II SA/Bd 274/25

II SA/Bd 274/25 - Postanowienie WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-12-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
6260 Statut
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawy ze skargi [...] na uchwałę Rady [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nadania statutu osiedlu [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżącego 300 (trzysta) złotych uiszczonych tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 26 marca 2025 r. [...] (zwany dalej "Skarżącym") wniósł skargę na uchwałę Rady [...] z dnia [...] o nr [...] w sprawie nadania Statutu Osiedlu [...] – jednostce pomocniczej Miasta [...] W skardze strona wskazał, że ma interes prawny jako mieszkaniec gminy, któremu w konsekwencji zwoływania posiedzeń i podejmowania uchwał w trybie zdalnym ogranicza się jawność posiedzeń dla jednostek pomocniczych Rady Miasta we własnej gminie.
Na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z 7 maja 2025 r. Skarżący został wezwany do wskazania i wykazania stosownymi dokumentami w terminie 7 dni, że skarżona uchwała w całości lub w określonej części (konkretnie jakiej części uchwały) narusza aktualny indywidualny interes prawny skarżącego, polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący wyjaśnił, że jako mieszkaniec gminy nie ma możliwości weryfikacji głosowań przez jednostki pomocnicze oraz swój interes prawny upatruje w tym, że zaskarżona uchwała narusza art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy u dostępie do informacji publicznej, art. 61 ust. 2 Konstytucji RP, art. 116 ustawy o samorządzie gminnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi na akt organu jednostki samorządu terytorialnego Sąd bada, czy interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej) i 6 (akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej), nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.g.") zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje w sytuacji, gdy Skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis (tj. skargi obywatelskiej, którą może wnieść każdy obywatel ze względu na ważny interes publiczny), warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zobacz wyrok Sądu Najwyższego z 7 marca 2003 r. sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004/7/114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r. sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/04, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W judykaturze podkreśla się, że naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (tak: NSA w wyroku z 14 marca 2002 r. sygn. akt II SA 2503/01). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.
Z przytoczonych wyżej orzeczeń wynika, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo podmiotu, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 26 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 588/22).
Swój interes prawny Skarżący upatruje między innymi w tym, że z uwagi na przewidzianą w § 15 ust 5 pkt b uchwały możliwość podjęcia w uzasadnionych przypadkach przez Przewodniczącego Rady decyzji o przeprowadzeniu posiedzenia za pomocą środków porozumiewania się na odległość, pozbawia się Skarżącego możliwości uczestnictwa w posiedzeniu. Zdaniem Sądu nie można uznać, że przepis dopuszczający sytuacje, w których posiedzenie ma charakter zdalny sam w sobie narusza w sposób bezpośredni, aktualny i realny interes prawny składającego skargę.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżący nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia polegającego na istnieniu związku między zaskarżoną uchwałą a jego własną, indywidualną sytuacją prawną. W szczególności Skarżący nie wskazał aby wskazywany przez niego zdalny tryb obrad organu Osiedla [...] stanowiło zagrożenie naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia jako mieszkańca [...] poprzez np. uniemożliwienie wypowiedzenia się przed organem Rady Osiedla [...] w konkretnej sprawie, w której załatwianiu aktualnie uczestniczy lub niewątpliwie będzie uczestniczył. Zwrócić należy przy tym uwagę, że Skarżący nie jest członkiem wspólnoty - mieszkańcem osiedla [...], którego dotyczy przedmiotowa uchwała. Skarżący zamieszkuje przy ul. [...] w [...] tj. na obszarze który jest częścią osiedla [...] (por. określenie granic osiedla [...] w § 2 Statutu Osiedla [...]- jednostki pomocniczej Miasta [...] stanowiącego załącznik do uchwały Nr [...] Rady Miasta [..] z dnia [...].w sprawie nadania Statutu Osiedlu [...] jednostce pomocniczej Miasta [...]; publ. Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [..] r., poz. [..]).
Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu, w tym badania merytorycznych zarzutów skargi.
Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. odrzucił skargę.
O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.