II SA/Bd 280/24

II SA/Bd 280/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /przewodniczący/
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Janiszewska - Ziołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OZ 563/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-09
Skarżony organ
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2305
art. 128 ust. 2
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Inspektoratu [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. [...] w przedmiocie zwolnienia z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Batalionu [...] z dnia [...] października 2023r. nr [...], 2. zasądza od Szefa Inspektoratu [...] na rzecz M. S. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z [...] października 2023r. Dowódca Batalionu Dowodzenia Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, działając na podstawie art. 128 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 w zw. z art. 143 ust. 2 pkt 2, art. 146 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2022r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022r., poz. 2305 ze zm. – dalej powoływanej jako: "u.o.O.") orzekł o zwolnieniu M. S. z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i przeniesieniu jej do pasywnej rezerwy przed upływem czasu jej trwania z powodu zaistnienia potrzeb sił Zbrojnych. Jednocześnie ustalono tą decyzją, że zwolnienie ze służby wojskowej następuje z dniem [...] października 2023r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że: szeregowa M. S. (Skarżąca) pełni od [...] lutego 2023r. dobrowolną zasadniczą służbę wojskową na stanowisku strzelec w plutonie logistycznym – kompani szkolenia specjalistycznego DZSW – Batalionie Dowodzenia Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych; w trakcie pełnienia służby Skarżąca nieustannie od [...] lutego 2023r. pozostaje na zwolnieniach lekarskich i nie uczestniczy w szkoleniu specjalistycznym. Organ powołał też przepisy art. 143 ust. 2 pkt 2 u.o.O, podkreślając, że w czasie pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej realizuje się szkolenie specjalistyczne w wymiarze do 11 miesięcy. Z uwagi zatem na długotrwałą formę absencji Skarżąca nie uczestniczy w tym szkoleniu, a przez to nie nabywa umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych. Organ wyraził też przekonanie, że Skarżąca nie rokuje dalszego udziału w realizacji szkolenia i w tej sytuacji pozostawienie jej w służbie naraża Skarb Państwa na straty finansowe.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. S., reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, zarzuciła obrazę przepisów:
- art. 128 ust. 4 pkt 1 u.o.O. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nie uwzględnienie wszystkich posiadanych przez żołnierza kwalifikacji pozwalających na pełne wykorzystanie jego predyspozycji i możliwości pozostania w służbie oraz nie wykazanie jakie to faktyczne potrzeby Sił zbrojnych uzasadniają zwolnienie ze służby wojskowej,
- § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej poprzez nieuprawnione uznanie, jakoby z dniem 18 października 2023r. zaistniała jakakolwiek okoliczność mogąca stanowić podstawę zwolnienia Skarżącej z tym dniem z dobrowolnej służby wojskowej
- art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji pominięcie istotnych dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść Skarżącej (w tym możliwości powrotu do służby),
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającą na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego,
- art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania,
- art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i nie wykazanie okoliczności jego zastosowania.
Skarżąca wniosła o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, a także o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania.
W wyniku rozpoznania odwołania Szef Inspektoraty Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją [...] z [...] stycznia 2024r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że przeprowadzone postępowanie odwoławcze nie wykazało uchybień zarówno w zakresie przeprowadzonej procedury, jak i formy, treści i podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Organ dodatkowo wskazał na ustalenie, że Skarżąca [...] lutego 2023r. uległa wypadkowi podczas wykonywania obowiązków służbowych i w związku z tym wypadkiem od [...] lutego 2023r. do dnia wydania zaskarżonej decyzji przebywała na zwolnieniu lekarskim. Organ motywując podjęte rozstrzygnięcie wskazał, że w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. Organ odwoławczy w pełni zaakceptował stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym z powodu absencji chorobowej Skarżąca nie spełnia podstawowego obowiązku wynikającego z rodzaju pełnionej służby i nie uczestniczy w szkoleniu specjalistycznym. Tym samym Skarżąca nie spełnia potrzeb Sił Zbrojnych.
W skardze skierowanej od powyższej decyzji M. S., zastępowana przez zawodowego pełnomocnika (radcę prawnego), wniosła o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła:
1. obrazę prawa materialnego, a mianowicie:
a/ art. 146 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 22 u.o.O. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące wadliwym przerwaniem dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej wobec niewykazania jakie to faktyczne potrzeby Sił Zbrojnych zaistniały w sprawie,
b/ art. 128 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 1 u.o.O. poprzez nieuprawnione połączenie instytucji stanowiących o sposobie zakończenia służby wojskowej – tj. "przerwania" dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej oraz "zwolnienia" ze służby,
c/ § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022r. poprzez nieuprawnione uznanie, że z dniem 18 października 2023r. zaistniała jakakolwiek okoliczność stanowiąca podstawę zwolnienia z dobrowolnej służby wojskowej;
2. obrazę prawa procesowego, a mianowicie:
a/ art. 8 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji,
b/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym pominięciu takich okoliczności jak dotychczasowe oceny przełożonych, czy też przyczyn nieobecności Skarżącej (skutki wypadku w czasie zajęć służbowych),
c/ art. 11 k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie przekonywania,
d/ art. 135 w zw. z art. 108 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. polegającą na niewstrzymaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji,
e/ art. 15 k.p.a polegającą na zignorowaniu i jedynie pozornym rozpoznaniu podnoszonych w odwołaniu zarzutów,
f/ art. 6 w zw. z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieprzywołanie przepisów materialnych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi zaprezentowano obszerną argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy (reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika) wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie [...] maja 2024r. pełnomocnik Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych podtrzymał ten wniosek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r., poz. 1634).
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej albowiem analiza akt sprawy uzasadnia stwierdzenie, że nie wszystkie fakty i okoliczności mające istotne z punktu widzenia możliwości dokonania prawidłowego rozstrzygnięcia zostały w tej sprawie należycie wyjaśnione i uzasadnione.
Podstawą materialną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Przepis art. 128 ust. 1 u.o.O. wskazuje w jakich przypadkach żołnierza pełniącego służbę wojskową zwalnia się ze służby wojskowej, z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej, obowiązkowej zasadniczej służby wojskowej oraz służby pełnionej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – a mianowicie w przypadku:
1) upływu czasu jej pełnienia;
2) osiągnięcia wieku, w którym przestaje podlegać obowiązkowi służby wojskowej;
3) utraty albo zrzeczenia się obywatelstwa polskiego;
4) ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej;
5) utraty stopnia wojskowego albo degradacji;
6) prawomocnego orzeczenia kary dyscyplinarnej usunięcia ze służby;
7) wybrania na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, senatora, na kierownicze stanowisko państwowe obsadzane na podstawie wyboru oraz do organów wykonawczych samorządu terytorialnego;
8) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych;
9) skazania prawomocnym wyrokiem na karę ograniczenia wolności, pozbawienia wolności lub karę aresztu wojskowego bez warunkowego zawieszenia jej wykonania;
10) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny niedostatecznej;
11) nieukończenia szkolenia podstawowego lub niezłożenia przysięgi wojskowej w przypadku żołnierzy, o których mowa w art. 173 ust. 1;
12) niewyrażenia zgody na zmianę stanowiska służbowego na stanowisko w innej jednostce wojskowej w przypadku rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił tę służbę;
13) niewyrażenia zgody na zmianę stanowiska służbowego w przypadku skreślenia w etacie jednostki wojskowej stanowiska służbowego, na które był wyznaczony;
14) odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub na badania psychologiczne, niezgłoszenia się do tej komisji lub na te badania w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których żołnierz został zobowiązany.
Przepis art. 128 ust. 2 u.o.O. wskazuje zaś, w jakich przypadkach żołnierza, o którym mowa w ust. 1, można zwolnić ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania w przypadku:
1) zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych (ten właśnie przepis zastosowany został wobec Skarżącej);
2) odmowy wydania lub cofnięcia żołnierzowi poświadczenia bezpieczeństwa, lub niewyrażenia przez żołnierza zgody na przeprowadzenie postępowania sprawdzającego;
3) braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe w tej samej lub innej jednostce wojskowej, odpowiadające jego przygotowaniu zawodowemu oraz kwalifikacjom i umiejętnościom przydatnym w Siłach Zbrojnych;
4) otrzymania w opinii służbowej ogólnej oceny dostatecznej;
5) złożenia przez niego, drogą służbową, pisemnego wniosku uzasadnionego szczególnie ważnymi względami osobistymi lub rodzinnymi;
6) zachowania naruszającego godność i honor żołnierza lub nielicującego z powagą służby;
7) zachowania godzącego w dobre imię lub interes Sił Zbrojnych.
Stosownie do zastosowanego przez organ w sprawie Skarżącej art. 128 ust. 4 u.o.O. żołnierza zwolnionego z czynnej służby wojskowej oraz służby w aktywnej rezerwie dowódca jednostki wojskowej przenosi do pasywnej rezerwy.
W odniesieniu do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, uregulowanej przepisami art. 143-151 u.o.O., przewidziano możliwość jej przerwania w każdym czasie zarówno przez żołnierza, jak i przez organ wojskowy. Przy czym w przypadku zwolnienia żołnierza przez organ wojskowy podstawą mogą być potrzeby Sił Zbrojnych (art. 146 ust. 1 pkt 1).
Przepis art. 146 u.o.O. określa nadto skutki przerwania dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i tak: jeżeli żołnierz zwalniany z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej:
1.ukończył wyłącznie szkolenie podstawowe, przenosi się go na jego wniosek do aktywnej rezerwy albo terytorialnej służby wojskowej, a w przypadku braku takiego wniosku – do pasywnej rezerwy;
2. nie ukończył szkolenia podstawowego i nie złożył przysięgi wojskowej – przenosi się go do pasywnej rezerwy;
3. nie zrealizował wymaganego programu kształcenia w jednostce organizacyjnej szkolnictwa wojskowego lub nie złożył wniosku o powołanie do zawodowej służby wojskowej – przenosi się go do pasywnej rezerwy.
Z treści powyżej zacytowanych przepisów u.o.O. wynika jednoznacznie, że przepisy te określają przypadki fakultatywnego zwolnienia ze służby wojskowej, przed upływem czasu jej trwania, który w odniesieniu do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej wynosi okres do 12 miesięcy (art. 143 ust. 1 u.o.O.). Jednocześnie przepisy te nie ustanawiają żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się organ wojskowy przy rozstrzyganiu o zwolnieniu żołnierza ze służby przed upływem czasu jej trwania.
Takich przesłanek nie określa też rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 maja 2022r. w sprawie dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (Dz. U. z 2022r., poz. 1078). W § 18 ust. 1 określa jedynie od jakiej daty możliwe jest przedterminowe zwolnienie żołnierza ze służby wojskowej, wskazując tu na: datę uprawomocnienia się orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej określającego niezdolność do pełnienia czynnej służby, datę ostateczności decyzji stanowiącej podstawę zwolnienia lub dzień zaistnienia okoliczności stanowiących podstawę zwolnienia.
W świetle powyższych uwag należy zatem przyjąć, że decyzja w przedmiocie zwolnienia żołnierza ze służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne oznacza przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Zaakcentowania wymaga, że działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. – tj. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji uznaniowej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 k.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r., sygn. akt III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej". Zagadnienie wyważenia słusznego interesu w sprawie jest niezmiernie trudne, albowiem opiera się na elementach ocennych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy procesu wydania decyzji (spełnienia przez organ wymogów proceduralnych), ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Dotyczy ona zatem tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z określonymi i ostrymi kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Sądy administracyjne nie są uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych, realizując określoną politykę stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 19 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 301/11). W tego typu sprawach sądy administracyjne badają jedynie, czy organy w konkretnej sprawie nie przekroczyły granic uznania, to jest czy ich decyzja nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje organów (w tym przypadku organów wojskowych) i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki (w zakresie istnienia potrzeb sił Zbrojnych). Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega więc, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6549/21 – dostępny w bazie LEX nr 3513649).
Dodać też należy, iż sporządzając uzasadnienie decyzji, organ administracji publicznej winien mieć zatem na uwadze szczególną funkcję jaką przepisy k.p.a. wyznaczają tej części decyzji i wymogi (wskazane w art. 107 § 3 k.p.a.), którym powinno ono odpowiadać. Zawarte w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia są bowiem istotne dla strony, która korzystając z przysługującego jej prawa zaskarżenia decyzji, będzie mogła ocenić i ustosunkować się do argumentów organu wydającego decyzję ale także, co w rozpoznawanej sprawie wymaga podkreślenia, ich treść pozwala Sądowi na dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego skutku w postaci decyzji. Uzasadnienie decyzji stosownie do art. 107 § 1 k.p.a., stanowi jej integralną część i kontroli Sądu podlega decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem.
Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn dla których odmówił dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu.
Organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zwolnienia żołnierz ze służby wojskowej zobligowany jest nie tylko do przestrzegania przepisów prawa materialnego ale musi zapewnić odpowiedni standard procedowania, by wydana decyzja nie przekraczała granic uznania administracyjnego.
W realiach rozpoznawanej sprawy Dowódca Batalionu Dowodzenia Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych zdecydował o zwolnieniu Skarżącej z dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej przed upływem czasu jej trwania i przeniesieniu do pasywnej rezerwy z uwagi na zaistnienie potrzeb Sił Zbrojnych.
Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji Sąd doszedł do przekonania, że nie czynią one zadość wymogom, którym powinno odpowiadać uzasadnienie decyzji o charakterze uznaniowym. Nie zawierają one jakiejkolwiek oceny wykraczającej poza stwierdzenie, że absencja Skarżącej uniemożliwia jej nabycie umiejętności przydatnych dla Sił Zbrojnych, a dalsze pozostawanie żołnierza w służbie naraża w tej sytuacji Skarb Państwa na straty finansowe. W istocie uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera oceny słusznego interesu Skarżącej w kontekście przyczyny jej nieuczestniczenia w zajęciach programowych, którą była kontuzja doznana podczas wykonywania obowiązków służbowych, jak i oceny interesu społecznego. Organy nie wyjaśniły także powodów, dla których uznały, że Skarżąca nie rokuje dalszego udziału w szkoleniu. Co więcej, w aktach sprawy brak jest dowodów, które mogły być podstawą zweryfikowania tych twierdzeń organów. Sąd zauważa, że brak jest w aktach decyzji o powołaniu Skarżącej do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, nie dołączono dokumentów wskazujących na stanowisko służbowe, które zostało jej wyznaczone, organy nie przedstawiły programu szkolenia obowiązującego Skarżącą, który powinien określać wymiar szkolenia przewidzianego dla określonej specjalności wojskowej (§ 5 ust. 2 ww. rozporządzenia MON z dnia 18 maja 2022r.), brak jest też dokumentacji powypadkowej (Skarżąca wskazuje na wypadek, jakiemu uległa w trakcie pełnienia obowiązków służbowych, jako powód absencji chorobowej - czego organ odwoławczy nie zakwestionował).
Oczywiście potrzeby wojska i szczególne okoliczności mogą wpływać na realizację celów kadrowych. Nie można jednak zaakceptować działań, które stanowią nadużycie prawa przez wadliwe gromadzenie i oceną materiału dowodowego. Wydana decyzja musi opierać się na rzetelnie zgromadzonym i ocenionym materiale dowodowym co ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a. – czego w kontrolowanej sprawie zabrakło.
Podsumowując - w ocenie Sądu organom wojskowym w rozpoznawanej sprawie należy zatem zarzucić przekroczenie granic uznania administracyjnego, a opisane powyżej wadliwości świadczą niewątpliwie o naruszeniu przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w związku z art. 128 ust. 2 pkt 1 u.o.O. Doszło również do naruszenia określonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady proporcjonalności, bowiem organ wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego, nie wyjaśnił, dlaczego wybrał rozwiązanie w postaci zwolnienia Skarżącej ze służby wojskowej w okolicznościach przedmiotowej sprawy, jak też nie przedstawił należycie tych okoliczności.
W tym stanie rzeczy, z uwagi na stwierdzone naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił decyzje organów obu instancji, o czym orzekł w pkt 1 sentencji wyroku.
Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz zwrot równowartości opłaty skarbowej uiszczonej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się przede wszystkim do ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie, z uwzględnieniem oceny Sądu co do konieczności ustalenia istotnych okoliczności faktycznych, a następnie rozważenia ich w kontekście art. 128 ust. 2 u.o.O. oraz wszechstronnego i wyczerpującego umotywowania swojego stanowiska, stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.