II SA/Bd 275/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2007-05-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjnepomoc społecznaopieka nad dzieckiemplacówka całodobowaustawa o świadczeniach rodzinnychwymogi formalneinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że placówka zapewniająca opiekę dziecku nie spełnia wymogu całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu.

Skarżąca E. K. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na syna K. K., który uczęszczał do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego. Organ odmówił świadczenia, powołując się na przepis wyłączający przyznanie świadczenia, gdy dziecko przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że placówka nie spełnia tego wymogu, gdyż internat jest czynny od poniedziałku od 13:00 do piątku do 16:00, a nie przez pełne 5 dni.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego E. K. na jej niepełnosprawnego syna K. K. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyłącza przyznanie świadczenia, gdy dziecko wymaga opieki i zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Organ powołał się na zaświadczenie, że syn skarżącej przebywa w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym od poniedziałku do piątku. Skarżąca odwołała się, podnosząc, że syn przebywa w internacie od poniedziałku od godz. 13:00 do piątku do godz. 8:00, a internat jest czynny tylko do 16:00 w piątek, co nie stanowi pełnych 5 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po ponownym rozpoznaniu sprawy (po wyroku NSA uwzględniającym skargę kasacyjną), uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że kluczowe jest nie faktyczny pobyt dziecka, lecz gotowość placówki do zapewnienia całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Sąd stwierdził, że placówka nie spełnia tego wymogu, ponieważ internat jest czynny od poniedziałku od 13:00 do piątku do 16:00, a także zawiesza działalność w okresach przerw w nauce. Sąd uznał, że organ odwoławczy pominął istotny dowód i naruszył zasadę prawdy obiektywnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, placówka nie spełnia tego wymogu, jeśli nie zapewnia opieki przez pełne 24 godziny przez co najmniej 5 dni w tygodniu, a jedynie przez ograniczony czas w te dni.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga, aby placówka była gotowa zapewnić całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Okoliczność, że internat jest czynny od poniedziałku od 13:00 do piątku do 16:00, a także zawiesza działalność w okresach przerw w nauce, oznacza, że nie spełnia on wymogu zapewnienia opieki przez pełne 5 dni w tygodniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Kluczowe jest zapewnienie całodobowej opieki przez minimum 5 dni, a nie faktyczny pobyt dziecka.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.p.s. art. 27 § ust. 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Analogiczne unormowanie dotyczące zasiłku stałego, na tle którego ukształtował się pogląd o znaczeniu gotowości placówki do zapewnienia opieki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Placówka zapewniająca opiekę dziecku nie spełnia wymogu całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, ponieważ internat jest czynny tylko od poniedziałku od 13:00 do piątku do 16:00, a nie przez pełne 5 dni. Placówka zawiesza działalność w okresach przerw w nauce, co oznacza brak zapewnienia opieki w te dni.

Godne uwagi sformułowania

nie faktyczna liczba dni pobytu dziecka w ciągu tygodnia w placówce decyduje o uprawnieniach do świadczenia, lecz właśnie fakt, iż placówka – jak wyżej wskazano – gotowa jest zapewnić przez owe minimum 5 dni w tygodniu opiekę. Przepis ten nie upoważnia zatem do przyjęcia, iż zapewnienie przebywania w placówce przez niecałe 24 godziny lub kilka godzin dziennie przez 5 dni w tygodniu spełnia wymogi określone w zawartym w nim unormowaniu.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Grażyna Malinowska-Wasik

sprawozdawca

Wojciech Jarzembski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu \"co najmniej 5 dni w tygodniu\" w kontekście zapewnienia całodobowej opieki przez placówki edukacyjne dla celów świadczeń pielęgnacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji placówek zapewniających opiekę w ograniczonym wymiarze godzin w ciągu tygodnia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak precyzyjna interpretacja przepisów dotyczących czasu funkcjonowania placówek może wpłynąć na prawo do świadczeń. Jest to istotne dla rodziców dzieci niepełnosprawnych i ich opiekunów.

Czy placówka czynna tylko do 16:00 w piątek pozbawia rodzica świadczenia pielęgnacyjnego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 275/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Grażyna Malinowska-Wasik /sprawozdawca/
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 17 ust. 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2005 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławcze w T. na rzecz skarżącej kwotę 617 zł (sześćset siedemnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
II SA/Bd 275/07
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2005 r. nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działając z upoważnienia Wójta Gminy Z., odmówił E. K. przyznania na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pomocy w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym synem K. K. oraz opłacania składki na ubezpieczenie społeczne na powyższy okres.
Odmawiając przyznania świadczenia organ powołał się na przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki zostało umieszczone, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
Wydając decyzję organ oparł się na zaświadczeniu Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego dla Słabo Słyszących w K. z dnia [...]
2005 r., w którym przebywa uczęszczając do IV klasy szkoły podstawowej Ośrodka K. K., iż ta placówka zapewnia całodobową opiekę uczniom zamieszkującym w internacie od poniedziałku do piątku z tym jednak, że w uzasadnionych przypadkach, biorąc pod uwagę dobro dziecka oraz wskazania psychologiczne, dyrekcja przychyla się do prośby rodzica o skrócenie tygodniowego pobytu dziecka w Ośrodku.
Od powyższej decyzji E. K. odwołała się podnosząc, iż jej syn przebywa w internacie Ośrodka od godz. 13:00 w poniedziałek do godz. 8:00 w piątek, a lekcje kończy w piątek o godz. 12:30, a więc nie przebywa w Ośrodku 5 dni, ani
5 dób, w związku z czym świadczenie na syna powinno być jej przyznane. Poza tym internat jest czynny od poniedziałku godz. 13:00 do piątku godz. 16:00. Do odwołania wyżej wymieniona załączyła zaświadczenie Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego nr [...] w K. z dnia [...] 2005 r., z którego wynika, że chłopiec przebywa w internacie Ośrodka, który jest czynny od poniedziałku od
godz. 13:00 do piątku do godz. 16:00 oraz, iż działalność Ośrodka jest związana
z organizacją roku szkolnego (nie jest czynny w okresie ferii zimowych, letnich, zimowej i wiosennej przerwy świątecznej i innych przerw w pracy szkoły).
Nie uwzględniając odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wydało w dniu [...] 2005 r. decyzję nr [...] orzekającą o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa, gdyż w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych skoro K. K. został umieszczony w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym
w K., który jest placówką zapewniającą całodobową opiekę uczniom przebywającym w internacie Ośrodka od poniedziałku do piątku. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż pobyt syna przez 5 dni w tygodniu w placówce z internatem stwarza odwołującej się możliwość podjęcia pracy w tym czasie w niepełnym wymiarze.
W uzasadnieniu przytoczono także treść art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy zawierającego definicję instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż się z nią nie zgadza, ponieważ jej syn przebywa w internacie od poniedziałku godz. 13:00 do piątku godz. 8:00 rano, w związku z czym nie jest to pełne 5 dni według przepisu. Poza tym ponosi znaczne koszty związane z dowożeniem syna do internatu szkoły położonego 150 km od jej miejsca zamieszkania, a jej sytuacja finansowa jest ciężka. Ustosunkowując sie do stwierdzenia organu odwoławczego dotyczącego możliwości podjęcia pracy skarżąca wskazała, iż żaden pracodawca nie zatrudni jej na 3 dni w tygodniu, gdyż w poniedziałek i piątek dowozi i odbiera dziecko z internatu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. II SA/Bd 1155/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę.
Ponownie rozpatrując sprawę w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2007 r., uwzględniającym skargę kasacyjną E. K., wniesioną od powyższego wyroku
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która spełnia łącznie wszystkie wymienione w art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przesłanki, a jednocześnie nie zachodzi jedno lub więcej wyłączeń określonych w ust. 5 wskazanego artykułu. Stosownie do
art. 17 ust. 5 pkt 2 świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni
w tygodniu.
Jak jasno wynika, z treści cyt. przepisu, operuje się w nim pojęciem "5 dni w tygodniu"
w odniesieniu do możliwości zapewnienia (gotowości zapewnienia) przez placówkę całodobowej opieki niepełnosprawnemu dziecku minimum przez taki okres.
Już na tle analogicznego unormowania art. 27 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) dotyczącego zasiłku stałego ukształtował się, podzielany przez skład orzekający w niniejszej sprawie, aktualny nadal w orzecznictwie NSA, wojewódzkich sądów administracyjnych
w sprawach dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych, pogląd iż nie faktyczna liczba dni pobytu dziecka w ciągu tygodnia w placówce decyduje o uprawnieniach do świadczenia, lecz właśnie fakt, iż placówka – jak wyżej wskazano – gotowa jest zapewnić przez owe minimum 5 dni w tygodniu opiekę.
Treść art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy także wskazuje, że zapewnienie, o którym w nim mowa, musi obejmować opiekę co najmniej 5 dni w tygodniu przez całą dobę, a więc
24 godziny na dobę. Przepis ten nie upoważnia zatem do przyjęcia, iż zapewnienie przebywania w placówce przez niecałe 24 godziny lub kilka godzin dziennie przez 5 dni w tygodniu spełnia wymogi określone w zawartym w nim unormowaniu.
Jakkolwiek organ I instancji wydając niekorzystną dla wnioskodawczyni decyzję dysponował zaświadczeniem Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w K. (z dnia 22 lipca 2005 r.), w którym uczy się i mieszka jej syn, iż uczniom przebywającym w internacie Ośrodka placówka ta zapewnia całodobową opiekę od poniedziałku do piątku, to wraz z odwołaniem od tejże decyzji E. K. przedłożyła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zaświadczenie,
a mianowicie, że K. K. przebywa w internacie Ośrodka, który jest czynny od poniedziałku od 13:00 do piątku godz. 16:00.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze będąc jako organ odwoławczy zobligowane do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, pominęło powyższy dokument i nie dokonało oceny jego treści w nawiązaniu do określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 negatywnej przesłanki przyznania świadczenia, co tym bardziej winno uczynić, że – zdaniem Sądu – potwierdzało ono podawane w odwołaniu przez E. K. fakty dotyczące czasu rozpoczynania pracy Ośrodka w poniedziałek i jej kończenia w piątek, a tym samym – okresu przez który jej syn ma zapewnioną opiekę w internacie. W razie jednak jakiejkolwiek wątpliwości organu w tym zakresie wynikających z odmiennej treści zaświadczeń z 22 lipca 2005 r. i 26 września 2005 r., zachodziła możliwość i zarazem potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przeprowadzenie jeszcze jednego, dodatkowego dowodu z dokumentu.
Zważyć przy tym jeszcze należy, że w zaświadczeniu z dnia 26 września 2005 r. zawarta została informacja, że Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy w K., w którym uczy się i przebywa w internacie K. K., jest placówką zawieszającą działalność na okres ferii (zimowych i letnich), a więc w czasie tym nie może zapewnić i to przez żadną ilość dni w tygodniu swym podopiecznym, w tym synowi skarżącej, całodobowej opieki.
Uznając w tym stanie rzeczy, że przyjęcie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., iż wskazany Ośrodek zapewnia całodobową opiekę przez
co najmniej 5 dni w tygodniu, co uzasadnia odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, jest wynikiem naruszenia przezeń, wyrażonej w przepisach
art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej, zobowiązującej prowadzący postępowanie organ do wszechstronnego rozpatrzenia wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270), jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI