II SA/Bd 350/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego K.W. na opiekę nad niepełnosprawną matką B.W. Organ pierwszej instancji odmówił, wskazując na art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który uzależniał przyznanie świadczenia od powstania niepełnosprawności do 18. lub 25. roku życia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało decyzję w mocy, choć z innego powodu. SKO stwierdziło, że choć przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został uznany za niekonstytucyjny, to Skarżący nie spełnił warunków określonych w art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym (u.ś.w.). Według SKO, aby zachować prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach, należało złożyć wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności najwcześniej dzień po upływie ważności poprzedniego orzeczenia. W tej sprawie wniosek został złożony przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję SKO. Sąd uznał, że SKO błędnie zinterpretowało art. 63 ust. 3 u.ś.w. Sąd podkreślił, że celem tego przepisu było zapobieganie nadużyciom i ustalenie terminu na złożenie wniosku o nowe orzeczenie, a nie pozbawianie praw osób, które zbyt wcześnie podjęły działania w celu kontynuacji świadczenia. Sąd wskazał, że złożenie wniosku o nowe orzeczenie przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia nie powinno skutkować utratą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach, zwłaszcza gdy uwzględni się uzasadnienie projektu ustawy, które nie zakładało pozbawiania praw nabytych. Sąd powołał się również na inne orzeczenia WSA oraz przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, które potwierdzają, że złożenie wniosku w okresie ważności poprzedniego orzeczenia nie jest przeszkodą.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym, w szczególności art. 63 ust. 3, dotyczących zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach w przypadku złożenia wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy wniosek został złożony po terminie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przed upływem ważności dotychczasowego orzeczenia pozbawia opiekuna prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 1 stycznia 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności przed upływem ważności dotychczasowego orzeczenia nie pozbawia opiekuna prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do dnia 1 stycznia 2024 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym było zapobieganie nadużyciom i ustalenie terminu na złożenie wniosku, a nie karanie za zbyt wczesne działanie. Złożenie wniosku 'na zapas' nie powinno skutkować utratą praw nabytych, co potwierdza uzasadnienie projektu ustawy oraz inne orzecznictwo.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, odmawiając świadczenia pielęgnacyjnego z powodu złożenia wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że literalna wykładnia przepisu jest niefortunna i może prowadzić do błędnych wniosków. Funkcjonalna i systemowa wykładnia wskazuje, że ustawodawca nie zamierzał wykluczać osób, które złożyły wniosek o nowe orzeczenie przed upływem ważności poprzedniego.
Przepisy (9)
Główne
u.ś.w. art. 63 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
Pomocnicze
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.ś.w. art. 63 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje określonym osobom sprawującym opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, uzależniał przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od powstania niepełnosprawności do 18. lub 25. roku życia, co zostało uznane za niekonstytucyjne.
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Ustawa z dnia [...] r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 6bb § ust. 1
Przepis dotyczący ważności orzeczeń o niepełnosprawności w przypadku złożenia wniosku o nowe orzeczenie w okresie ważności poprzedniego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Złożenie wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia nie pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych. • Interpretacja art. 63 ust. 3 u.ś.w. powinna być funkcjonalna i systemowa, a nie ściśle literalna, aby nie pozbawiać praw nabytych. • Ustawodawca nie zamierzał pozbawiać praw nabytych przez osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przed nowelizacją.
Odrzucone argumenty
SKO uznało, że złożenie wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniego orzeczenia jest przeszkodą do zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach dotychczasowych.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób przyjąć za racjonalne założenia, iż w sytuacji [...] nastąpiło pozbawienie Skarżącego możliwości kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem z wnioskiem wystąpiono zbyt wcześnie. • W praktyce zrobiono bowiem więcej niż wymagano. • Jest to wskazanie literalnie dość niefortunne, ponieważ z jednej strony w sposób jasny zakreśla cezurę czasową, po przekroczeniu której wnioskodawca utraci możliwość kontynuacji świadczenia na dotychczasowych warunkach, ale z drugiej strony w sposób dezinformujący adresata normy sugeruje, że nie tylko późniejsze złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ale i zbyt wczesne [...] odnosi taki sam skutek, co opóźnione złożenie takiego wniosku.
Skład orzekający
Joanna Ziołek
sprawozdawca
Leszek Kleczkowski
członek
Mirella Łent
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym, w szczególności art. 63 ust. 3, dotyczących zachowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach w przypadku złożenia wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji złożenia wniosku o nowe orzeczenie o niepełnosprawności przed upływem ważności poprzedniego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy wniosek został złożony po terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy przejściowe, chroniąc prawa obywateli przed nadmiernie rygorystyczną wykładnią. Jest to istotne dla wielu rodzin.
“Złożyłeś wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności za wcześnie? Nie trać świadczenia pielęgnacyjnego!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.