II SA/Bd 293/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą warunków zabudowy dla zmiany funkcji budynku, uznając, że zasada dobrego sąsiedztwa nie ma zastosowania do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu.
Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany funkcji budynku z biurowej na mieszkalno-usługową. Organy administracji odmówiły, powołując się na brak zgodności z otoczeniem (funkcje przemysłowo-usługowe) i naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że zasada dobrego sąsiedztwa, wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotyczy nowej zabudowy, a nie zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę spółki "D." S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku z funkcji biurowej na mieszkalno-usługową. Organy administracji uznały, że zmiana ta nie jest kontynuacją parametrów istniejącej zabudowy, gdyż sąsiednie działki mają funkcję przemysłowo-usługową, a planowana funkcja mieszkaniowa mogłaby ograniczyć rozwój działalności gospodarczej. Skarżąca spółka argumentowała, że w sąsiedztwie znajduje się budynek mieszkalny, a odmowa zmiany funkcji ogranicza jej prawa właścicielskie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd podkreślił, że zasada dobrego sąsiedztwa dotyczy nowej zabudowy, a nie zmiany sposobu użytkowania obiektu już istniejącego, która nie wpływa na ład przestrzenny w takim samym stopniu. W związku z tym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy powinny skupić się na pozostałych warunkach określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zasada dobrego sąsiedztwa dotyczy nowej zabudowy, a nie zmiany sposobu użytkowania obiektu już istniejącego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania obiektu istniejącego nie wpływa na ład przestrzenny w takim samym stopniu jak nowa zabudowa, a przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy odnosi się wyłącznie do planowanej nowej zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (6)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Zasada dobrego sąsiedztwa dotyczy nowej zabudowy, a nie zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
p.b. art. 3 § 6
Prawo budowlane
Definicja pojęcia 'budowa'.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) nie ma zastosowania do zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu budowlanego, a jedynie do nowej zabudowy.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów administracji o braku kontynuacji funkcji i naruszeniu ładu przestrzennego w związku z planowaną zmianą sposobu użytkowania.
Godne uwagi sformułowania
Przez nową zabudowę należy rozumieć przede wszystkim wykonanie nowego obiektu budowlanego od podstaw, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę takiego obiektu. W przypadku zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z obiektem już istniejącym, a ewentualna ingerencja w jego substancję będzie się ograniczała do zmian w jego wnętrzu. Nie może być zatem mowy o wpływie tego rodzaju zmiany na istniejący w sąsiedztwie ład przestrzenny.
Skład orzekający
Wiesław Czerwiński
przewodniczący
Elżbieta Piechowiak
członek
Grażyna Malinowska-Wasik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobrego sąsiedztwa w kontekście zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wniosków o ustalenie warunków zabudowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zmiany funkcji budynków i błędnej interpretacji przepisów przez organy administracji, co ma duże znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości.
“Czy zmiana funkcji biura na mieszkanie wymaga zgody sąsiada? Sąd wyjaśnia kluczowy przepis.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 293/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2005-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-03-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Elżbieta Piechowiak Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/ Wiesław Czerwiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 61 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "D." S.A. w S. – Zakłady Pomorskie w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2004r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2004r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz skarżącego kwotę 755 zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia [...] 2004r. Prezydent Miasta T. powołując się na przepisy art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U. nr 164, poz. 1588), po rozpatrzeniu wniosku E. S. – B., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania z funkcji biurowej na funkcję mieszkalno – usługową budynku położonego przy ul. P. (działka nr [...]) w T. należącego do "D." S.A. w S. – Z. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, negatywne rozstrzygnięcie w przedmiocie warunków zabudowy wydano w związku ze stwierdzeniem – po przeprowadzeniu w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 -5 ustawy, iż projektowana zmiana sposobu użytkowania nie jest kontynuacją parametrów, cech i wskaźników oraz funkcji dotyczących istniejącej zabudowy. Na sąsiednich działkach bowiem brak jest zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, a funkcja tych działek to przemysł i usługi. Wydając decyzję uwzględniono także wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. wymagania ładu przestrzennego ( w tym urbanistyki i architektury) oraz opinię Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w T. z dnia [...] 2004r. wykluczającą, z uwagi na istniejące uwarunkowania oraz uciążliwości wynikające z przebiegu głównych tras komunikacyjnych przez działkę nr [...], przyjęcie jako dominującej dla jej terenu funkcji mieszkaniowej. Nadto, zdaniem organu, wnioskowana zmiana sposobu użytkowania budynku mogłaby ograniczyć możliwość rozwoju form działalności gospodarczej, gdyż według " Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta T." przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenach o funkcji przemysłowo- składowej. E. S. odwołał się od powyższej decyzji podnosząc, iż w sąsiedztwie budynku, którego dotyczył jego wniosek, znajduje się obiekt zamieszkiwany przez kilkanaście rodzin, a nadto na terenie T. istnieje niedobór lokali socjalnych. Nie uwzględniając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wydało w dniu [...] 2004r. decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż podjęta przez Prezydenta Miasta T., na podstawie projektu sporządzonego przez osobę uprawnioną do projektowania w planowaniu przestrzennym, decyzja odpowiada prawu i jest wynikiem przeprowadzonej w sposób rzetelny analizy, o której mowa w § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r., która to analiza wykazała brak możliwości realizacji wymienionej inwestycji w miejscu wskazanym przez stronę. Względy zaś natury celowościowej i społecznej (zwiększenie liczby lokali socjalnych) nie upoważniają do innej interpretacji przepisów niż dokonana przez organ I instancji. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wieczysty użytkownik działki nr 29/10 i właściciel usytuowanego na niej 9 – kondygnacyjnego budynku biurowego – "D." S.A. w S. – Z., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił bezpodstawne przyjęcie w rozstrzygnięciu, iż proponowana zmiana sposobu użytkowania budynku nie spełniałaby wymogu kontynuacji funkcji, bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie na działce nr [...] znajduje się mający dostęp z tej samej drogi publicznej budynek mieszkalny należący do zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej "L.", co uszło uwadze organu rozpatrującego wniosek w przedmiocie warunków zabudowy, a pozostałe działki znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie nie są zabudowane. "D." podniósł także, iż negatywne stanowisko co do zmiany funkcji budynku na usługowo – mieszkalną ogranicza jego prawa właścicielskie uniemożliwiając zbycie tego obiektu, a tym samym naraża go na ponoszenie niezasadnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wywodząc, iż przedstawione przez stronę zarzuty były wyjaśniane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.4 ust. 2 oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.)zmiana zagospodarowania terenu, w tym polegająca na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. Z uwagi na to, że plan zagospodarowania przestrzennego miasta T. utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003r., rozpatrując wniosek E. S. o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany z biurowej na mieszkalno – usługową funkcji budynku przy ul. P. organ obligowany był dokonać oceny, czy spełnione zostały warunki wymienione w art. 61 ust. 1 powyższej ustawy niezbędne do wydania pozytywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia. Należałoby jednak rozważyć, czy w niniejszym przypadku miały zastosowanie wszystkie zawarte w powyższym artykule unormowania. Przepis pkt 1 cyt. artykułu statuuje tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Stosownie do wskazanego przepisu, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe, gdy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Natomiast w art. 61 ust. 6 ustawodawca upoważnił ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej do określenia w drodze rozporządzenia, sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego. Efektem zaś tego upoważnienia jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. ( Dz. U. 164, poz. 1588). W obydwu wymienionych przepisach oraz rozporządzeniu użyto określenia "nowa zabudowa". Przez nową zabudowę należy rozumieć przede wszystkim wykonanie nowego obiektu budowlanego od podstaw, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę takiego obiektu posiłkując się w tym zakresie definicją pojęcia budowy zawartą w art. 3 pkt 6 prawa budowlanego ( Dz. U. 2003r. nr 207, poz. 2016). W przypadku zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z obiektem już istniejącym, a ewentualna ingerencja w jego substancję będzie się ograniczała do zmian w jego wnętrzu. Nie może być zatem mowy o wpływie tego rodzaju zmiany na istniejący w sąsiedztwie ład przestrzenny. Celem zaś zasady dobrego sąsiedztwa jest zapewnienie odpowiedniego ładu przestrzennego poprzez dostosowanie zamierzenia inwestycyjnego (nowej zabudowy ) do istniejących warunków zabudowy terenu ( czyli do zabudowy dotychczasowej) poprzez zobligowanie organu do badania parametrów i funkcji zabudowy sąsiedniej w stosunku do terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Tak więc przyjąć należy, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego część ( jako dot. starej, istniejącej zabudowy) nie jest uzależnione od spełnienia określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunku "dobrego sąsiedztwa" oraz, iż warunek ten odnosi się tylko do planowanej nowej zabudowy terenu w rozumieniu wskazanego wyżej art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2003r. Nr 207, poz. 2016). Skoro u podstaw wydania niekorzystnej dla wnioskodawcy decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. P. legło nie znajdujące prawnego uzasadnienia, wynikające z niewłaściwej interpretacji przepisu prawa dokonanie oceny zamierzenia inwestycyjnego pod kątem warunku przewidzianego w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. ( Dz. U. 80, poz. 717 ze zm.), Sąd nie będąc związany granicami wniesionej skargi ( w tym zawartymi w niej zarzutami), orzekł na mocy art. 145 § 1 pkt 1 "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) jak w sentencji. O sposobie załatwienia sprawy po ponownym jej rozpatrzeniu winno zadecydować spełnienie przez wnioskodawcę warunków wyszczególnionych w art, 61 ust. 1 pkt 2-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI