Wynika stąd, że istnienia prawa do świadczeń, wiążącego się ze spełnieniem warunków nabycia tego prawa nie można utożsamiać z przyznaniem świadczenia (jego wypłatą).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca pobierała rentę strukturalną przyznaną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] r., nr [...]. Wysokość świadczenia była zmieniana corocznie ze względu na waloryzację rent i emerytur. Ostania decyzja waloryzacyjna Nr [...] z dnia [...] r. ustaliła wysokość renty strukturalnej na kwotę [...]zł.
Poza sporem pozostaje, że na wniosek skarżącej Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. decyzją z dnia [...]. ustalił skarżącej prawo do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od dnia [...]. w kwocie [...]zł. brutto, a także to, że decyzją Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]. skarżąca uzyskała prawo do emerytury rolniczej w wys. [...] zł. brutto. Z uwagi na nabycie przez skarżącą prawa do ww wymienionych świadczeń jej sytuację prawną normował przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia, co uzasadniało zmniejszenie renty strukturalnej o kwotę emerytury, a w tym konkretnym przypadku-wstrzymanie wypłaty tej renty.
Przechodząc do podniesionych przez skarżącego zarzutów procesowych uznać należy, że nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. Odnosząc się do kwestii obliczenia wysokości przysługującej skarżącej renty strukturalnej w kontekście pomniejszenia jej o kwotę brutto przyznanych świadczeń z ubezpieczenia społecznego wskazać należy, że powołany wcześniej przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r. reguluje kwestię zbiegu uprawnienia do renty strukturalnej oraz prawa do emerytury w ten sposób, że kwota wypłacanej renty strukturalnej pomniejszana jest o kwotę ustalonej emerytury. Prawodawca na gruncie tego przepisu pomniejszenie renty strukturalnej wiąże z ustaleniem samego prawa do emerytury w określonej wysokości, nie zaś z faktycznym otrzymywaniem świadczenia emerytalnego. Tym samym w ocenie sądu, zachodzi brak podstaw prawnych do formułowania tezy, że wysokość renty strukturalnej ma być pomniejszona o kwotę netto wypłacanych świadczeń emerytalnych. Nie wynika to w żadnym wypadku z cytowanych wyżej uregulowań prawnych. Przeliczenie wysokości renty strukturalnej z uwzględnieniem zmniejszenia jej o kwotę emerytury przysługującej beneficjentowi musi następować w wartościach brutto obu świadczeń, albowiem tylko tak zwana wartość brutto wyraża faktyczną, pełną kwotę przyznanego świadczenia z danego tytułu prawnego. Korygowanie przez płatników wysokości tych świadczeń przy ich wypłacie - o inne należności przypadające z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych lub składek na ubezpieczenia zdrowotne - nie oznacza zmniejszenia samej wysokości ustalonego prawa do świadczenia, lecz jest wyłącznie wyrazem dodatkowych obciążeń finansowych tego świadczenia, wynikających z całkiem odrębnych podstaw prawnych.( wyrok WSA w Łodzi z dnia 23.03.2016 sygn.akt III SA/Łd 102/16 - dostępne na stronie CBOiS).
W związku z powyższym za prawidłowe uznać należy stanowisko organów administracji, zgodnie z którym przy dokonywaniu w trybie powołanego wyżej § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., przeliczenia wysokości renty strukturalnej z uwzględnieniem zmniejszenia jej o kwoty przyznanych beneficjentce emerytur, wszystkie świadczenia muszą być wyrażone w wartościach brutto. Fakt, iż od przyznanej skarżącej renty strukturalnej nie jest potrącany podatek nie powoduje, że świadczenie to jest wypłacane w wartości netto. Renta strukturalna jest ustalana i wypłacana w kwocie brutto z uwagi na stosowne zapisy ustaw podatkowych. Wyjaśnić należy, że renty strukturalne są zwolnione z opodatkowania na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.). Ze świadczenia tego nie jest również potrącana składka na ubezpieczenie zdrowotne.
Mając powyższe regulacje na uwadze nie sposób doszukiwać się, jak czyni to skarżąca, konieczności uwzględnienia świadczeń emerytalnych w wysokości, w której faktycznie beneficjentka je otrzyma.
Nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie przywoływana przez skarżącą zasada ochrony praw nabytych wyrażona w art. 3 kodeksu cywilnego, mogąca znaleźć zastosowanie w sytuacjach, gdy ustawa wiąże konsekwencje prawne przewidziane w jej przepisach ze zdarzeniami, które miały miejsce zanim nabrała mocy obowiązującej. Nie można także przenieść na grunt prawa administracyjnego zastosowania art. 5 kodeksu cywilnego zakreślającego granice, w jakich osoba uprawniona może czynić użytek z przysługującego jej prawa ani też art. 409 kodeksu cywilnego dotyczącego konsumpcyjnego zużycia uzyskanej korzyści - ze względu, że przepisy te funkcjonują wyłącznie w systemie prawa cywilnego i nie mogą być stosowane do oceny uprawnień lub obowiązków powstających w obszarze normowanym przepisami prawa administracyjnego bądź finansowego. W prawie administracyjnym i finansowym nie występują przepisy odpowiadające przywołanym przepisom prawa cywilnego, a zasady współżycia społecznego nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, z mocy art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.