II SA/Bd 279/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2006-05-30
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyrozkład jazdyprzewozy autobusoweinteres przedsiębiorcyinteres społecznyKPAswoboda działalności gospodarczejnierentowność kursówSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO dotyczące zmiany rozkładu jazdy, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco interesu przedsiębiorcy i mieszkańców.

Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy negatywną opinię Wójta Gminy B. w sprawie zmiany rozkładu jazdy autobusów. Przewoźnik chciał zawiesić kursy w dni wolne od nauki z powodu nierentowności, argumentując istnieniem innych kursów. SKO nie zbadało tych kwestii, opierając się na ochronie interesu lokalnej społeczności. WSA uchylił postanowienie SKO, wskazując na naruszenie przepisów KPA dotyczących dokładnego wyjaśnienia sprawy i poszanowania interesu przedsiębiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę przewoźnika P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., które utrzymało w mocy negatywną opinię Wójta Gminy B. dotyczącą proponowanej przez P. zmiany rozkładu jazdy autobusów na linii B. – Brudzawy. Zmiana polegała na zawieszeniu kursów w dni wolne od nauki szkolnej (wakacje, ferie) ze względu na ich nierentowność. Wójt Gminy B. uznał, że zmiana utrudni mieszkańcom dojazd do pracy i naruszy ich interesy. SKO podtrzymało tę decyzję, stwierdzając, że przepis ustawy o transporcie drogowym nie zawiera dyrektyw dla organu uzgadniającego, a samo uzgadnianie podyktowane jest dbałością o interesy lokalnych społeczności. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie jego interesu ekonomicznego i ograniczenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej. WSA uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że SKO, utrzymując w mocy postanowienie Wójta bez własnych ustaleń, naruszyło obowiązki procesowe wynikające z art. 7 i 77 § 1 KPA. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien dokładnie zbadać sprawę, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony, a także zasady wolności działalności gospodarczej. WSA uchylił zaskarżone postanowienie SKO, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, uwzględniając zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, w tym przesłanki ekonomiczne wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy rozpoznaje sprawę w jej całokształcie i musi podjąć wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Pominięcie kwestii ekonomicznych i interesów przedsiębiorcy narusza przepisy KPA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.t.d. art. 18 § 1 pkt 1 lit. e

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 "c"

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 106 § § 1 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.d.g. art. 9

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

Konstytucja RP art. 20

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kpa art. 106 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco przesłanek ekonomicznych wnioskodawcy dotyczących nierentowności kursów w dni wolne od nauki. Organ odwoławczy nie uwzględnił interesu przedsiębiorcy i zasady swobody działalności gospodarczej. Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego. Uzasadnienie postanowienia SKO było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym. Organ orzekający ma obowiązek wykazać, że interes ogólny - społeczny jest tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień strony.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Grażyna Malinowska-Wasik

sprawozdawca

Ewa Kruppik-Świetlicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku wyjaśniania sprawy i uwzględniania interesu przedsiębiorcy w postępowaniach uzgodnieniowych, a także relacji między interesem społecznym a swobodą działalności gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgadniania rozkładu jazdy w transporcie drogowym, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem społecznym (zapewnienie transportu) a interesem ekonomicznym przedsiębiorcy, pokazując, jak ważne jest dokładne badanie sprawy przez organy administracji.

Czy interes społeczny zawsze musi wygrywać z ekonomią? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 279/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Ewa Kruppik-Świetlicka
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia zmiany rozkładu jazdy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2005r. nr [...] Wójt Gminy B., powołując się na art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004r. nr 204 poz. 2088 ze zm.) oraz art. 106 § 1 i 5 Kpa, zaopiniował negatywnie proponowaną przez P. zmianę rozkładu jazdy na linii B. – Brudzawy (zezwolenie nr 9/03).
Zmiana rozkładu jazdy miałaby polegać na likwidacji w dniach wolnych od nauki szkolnej (wakacji, ferii) kursów autobusu wyjeżdżającego z B. o godz. 515 (przyjazd do B. o godz. 545) i przyjeżdżającego do B. o godz. 636 (wyjazd z B. o godz. 545). Na trasie autobusu znajdują się wyszczególnione w rozkładach jazdy miejscowości gminy B..
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż nowy rozkład jazdy utrudni w znaczący sposób mieszkańcom gminy dojazd do miejsca ich pracy i zamieszkania, a tym samym naruszy w istotny sposób ich interesy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie P. podało, iż występując o zmianę rozkładu jazdy kierowało się wynikającą z dokonanych analiz całkowitą nierentownością w okresie wakacji i ferii proponowanych do zawieszenia na ten czas kursów. Nadto podniosło, że w zbliżonych godzinach funkcjonuje przez cały rok sześć kursów, których trasy pokrywają się lub są zbliżone do tras autobusów, których kursy chce zawiesić.
Nie uwzględniając zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wydało w dniu [...] 2006r. postanowienie nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji.
Uzasadniając zajęte stanowisko SKO stwierdziło, iż wymieniony w podstawie prawnej postanowienia Wójta Gminy B. przepis ustawy o transporcie drogowym nie zawiera żadnych dyrektyw, jakie winny być brane pod uwagę przez organ uzgadniający, a samo uzgadnianie proponowanego rozkładu jazdy podyktowane jest dbałością ustawodawcy o interesy lokalnych społeczności. W związku z tym, nie kwestionując zasadności twierdzeń strony o braku podstaw ekonomicznych i prawnych postanowienie nie narusza prawa w sposób uzasadniający jego zmianę lub uchylenie.
Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. wniosło o jego uchylenie, a w konsekwencji – zmianę postanowienia Wójta Gminy B. z dnia [...] 2005r.
Skarżące przedsiębiorstwo zarzuciło organom I i II instancji naruszenie przepisów art. 7 kpa, art. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173 poz. 1807 ze zm.) oraz art. 20, 22 i 31 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie jego słusznego interesu, nie wyjaśnienie przesłanek ekonomicznych potrzeby zawieszenia tzw. kursów szkolnych w okresie ferii i wakacji letnich, a tym samym ograniczenie wolności prowadzenia działalności gospodarczej wg rachunku ekonomicznego przez nierówne traktowanie interesu mieszkańców gminy w stosunku do interesu gospodarczego spółki. Nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego niezbędnego do oceny zgłoszonego wniosku dot. zmiany rozkładu jazdy, wg skarżącego pozostaje także w sprzeczności z art. 106 § 4 kpa.
W uzasadnieniu skargi między innymi wskazano, że nie wyrażając zgody na proponowaną zmianę kursów nakłada się na spółkę obowiązek prowadzenia działalności gospodarczej z naruszeniem zasady wolności jej prowadzenia i nie bacząc na negatywne skutki jej finansowania mające wpływ na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa, a nawet możliwość upadłości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie w jej całokształcie przy uwzględnieniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego stosowanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Zobligowany jest do tego również organ do którego wniesiono zażalenie na postanowienie wydane w trybie art. 106 kpa. Postanowienie zapadłe na podstawie art. 106 kpa, niezależnie od tego czy przepis prawa wymaga opinii, zgody, czy też uzgodnienia stanowi bowiem rozstrzygnięcie o charakterze decyzyjnym, a poprzedzające je postępowanie jest elementem postępowania administracyjnego prowadzonego w danej sprawie( w niniejszym przypadku – w sprawie zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów). W szczególności stosownie do art. 7, a także 77 § 1 kpa, organ orzekający w oparciu o powyższy przepis powinien podejmować wszelkie kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Przestrzeganie wskazanej zasady prawdy obiektywnej nabiera zwłaszcza istotnego znaczenia w razie dokonywania, jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, uzgodnienia. Uzgodnienie bowiem, stosownie do poglądu ukształtowanego w orzecznictwie sądowym i doktrynie, jako stanowcza forma wyrażenia przez organ współdziałający stanowiska, różni się zasadniczo w zakresie wywoływanych skutków od niewiążącej opinii i rzutuje na treść decyzji, która ma być wydana po uzgodnieniu przez organ decydujący.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy, bez poczynienia jakichkolwiek własnych ustaleń, postanowienie Wójta Gminy B. uchybiło wynikającym z art. 7 i 77 § 1 kpa obowiązkom procesowym.
Zaskarżając postanowienie organu I instancji P. podniosło, iż funkcjonują w zbliżonych do przewidzianych do zawieszenia kursów godzinach na pokrywających się lub zbliżonych trasach nadal inne kursy autobusów, z których mogą korzystać mieszkańcy gminy B., w związku z czym zmiana rozkładu każdy nie będzie godziła w ich interesy. P. zarzuciło również, iż wydając negatywne postanowienie Wójt Gminy B. nie wniknął w uzasadniającą zawieszenie wybranych kursów ich nierentowność w dniach nie objętych zajęciami szkolnymi, związanej z niewielką liczbą pasażerów. Na udokumentowanie ponoszonych z tego tytułu strat strona załączyła do skargi analizę rentowności kursów odbytych w lipcu i sierpniu 2005r.
Kwestie te istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia zostały przez organ II instancji całkowicie pominięte – nie podjął w celu ustosunkowania się do nich żadnych czynności, jak również nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swego postanowienia. Samo zaś stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie narusza powszechnie obowiązujących przepisów prawa i podzielenie argumentów organu I instancji, nie może być w tej sytuacji uznane za spełnienie przezeń obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy. Oczywistą konsekwencją uchybienia powyższym przepisom procedury jest niespełnienie przewidzianych w art. 124 § 2 kpa w związku z art. 126 i 107 § 3 kpa wymogów, jakim winno odpowiadać uzasadnienie każdego postanowienia.
Należy podzielić zawarty w skardze do Sądu zarzut, iż niewyjaśnienie przesłanek ekonomicznych zawieszenia w okresie ferii i letnich wakacji tzw. kursów szkolnych narusza nie tylko art. 7 kpa, lecz również godzi w przepis art. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004r. nr 173 poz. 1807) stanowiący przetransponowanie sformułowanej w Konstytucji RP zasady wolności działalności gospodarczej. Ujęta w powyższym przepisie mająca ogólny, uniwersalny charakter zasada realizacji przez organ administracji publicznej zadań z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy, posiada znaczenie równe postanowieniom art. 6-16 kpa i winna być przez nie na równi z tymi postanowieniami w postępowaniu administracyjnym respektowana.
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, iż w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku organ orzekający ma obowiązek wykazać, że interes ogólny - społeczny jest tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień strony, przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualnym.
Jest to jednak możliwe tylko przy zebranym wyczerpująco i należycie rozpatrzonym materiale sprawy.
W związku ze stwierdzonym w powyższym zakresie, przy wydawaniu w dniu [...] 2006r. przez SKO w T. postanowienia, uchybieniem przepisom procedury mogącym mieć wpływ na jego treść, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) orzec o jego uchyleniu, co nie może przesądzić, mimo wniosku skarżącego, o negatywnej treści ostatecznego w sprawie rozstrzygnięcia organu.
Jednocześnie na mocy art. 200 wymienionej ustawy orzeczono o zwrocie skarżącemu poniesionych przez niego kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI