II SA/BD 260/06

II SA/Bd 260/06 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski
Małgorzata Włodarska
Wojciech Jarzembski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Wojciech Jarzembski ( spr.) Sędzia: Małgorzata Włodarska Asesor: Grzegorz Saniewski Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi U. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 5 lutego 2004r. M. M. złożyła w wydziale Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Urzędzie Miasta W. wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na należącej do niej nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] oznaczonej geodezyjnie nr 45/3 spowodowanej samowolną zabudową sąsiedniej działki nr 45/4 położonej we W. przy ul. [...] stanowiącej własność U. i Z. J. Wnioskodawczyni zażądała przywrócenia stosunków wodnych do stanu zgodnego z przepisami Prawa wodnego; rozebrania tych elementów zagospodarowania nieruchomości nr 45/4 wskutek wzniesienia których nastąpiło zakłócenia stosunków wodnych; ustalenie i przyznania na jej rzecz odszkodowania za szkodę wynikłą z naruszenia stosunków wodnych, powołania biegłego z zakresu prawa wodnego w celu stwierdzenia negatywnego wpływu zmiany stosunków wodnych na jej działkę, budynek mieszkalny i taras. W uzasadnieniu wniosku M. M. podniosła w szczególności, że wykonane przez U. i Z. J. podpiwniczenia budynku mieszkalnego, garażu i hali i budowa murków oporowych spowodowało zablokowanie głównego nurtu spływu wód opadowych i podskórnych. To natomiast powoduje, w przypadku długotrwałych deszczów, zalewanie jej działki. Strona podniosła, że duże nasycenie wodą gruntu na jej działce zagraża jej budynkowi mieszkalnemu i doprowadziło do zapadania się, pęknięć i ubytków w tarasie.
Decyzją z dnia [...] 2005r., sygn. akt. [...], Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Urzędzie Miasta W. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta W. na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 z 2005r. poz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 204 kpa. odmówił wydania U. i Z. J. nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie położonym we W. przy ul. [...] do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. W uzasadnieniu orzeczenia organ podniósł, że w trakcie przeprowadzonych w dniach 3 marca 2004r. i 13 października 2004r. wizji lokalnych na działce M. M. nie stwierdzono szkód spowodowanych zmianą stosunków wodnych. Z tego względu nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 3 Prawo wodne tylko w przypadku stwierdzenia szkód spowodowanych zmianą stanu wody na gruncie, zasadne jest wydanie właścicielowi gruntu nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W odwołaniu od wskazanej decyzji pełnomocnik M. M. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji podnosząc, że organ zaniechał przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia szkód na gruncie M. M. Pełnomocnik zarzuca organowi pierwszej instancji , że nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie kolejnej wizji lokalnej po kilkudniowych opadach, która potwierdziłaby bądź wykluczała szkody na działce skarżącej. Zdaniem pełnomocnika przeprowadzenia takiego dowodu ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż ewentualne potwierdzenie szkód mogłoby skutkować koniecznością powołania biegłego z zakresu prawa wodnego dla określenia negatywnego wpływu zablokowania przez małżeństwo J. spływu wód opadowych, gruntowych i podskórnych oraz ustalenia odszkodowania za szkodę wynikłą z naruszenia stosunków wodnych. Skarżący twierdził, że organ nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy co sprawiło, że materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] 2005r. (sygn. akt [...]) na podstawie art. 138 § 8 w związku z art. 7 i 77 § 1 kpa i art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne(Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, uznając zasadność zarzutów odwołania m.in., że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, albowiem nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia sprawy. W szczególności wskazano, że z akt sprawy nie wynika czy U. i Z. J. dokonali na swojej działce zmian stanu wody i organ odniósł się w toku postępowania do tej kwestii. Przeprowadzone postępowanie dowodowe w zakresie badania szkód powstałych na gruncie M. M. nie wyjaśniło, wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji, czy szkody te wystąpiły. Kolegium wskazało na uchylenie dotyczące przeprowadzonej na terenie nieruchomości M. M. wizji i nieprawidłowe sporządzenie protokołu z tej czynności.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] 2005r., sygn. akt. [...], Naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa w Urzędzie Miasta W. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta W. na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne (Dz. U. Nr 115 z 2005r. poz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 204 kpa. odmówił wydania U. i Z. J. nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie położonym we W. przy ul. [...] do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Organ podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż w sprawie nie ma zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, bowiem nie zmieniono stanu wody na gruncie oraz kierunku odpływu znajdującej się na J. gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą na grunty sąsiednie. W trakcie postępowania nie stwierdzono także odprowadzenia wód na grunty sąsiednie. W związku z tym podnoszone przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące uszkodzeń budynku, zagrożenia statyki budynku nie mogą być rozpatrywane w trybie art. 29 Prawa wodnego ponieważ regulują je przepisy Prawa budowlanego.
Od decyzji z dnia [...] 2005r. odwołanie wniósł pełnomocnik M. M. zarzucając, że decyzja narusza art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, poprzez przyjęcie, że nie można uznać za szkodliwe oddziaływań na grunt sąsiedni polegający na tamowaniu spływu wód powodujących uszkodzenie budynków. Takie uszkodzenia zostały spowodowane przez właścicieli działki przy ul. [...] poprzez wybudowanie niezgodne z projektem budowlanym kompleksu obiektów mieszkalnych na głównym spływie wód opadowych. Obiekty te tamują spływ wody z działki skarżącej, co powoduje zalewanie jej działki i doprowadziło do uszkodzenia jej budynku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z [...] 2005r. sygn. akt [...] na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 i art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Uzasadniając tę decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, m.in., że w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji nie podjął wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i swoje ustalenia oparł na dowodach z wizji lokalnych z dnia 3 marca 2004r. i z dnia 13 października 2004r., które to dowody zakwestionowało Kolegium w swojej poprzedniej decyzji z dnia [...] 2005r., sygn. akt [...]. Nie mogły więc one stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego. Zaznaczono także, że dokonując wizji lokalnej w dniu 31 maja 2005r. ustalony w protokole z wizji kontroli fakt braku zmian wody na gruncie i szkód, oparty jedynie na wzrokowych oględzinach nieruchomości, co nie stanowi wystarczającego dowodu w sprawie. Takich jednoznacznych ustaleń jakich dokonały osoby przeprowadzające wizję nie da się uczynić bez posiadania wiadomości specjalnych, wiedzy szczególnej, z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, inżynierii wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, badań i pomiarów. Stąd też powołanie biegłego w sprawie jest niezbędne, gdyż w ocenie Kolegium na podstawie ustaleń dokonanych podczas wizji lokalnej w dniu 31 maja 2005r. nie było możliwe ustalenie zmian wody na przedmiotowych gruntach i ewentualnych szkód na gruncie wnioskodawczyni. W tym stanie sprawy zaskarżoną decyzję należało uchylić, a sprawę przekazać do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji zgodnie z art. 138 § 2 kpa., albowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości.
Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła U. J. zarzucając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w decyzji z dnia [...] 2005r. nie uwzględniło zastałego podczas zakupu w 1997r. przez M. M. na działce przy ul. [...] we W. stanu budynków i gruntu oraz nie uwzględniło zmian wykonanych przez M. M. na terenie w/w posesji po 1997 roku. Zdaniem skarżącej wprowadzone przez M. M. zmiany po 1997r. na terenie jej działki mają istotny wpływ na stan budynków i wód gruntowych zarówno na terenie działki M. M. jak również na stan budynków i wód gruntowych na terenie posesji skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w pełni stanowisko i argumentację zawartą w decyzji. Strona – zdaniem Kolegium- w skardze nie podniosła nowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, które nie byłyby znane organowi odwoławczemu przy rozstrzyganiu sprawy a wymagały zajęcia przez organ odwoławczy odrębnego stanowiska. Uchylenie decyzji było związane z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, bez którego niemożliwe było rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Zdaniem Kolegium decydowanie, co do uwzględnienia lub zastałego podczas zakupu stanu i zmian dokonywanych po 1997r. co zarzuca w skardze strona jest przedwczesne przed zebraniem całego materiału dowodowego w sprawie, czemu ma służyć postępowanie dowodowe, które winno być przeprowadzone przez organ I instancji po uchyleniu decyzji w szczególności uzupełnieniu go o opinie biegłych, które w tej sprawie mają zasadnicze znaczenie.
W piśmie procesowym z 6 maja 2006r. złożonym na rozprawie w dniu 10 maja 2006r. uzupełnionym zdjęciami rozwinęła zarzuty skargi powtarzając zawarte w niej argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zmierzająca do uchylenia zaskarżonej decyzji jest oczywiście bezzasadna i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 8 kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Zgodnie zaś z zasadą prawdy obiektywnej unormowaną w art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i zgodne z art. 80 kpa organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględzin (art. 75 § 1 kpa).
Analiza akt administracyjnych prowadzi do nieodpartego wniosku, że organ pierwszej instancji nie przestrzegał tych przepisów, a w szczególności nie podjął wszelkich niezbędnych a skądinąd możliwych do wykonania czynności dowodowych koniecznych do prawidłowego i dokładnego wyjasnienia sprawy. Skutkiem tego było zaś rozstrzygnięcie sprawy nie w oparciu o całokształt materiału dowodowego, który został zawężony.
W pierwszej kolejności należało ustalić czy właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na gruncie. Jeżeli w toku postępowania dowodowego ustalonoby, że zmiany takie zostały spowodowane, wówczas do wyjaśnienia pozostaje kwestia czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Dopiero bowiem w przypadku stwierdzenia, że spowodowanie zmiany stanu wody na gruncie wpływają szkodliwie na grunty sąsiednie możliwe jest nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom i wydanie w oparciu o art. 29 ust. 3 ustawy z 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) stosownej decyzji. Przepis ten zaś stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Zarówno w zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej decyzji z [...] 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo wskazało na braki postępowania dowodowego, wyczerpująco je wskazując i omawiając. Nie ulega żadnej wątpliwości, że prawidłowe ustalenie stanu rzeczywistego w niniejszej sprawie wymaga posiadania wiadomości specjalnych, wiedzy szczególnej, z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, inżynierii wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, obliczeń, badań i pomiarów. Potwierdzeniem tego są argumenty ... podniesione w skardze i piśmie procesowym z 6 maja 2006r. na co słusznie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji powołanie biegłego w sprawie jest niezbędne.
Trudno więc dopatrzyć się aby zaskarżona decyzja naruszała jakikolwiek przepis prawa, czy to kodeksu postępowania administracyjnego czy ustawy z 18 lipca 2001r. – Prawo wodne. W szczególności organ prawidłowo powołał się na treść art. 138 § 2 kpa stanowiący, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie spraw wymaga uprzedniego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Niewątpliwie prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymaga bowiem stosownego uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w kierunku wskazanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze czego w tym konkretnym przypadku może (i powinien) dokonać tylko i wyłącznie organ pierwszej instancji.
I dlatego w oparciu o art. 151 ustaw z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak wyżej.