II SA/Bd 30/24

II SA/Bd 30/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Joanna Brzezińska
Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 47 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie wejścia na nieruchomość oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], znak: [...] Starosta I., po rozpatrzeniu wniosku K. i S. J. (dalej powoływanych jako "Inwestorzy"):
1. stwierdził niezbędność wejścia przez Inwestorów na teren nieruchomości gruntowej położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...], P. – [...], stanowiącej własność K. K. (dalej powoływanej jako "Skarżąca") w celu wykonania robót budowlanych określonych decyzją Starosty [...] o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] września 2019 r. znak: [...];
2. zezwolił Inwestorom na wejście na ww. nieruchomość K. K. i zajęcie pasa gruntu o szerokości 3 metrów wzdłuż wschodniej granicy tej nieruchomości w celu umieszczenia rusztowania, niezbędnego do wykonania prac w celu wykonania robót budowlanych (wykonanie obróbek blacharskich, docieplenie, roboty wykończeniowe) budynku wnioskodawców posadowionego na nieruchomości gruntowej położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], obręb [...], P. – [...] oraz prowadzenia robót budowlanych w tym wstępu osób wykonujących roboty budowlane i dostarczenia niezbędnych materiałów;
3. wskazał, że obszar nieruchomości K. K. objęty zezwoleniem oznaczony jest w załączniku do decyzji;
4. zobowiązał wnioskodawców do korzystania z zajętej nieruchomości wyłącznie w części określonej na załączniku do decyzji, w zakresie niezbędnym do umieszczenia rusztowania i wykonania robót budowlanych, wskazał że Inwestorzy nie mogą zajmować innych części nieruchomości;
5. zobowiązał wnioskodawców do zapewnienia bezpieczeństwa prowadzenia robót a po ich zakończeniu do przywrócenia nieruchomości Skarżącej do stanu poprzedniego i naprawienia ewentualnych szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości;
6. wskazał, że zezwolenie na zajęcie nieruchomości wydaje się na okres 4 tygodni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Inwestorzy w dniu [...] września 2019 r. otrzymali decyzję o pozwoleniu na budowę dla inwestycji pn: "Nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w P.". Przy czym, jak wskazał, dla wykonania robót budowlanych objętych przedmiotowym pozwoleniem na budowę (ustawienia rusztowania, prowadzenia robót budowlanych) niezbędnym jest zajęcie części nieruchomości Skarżącej, która jak ustalił organ, odmówiła wejścia na jej nieruchomość, co potwierdziła również w toku niniejszego postępowania. Wobec tego Starosta uznał, że w okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako "P.b.") i orzekł jak w sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła:
- naruszenie art. 47 ust. 2 P.b. w zw. z art. 37 ust. 1 P.b. poprzez udzielenie zezwolenia na wejście przez Inwestorów na grunt Skarżącej dla celu wykonania robót budowlanych, co do których decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła;
- naruszenie art. 47 ust. 2 P.b. poprzez udzielenie zezwolenia wejścia na grunt Skarżącej podczas gdy dla wykonania wskazanych we wniosku Inwestorów prac budowlanych nie jest niezbędne wejście na grunt Skarżącej, a tym bardziej montaż urządzeń i wchodzenie na dach Skarżącej;
- naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zbadania przez organ okoliczności dotyczących rozpoczęcia prac budowlanych po upływie 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, jak również przerwania budowy na okres ponad 3 lat, co miało wpływ na treść orzeczenia albowiem od ustalenia tych okoliczności uzależniona jest konstatacja co do wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę;
- naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. skutkujące wadliwym ustaleniem niezbędności wejścia Inwestorów na grunt Skarżącej podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dostarcza jednoznacznej wiedzy o konieczności wejścia na grunt sąsiedni i umieszczenia na nim rusztowania przy jednoczesnym zaniechaniu zasięgnięcia przez organ opinii biegłego specjalisty w sprawie celem ustalenia czy dla opisanych przez Inwestorów prac konieczne jest ustawienie rusztowania na gruncie Skarżącej czy też możliwe są inne rozwiązania technologiczne, które nie będą stanowiły ingerencji w prawo własności Skarżącej;
- naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego określenia w pkt 4 i 5 decyzji strony zobowiązania, wskazanie jako strony wnioskodawcy, w sytuacji gdy w sprawie występuje dwóch wnioskodawców;
- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść poprzez uznanie przez organ a priori, bez przeprowadzania postępowania dowodowego, że do wykonania prac przez wnioskodawców niezbędne jest zajęcie nieruchomości Skarżącej i rozstawienie rusztowania oraz prowadzenie prac w sytuacji, gdy obecne możliwości technologiczne pozwalają na wykonanie tych prac bez zajęcia nieruchomości, a przede wszystkim pokrycia dachowego Skarżącej;
- naruszenie art. 47 ust. 2 P.b. poprzez uznanie, że w sprawie zostały łącznie spełnione obie przesłanki zezwalające na zajęcie nieruchomości Skarżącej, w sytuacji gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu na kanwie sprawy prowadzi do wniosku, że przesłanki te nie zostały spełnione, a w szczególności zaniechanie przez organ zbadania czy przed wystąpieniem o wydanie decyzji Inwestorzy podjęli faktyczne działania zmierzające do uzyskania zgody Skarżącej; niewykazanie że w sprawie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający wydanie zgody na wejście na nieruchomość; nieokreślenie granicy niezbędnej potrzeby;
- naruszenie art. 47 ust. 1 P.b. poprzez niezastosowanie skutkujące przedwczesnym wydaniem decyzji w sytuacji gdy przed wydaniem decyzji Inwestor nie wypełnił obowiązków wynikających z ww. przepisu, ponieważ nie udowodnił, że poczynił starania o uzyskanie zgody i uzgodnień ze Skarżącą;
- naruszenie art. 47 ust. 2 P.b. poprzez niewłaściwą wykładnię "granic niezbędnej potrzeby" i zaniechanie określenia w decyzji, że o ile wejście na nieruchomość Skarżącej mogłoby okazać się niezbędne to w decyzji należało wyłączyć wszelkie wchodzenie czy korzystanie z pokrycia dachowego Skarżącej na potrzeby wykonywanych prac, gdyż jak wskazała Inwestorzy już spowodowali wystąpienie po jej stronie szkód w pokryciu dachowym, które spowodowało jego nieszczelność i przeciekanie wód opadowych do wnętrza jej budynku, czego organ nie wziął pod uwagę;
- naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia w decyzji na czym polega spełnienie przesłanki niezbędności oraz wskazania jakim dowodom i faktom nadał walor wiarygodności, a jakim odmówił;
- naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia Skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji i tym samym ograniczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu;
- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że wejście i korzystanie czasowe z nieruchomości Skarżącej jest niezbędne do wykonania prac w sytuacji, gdy Inwestor ma dostęp z trzech storn budynku i może wykonać swoje prace bez konieczności korzystania z nieruchomości Skarżącej, a sytuacji gdy art. 47 ust. 2 P.b. odnosi się wyłącznie do wyjątkowych przypadków i nie stanowi normy mającej na celu ułatwienie czy przyspieszenie technologiczne wykonania prac przez inwestora, a jedynie dotyczy przypadku obiektywnego braku innej możliwości wykonania prac.
W treści uzasadnienia Skarżąca wskazała w szczególności, że w decyzji opisano wejście od strony zachodniej podczas gdy w rzeczywistości Inwestorzy i Skarżąca graniczą od strony zachodniej, tzw. wspólną ścianą. Podkreśliła również, że decyzja w jej ocenie ma charakter niewykonalny, ponieważ w części dyspozytywnej nie wskazano z imienia i nazwiska Inwestorów. Zwróciła tez uwagę na zagrożenie bezpieczeństwa budynku mogące powstać na skutek podjęcia prac budowlanych z uwagi na nadmierne obciążenie wytrzymałości posadowionej ściany szczytowej oraz fundamentów budynku.
Po rozpoznaniu ww. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się pismo Inwestorów adresowane do Skarżącej, w którym zwracają się o zgodę na wejście ekipy budowlanej na teren jej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych oraz pismo skierowane przez Skarżącą do Inwestorów, zawierające podpisane przez nią oświadczenie, że nie wyraża zgody na powyższe. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że nie może być mowy o braku podjęcia próby uzyskania zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości przez Inwestorów. Podkreślił ponadto, że z akt sprawy wynika, iż roboty budowlane wymagają wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Nie ma bowiem możliwości ocieplenia ściany budynku Inwestorów z terenu ich nieruchomości, ponieważ znajduje się ona na granicy działki. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Wojewoda wskazał, że Starosta pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. zawiadomił strony, w tym Skarżącą, o wszczęciu postępowania oraz możliwości czynnego udziału, co potwierdza podpisane przez nią zwrotne potwierdzenie odbioru z dnia [...] kwietnia 2023 r. Ponadto odnosząc się do zarzutu niewyznaczenia granic niezbędnej potrzeby organ odwoławczy wskazał, że Starosta określił obszar nieruchomości Skarżącej objęty zezwoleniem, który wyznaczył w granicach niezbędnej potrzeby. Zasadnie zdaniem Wojewody zezwolił również na wejście na dach budynku Skarżącej, ponieważ ocieplenie ściany Inwestorów nie byłoby możliwe do zrealizowania przy wyłączeniu tej części nieruchomości. Podsumowując, zakres i warunki robót określone w decyzji Starosty, Wojewoda uznał za niewykraczające ponad uzasadnioną potrzebę i uwzględniające wielkość i rodzaj planowanych robót. Odnosząc się zaś do zarzutu wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, wyjaśnił, że wygaśnięcie pozwolenia na budowę musi nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Przy czym, Starosta rozpatrując wniosek w niniejszej sprawie i nie wychodząc poza ramy tego wniosku, wskazał w uzasadnieniu decyzji, że Inwestorzy uzyskali decyzję o pozwoleniu na budowę uwzględniającą roboty budowlane objęte wnioskiem.
Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, formułując zarzuty naruszenia:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 2 P.b. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas gdy nie została spełniona przesłanka niezbędności wejścia na grunt, a decyzja o pozwoleniu na budowę w ramach której miałoby dość do wykonania prac budowlanych wygasła;
- art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez: zaniechanie wyczerpującego zebrania i zbadania materiału dowodowego, niepodjęciu działań zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, niewyjaśnienie czy prace budowlane wskazane w pozwoleniu na budowę zostały rozpoczęte po upływie 3 lat od daty kiedy decyzja stała się ostateczna, jak również czy przerwa w pracach trwała ponad 3 lata skutkujące zaniechaniem ustalenia czy decyzja o pozwoleniu na budowę wygasła; niewyjaśnienie istotnych okoliczności dotyczących możliwości wykonania przez Inwestorów oraz bez konieczności wejścia na grunt Skarżącej, w tym w szczególności zaniechanie przeprowadzenia opinii biegłego, oględzin nieruchomości;
- art. 107 § 1 pkt 3 i pkt 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez oznaczenie jako adresata wnioskodawcy w sytuacji gdy w sprawie wnioskodawcami pozostawali Inwestorzy i nieodniesienie się do tego zarzutu przez organ odwoławczy.
Jednocześnie Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonej dokumentacji fotograficznej i przedstawiła obszerną argumentację na poparcie postawionych zarzutów.
W piśmie z dnia [...] lutego 2024 r. Inwestorzy wnieśli o oddalenie skargi, wskazując na bezzasadność zarzutów Skarżącej i podnosząc m.in. że brak jest jakiegokolwiek niebezpieczeństwa wyrządzenia Skarżącej szkody materialnej przez podwyższenie dachu, które to prace, jak wskazali, zostały już wykonane oraz że planowane prace mają na celu zapobieżenie powstawaniu szkód w nieruchomości Inwestorów, ale i Skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości technicznych wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy zdalnej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2024r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Następnie wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, aby zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym, Sąd stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 47 ust. 2 P.b. Artykuł ten w ust. 1 stanowi, że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Stosownie zaś do powołanego w podstawie prawnej wydanych w sprawie decyzji, ust. 2 tego przepisu, w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Ponadto jak wskazano w ust. 3 inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
W orzecznictwie wskazuje się, że zacytowany powyżej art. 47 P.b. normuje sytuację, w której wykonywanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych bezwzględnie wymaga wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, co niewątpliwie wiąże się z pewnymi ograniczeniami w korzystaniu z praw podmiotu dysponującego uprawnieniami do tej nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 1109/17 – dostępny na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Ingerencja w prawo własności sąsiada dotyczy tylko robót budowlanych wykonywanych legalnie, czyli np. zgodnych z dokonanym zgłoszeniem czy udzielonym pozwoleniem na budowę. Celem wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej i do budynku może być wykonanie prac przygotowawczych oraz robót budowlanych, przy czym, pod pojęciem robót budowlanych można rozumieć nie tylko roboty określone w pozwoleniu na budowę lub w zgłoszeniu (patrz: Zdzisław Kostka "Prawo budowlane. Komentarz", [od red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 3).
Organ administracji rozpatrując wniosek na podstawie art. 47 ust. 2 P.b. obowiązany jest ustalić spełnienie przesłanek dopuszczalności rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, przy czym ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub przymusowy w drodze decyzji. Ten tryb rozstrzygnięcia o prawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości jest dopuszczalny jednak wyłącznie po wcześniejszym podjęciu przez inwestora prób uzgodnienia z sąsiadem warunków wejścia na teren jego nieruchomości i w sytuacji braku powodzenia takich działań (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1976/19 – dostępny jw.).
Przesłankami tymi są również potrzeba wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych, a udzielenie zgody wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej uzależnia się od niezbędności wejścia na teren tej nieruchomości (nie ma możliwości w inny sposób wykonania prac).
Oceniając zatem zasadność wniosku organ bada: po pierwsze, czy inwestor podjął starania uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości i czy starania te okazały się bezskuteczne, po drugie, czy wejście na teren sąsiedniej nieruchomości jest niezbędne do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Dopiero łączne spełnienie obu warunków umożliwia organowi wydanie pozytywnej decyzji w sprawie. Jeżeli jeden z warunków nie zostanie spełniony, organ powinien wydać decyzję odmowną. W przypadku zaś pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestor otrzymuje decyzję, która zawiera w szczególności zakres (granice niezbędnej potrzeby) oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie decyzję zezwalającą na wejście na sąsiednią nieruchomość, należącą do Skarżącej wydano w związku z wnioskiem Inwestorów, którzy uzasadnili go koniecznością wykonania prac w celu zabezpieczenia budynku (ocieplenia ściany szczytowej i wykonania obróbki zabezpieczającej dach sąsiadujący z inwestycją) w ramach robót budowlanych określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] wydaną przez Starostę I. dnia [...] września 2019 r. Legalność wydanych przez organy rozstrzygnięć zakwestionowała jednak Skarżąca, podnosząc w szczególności, że w sprawie nie została spełniona przesłanka niezbędności wejścia na jej grunt oraz że decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której wykonywane mają być roboty budowlane wygasła. Zarzuciła organom również naruszenie przepisów postępowania. W związku z tym rolą Sądu było zweryfikowanie czy orzekające organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie i na podstawie dokonanych przez siebie ustaleń czy prawidłowo przyjęły, że w rozpatrywanym stanie faktycznym ziściły się przesłanki umożliwiające wydanie decyzji o zezwoleniu wejścia na nieruchomość Skarżącej.
Analiza akt administracyjnych doprowadziła Sąd do wniosku, że – zgodnie z tym co orzekły organy obu instancji – w sprawie wystąpiły przesłanki materialnoprawne do zastosowania regulacji z art. 47 ust. 2 P.b. Stanowisko to w ocenie Sądu uzasadnione jest ustaleniami poczynionymi przez organy w toku postępowania przeprowadzonego w sposób odpowiadający przepisom prawa oraz wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Po pierwsze wskazać należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dotyczący zakresu przedmiotowych robót i niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej, i dokonane w tym względzie ustalenia organów, uzasadniają zdaniem Sądu ocenę organów, że wykonanie tych prac wymaga wejścia Inwestorów na teren nieruchomości Skarżącej, a to wobec zlokalizowania budynku na granicy nieruchomości. Sąd w pełni podziela bowiem utrwalony już w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że warunek niezbędności wejścia na tereny sąsiednie występuje, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej, lub w takiej odległości od niej, że teren dostępny na działce inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie (zob. np. wyrok NSA z 4 marca 2015 r., II OSK 1870/13 – dostępny jw.). W związku z powyższym, Sąd - uznając za prawidłowe stanowisko organów o niezbędności wejścia na grunt Skarżącej z uwagi na to, że budynek, którego dotyczą roboty budowlane posadowiony jest na granicy z nieruchomością Skarżącej - za niezasadne uznał tym samym przeciwne stanowisko Skarżącej, która dodatkowo zarzuciła organom uchybienia związane z nieprzeprowadzeniem w sprawie oględzin nieruchomości oraz niepowołaniem biegłego, celem wykazania niezbędności wejścia na grunt. W sprawie nie było jednak potrzeby aby organy przeprowadzały jakiekolwiek dodatkowe czynności dowodowe w zakresie niezbędności wejścia na grunt nieruchomości sąsiedniej, skoro już z samych akt sprawy wynikało, że w zaistniałym stanie faktycznym przesłanka ta jest spełniona. W związku z tym zarówno zarzut naruszenia art. 47 ust. 2 P.b. jak i naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a, nie zasługują na uwzględnienie.
Idąc dalej, wskazać należy, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, na które wskazała w odwołaniu - Inwestorzy podjęli próbę uzyskania zgody Skarżącej na wejście na teren jej posesji, lecz strony nie doszły do porozumienia. Świadczą o tym znajdujące się w aktach administracyjnych pisma: z dnia [...] kwietnia 2023 r. - z prośbą Inwestorów o uzyskanie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości oraz z dnia [...] kwietnia 2023 r. - w którym to Skarżąca odmówiła wejścia ekipy budowlanej na jej działkę. Nieuzgodnienie warunków wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości przez strony jest zaś równoznaczne ze spełnieniem drugiej z przesłanek umożliwiających zastosowanie trybu z art. 47 ust. 2 P.b.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że w sprawie – wobec ziszczenia się przesłanek umożliwiających zastosowanie art. 47 ust. 2 P.b. – należało wydać decyzję o zezwoleniu na wejście na nieruchomość Skarżącej. Ustalony stan faktyczny sprawy przesądził bowiem o potrzebie wydania decyzji, zastępującej zgodę sąsiada na wejście na teren należącej do niego nieruchomości. Ponadto wskazać należy, że wydana przez Starostę, a następnie utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzja określa w wystarczający sposób korzystanie z sąsiedniej nieruchomości wskazując konkretny obszar nieruchomości Skarżącej objęty zezwoleniem, który oznaczony jest w załączniku do decyzji oraz zobowiązując Inwestorów do korzystania z zajętej nieruchomości wyłącznie w części określonej na załączniku do decyzji i w zakresie niezbędnym do umieszczenia rusztowania i wykonania robót budowlanych.
Za niezasadny Sąd uznał ponadto zarzut skargi dotyczący wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę określającej roboty budowlane, których realizacja spowodowała konieczność wydania decyzji o wejściu na nieruchomość Skarżącej. Wskazać należy w tym miejscu, że badając niezbędność wejścia na nieruchomość sąsiednią, o której mowa w art. 47 ust. 1 P.b., organ nie jest uprawniony do kwestionowania ani rodzaju planowanych robót budowlanych, ani potrzeby ich przeprowadzenia, ani też legalności decyzji je określających. Oznacza to, że wszelkie zarzuty podniesione pod adresem decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą zostać w ramach niniejszej sprawy ocenione. Na gruncie niniejszej sprawy istotne jest jedynie, że Inwestorzy legitymują się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, co nie budziło wątpliwości organów. Jak zasadnie zresztą w toku postępowania wyjaśniono Skarżącej - wygaśnięcie decyzji musi być stwierdzone w drodze decyzji o wygaśnięciu, a w niniejszej sprawie decyzji takiej nie wydano. Wobec tego argumentację Skarżącej w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnioną i gołosłowną.
Sąd nie dopatrzył się także istotnego naruszenia w zakresie oznaczenia w decyzji Starosty jej adresatów i uznał, że posłużenie się w pkt 4 i 5 sentencji decyzji zezwalającej na wejście na nieruchomość sąsiednią określeniem "Wnioskodawca" w liczbie pojedynczej, podczas gdy faktycznie wnioskodawcami w sprawie są dwie osoby – K. J. i S. J., pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu dla skutków prawnych ukształtowanych przez tę decyzję. Z jej treści wynika bowiem jednoznacznie, że została ona wydana na wniosek K. i S. J. i to ich oboje dotyczą uprawnienia oraz obowiązki objęte decyzją.
Skutku nie mogła odnieść również obszerna argumentacja Skarżącej dotycząca niebezpieczeństwa wykonania planowanych prac budowlanych z uwagi na zagrożenie katastrofą budowlaną oraz powodowania szkód w jej nieruchomości. W tym miejscu należy bowiem wyjaśnić, że w świetle obowiązujących przepisów, zły stan techniczny budynku Skarżącej, na który się powołuje, nie może być przesłanką, powodującą brak możliwości wydania decyzji o zezwoleniu na nieruchomość sąsiednią. W odpowiedzi na obawy Skarżącej wyjaśnić należy, że powyższe nie oznacza jednak, że roboty budowlane wykonywane przez Inwestorów mogą być wykonywane bez uwzględnienia aktualnego stanu budynku oraz dachu Skarżącej i zachowania wymaganej ostrożności. Podkreślić należy bowiem w tym miejscu, że do kwestii tej odnosi się pkt 5 sentencji decyzji, w którym zobowiązano Inwestorów do zapewnienia bezpieczeństwa prowadzonych robót. Natomiast w razie spowodowania jakichkolwiek szkód odnieść należy się do art. 47 ust. 3 P.b., gdzie wskazano, że inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w art. 47 ust. ust. 1. P.b., jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Wszelkie obawy Skarżącej wyrażone w powyższym zakresie zostały zatem zabezpieczone przez ustawodawcę w przepisach, jak i w samej decyzji o zezwoleniu na wejście na nieruchomość przez organy.
Wskazać należy w tym miejscu, że z tożsamych powodów - tj. braku zasadności argumentów dotyczących przede wszystkim uszkodzeń budynku Skarżącej w kontekście legalności decyzji o wydaniu zezwolenia na wejście na nieruchomość – oraz z uwagi na brak istotnych wątpliwości w sprawie, Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. a contrario.
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że wskazane w skardze naruszenia prawa procesowego i materialnego nie zasługują na uwzględnienie.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.