II SA/WA 690/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-06-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznaprawo dostępu do informacjisamorząd terytorialnyorgan pierwszej instancjiorgan drugiej instancjilegitymacja procesowasprzeciwpostępowanie sądowoadministracyjneodrzucenie sprzeciwu

WSA w Warszawie odrzucił sprzeciw Wójta Gminy na decyzję SKO w sprawie udostępnienia informacji publicznej, uznając brak legitymacji procesowej organu pierwszej instancji.

Wójt Gminy wniósł sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła jego własną decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. SKO wniosło o odrzucenie sprzeciwu, argumentując, że organ pierwszej instancji nie ma prawa wnosić sprzeciwu na decyzję organu drugiej instancji. WSA przychylił się do tego stanowiska, odrzucając sprzeciw z powodu braku legitymacji procesowej Wójta.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez Wójta Gminy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Wójt Gminy, działając jako organ pierwszej instancji, wniósł sprzeciw od decyzji SKO. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie tego sprzeciwu, podnosząc, że organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do zaskarżania decyzji organu drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ten argument za zasadny. Sąd podkreślił, że postępowanie sądowoadministracyjne może się toczyć tylko na skutek prawnie dopuszczalnego sprzeciwu. Zgodnie z art. 64a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji skarga nie przysługuje, ale strona niezadowolona może wnieść sprzeciw. Jednakże, zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, jednostka samorządu terytorialnego, która wydała decyzję w pierwszej instancji, nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi lub sprzeciwu na decyzję organu odwoławczego. Dopuszczenie takiego sprzeciwu prowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej. W związku z tym, sąd uznał, że sprzeciw został wniesiony przez podmiot niemający legitymacji do jego złożenia, i dlatego został odrzucony. Sąd zwrócił również stronie skarżącej kwotę 100 zł tytułem wpisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu drugiej instancji.

Uzasadnienie

Utrwalony pogląd orzecznictwa administracyjnego wyklucza możliwość zaskarżania decyzji przez organ, który wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji, gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej. Organ ten nie jest stroną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście zaskarżania decyzji organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Punkt 6: Sprzeciw wniesiony przez podmiot niemający legitymacji procesowej podlega odrzuceniu.

p.p.s.a. art. 58 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 232 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Punkt 1: Zwrot wpisu od sprzeciwu.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 64b § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi (a więc także sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 5 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja organu administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji (Wójt Gminy) nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu drugiej instancji (SKO) uchylającej jego własne rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na decyzję organu drugiej instancji postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnego oraz skutecznie wniesionego sprzeciwu jednostka samorządu terytorialnego może występować albo w charakterze strony, ... albo jako organ administracji publicznej powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej ... wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego ... a więc możliwość składania przez ten organ skarg do sądu administracyjnego doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby w istocie dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej braku legitymacji procesowej organu pierwszej instancji do zaskarżania decyzji organu odwoławczego w postępowaniu sądowoadministracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzeciwu od decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w kontekście informacji publicznej. Może mieć zastosowanie analogiczne do innych sytuacji, gdzie organ pierwszej instancji próbuje zaskarżyć decyzję organu wyższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnej związanej z legitymacją procesową organu, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 690/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Sygn. powiązane
III OSK 2384/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odrzucono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Wójta Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od sprzeciwu.
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] pismem z dnia 23 kwietnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r.
nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżoną decyzją Kolegium uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. znak [...], odmawiającą udostępnienia S. P. żądanej informacji publicznej.
W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w [...] wniosło o odrzucenie sprzeciwu, podnosząc, że organ pierwszej instancji nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu na decyzję organu drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpatrzenie sprzeciwu w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedza analiza wymogów jego dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnego oraz skutecznie wniesionego sprzeciwu. Stwierdzenie niespełnienia którejkolwiek z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie sprzeciwowi dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jego odrzucenia.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
W świetle art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1), a rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.).
Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi (a więc także sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Analiza treści powołanego wyżej przepisu wskazuje, iż wyróżnia się dwie grupy podmiotów mających legitymację do wniesienia skargi. Do pierwszej grupy zalicza się te podmioty, którym uprawnienie to przysługuje w celu ochrony ich naruszonego interesu prawnego. Drugą grupę podmiotów stanowią zaś te, których uprawnienie do wniesienia skargi zostało przyznane w celu obrony cudzych spraw, ze względu na konieczność ochrony porządku prawnego.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, zgodnie
z którym w postępowaniu administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może występować albo w charakterze strony, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego, albo jako organ administracji publicznej
w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775).
Powierzenie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego, a więc możliwość składania przez ten organ skarg do sądu administracyjnego na decyzje wydane
w tych sprawach przez organ odwoławczy. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.
Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji lub uznanie go za uczestnika postępowania (także jako organ reprezentujący jednostkę samorządu terytorialnego) doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby w istocie dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie (wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 460/08, uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03).
W niniejszej sprawie oczywiste jest, że Wójt Gminy [...] przeprowadził postępowanie administracyjne i wydał decyzję rozstrzygającą sprawę administracyjną w I instancji przez odmowę udostępnienia informacji publicznej, realizując przyznaną mu ustawowo kompetencję. Taka rola procesowa uniemożliwia Wójtowi Gminy [...] skorzystanie z praw strony postępowania i wniesienie sprzeciwu do sądu administracyjnego.
Należało zatem uznać, że przedmiotowy sprzeciw organu I instancji na uchylające jego rozstrzygniecie orzeczenie kasacyjne organu drugiej instancji został wniesiony przez podmiot niemający legitymacji do jego złożenia, wobec czego sprzeciw ten jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 sentencji.
O zwrocie wpisu orzeczono w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI