II SA/OL 503/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku okresowego z powodu braku współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej i zatajenia prowadzenia niezarejestrowanej działalności gospodarczej.
Skarżący domagał się przyznania zasiłku okresowego, jednak organy pomocy społecznej odmówiły, uznając, że skarżący posiada dochody z niezarejestrowanej działalności gospodarczej i nie współpracuje z pracownikami socjalnymi. Skarżący twierdził, że zawiesił działalność z powodu ataku hakerskiego i problemów prawnych. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i odmówiły przyznania świadczenia, podkreślając obowiązek współdziałania i ujawniania pełnej sytuacji dochodowej.
Sprawa dotyczyła skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku okresowego. Organy uznały, że skarżący prowadzi niezarejestrowaną działalność gospodarczą polegającą na organizacji imprez i świadczeniu usług muzycznych, co stanowi źródło dochodu, a także nie współpracuje z pracownikami socjalnymi. Skarżący argumentował, że zawiesił działalność z powodu ataku hakerskiego i problemów prawnych, a publikowane w internecie materiały służą jedynie reklamie i poprawie wizerunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wymaga od wnioskodawcy aktywnego współdziałania oraz ujawnienia pełnej sytuacji dochodowej. Uznano, że skarżący zataił rzeczywiste dochody z niezarejestrowanej działalności, co uzasadniało odmowę przyznania zasiłku okresowego zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak współpracy i zatajenie dochodów stanowią podstawę do odmowy przyznania zasiłku okresowego.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej nakłada na wnioskodawców obowiązek współdziałania z organami oraz ujawniania pełnej sytuacji dochodowej. Zatajenie dochodów z niezarejestrowanej działalności gospodarczej jest podstawą do odmowy przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 2 § ust.1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust.1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 3 § ust.3-4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § ust.3-4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11 § ust.2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust.1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust.2 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust.3 pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust.4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 38 § ust.4a i ust.5
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § par.1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak współpracy skarżącego z organami pomocy społecznej. Zatajenie przez skarżącego rzeczywistych dochodów z niezarejestrowanej działalności gospodarczej. Posiadanie przez skarżącego kwalifikacji i możliwości do samodzielnej poprawy sytuacji życiowej.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia skarżącego o braku dochodów i zawieszeniu działalności gospodarczej z powodu ataku hakerskiego i problemów prawnych. Argumentacja skarżącego o niesłusznym skazaniu za przestępstwa pedofilskie i jego wpływie na wizerunek firmy.
Godne uwagi sformułowania
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Konstrukcja dochodu przyjęta w art. 8 u.p.s. nakazuje badać wszystkie rzeczywiste wpływy finansowe osoby wnioskującej o pomoc.
Skład orzekający
Piotr Chybicki
przewodniczący
Alicja Jaszczak-Sikora
sprawozdawca
Marzenna Glabas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących obowiązku współdziałania, definicji dochodu oraz podstaw odmowy przyznania zasiłku okresowego w przypadku zatajenia dochodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne informowanie organów pomocy społecznej o swojej sytuacji dochodowej i aktywne współdziałanie, nawet w trudnych okolicznościach życiowych.
“Czy można ukryć dochody przed pomocą społeczną? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ol 503/22 - Wyrok WSA w Olsztynie Data orzeczenia 2022-11-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie Sędziowie Alicja Jaszczak-Sikora /sprawozdawca/ Marzenna Glabas Piotr Chybicki /przewodniczący/ Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 534/23 - Wyrok NSA z 2024-03-13 I OZ 473/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-19 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 137 art.1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art.119 pkt 2, art.133 par.1, art.134 par.1, art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 2268 art.2 ust.1, art.3 ust.1 i ust.3-4, art.4, art.8 ust.1 pkt 1 i ust.3-4, art.11 ust.2, art.38 ust.1 pkt 1, ust.2 pkt 1, ust.3 pkt 1, ust.4, ust.4a i ust.5 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 4 listopada 2021 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Elbląga (dalej jako: organ I instancji) przez Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Socjalnych Elbląskiego Centrum Usług Społecznych, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.) oraz art. 38 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1, art. 4 i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 2268, dalej jako: u.p.s.)., odmówiono W. Z. (dalej jako: wnioskodawca, strona lub skarżący) przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji podał, że przedmiotowy wniosek strona złożyła 5 października 2021 r. Jak wynika ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 21 października 2021 r., wnioskodawca mieszka sam i samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych dochodów. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że do 31 grudnia 2019 r. wnioskodawca miał zarejestrowaną działalność gospodarczą związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych – (...), którą zawiesił 1 stycznia 2020 r. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że wnioskodawca prowadzi niezarejestrowaną działalność gospodarczą, osiągając z tego tytułu ciągły i stały dochód. Wskazano, że strona regularnie relacjonuje swoją działalność w Internecie, zamieszczając krótkie filmy z prowadzonych przez siebie imprez oraz dodając bieżące zlecenia w formie podglądu zdjęć oraz plików video, jednocześnie reklamując swoją działalność, którą firmuje własnym nazwiskiem widniejącym na szyldach firmy (...) widocznych na zdjęciach i nagraniach. Na szyldach tych widnieje również numer telefonu, pod którym można kontaktować się w sprawie organizacji imprez. Jest to ten sam numer telefonu, który strona podała do kontaktu pracownikowi organu I instancji. Z zamieszczonych nagrań wynika, że strona prowadzi imprezy okolicznościowe w sposób nieprzerwany i ciągły od wielu lat. Natomiast 30 września 2021 r. wnioskodawca w siedzibie organu I instancji ponownie oświadczył, że nie pracuje zawodowo a działalność gospodarczą pozostaje w dalszym ciągu zawieszona, zaś filmy i zdjęcia są wyłącznie reklamą jego działalności. W świetle powyższych okoliczności organ I instancji uznał, że wnioskodawca posiada uprawnienia, zasoby i możliwości, które pozwalają mu na poprawę swojej sytuacji życiowej. Wskazano, że jako osoba, która rzekomo nie dysponuje własnymi środkami finansowymi angażuje się w "bezpłatne" organizowanie imprez oraz różnych przedsięwzięć kulturalnych i rozrywkowych, wykorzystując do tego swój sprzęt muzyczny, paliwo do samochodu, którym ten sprzęt przewozi, jak również czas, który powinien wykorzystać na poszukiwania stałego źródła zarobkowania i polepszenia swojej sytuacji życiowej. W ocenie organu I instancji, wnioskodawca posiada odpowiednie kwalifikacje i możliwości, by we własnym zakresie poprawić swoją sytuację socjalno-bytową. Jednocześnie organ I instancji odmówił wiarygodności twierdzeniom strony, że wskazane wyżej usługi świadczy nieodpłatnie. W ocenie organu I instancji działania strony są celowe i świadczą o braku współpracy z pracownikiem socjalnym. Wskazano, że wnioskodawca przejawia roszczeniową postawę względem pomocy społecznej, oczekując wypłaty środków, które tak naprawdę powinny być kierowane na udzielenie pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, które z obiektywnych względów jak choroba, zdarzenie losowe, nie są w stanie przezwyciężyć trudności. W ocenie organu I instancji, udzielenie wnioskodawcy pomocy finansowej we wskazanych wyżej okolicznościach nie mieści się w zakresie celów pomocy społecznej. Analizując dokumenty w sprawie, organ I instancji stwierdził, że wnioskodawca świadomie uniemożliwia pracownikowi socjalnemu weryfikację swojej rzeczywistej sytuacji dochodowej, co wskazuje na brak współpracy ze strony wnioskodawcy. Wnioskodawca złożył odwołanie od powyższej decyzji, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. Podniósł, że pomoc społeczna w formie zasiłku okresowego jest mu niezbędna ze względu na jego sytuację życiową i finansową. Decyzją z 2 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: Kolegium lub organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przytoczył obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Podkreślono, że pomoc społeczna ma charakter wspomagający osobę zainteresowaną w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej, a jej celem jest ułatwienie i umożliwienie danej osobie powrotu do prawidłowego funkcjonowania w społeczeństwie. Niemniej w postępowaniu wymagana jest współpraca osoby wnioskującej z organem pomocowym w przezwyciężeniu jej trudnej sytuacji życiowej oraz podejmowanie własnych inicjatyw przez wnioskodawcę w celu poprawy swojej sytuacji. W ocenie Kolegium, stan faktyczny przedmiotowej sprawy wskazuje, że takiego współdziałania ze strony wnioskodawcy zabrakło. Podniesiono, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów, że nie może w ogóle podejmować zatrudnienia. Wskazano, że wymieniony ma wykształcenie muzyczne a zatem posiada kwalifikacje i możliwości, by we własnym zakresie poprawić swoją sytuację socjalno-bytową, zwłaszcza, że w okresie od 26 maja 2017 r. do 31 grudnia 2019 r. prowadził działalność gospodarczą, związaną z wystawianiem przedstawień artystycznych, fotografią, produkcją filmów, nagrań video i programów telewizyjnych, co wynika z wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej jako: CEIDG) z 2 czerwca 2022 r. Ponadto, w ocenie organu odwoławczego, trudno uznać za wiarygodne wyjaśnienia strony, że zamieszczone w Internecie filmy i zdjęcia są wyłącznie reklamą jego działalności. Jak słusznie zauważył organ I instancji w sytuacji, kiedy strona nie posiada żadnego dochodu, to co najmniej niezrozumiałym jest angażowanie się przez nią w organizowanie imprez, przedsięwzięć kulturalnych i rozrywkowych z wykorzystaniem do tych celów własnego sprzętu muzycznego, paliwa do samochodu, którym ten sprzęt przewozi. W ocenie Kolegium, powyższe okoliczności uprawniały organ I instancji do powstrzymania się od udzielenia wnioskowanej pomocy, ponieważ jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym bierna bądź roszczeniowa postawa podmiotów objętych pomocą społeczną może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia. Strona na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się jej uchylenia i przyznania wnioskowanego zasiłku okresowego. Skarżący wyjaśnił, że prowadzoną działalność gospodarczą zawiesił z powodu ataku hakerskiego na jego konta społecznościowe w Internecie, zaznaczając, że w tej sprawie prowadzone jest postępowanie prokuratorskie. Ponadto skarżący pozostaje w konflikcie z sąsiadami, którzy złożyli na niego złośliwy donos, na skutek którego prowadzone jest postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w Elblągu. Podał także, że w związku ze skazaniem za przestępstwa pedofilskie, w jego ocenie niesłusznym, w rejestrze CEIDG widnieje wpis zakazujący mu pracy z osobami poniżej 15 roku życia, co psuje wizerunek jego firmy, naraża na brak zaufania i zniesławia, bowiem żadnego przestępstwa na szkodę nieletnich nie popełnił. Wpis ten uniemożliwia mu podjęcie skuteczne pracy. Dodał, że podjął działania w celu wznowienia postępowania karnego we wskazanej wyżej sprawie. Ponadto wyjaśnił, że zamieszczanie filmów na kanałach społecznościowych w Internecie ma służyć poprawie jego wizerunku i zareklamowaniu się, aby podjąć zawieszoną działalność gospodarczą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją zawartą w zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że okoliczność ataku hakerskiego na prowadzone przez skarżącego konta społecznościowe w Internecie nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, bowiem postawa skarżącego wskazuje na brak współdziałania z organami pomocy społecznej. Zasadne jest zatem przyjęcie, że skarżący umieszcza te filmy celem reklamy prowadzonej działalności. Pismem procesowym z 13 lipca 2022 r. skarżący podtrzymał swoje zarzuty przedstawione w skardze wraz z zawartą w niej argumentacją. Wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej, uzyskując dochody bez zarejestrowania. Podejmowane przez niego działania mają na celu odzyskanie filmów utraconych w wyniku ataku hakerskiego na jego konta społecznościowe w Internecie i oczyszczenie z zarzutów pedofilskich, aby ponownie prowadzić dotychczasową działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez Kolegium w odpowiedzi na skargę, której odpis został doręczony skarżącemu 13 lipca 2022 r. (k.45 akt sądowych). W zakreślonym terminie strona wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku okresowego wobec braku współdziałania z organami pomocy społecznej. Wyjaśnić należy, że zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej, w tym przyznawania zasiłków okresowych, określają przepisy u.p.s. Jak wskazuje się w art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 u.p.s.), zaś rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Stosownie do treści art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy ustala się – w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s.). Przy czym, kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 u.p.s.). Natomiast w przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę objętą kontraktem socjalnym pobierającą zasiłek okresowy, może być on wypłacany nadal niezależnie od dochodu, do dnia wynikającego z decyzji przyznającej zasiłek okresowy, nie dłużej jednak niż do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba została zatrudniona (art. 38 ust. 4a u.p.s.). Zasiłek okresowy jest wypłacany niezależnie od dochodu w sytuacji określonej w ust. 4a nie częściej niż raz na 2 lata (art. 38 ust. 4b u.p.s.). W myśl art. 38 ust. 5 u.p.s. okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Zatem, o ile samo przyznanie świadczenia w postaci zasiłku okresowego ma charakter związany, jeżeli tylko wnioskodawca spełnia przesłanki określone w art. 38 ust. 1 u.p.s., to już samo rozstrzygnięcie o okresie na jaki jest przyznawany oraz o jego wysokości (w granicach wyznaczonych przepisami) cechuje uznaniowość organu, który w tym zakresie powinien kierować się ogólnymi zasadami przyznawania pomocy społecznej wyrażonymi m.in. w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., tzn. rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przysługująca organom administracji co do wysokości zasiłku i okresu jego przyznania uznaniowość oznacza, że o ile nie są one zobowiązane do przyznawania zasiłku okresowego w maksymalnej dopuszczonej prawem wysokości, to nie są również uprawnione do rozstrzygania dowolnie, bez odniesienia do wskazanych wyżej kryteriów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 128/22; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1646/20, dostępne w CBOSA). W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Przy czym, zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Powołany przepis ma charakter ogólny i odnosi się do wszystkich przychodów, czyli ogółu wpływów z jakiegokolwiek tytułu, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Zaznaczyć przy tym należy, że przychód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s., nie jest przychodem w znaczeniu podatkowym, jaki po odliczeniu kosztów jego uzyskania, stanowi dochód do opodatkowania. W art. 8 ust. 3 u.p.s. ustawodawca wprowadził bowiem własną definicję legalną dochodu, co oznacza, że nie jest dopuszczalne choćby posiłkowe posługiwanie się tym pojęciem stosowanym na gruncie innych ustaw, a zwłaszcza należących do innych gałęzi prawa i służących realizacji celów tych gałęzi prawa, w dodatku z pominięciem celów i istoty świadczeń z pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 196/21, LEX nr 3188343). Tym samym, do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej należy zaliczyć wszystkie dochody poza tymi, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 u.p.s. Biorąc pod uwagę powołane wyżej regulacje prawne oraz ustalony stan faktyczny sprawy stwierdzić należy, że organy zasadnie uznały, że skarżący nie kwalifikował się do przyznania mu wnioskowanej pomocy w formie zasiłku okresowego. Skarżący, poza gołosłownymi twierdzeniami, że nie prowadzi działalności gospodarczej, w żaden sposób nie podważył ustaleń organu pomocy społecznej dokonanych w tym zakresie. Podkreślić należy, że osoba wnioskująca o świadczenie z pomocy społecznej zobowiązana jest przede wszystkim wykorzystywać własne środki, możliwości i uprawnienia do przezwyciężania sytuacji, w której się znalazła. Pomoc społeczna ma za zadanie jedynie wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do poprawy trudnej sytuacji, a nie je wyręczać. Jednocześnie w myśl art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a zatem udzielenia wszelkich informacji, które są niezbędne dla prawidłowej oceny jego sytuacji i rozpoznania wniosku. Odmowa przyznania zasiłku okresowego jest zatem uzasadniona, gdy w okolicznościach danej sprawy organ ustali brak wystąpienia przesłanek pozytywnych oraz wystąpienie przesłanki negatywnej z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 4, art. 4 i art. 11 ust. 2 u.p.s. Pomoc państwa ma bowiem charakter subsydiarny i pozwala na interwencję organów państwa tylko w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina rzeczywiście nie mają możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. W rozpoznawanej sprawie skarżący, wnioskując o przedmiotowe świadczenie nie ujawnił w sposób pełny i przejrzysty swojej sytuacji materialnej. Jak ustalono skarżący zataił, że prowadzi niezarejestrowaną działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług muzycznych, filmowaniu i wykonywaniu zdjęć, za wykonanie których pobiera określone, podane na zdjęciach, stawki. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący posiada stałe źródło dochodu, wbrew składanym do akt oświadczeniom. Zaznaczyć przy tym należy, że konstrukcja dochodu przyjęta w art. 8 u.p.s. nakazuje badać wszystkie rzeczywiste wpływy finansowe osoby wnioskującej o pomoc. Natomiast skarżący, chcąc uzyskać wnioskowane świadczenie, winien współpracować z organem, przedstawiając mu w sposób klarowny i pełny swoją sytuację finansową i majątkową. Zgodnie bowiem z art. 11 ust. 2 u.p.s. brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym może stanowić podstawę do ograniczenia wysokości lub rozmiaru świadczenia, odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Dlatego też na wnioskującym o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej spoczywa bezwzględny obowiązek współpracy z pracownikiem socjalnym, w tym informowania w pełni o swojej sytuacji zawodowej i dochodowej, co w niniejszej sprawie nie zostało zrealizowane. Tym samym, organy zasadnie odmówiły przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy. W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI