II SA/BD 303/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody, uznając, że montaż przydomowej elektrowni wiatrowej o wysokości powyżej 3m na dachu budynku gospodarczego wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.
Skarżąca H.W. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia robót budowlanych polegających na montażu przydomowej elektrowni wiatrowej na dachu budynku gospodarczego. Organy administracji uznały, że taka inwestycja, ze względu na wysokość masztu (5,10 m) i konstrukcję, wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że budowa masztu stanowi realizację obiektu budowlanego, a nie jedynie instalację urządzenia.
Sprawa dotyczyła skargi H.W. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy sprzeciw Starosty wobec zgłoszenia robót budowlanych. Skarżąca zamierzała zamontować na dachu budynku gospodarczego małą przydomową elektrownię wiatrową o wysokości masztu 5,10 m. Organy administracji uznały, że takie przedsięwzięcie, polegające na wykonaniu nośnika (masztu) i zamontowaniu na nim urządzenia (turbiny), wiąże się z budową obiektu budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Skarżąca argumentowała, że jest to jedynie instalacja urządzenia technicznego, a maszt nie jest trwale związany z gruntem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę. Sąd wyjaśnił, że elektrownie wiatrowe jako całość nie stanowią budowli w rozumieniu Prawa budowlanego, jednakże konstrukcja wsporcza (maszt) o wskazanych parametrach, zamontowana na istniejącym budynku, może być kwalifikowana jako część budowlana urządzenia technicznego, wymagająca pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że zakres prac związanych z wykonaniem masztu i instalacją turbiny wykracza poza pojęcie „instalowania” w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, a sama kwestia trwałego związania z gruntem nie jest decydująca dla obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zakwalifikowały inwestycję jako wymagającą pozwolenia na budowę, a tym samym zasadnie wniesiono sprzeciw od zgłoszenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Montaż przydomowej elektrowni wiatrowej o wskazanych parametrach na dachu budynku gospodarczego jest robotą budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykonanie masztu stalowego o wysokości 5,10 m, przymocowanego do stropu budynku, wraz z turbiną wiatrową, stanowi realizację obiektu budowlanego (części budowlanej urządzenia technicznego), a nie jedynie instalację urządzenia w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Zakres prac wykracza poza samo montowanie na istniejącym obiekcie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
pb art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ogólna zasada obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
pb art. 30 § ust. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu wniesienia sprzeciwu, gdy zgłoszenie dotyczy robót wymagających pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
pb art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli, w tym części budowlanych urządzeń technicznych. Elektrownie wiatrowe jako całość nie są budowlą, ale ich części budowlane mogą być.
pb art. 3 § pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja urządzeń budowlanych. Elektrownia wiatrowa nie jest urządzeniem budowlanym w tym rozumieniu.
pb art. 29 § ust. 3 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wyjątek od obowiązku pozwolenia na budowę - roboty polegające na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Sąd uznał, że wykonanie masztu nie mieści się w tym pojęciu.
t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ppsa art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 8
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 2351 art. 30 § ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Skarżąca powoływała się na art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb w zw. z art. 2 pkt 13 i pkt 22 ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykonanie masztu stalowego o wysokości 5,10 m wraz z turbiną wiatrową na dachu budynku gospodarczego stanowi budowę obiektu budowlanego, wymagającego pozwolenia na budowę. Zakres prac wykracza poza pojęcie 'instalowania' urządzeń na istniejącym obiekcie budowlanym. Fakt braku trwałego związania z gruntem nie jest decydujący dla obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Przydomowa elektrownia wiatrowa jest urządzeniem technicznym, a maszt jest jego niezbędnym elementem, co pozwala na realizację na zgłoszenie na podstawie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Maszt nie będzie trwale związany z gruntem, co wyłącza wymóg pozwolenia na budowę. Elektrownia wiatrowa nie jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
zamierzenie budowlane polega bowiem na wykonaniu nośnika (masztu stalowego) i zamontowaniu na nim urządzenia (turbina wiatrowa), a zatem obejmuje szerszy zakres robót niż tylko instalacja i wiąże się z budową obiektu budowlanego nie można mówić o 'instalowaniu' przez które rozumie się roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik nie można twierdzić, że zamiarem ustawodawcy było objęcie pojęciem 'instalowanie' wszelkich robót budowlanych lub montażowych, które polegałyby na połączeniu kilku elementów roboty budowlane polegające na wykonaniu przytwierdzonego do budynku przedmiotowego masztu – tj. części budowlanej elektrowni wiatrowej – wraz z turbiną, należy kwalifikować jako budowę obiektu budowlanego, którego realizacja wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Katarzyna Korycka
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
sędzia
Mariusz Pawełczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla instalacji elektrowni wiatrowych na budynkach, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między budową obiektu a instalacją urządzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (wysokość masztu, montaż na budynku gospodarczym) i może być odmiennie interpretowane w przypadku mniejszych instalacji lub innych sposobów posadowienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu odnawialnych źródeł energii i budzi wątpliwości interpretacyjne przepisów Prawa budowlanego, co jest istotne dla inwestorów i branży budowlanej.
“Czy przydomowa elektrownia wiatrowa na dachu wymaga pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 303/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2023-07-25 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-03-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Katarzyna Korycka /przewodniczący sprawozdawca/ Mariusz Pawełczak Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 70/24 - Wyrok NSA z 2024-11-19 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 30 ust. 1 pkt 6 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Starosta R. wniósł sprzeciw od zgłoszonego przez skarżącą H. W. (dalej również powoływaną jako "inwestor") dnia [...] września 2022 r. zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych - polegających na zamontowaniu na istniejącym budynku urządzeń technicznych tj. małej przydomowej elektrowni wiatrowej o wysokości powyżej 3 m na działce nr ew. [...] w m. [...], gm. R. - uznając że zgłoszenie to dotyczy robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że inwestor zamierzając ustawić na dachu istniejącego budynku gospodarczego maszt stalowy o wysokości 5,10 m przymocowany do stropu tego budynku przy użyciu kołnierza płaskiego i kotew montażowych, wsparty trzema stalowymi odciągami, a następnie na maszcie tym zamontować turbinę elektrowni wiatrowej o mocy 1 kW (prawidłowo 2 kW) – zasugerował zastosowanie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako "pb"), i podkreślił, że maszt nie będzie trwale związany z gruntem. Z powyższym nie zgodził się Starosta, wskazując że w sprawie nie można mówić o "instalowaniu" przez które rozumie się roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik. Niniejsze zamierzenie budowlane polega bowiem na wykonaniu nośnika (masztu stalowego) i zamontowaniu na nim urządzenia (turbina wiatrowa), a zatem obejmuje szerszy zakres robót niż tylko instalacja i wiąże się z budową obiektu budowlanego, na którego budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. Starosta wskazał ponadto, że bez znaczenia dla zwolnienia inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę niniejszego zamierzenia, pozostaje fakt braku trwałego związania z gruntem. Podniósł też, że przydomowa elektrownia wiatrowa nie jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 9 pb, ponieważ nie jest związana z budynkiem gospodarczym tak, by zapewnić możliwość jego użytkowania zgodną z jego przeznaczeniem i będąc urządzeniem technicznym stanowi wyłącznie dodatek. Zwrócił także uwagę na projekt nowelizacji przepisów budowlanych, zgodnie z którym od 1 stycznia 2023 r. planowane jest dodanie do katalogu obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę urządzeń wraz z masztami służących do wytwarzania energii z wiatru na własne potrzeby – co potwierdza że w aktualnym na dzień wydania decyzji stanie prawnym roboty budowlane objęte zgłoszeniem inwestora wymagają pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 3 pkt 3, art. 3 pkt 9 i art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie przedmiotu planowanych robót, jako wymagającego pozwolenia na budowę. Podniosła przy tym w szczególności, że planowana przydomowa elektrownia wiatrowa będzie związana z budynkiem gospodarczym; że jest ona urządzeniem technicznym; że winna być zatem możliwość zrealizowania jej na zgłoszenie. Zaznaczyła też, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że budowlą jest tylko wolnostojący maszt antenowy, a nie sytuowany na obiekcie budowlanym oraz że instalacja na istniejącym obiekcie budowlanym urządzeń o wysokości nieprzekraczającej 3 m nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, podkreślając przy tym, że zakres robót związanych z wykonaniem nośnika i dokonaniu na nim instalacji urządzeń (maszt z urządzeniami technicznymi do wytwarzania energii elektrycznej) obejmuje szerszy zakres robót niż instalacja i wiąże się z realizacją obiektu budowlanego, który wymaga pozwolenia na budowę. Jednocześnie wskazał, że na powyższą kwalifikację nie ma wpływu ani usytuowanie inwestycji na dachu, ani też to że – jak wskazuje skarżąca - maszt nie będzie trwale związany z gruntem. Zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę objęte są bowiem wyłącznie obiekty tymczasowe niepołączone trwale z gruntem, i których okres użytkowania nie może przekraczać 180 dni. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji i zarzucając naruszenie: a) przepisów postępowania, tj.: - art. 6 i art. 8 kpa w zw. z art. 8 Konstytucji RP poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty podczas gdy w sprawie brak jest przesłanek do wniesienia sprzeciwu; - art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez nieustosunkowanie się organu odwoławczego do zarzutów skarżącej, niewyjaśnienie treści przepisów podstawy prawnej i zasadności ich zastosowania w sprawie a jedynie obszerne uzasadnienie z powołaniem się na fragmenty orzeczeń wydanych w odmiennych stanach faktycznych; - art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji; b) przepisów prawa materialnego, tj: - art. 3 pkt 1 i pkt 6 w zw. z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb poprzez błędne przyjęcie, że zgłoszone roboty budowlane wiążą się z budową, realizacją obiektu budowlanego i wymagają pozwolenia na budowę, podczas gdy są to roboty budowlane polegające na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących lub niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń o wysokości powyżej 3 m; - art. 30 ust. 6 pkt 1 pb poprzez wniesienie sprzeciwu podczas gdy nie było podstaw do jego wniesienia; - art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzenia" i uznanie, że w przepisie tym mowa o urządzeniach budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 9 do których nie należy przydomowa elektrownia wiatrowa; - art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb w zw. z art. 2 pkt 13 i pkt 22 ustawy o odnawialnych źródłach energii z uwagi na niezastosowanie ich w sprawie w sytuacji gdy ustawodawca w przepisie użył zwrotu "urządzenia" i nie można w tym wypadku dokonać wykładni rozszerzającej wbrew woli ustawodawcy i przyjąć, że chodzi tu o urządzenia budowlane; - art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii poprzez zastosowanie go i przyjęcie przez organ I instancji, że mała przydomowa elektrownia wiatrowa jest mikroinstalacją. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła obszerną argumentację powyższych zarzutów podnosząc, m.in., że maszt który chce zainstalować jest urządzeniem, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb, gdyż jest on niezbędnym i koniecznym elementem tworzącym całość techniczno-użytkową urządzeń służących bezpośrednio wytwarzaniu energii elektrycznej. Przy czym, sam maszt bez urządzeń, jak również same urządzenia bez masztu nie mogą być źródłem energii elektrycznej wytworzonej z wiatru, dlatego – jak wskazała - nie można rozdzielać tych urządzeń stanowiących instalację w rozumieniu przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "ppsa") wykazała, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wymagająca rozstrzygnięcia w sprawie kwestia dotyczy prawidłowości kwalifikacji przez organy obu instancji zamierzonych przez skarżącą robót budowlanych – obejmujących zamontowanie na istniejącym budynku gospodarczym przydomowej elektrowni wiatrowej, składającej się z masztu o wysokości powyżej 3 m oraz turbiny wiatrowej – jako robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę i tym samym zasadności wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 pb. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowią przepisy Prawa budowlanego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 28 pb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach art. 29-31. Przepis art. 29 pb z kolei wylicza enumeratywnie obiekty i roboty budowlane, których realizacja nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 pb właściwy organ ma obowiązek wnieść sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Z powołanych regulacji prawnych wynika – co do zasady – obowiązek inwestora legitymowania się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, chyba że planowana przez niego inwestycja mieści się w zamkniętym katalogu ustawowych wyjątków wskazanych w art. 29 pb, wśród których wymienione zostały m.in. roboty budowlane niewymagające wprawdzie pozwolenia na budowę, ale podlegające uproszczonej procedurze zgłoszenia organowi administracji architektoniczno– budowlanej, w tym wskazane w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb roboty budowlane polegające na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających. W niniejszej sprawie przedmiotem zgłoszenia dokonanego przez skarżącą był zamiar wykonania robót budowlanych polegających na zamontowaniu na istniejącym budynku gospodarczym tzw. małej przydomowej elektrowni wiatrowej o wysokości powyżej 3 m, obejmującej maszt stalowy o wysokości 5,10 m, zamocowany do stropu istniejącego budynku za pomocą stalowych konstrukcji kotwiących i wsparty trzema stalowymi odciągami oraz turbinę elektrowni wiatrowej o mocy 2 kW. Oceniając charakter i zakres opisanych przez skarżącą robót organy obu instancji uznały, iż nie mogą one być zaliczone do żadnej z pozycji katalogu wyjątków zawartych w przepisie art. 29 pb zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, dla których wymagane jest jedynie zgłoszenie, w tym w szczególności do wyjątku, na który wskazywała skarżąca, wynikającego z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb. Stanowisko skarżącej jakoby zamierzona przez nią inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę, opiera się bowiem na tezie, iż przydomowa elektrownia wiatrowa nie jest obiektem budowlanym (budowlą), ale urządzeniem technicznym możliwym do zrealizowania na zgłoszenie w oparciu o przepis art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb, dotyczący instalowania na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno-użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających, o wysokości powyżej 3 m. Ponadto, jak podkreślała wielokrotnie w toku sprawy, maszt na którym ma być umieszczona turbina wiatrowa nie będzie trwale związany z gruntem. Odnosząc się więc do powyższego, wskazać należy w pierwszej kolejności, iż elektrownie wiatrowe jako całość nie stanowią budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 pb. Nie zostały one bowiem w sposób wyraźny wymienione w definiującym pojęcie "budowla" art. 3 pkt 3 pb. Przepis ten do budowli zalicza bowiem obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, czy pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Jak z powyższego wynika elektrownie wiatrowe nie są wymienione w art. 3 pkt 3 pb. W związku z tym nie mogą być one uznane za budowle. Nadto przepis art. 3 pkt 3 pb wskazuje, że urządzenie techniczne stanowi budowlę tylko wówczas, gdy jest urządzeniem wolno stojącym. Natomiast elektrownia wiatrowa jako całość nie stanowi budowli. Ustawodawca rozróżnia bowiem części budowlane urządzeń technicznych od samych urządzeń, uznając za budowlę jedynie pierwsze z nich. Takie urządzenia, jak generator, rotor z gondolą, wirnik, generator, skrzynia biegów, komputer sterujący, transformator, rozdzielnia energetyczna, instalacja alarmowa zdalnego sterowania czy też turbina, nie są częściami budowlanymi urządzeń technicznych elektrowni wiatrowych. Są odrębnymi pod względem technicznym częściami przedmiotów składających się na całość użytkową w zakresie urządzeń wytwórczych energii elektrycznej. Urządzenia te bez uszczerbku dla budowli można wymieniać na inne, zamieniać, zmieniać ich parametry techniczne, wymontowywać i zastępować innymi urządzeniami prądotwórczymi bez zmiany całości użytkowej budowli, która pozostaje ta sama. Elektrownia wiatrowa nie jest również urządzeniem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 9 pb,, gdyż nie są związane z obiektem budowlanym zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (stanowią wyłącznie dodatek do obiektu). Nie można ich bowiem porównać do przyłączy, przejazdów, ogrodzenia, lub innych urządzeń budowlanych wymienionych w tym przepisie. Nie są więc urządzeniami budowlanymi elementy techniczne służące bezpośrednio wytwarzaniu energii elektrycznej, takie jak zespoły wiatrowe, czyli generator (turbina), rotor z gondolą, wirnik, skrzynia biegów, a także komputer sterujący, transformator, rozdzielnia energetyczna, czy instalacja alarmowa zdalnego sterowania. Jak z powyższego wynika elektrownie wiatrowe umieszczone na wieży lub maszcie, bądź stalowym słupie wspartym na fundamencie i powiązane z innymi częściami budowlanymi urządzeń technicznych oraz urządzeniami budowlanymi nie mają nic wspólnego z zapewnieniem możliwości użytkowania tego rodzaju budowli zgodnie z przeznaczeniem. W istocie to elektrownie wiatrowe są głównym urządzeniem, w którym dla prawidłowego funkcjonowania niezbędna jest odpowiednia konstrukcja wieży, masztu, słupa stalowego i innych obiektów budowlanych, a także części budowlanych urządzeń technicznych i urządzeń budowlanych. Wieża, maszt, czy słup stalowy jest jednym z elementów potrzebnych do wytwarzania energii elektrycznej za pomocą elektrowni wiatrowych i ich turbin, lecz podobnie, jak inne budowle nie pełni w tym urządzeniu roli zasadniczej. Do budowli nie należą zatem urządzenia służące wytwarzaniu energii elektrycznej (zob. wyroki NSA z dnia 5 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1101/08, z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. II FSK 1184/08, z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. II FSK 202/08; WSA w Szczecinie z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. I SA/Sz 171/07 i z dnia 28 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Sz 726/09, WSA w Gorzowie Wlkp. Z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 305/11 – dostępne na stronie - https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Choć przepis art. 3 pkt 3 pb wskazuje, że budowlą są także wolnostojące urządzenia techniczne, jednakże, w związku z wprowadzeniem ustawą zmieniającą z dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz.U. z 2005 r. nr 163 poz. 1364) o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw - zapisu wskazującego, że budowlą są części budowlane urządzeń technicznych – elektrowni wiatrowych, wyklucza możliwość kwalifikowania elektrowni wiatrowej jako "wolnostojącego urządzenia technicznego". Skoro więc w obowiązującym do dnia 25 września 2005 r. brzmieniu art. 3 pkt 3 pb, elektrownie wiatrowe nie były wymienione jako przykładowe urządzenie techniczne, których części mogą być budowlami, to wprowadzając wskazaną modyfikację tegoż przepisu ustawodawca dał wyraz woli uznania za budowlę (a więc za obiekt budowlany) nie kompletnych elektrowni wiatrowych, lecz jedynie części budowlanych tych urządzeń technicznych. Umieszczenie przez ustawodawcę wprost w analizowanym przepisie jako przykładu budowli "części budowlanej elektrowni wiatrowej" czyni jego intencję, co do zamiaru uznania za budowlę jedynie takiego obiektu, a nie całej elektrowni wiatrowej, jednoznaczną. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy zatem, że w sprawie ocenie podlegała kwalifikacja konstrukcji wsporczej turbiny wiatrowej jako budowli, rozumianej jako część budowlaną urządzeń technicznych (elektrowni wiatrowej). Zdaniem Sądu posadowienie w ramach zamierzenia inwestora na dachu istniejącego budynku gospodarczego masztu stalowego o wysokości 5,10 m, który do stropu budynku ma być przymocowany przy pomocy kołnierza płaskiego i kotew montażowych oraz ma zostać wsparty trzema stalowymi odciągami, z uwagi na zakres i rozmiar prac oraz obiektu należy kwalifikować jako budowlę we ww. rozumieniu i nie można uznać tego rodzaju inwestycji za zwolnionej z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 29 pb, w tym art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb. Odnosząc się do pojęcia "instalacji", o którym mowa w powoływanym art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb wskazać należy, że nie jest ono definiowane przepisami pb. Słowo to należy zatem interpretować poprzez jego potoczne rozumienie, a przy takim rozumieniu należy sięgając do definicji słownikowych. Zgodnie z Słownikiem języka polskiego A-K, pod redakcją naukowa M. Szymczaka, PWN Warszawa, 1996 r., s. 745, pojęcie "instalować" oznacza zakładanie, montowanie urządzenia technicznego. Z kolei w Słowniku języka polskiego pod redakcją S. Dubisza tom 1, PWN Warszawa 2003 r., s. 1221, zdefiniowano "instalację (instalowanie)" jako montaż urządzenia technicznego, które polega bądź na połączeniu różnych elementów w jedną całość użytkową, bądź zamontowaniu danej konstrukcji na jakimś obiekcie - w tym także objecie budowlanym. Nie można zatem twierdzić, że zamiarem ustawodawcy było objęcie pojęciem "instalowanie" wszelkich robót budowlanych lub montażowych, które polegałyby na połączeniu kilku elementów. Roboty budowlane są to takie prace jak budowa, przebudowa, montaż, remont i rozbiórka obiektu budowlanego. Budowa to wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 pb). Zasadnicze znaczenie ma zatem ocena zakresu prac niezbędnych do wykonania prac budowlanych które zostały zgłoszone przez inwestora. Zakres pojęcia "instalowanie" wyznaczony na podstawie przypadków, do których Prawo budowlane je odnosi nie obejmuje natomiast wykonywania nowego obiektu budowlanego (nośnika), lecz zawiera takie prace budowlane, które są związane z już istniejącym obiektem. Rację ma organ, że zamierzenie budowalne polegające na wykonaniu przedmiotowego nośnika (konstrukcji wsporczej dla turbiny tj. masztu stalowego o wysokości 5,10 m, przymocowanego do stropu budynku przy pomocy kołnierza płaskiego i kotew montażowych oraz wspartego trzema stalowymi odciągami) i dokonaniu na nim instalacji urządzeń (urządzeń służących do wytwarzania energii) obejmuje szerszy zakres robót niż instalowanie i wiąże się z realizacją obiektu budowalnego, wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że roboty budowlane których zgłoszenia dokonała skarżąca wykraczały poza zakres instalowania urządzeń na obiektach budowlanych, o jakim mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a pb. O instalacji czy też montażu urządzenia można mówić wówczas, gdy na dachu budynku istnieje już nośnik (konstrukcja wsporcza), na którym zainstalowane zostaną turbiny elektrowni wiatrowej. Stąd też roboty budowlane polegające na wykonaniu przytwierdzonego do budynku przedmiotowego masztu – tj. części budowlanej elektrowni wiatrowej – wraz z turbiną, należy kwalifikować jako budowę obiektu budowlanego, którego realizacja wiąże się z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Dodać należy przy tym, że powyższy rygoryzm – tj. konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przy tego typu konstrukcjach – uzasadniony jest przede wszystkim względami bezpieczeństwa. Z samej już analizy konstrukcji zamierzenia - gdzie inwestor chce przytwierdzić do stropu budynku ponad 5 metrowy maszt, zamocowany na kotwach i wsparty trzema stalowymi odciągami - wynika bowiem jednoznacznie, że planowany maszt nie ma być jedynie elementem unieruchomienia dla zamontowanej na nim turbiny, ale również częścią, która po podłączeniu turbiny będzie oddziaływać na budynek przenoszonymi siłami oraz ciężarem. To zaś powoduje, że realizacja tego typu konstrukcji, mogącej mieć wpływ na inne obiekty (w tym przypadku budynek), powinna podlegać większemu rygoryzmowi niż tylko zgłoszenie. Nie ulega zatem wątpliwości, że zakres prac budowlanych w sprawie polegający na zamontowaniu do stropu budynku przedmiotowego masztu – będącego obiektem budowlanym, i dopiero do tego masztu zainstalowaniu turbiny wiatrowej będącej urządzeniem technicznym, wiąże się z szerszym zakresem robót niż tylko instalacja. Wymaga więc on uzyskania pozwolenia na budowę. Kolejnym argumentem podniesionym przez skarżącą przeciwko konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie przydomowej elektrowni wiatrowej pozostawało twierdzenie, iż wskazany maszt, na którym zamontowana ma zostać turbina wiatrowa nie będzie trwale związany z gruntem. W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż ustawodawca tworząc katalog robót i obiektów budowlanych podlegających zgłoszeniu nie tworzy odrębnej kategorii obiektów niewymagających pozwolenia na budowę tylko na tej podstawie, iż nie są one w sposób trwały połączone z gruntem. Podzielić należy pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z 22 października 2004 r., iż fakt trwałego związania obiektu z gruntem bądź brak takiego trwałego połączenia obiektu z gruntem nie przesądza o tym, czy wymagane jest pozwolenie na budowę, czy też nie (sygn. akt IV SA 1535/03 – dostępny na stronie jw.). Zarzuty skarżącej w zakresie braku trwałości związania z gruntem masztu zamierzonej inwestycji – elektrowni wiatrowej, pozostają zatem bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy w tym miejscu jednakże wskazać, że o tym czy obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, nie świadczy sposób w jaki zagłębiono go w gruncie ani technika w jakiej to wykonano, ale masa całkowita obiektu i jego rozmiary, które wymagają trwałego związania z gruntem ze względów bezpieczeństwa. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (zob. wyrok NSA z 25 maja 2007 r. II OSK 1509/06, wyroki WSA we Wrocławiu sygn. II SA/Wr 726/07, sygn. II SA/Wr 583/07, II SA/Wr 576/07, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 305/11 – dostępne jw.). Reasumując, Sąd orzekając na podstawie akt sprawy stwierdził, że planowana przez skarżącą inwestycja należy do ustawowej kategorii robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z uwagi na kwalifikację realizowanego w jej ramach masztu i konstrukcji wsporczej jako części budowlanej urządzenia technicznego. W związku z tym uznać należy, że organy obu instancji wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w wystarczającym zakresie. Tym samym na uwzględnienie nie zasługują podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia przepisów materialnych, bowiem organy orzekające, jak już wyjaśniono powyżej, prawidłowo zakwalifikowały inwestycję i zastosowały odpowiednie dla niej przepisy, uznając ją za wymagającą pozwolenia na budowę i z uwagi na stwierdzenie jego braku, wnosząc sprzeciw od zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 pb. Na uwzględnienie nie zasłużyły również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Organy podjęły bowiem w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia, a następnie na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego, dokonały oceny czy poszczególne okoliczności istotne dla rozpatrzenia sprawy zostały udowodnione i w oparciu o to wydały decyzje, wyjaśniając w ich uzasadnieniach podstawę prawną oraz motywy rozstrzygnięcia, a w przypadku organu odwoławczego – odnosząc się także do stanowiska skarżącej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI