II SA/Bd 310/22Odmowa zaświadczenia praca rolnik domownik sady administracyjne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy pracy skarżącego w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym jego ojca i brata. Skarżący chciał wliczyć te okresy do pracowniczego stażu pracy, powołując się na ustawę z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Jako podstawę żądania wskazał dołączone zeznania świadków. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentacji. Organ odwoławczy podtrzymał tę decyzję, argumentując, że zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, a nie woli, i nie może być wydawane na podstawie ustaleń faktycznych wykraczających poza posiadane przez organ dane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter materialno-techniczny i opiera się na danych znajdujących się w posiadaniu organu (art. 218 § 1 k.p.a.). Postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.) jest ograniczone do analizy posiadanej dokumentacji i nie pozwala na dokonywanie ustaleń faktycznych czy ocen prawnych niewynikających z tych danych. Sąd podkreślił, że choć ustawa o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym dopuszcza w pewnych sytuacjach udowodnienie okresów pracy zeznaniami świadków (art. 3 ust. 3 ustawy), to nie mogą one stanowić podstawy do wydania zaświadczenia przez urząd gminy, jeśli organ nie posiada odpowiednich danych w swoich rejestrach. Takie zeznania mogą być co najwyżej oceniane przez pracodawców przy ustalaniu stażu pracy. Sąd uznał, że skoro organ nie dysponował danymi potwierdzającymi status skarżącego jako domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, zasadnie odmówił wydania wnioskowanego zaświadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zakresu postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej oraz możliwości wykorzystania zeznań świadków w tym kontekście.
Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń przez urząd gminy na podstawie ustawy o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Interpretacja przepisów KPA dotyczących zaświadczeń ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może wydać zaświadczenie potwierdzające okres pracy w gospodarstwie rolnym na podstawie zeznań świadków, jeśli nie posiada odpowiednich danych w swoich rejestrach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji publicznej może wydawać zaświadczenia jedynie na podstawie danych znajdujących się w jego posiadaniu (rejestrów, ewidencji). Postępowanie wyjaśniające w trybie wydawania zaświadczeń jest ograniczone do analizy posiadanej dokumentacji i nie pozwala na dokonywanie ustaleń faktycznych wykraczających poza te dane.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zaświadczenie jest aktem wiedzy organu, a nie woli, i musi opierać się na obiektywnie istniejących danych posiadanych przez organ. Postępowanie wyjaśniające nie służy do przeprowadzania dowodów z zeznań świadków w celu ustalenia faktów, które nie wynikają z posiadanych przez organ rejestrów.
Jaki jest zakres postępowania wyjaśniającego w trybie wydawania zaświadczeń na podstawie art. 218 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie wyjaśniające jest ograniczone do koniecznego zakresu, który pozwala na ustalenie, czy posiadane przez organ dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy i czy zawierają żądane informacje. Nie jest dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z posiadanych przez organ rejestrów.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że postępowanie wyjaśniające ma na celu jedynie weryfikację danych już posiadanych przez organ, a nie ich uzupełnianie poprzez nowe dowody, takie jak zeznania świadków, jeśli organ nie dysponuje odpowiednią dokumentacją.
Czy przepis art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy pozwala na wydanie zaświadczenia przez urząd gminy na podstawie zeznań świadków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten dopuszcza udowodnienie okresów pracy zeznaniami świadków, ale nie stanowi podstawy do wydania zaświadczenia przez urząd gminy, jeśli organ nie dysponuje odpowiednimi dokumentami. Zeznania świadków mogą być oceniane przez pracodawców, ale nie przez organ wydający zaświadczenie w tym trybie.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił sytuację, w której zeznania świadków mogą być wykorzystane przez pracodawców do ustalenia stażu pracy, od sytuacji wydawania zaświadczenia przez organ gminy. Podkreślono, że art. 3 ust. 3 ustawy nie rozszerza katalogu środków dowodowych w postępowaniu zaświadczeniowym prowadzonym na podstawie art. 218 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
k.p.a. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
k.p.a. art. 218 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
ustawa z dnia 20 lipca 1990r. art. 3 § ust. 1
Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy
Organem zobowiązanym do stwierdzenia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym na wniosek osoby zainteresowanej jest właściwy urząd gminy.
ustawa z dnia 20 lipca 1990r. art. 3 § ust. 2
Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy
Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie.
ustawa z dnia 20 lipca 1990r. art. 3 § ust. 3
Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy
W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Pomocnicze
k.p.a. art. 218 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może wydać postanowienie, w którym utrzyma w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące odwołania stosuje się odpowiednio do zażaleń.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dz. U. z 2021 r., poz. 137 art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności organów administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala ją.
Dz. U. z 1989 r. Nr 24, poz. 133
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin
Definicja domownika w kontekście ubezpieczenia społecznego rolników.
Dz. U. z 2022r., poz. 993
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Definicja domownika w kontekście ubezpieczenia społecznego rolników.
ustawa z dnia 20 lipca 1990r. art. 1 § ust. 1
Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy
Określa okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym podlegające wliczeniu do stażu pracowniczego, w tym okresy pracy w charakterze domownika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji publicznej może wydawać zaświadczenia jedynie na podstawie danych znajdujących się w jego posiadaniu. • Postępowanie wyjaśniające w trybie wydawania zaświadczeń jest ograniczone do analizy posiadanej dokumentacji. • Zeznania świadków nie mogą stanowić podstawy do wydania zaświadczenia przez urząd gminy, jeśli organ nie dysponuje odpowiednimi danymi w rejestrach.
Odrzucone argumenty
Okresy pracy w gospodarstwie rolnym mogą być udowadniane zeznaniami świadków, które powinny stanowić podstawę do wydania zaświadczenia przez urząd gminy. • Organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy Skarżący wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym, nawet jeśli nie posiada dokumentacji.
Godne uwagi sformułowania
zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego • nie jest dopuszczalne dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu • nie można zatem uznać, że organ, który nie posiada właściwości rzeczowej w danym zakresie spraw, mógłby wydać zaświadczenie potwierdzające określone fakty lub stan prawny ustalany przez inny podmiot • nie obliguje również organu do prowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia faktów czy stanu prawnego
Skład orzekający
Renata Owczarzak
przewodniczący
Katarzyna Korycka
sędzia
Joanna Janiszewska-Ziołek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń przez organy administracji publicznej oraz możliwości wykorzystania zeznań świadków w tym kontekście."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń przez urząd gminy na podstawie ustawy o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Interpretacja przepisów KPA dotyczących zaświadczeń ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące wydawania zaświadczeń przez organy administracji i ograniczenia postępowania dowodowego w tym trybie, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy zeznania świadków wystarczą do uzyskania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym? Sąd wyjaśnia granice postępowania administracyjnego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.