II SA/Bd 276/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2023-07-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawnośćemeryturazawieszenie świadczeniaprawo rodzinneopiekasamorządowe kolegium odwoławczeustawa o świadczeniach rodzinnych

WSA w Bydgoszczy uchylił część decyzji SKO w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, przyznając je od daty zawieszenia emerytury, a nie od daty przedłożenia dokumentu.

Sprawa dotyczyła świadczenia pielęgnacyjnego dla K. J. na niepełnosprawnego męża. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na wiek powstania niepełnosprawności męża oraz fakt, że skarżąca ma prawo do emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przyznając świadczenie, ale z datą późniejszą niż wnioskowała skarżąca. WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję SKO w części dotyczącej daty przyznania świadczenia, uznając, że powinno ono być przyznane od daty faktycznego zawieszenia emerytury, a nie od daty przedłożenia dokumentu potwierdzającego zawieszenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawnego męża. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, argumentując, że niepełnosprawność męża powstała po ukończeniu 18. roku życia i że skarżąca posiada prawo do emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, przyznając świadczenie pielęgnacyjne, jednakże z datą od 1 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., a następnie od 1 stycznia 2023 r. do końca roku. Skarżąca wniosła skargę, domagając się przyznania świadczenia od daty faktycznego zawieszenia emerytury, czyli od 1 października 2022 r. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną w części dotyczącej daty przyznania świadczenia. Sąd podzielił stanowisko SKO co do zasady przyznania świadczenia, odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w sprawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz do poglądu, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego można uzyskać pomimo posiadania prawa do emerytury, jeśli wypłata emerytury została zawieszona. Kluczową kwestią stała się interpretacja art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Sąd uznał, że świadczenie powinno być przyznane od daty, z którą osoba uprawniona utraciła prawo do emerytury, a nie od daty przedłożenia decyzji o zawieszeniu emerytury. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której osoba przez pewien okres nie otrzymywałaby żadnego świadczenia, co naruszałoby zasady sprawiedliwości społecznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane od daty, z którą osoba uprawniona utraciła prawo do emerytury, a nie od daty przedłożenia dokumentu potwierdzającego zawieszenie emerytury.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interpretacja art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą świadczenie ustala się od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, powinna uwzględniać datę faktycznego zawieszenia emerytury. Przyjęcie innej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której osoba uprawniona przez pewien okres nie otrzymywałaby żadnego świadczenia, co narusza zasady sprawiedliwości społecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.ś.r. art. 24 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § 1b

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § 5 pkt 2 lit. a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

u.p.d.o.f.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie pielęgnacyjne powinno być przyznane od daty faktycznego zawieszenia emerytury, a nie od daty przedłożenia dokumentu. Prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w świetle wyroku TK K 38/13. Możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego pomimo posiadania prawa do emerytury, jeśli jej wypłata została zawieszona.

Odrzucone argumenty

Organ pierwszej instancji błędnie odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, opierając się na wieku powstania niepełnosprawności męża. Organ odwoławczy błędnie ustalił datę początkową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób podzielić poglądu, że dopiero z datą przedłożenia stosownej decyzji w tym zakresie możliwe jest uzyskanie ww. świadczenia. Datą, od której należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, musi być zatem data, z jaką osoba uprawniona utraciła prawo do emerytury. Przyjęcie odmiennej wykładni powodowałoby, że osoba uprawniona przez pewien okres czasu (...) nie uzyskiwałaby żadnego świadczenia (...), co nie może zostać zaakceptowane chociażby w świetle art. 2 Konstytucji (...), urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Skład orzekający

Jarosław Wichrowski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Brzezińska

członek

Leszek Tyliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego po zawieszeniu emerytury oraz prokonstytucyjna wykładnia art. 17 ust. 1b ustawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia emerytury i ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Interpretacja art. 17 ust. 1b ma szersze zastosowanie, ale wyrok TK nie wywołał skutku derogacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie świadczenia pielęgnacyjnego i pokazuje, jak interpretacja przepisów proceduralnych może wpłynąć na sytuację materialną obywateli. Wyrok WSA podkreśla znaczenie sprawiedliwości społecznej.

Świadczenie pielęgnacyjne: Kiedy naprawdę zaczyna się Twoje prawo? Sąd wyjaśnia kluczową datę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 276/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jarosław Wichrowski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Leszek Tyliński
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 24 ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla pkt 2 zaskarżonej decyzji w zakresie obejmującym przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 grudnia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. J. (dalej określana jako Skarżąca) od decyzji Burmistrza S. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], m.in. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 24 ust. 2, ust. 4, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej powoływana jako kpa):
uchyliło zaskarżoną decyzję w całości;
przyznało Skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na okres od dnia 1 grudnia 2022 r. do bezterminowo, z tym, że:
- w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. w kwocie [...] zł miesięcznie,
- w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...], Burmistrz S. odmówił przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in. na przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którymi świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nic później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ stwierdził, że mąż Skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawność istnieje od 70-go roku życia. W związku z tym nie zostały spełnione podstawowe warunki wynikające z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i świadczenie to nie przysługuje. Organ podkreślił także, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy) i w kolejnych przesłankach odmowy świadczenia uznał, że G. J. pozostaje w związku małżeńskim, a Skarżąca posiada prawo do emerytury.
W złożonym odwołaniu Skarżąca, nie zgadzając się z zaskarżonym rozstrzygnięciem, wskazała na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności z prawem różnicowania wieku uzyskania niepełnosprawności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nic podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W myśl ust. 1a powołanego przepisu, świadczenie to przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Ponadto, stosownie do art. 17 ust. 1b ww. ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
Jednocześnie, w myśl art. 17 ust. 5 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:
1) osoba sprawująca opiekę:
a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno- rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
2) osoba wymagająca opieki:
a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;
4) (uchylony);
5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.
Mąż Skarżącej legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] .06.2021 r. wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w N., zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, ze wskazaniem, że ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 8.03.2019 r., a niepełnosprawność istnieje od - nie da się ustalić. Skarżąca posiada prawo do emerytury z KRUS i w związku z tym wystąpiła o zwieszenie jej wypłaty. W dniu 8.12.2022 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła decyzja o wstrzymaniu wypłaty emerytury Skarżącej. Jak wynika z wywiadu środowiskowego z dnia 15 września 2022 r., Skarżąca sprawuje stałą i osobistą opiekę nad mężem.
Kolegium wskazało, że nie podziela stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji w zakresie wykładni przepisów art. 17 ust. 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium cyt. przepis trzeba odczytywać w kontekście rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z 21.10.2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kolegium podkreśliło, że wyrok ten, jako zakresowy, nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego. Rodzi on jednak obowiązek prokonstytucyjnej wykładni tej regulacji, tak aby rezultat tej wykładni nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału, nawet takiego, który nic wywołał bezpośredniego skutku w zakresie powszechnego obowiązywania analizowanej normy prawnej (por. wyrok NSA w sprawie I OSK 1578/16).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych skutkiem cyt. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest brak możliwości stosowania art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakwestionowanym przez Trybunał zakresie, począwszy od dnia ogłoszenia wyroku, to jest od 23.10.2014 r., bowiem od tej chwili został ukształtowany nowy stan prawny (por. np. wyrok WSA w Szczecinie w sprawie II SA/Sz 761/17, czy wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie IV SA/Wr 282/17).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji dokonał niewłaściwej, naruszającej zasadę równości, wykładni art. 17 ust. 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co niweczyłoby skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W niniejszej sprawie zaistniała zatem podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Kolegium wskazało, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Kolegium podkreśliło, że w najnowszym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd o "(...) umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno – rentowego" (tak: wyrok WSA w Bydgoszczy w sprawie II SA/Bd 659/20). Sądy administracyjne wskazują, że istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, czyli w sprawach wymagających rezygnacji z emerytury od miesiąca, w którym strona przedstawi decyzję o wstrzymaniu wypłaty emerytur. W związku z tym, jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, osoba, która spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, chce je otrzymać i jednocześnie pobierająca emeryturę, dokonała wyboru jednego z tych świadczeń i zrezygnowała z pobierania świadczenia niższego, tj. emerytury, to świadczenie należy przyznać.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki umożliwiające ustalenie prawa dla Skarżącej do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego na męża od dnia przedstawienia dokumentu dotyczącego zawieszenia emerytury, tj. od 1.12.2022 r.
Skargę na ww. decyzję złożyła Skarżąca, uzasadniając ją tym, że w dokumentach zostało złożone zaświadczenie o zawieszeniu jej emerytury od października 2022 r. W chwili składania wniosku nie została poinformowana o tym, by miała dostarczyć dokument potwierdzający ten fakt. Została poproszona o złożenie oświadczenia, że złożyła dokument zawieszający emeryturę, co też uczyniła. Decyzję o zawieszeniu emerytury otrzymała pocztą przed wizytą pracownicy z MGOPS w celu sporządzenia wywiadu. Poinformowała o tym, że otrzymała taki dokument, pytając, czy jest potrzebny do dokumentacji, lecz pracownica powiedziała, że nie ma go trzymać, a ona sobie zanotuje, że ma taki dokument. Ufając kompetencjom pracownicy Urzędu, zrobiła to, co powiedziała ona. Od chwili złożenia wniosku i oczekiwania na decyzję była przekonywana przez urzędników, że otrzyma spłatę od chwili, kiedy zawiesza emeryturę. Przez cały ten czas dzieci pokrywały wszystkie koszty, na które brakowało z powodu wstrzymania emerytury. Tym bardziej uważa, że decyzja jest krzywdząca, ponieważ miała dokument w domu i gdyby tylko jakiś urzędnik zadzwonił, natychmiast byłby on dowieziony. Skarżąca wniosła o zmianę decyzji w zakresie dotyczącym daty przyznania świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga była zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzja organu odwoławczego była zaskarżona jedynie częściowo, tj. skarga dotyczyła daty początkowej, od której winno być świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym nie ma potrzeby uzasadniania samej zasady przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, która w świetle treści uzasadnienia Kolegium nie budziła żadnych wątpliwości Sądu, który w pełni podziela tę argumentację.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przedmiotowej sprawie Skarżąca złożyła wniosek 30.08.2022 r. Natomiast decyzję o zawieszeniu prawa do emerytury przedłożyła 8.12.2022 r. Z decyzji tej wynika, że emerytura podlegała zawieszeniu od 1.10.2022 r.
Z treści cyt. przepisu wynika wprost, że świadczenie ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Prawidłowo wypełnione dokumenty to dokumenty, które należy złożyć z wnioskiem, stosownie do obowiązujących przepisów. W dacie składania wniosku przez Skarżącą obowiązywało rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. poz. 1466). Zatem przez prawidłowo wypełnione dokumenty w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć te, o jakich jest mowa w cyt. rozporządzeniu. Zgodnie z jego § 2 i § 3:
"§ 2. Wniosek zawiera odpowiednio:
1) nazwę i adres organu właściwego;
2) wskazanie świadczenia rodzinnego, którego wniosek dotyczy;
3) dane dotyczące wnioskodawcy i członków rodziny wnioskodawcy, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile je posiada - adres poczty elektronicznej i numer telefonu;
4) wskazanie, na kogo wnioskodawca wnosi o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych;
5) wskazanie, czy w skład rodziny wchodzi dziecko lub inna osoba legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności;
6) wskazanie organu emerytalno-rentowego, do którego są opłacane składki na ubezpieczenie zdrowotne za członka rodziny;
7) wskazanie danych dotyczących sytuacji dochodowej członków rodziny;
8) informacje o członkach rodziny przebywających poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;
9) klauzulę następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.".
§ 3. Oświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym oświadczenia wnioskodawcy o dochodach członków rodziny innych niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.), zawierają odpowiednio:
1) dane osoby składającej oświadczenie oraz dane członka rodziny, którego dotyczy oświadczenie, w tym imię, nazwisko, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość;
2) dane dotyczące dochodu;
3) klauzulę następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.".".
Ponadto, w myśl § 10 cyt. rozporządzenia, ustalając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględnia się, poza odpowiednimi informacjami wskazanymi w § 2 i 3, również:
1) zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w § 6 pkt 2 (stanowi on, że uwzględnia się również zaświadczenie lub oświadczenie placówki zapewniającej całodobową opiekę, w przypadku umieszczenia w niej dziecka, o liczbie dni w tygodniu, w których korzysta w niej z całodobowej opieki, albo oświadczenie o niekorzystaniu przez więcej niż 5 dni w tygodniu z całodobowej opieki nad dzieckiem umieszczonym w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym),
2) inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Z cyt. przepisów nie wynika zatem wprost obowiązek przedłożenia decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury.
Przyjmując, że w celu uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest zawieszenie/rezygnacja z prawa do emerytury (jak słusznie wskazał organ odwoławczy), nie sposób podzielić poglądu, że dopiero z datą przedłożenia stosownej decyzji w tym zakresie możliwe jest uzyskanie ww. świadczenia. Datą, od której należy przyznać świadczenie pielęgnacyjne, musi być zatem data, z jaką osoba uprawniona utraciła prawo do emerytury. Przyjęcie odmiennej wykładni powodowałoby, że osoba uprawniona przez pewien okres czasu (tak jak to miałoby miejsce w niniejszej sprawie) nie uzyskiwałaby żadnego świadczenia, tj. ani emerytury, ani świadczenia pielęgnacyjnego), co nie może zostać zaakceptowane chociażby w świetle art. 2 Konstytucji, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
W związku z tym organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływana jako "ppsa"), orzeczono jak w sentencji.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 ppsa.
Na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta B., będącego siedzibą tutejszego Sądu, oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie z dnia 29.06.2023 r. o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 ppsa, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI