II SA/BD 254/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-10-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanezgłoszeniepozwolenie na budowęsprzeciwantenytelekomunikacjaWSAuzasadnienie decyzjipostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody dotyczącą sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych polegających na rekonfiguracji systemu antenowego, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy i naruszył przepisy postępowania.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu Starosty, a następnie decyzji Wojewody, wobec zgłoszenia przez spółkę robót budowlanych polegających na montażu dodatkowych anten na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym. Organy uznały, że jest to rozbudowa wymagająca pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na błędy w ocenie materiału dowodowego i naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na rekonfiguracji systemu antenowego poprzez montaż dodatkowych anten na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym. Starosta wniósł sprzeciw, uznając to za rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po wcześniejszym uchyleniu decyzji Wojewody, ponownie rozpatrzył sprawę. Sąd wskazał, że instalowanie anten na istniejących obiektach, zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę, ale może podlegać obowiązkowi uzyskania pozwolenia na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, jeśli roboty mogą naruszać plany zagospodarowania, decyzje o warunkach zabudowy lub powodować zagrożenie bezpieczeństwa, pogorszenie stanu środowiska, warunków zdrowotno-sanitarnych lub zwiększenie uciążliwości dla terenów sąsiednich. W ponownym postępowaniu Wojewoda, powołując się na art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy decyzję Starosty, opierając się na warunkowym stwierdzeniu z analizy środowiskowej. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy, nie rozważył wszystkich istotnych informacji z analizy środowiskowej i wadliwie sporządził uzasadnienie decyzji uznaniowej, naruszając tym samym zasady prawdy obiektywnej i wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał również, że rozstrzygnięcie decyzji Wojewody było nieadekwatne do podstawy prawnej, gdyż art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego przewiduje nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a nie samo wniesienie sprzeciwu. Zarzut naruszenia art. 79a k.p.a. został uznany za niezasadny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Instalowanie anten na istniejących obiektach, zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, co do zasady nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia. Jednakże, organ administracji może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na podstawie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, jeżeli roboty te mogą naruszać określone przepisy lub powodować zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego obejmuje instalowanie urządzeń na istniejących obiektach, co nie jest równoznaczne z rozbudową obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów wymagających pozwolenia na budowę. Podkreślono jednak, że art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego daje organom możliwość nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia w określonych sytuacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Pr. bud. art. 30 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji o sprzeciwie, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa, pogorszenie stanu środowiska, warunków zdrowotno-sanitarnych lub zwiększenie uciążliwości dla terenów sąsiednich.

Pomocnicze

Pr. bud. art. 30 § ust. 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa przypadki, w których organ wnosi sprzeciw względem złożonego zgłoszenia, odnosząc się do budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Pr. bud. art. 29 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymienia roboty budowlane, które nie wymagają decyzji o pozwoleniu na budowę, ale wymagają zgłoszenia, w tym instalowanie urządzeń antenowych na obiektach budowlanych.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej, w tym wymóg pełnego i logicznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego.

k.p.a. art. 79a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organ obowiązek poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując przesłanki zależne od strony, które nie zostały spełnione.

k.p.a. art. 138 § par. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przypadki, w których organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 136 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pozwala sądowi na zobowiązanie organu do uzupełnienia materiału dowodowego.

Pr. Ochr. Środ. art. 122a

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Dotyczy wymogów ochrony środowiska w zakresie emisji pól elektromagnetycznych.

Pr. Ochr. Środ. art. 152

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Reguluje zgłoszenie organowi ochrony środowiska instalacji, z której emisja nie wymaga pozwolenia, ale może negatywnie oddziaływać na środowisko.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez Wojewodę, w szczególności analiza środowiskowa. Błędne sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji Wojewody, które nie odpowiadało podstawie prawnej z art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Wadliwe uzasadnienie decyzji uznaniowej Wojewody.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 79a k.p.a. został uznany za niezasadny, ponieważ strona nie wykazała, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

"Instalowanie" stanowi roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik dla owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Nie wymaga zatem pozwolenia na budowę. Przesłanki zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 1 (określającego przypadki, w których organ wnosi sprzeciw względem złożonego zgłoszenia) oraz art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego są rozłączne. Decyzje uznaniowe, bardziej niż decyzje związane wymagają od organu szczegółowego, wręcz precyzyjnego uzasadnienia w oparciu o zindywidualizowane przesłanki. Organ nie musi udowadniać, że pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych już występuje lub z pewnością w toku realizacji robót budowlanych wystąpi. Nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ powinien wykazać, że zamierzone roboty budowlane mogą potencjalnie spowodować zagrożenie dóbr wymienionych w tym przepisie.

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Joanna Janiszewska - Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszenia robót budowlanych, w szczególności instalowania anten, oraz wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji uznaniowych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji instalacji anten na istniejącym obiekcie telekomunikacyjnym i interpretacji art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Wartość praktyczna może być ograniczona do podobnych przypadków w branży telekomunikacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Prawa budowlanego w kontekście nowoczesnych technologii (telekomunikacja, anteny) i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, zwłaszcza tych uznaniowych.

Czy montaż anten na maszcie wymaga pozwolenia na budowę? WSA wyjaśnia kluczowe przepisy Prawa budowlanego.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 254/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 30 ust. 7 , ust. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 77, art. 79a, art. 107, art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej spółki kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
T. (tj. Skarżąca Spółka) wnioskiem z 14 października 2022 r. zgłosiła wykonanie robót budowlanych polegających na montażu dodatkowych elementów na potrzeby rekonfiguracji systemu antenowego na telekomunikacyjnym obiekcie budowlanym T. Nr [...] w miejscowości A. , przy ulicy [...], działka nr [...].
Starosta [...] (zwany dalej "Starostą"), działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, zwanej dalej "k.p.a.") decyzją z [...] października 2022 r. Nr [...] wniósł sprzeciw, w którym wskazał, iż w jego ocenie roboty budowlane w zakresie zamontowania dodatkowych anten sektorowych na istniejącym telekomunikacyjnym obiekcie budowlanym przesądzają o zmianie parametrów obiektu, co traktowane jest jako rozbudowa stacji i wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem Starosty nie ma podstaw do uznania, że lokalizowanie nowych anten sektorowych emitujących pole elektromagnetyczne może zostać objęte zwolnieniem z uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego.
Wojewoda Kujawsko – Pomorski (zwany dalej "Wojewodą"), po rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołania wniesionego przez Skarżącą, decyzją z [...] listopada 2023 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty.
Wojewoda wskazał, że maszt z zainstalowaną na nim stacją bazową stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a planowana inwestycja powoduje zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącej stacji, m.in. poprzez zwiększenie emisji pola elektromagnetycznego lub chociażby zwiększenie obciążenia samego masztu. Powołując się na orzeczenia WSA w Olsztynie i Lublinie wskazał, że skoro posadowienie samej stacji bazowej wymaga pozwolenia na budowę, to dodatkowe zainstalowanie kolejnych anten stanowi przebudowę lub rozbudowę pierwotnej budowli. W ocenie organu przywoływany przez Skarżącą art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku instalowania pojedynczych urządzeń, konstrukcji wsporczych, anten i instalacji radiokomunikacyjnych i nie może stanowić podstawy prawnej do rozbudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpatrzeniu skargi T. S.A., wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., akt II SA/Bd 32/24 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z [...] listopada 2023 r.
Sąd po przeanalizowaniu zmian treści art. 29 Prawa budowalnego (w tym wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw) stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu dodatkowych elementów na potrzeby rekonfiguracji systemu antenowego na telekomunikacyjnym obiekcie budowlanym T. Nr [...] przez zamontowanie dodatkowych anten sektorowych na istniejącym telekomunikacyjnym obiekcie budowlanym, co w ocenie Sądu uzasadnia zastosowanie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu błędne są rozważania organu dotyczące rozbudowy czy przebudowy obiektu budowlanego wskazujące, że w każdym przypadku wymagane jest pozwolenie na budowę.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a Prawa budowlanego, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych stanowiących albo niestanowiących całości techniczno - użytkowej urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, a także związanego z tymi urządzeniami osprzętu i urządzeń zasilających o wysokości powyżej 3 m. Analizując pojęcie "instalowanie" i użycie tego pojęcia przez ustawodawcę Sąd stwierdził, że "instalowanie" stanowi roboty budowlane wykonywane na istniejących już obiektach, które służą za nośnik dla owej instalacji urządzeń i na których mają one być zamontowane. Nie wymaga zatem pozwolenia na budowę.
Nie oznacza to jednak braku kontroli nad wykonanymi robotami i kategorycznego stwierdzenia o braku konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet przy zakwalifikowaniu robót jako niewymagających pozwolenia na budowę, to w sytuacji pogorszenie stanu środowiska czy zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia istnieją podstawy do żądania uzyskania pozwolenia na budowę. W tym względzie Sąd wskazał na treść art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Sąd podkreślił, że przesłanki zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 1 (określającego przypadki, w których organ wnosi sprzeciw względem złożonego zgłoszenia) oraz art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego są rozłączne.
W przypadku pierwszego z wymienionych przepisów, należy odnosić go do budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc które nie podlegają enumeratywnemu wyłączeniu z uzyskania pozwolenia na budowę, w odniesieniu zaś do drugiego z nich, może on dotyczyć robót, które co do zasady nie wymagają pozwolenia na budowę, przy czym w danych konkretnych okolicznościach z racji przesłanek ujętych w przepisie, organ ma możliwość nałożenia obowiązku jego pozyskania.
Pomimo zatem, że sama stacja bazowa telefonii komórkowej w świetle przepisów Prawa ochrony środowiska jest ujmowana jako instalacja stanowiąca zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, emitujących pole elektromagnetyczne, zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznacza, że pracujące w ramach stacji bazowej urządzenia emitujące pole elektromagnetyczne są zwolnione z jakichkolwiek wymogów ochrony środowiska co wynika z art. 122a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2556).
Nadto, stosownie do art. 152 ustawy instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, a zgłoszenie powinno zawierać sprawozdanie z wykonanych pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych, o których mowa w art. 122a ust. 1 pkt 1.
Wobec powyższego Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni ocenę prawną Sądu, a na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. może uzupełnić materiał dowodowy przez zobowiązanie skarżącego do przedłożenia stosownych danych w celu ustalenia czy wystąpi pogorszenie stanu środowiska lub pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Wojewoda, po ponownym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] lutego 2025 r., nr [...] ([...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda podniósł, że realizując ww. wyrok Sądu z 3 kwietnia 2024 r. postanowieniem z [...] stycznia 2025 r., nałożył na Skarżącą Spółkę obowiązek uzupełnienia zgłoszenia z [...] października 2022 r. poprzez przedłożenie stosownych danych w celu ustalenia, czy wystąpi pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych. W dniu [...] lutego 2025 r. do organu wypłynęła odpowiedź w postaci "Analizy Środowiskowej instalacji radiokomunikacyjnej [...]". Na stronie 4 tej analizy znajduje się zdanie o następującym brzmieniu: "Poziomy dopuszczalne pola elektromagnetycznego w środowisku określone na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska uznaje się za dotrzymane, o ile wszystkie wartości wskaźnikowe nie przekraczają wartości W = 1" Zdaniem Wojewody jest to twierdzenie warunkowe, którego spełnienie nie zostało jednoznacznie przesądzone. Przywołując treść art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego Wojewoda w tej sytuacji stwierdził, ze wobec ustalonych okoliczności, zaskarżoną decyzję Starosty należy uznać za słuszną i uzasadnioną, choć jej podstawą prawną powinien być art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wojewoda wskazano ponadto, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter decyzji uznaniowej. Ocenny charakter uprawnienia organu w tym przypadku nie wymaga udowodnienia faktów mających świadczyć za skierowaniem sprawy na tory zwykłego postępowania budowlanego (kończącego się decyzją o pozwoleniu na budowę), a realnego uprawdopodobnienia tych okoliczności. Inaczej mówiąc, organ nie musi udowadniać, że pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych już występuje lub z pewnością w toku realizacji robót budowlanych wystąpi. Nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę organ powinien wykazać, że zamierzone roboty budowlane mogą potencjalnie spowodować zagrożenie dóbr wymienionych w tym przepisie (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 2 lutego 2022 r. sygn. akt ll SA/Go 957/21). Organ administracji obowiązany jest jedynie wykazać, że zamierzone roboty budowlane mogą spowodować potencjalne pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, ponieważ z brzmienia art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego wynika, że już sama potencjalna możliwość wystąpienia zagrożeń wskazanych w pkt 1-4 stanowi dla właściwego organu wystarczającą podstawę do wniesienia sprzeciwu.
W ocenie organu odwoławczego, takie potencjalne zagrożenie pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych może zachodzić przy realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
W skardze do Sądu T. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody jak i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że:
- mimo uznania tej podstawy prawnej za właściwą, nie nałożono obowiązku pozyskania pozwolenia na budowę,
- w ogóle ta podstawa prawna jest rozważana za właściwą, w sytuacji, gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym przede wszystkim przedłożona przez Skarżącą analiza środowiskowa, nie uzasadnia w jakikolwiek sposób, aby wskutek wykonania planowanych robót mogłoby dojść do pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych,
2) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak pełnego i logicznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego dla wydania decyzji o odnośnej treści; w szczególności brak logicznego i spójnego wyjaśnienia, dlaczego jeden wyrwany z kontekstu zapis analizy środowiskowej ma stanowić podstawę dla stwierdzenia możliwości pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych, w sytuacji, gdy w analizie tej zawarte są wyliczenia jak i stwierdzenia przesądzające, że do powyższego nie dojdzie, a co miało istotny wpływ na wynik postępowania,
3) art. 79a § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania Skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a przede wszystkim wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, a tym samym pozbawiono skarżącego możliwość przedłożenia dalszych wyjaśnień błędnie zinterpretowanego przez Organ II Instancji sformułowania zawartego w analizie środowiskowej.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, iż - jak podkreślił to WSA w Bydgoszczy - przesłanki zastosowania art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego i art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego są rozłączne, co więcej, te podstawy prawne wymuszają wydanie zupełnie odmiennych rozstrzygnięć:
. art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego - sprzeciwu,
. art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego - sprzeciw nakładający obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie.
Przesądzając o prawidłowości zastosowania art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego Wojewoda winien uchylić zaskarżoną decyzję Starosty i wydać sprzeciw na właściwej podstawie prawnej jednocześnie nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Jako że powyższe nie miało miejsca, to samo to naruszenie wymusza konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca wskazała, że istotą niniejszej sprawy jest to, czy rzeczywiście Wojewoda mógłby rzeczony obowiązek nałożyć. Zdaniem Skarżącej przedstawione w tej mierze przez Wojewodę uzasadnienie nie zasługuje na uwzględnienie i również w razie prawidłowego sformułowania treści decyzji, powodowałoby konieczność jej uchylenia. Organ uznał bowiem, że wybrany przez niego zapis analizy środowiskowej jest warunkowy i nie jest przesądzone spełnienie dotrzymania dopuszczalnych poziomów pola elektromagnetycznego. Takie stwierdzenie stoi jednak w rażącej sprzeczności z treścią przedłożonej analizy środowiskowej. Wskazany przez Wojewodę zapis nie znalazł się we wnioskach, a w części poświęconej metodzie prognozowania zasięgów pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych w otoczeniu anten. Zacytowany przez Wojewodę zapis nie stanowi zamknięcia rozważań, albowiem w kolejnym zdaniu autor analizy wskazuje, że "Parametry techniczne i wyniki obliczeń zasięgów pól elektromagnetycznych o gęstości mocy powyżej wartości dopuszczalnych przedstawiono w ZAŁĄCZNIKU nr 2". Analizując natomiast treść tego załącznika nie sposób dojść do wniosku, aby zachodziło jakiekolwiek ryzyko pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych, albowiem wszelkie przekroczenia będą miały miejsce z dala od miejsc dostępnych dla ludności - kilkanaście metrów powyżej tych miejsc. Kluczowe jest zatem zawarte we wnioskach wynikające z tego stwierdzenie, że "prognozowane pola elektromagnetyczne o wartościach przekraczających dopuszczalne wystąpią wyłącznie poza miejscami dostępnymi dla ludności".
Ponadto Skarżąca zwróciła uwagę, że ustalenie poziomu wartości wskaźnikowych będzie mogło być definitywnie przesądzone dopiero po rzeczywistym wykonaniu pomiarów, a zatem po przeprowadzeniu planowanych prac.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
Zasadnie Skarżąca Spółka zwraca uwagę, że zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie jest nieadekwatne do rozważanej przez Wojewodę (w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) podstawy prawnej. Należy zwrócić uwagę, że Wojewoda w początkowej części decyzji, w której zgodnie z art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. przed "rozstrzygnięciem" (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.) powinno znajdować się "powołanie podstawy prawnej" (art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a.) - powołał jedynie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego. Dopiero w uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że podstawą prawną decyzji jest art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego ("Wobec ustalonych okoliczności, zaskarżoną decyzję Starosty [...] należy uznać za słuszną i uzasadnioną, choć jest podstawą prawną powinien być art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 pkt 1 pr. bud." – str. 3 decyzji). Przy przyjęciu takiej podstawy prawnej słusznie Skarżąca podnosi, że art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego nie przewiduje rozstrzygnięcia ograniczającego się jedynie do "wniesienia sprzeciwu" (takie rozstrzygnięcie przewidywane jest w przypadku spełnienia przesłanek z art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego), lecz przewiduje jako rozstrzygnięcie wniesienie sprzeciwu i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych (art. 30 ust. 7 w zw. z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego). Należy ponadto zauważyć, że decyzja organu odwoławczego, która "utrzymuje w mocy" decyzję organu I instancji w istocie powtarza treść rozstrzygnięcia, którą organ I instancji zawarł w swojej decyzji. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie Starosta jako rozstrzygnięcie decyzji wskazał zwrot "wnoszę sprzeciw", to decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty także ogranicza się do rozstrzygnięcia o tej treści – a więc bez wymaganej przez art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego dodatkowej części rozstrzygnięcia w postaci "(...) i nakładam obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót budowlanych..."
Tak więc już sama treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji istotnie narusza art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zasadnie także Skarżąca wskazuje na naruszenie przepisów postępowania w zakresie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, która ma charakter decyzji uznaniowej.
W tym względzie należy na wstępie zaznaczy, że wykonując ww. wyrok Sądu z 3 kwietnia 2024 r. Wojewoda w dalej toczonym postępowaniu postanowieniem z [...] stycznia 2025 r., nałożył na Skarżącą obowiązek uzupełnienia zgłoszenia z [...] października 2022 r., poprzez przedłożenie stosownych danych w celu ustalenia czy wystąpi pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych. W odpowiedzi Skarżąca przedłożyła dokument zatytułowany "Analiza środowiskową instalacji radiokomunikacyjnej [...]", w której znalazło się zdanie: "Poziomy dopuszczalne pola elektromagnetycznego w środowisku określone na podstawie art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska uznaje się za dotrzymane, o ile wszystkie wartości wskaźnikowe nie przekraczają wartości W=1" (str. 4/5 u góry). Wojewoda ocenił, że jest to twierdzenie warunkowe, którego spełnienie nie zostało jednoznacznie przesądzone. Wobec tego zaskarżoną decyzję Starosty uznano za słuszną i uzasadnioną, choć jej podstawą prawną powinien być art. 30 ust. 7 pkt 3) Prawa budowlanego, a nie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane.
Należy tu wskazać, że zgodnie z powołanym przez organ II instancji art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5 (decyzja o sprzeciwie), obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1) zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Trzeba wyjaśnić, że przepis ten jest podstawą do orzekania przez organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z powyższych przesłanek (w przedmiotowej sprawie Wojewoda wskazał na art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego). To organ winien ocenić, czy w konkretnym przypadku zasadny jest tryb uzyskania pozwolenia na budowę, a więc czy realizacja zamierzonej inwestycji powinna się wiązać z przeprowadzeniem odpowiedniej procedury administracyjnej, jaką zapewnia postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę.
Zadaniem organu jest wskazanie przyczyn dojścia przez niego do wniosku, że roboty te mogą spowodować takie zagrożenie. Chodzi więc o stan potencjalnego zagrożenia, któremu organ, mając na uwadze roboty budowlane objęte zgłoszeniem, ma obowiązek zapobiec (por. wyrok NSA z 18 października 2011 r., sygn. II OSK 1445/10 LEX nr 1151878).
Jednocześnie należy podkreślić, że decyzje uznaniowe, bardziej niż decyzje związane wymagają od organu szczegółowego, wręcz precyzyjnego uzasadnienia w oparciu o zindywidualizowane przesłanki. Uzasadnienie takiej decyzji wymaga jasnego argumentowania, które powinno odzwierciedlać ustalenia poczynione w toku przeprowadzonego postępowania. Wyjaśniać nie tylko zastosowane przepisy praw, ale i wyczerpująco uzasadniać okoliczności, które przemawiają za przyjęciem, że zaistniały przesłanki dające podstawy do wniesienia sprzeciwu. Uzasadnienie takiej decyzji powinno być zrozumiałe dla strony postępowania i stwarzać możliwość kontroli zarówno przez nią jak i przez sąd administracyjny prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję i motywów rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 marca 2022 r. (sygn. II OSK 767/21, LEX nr 3325040).
Z uzasadnienia decyzji uznaniowej powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. W przypadku rozstrzygnięcia negatywnego dla strony organ powinien wykazać, że nie mógł inaczej orzec z uwagi na konkretne okoliczności prawne lub faktyczne. W przeciwnym wypadku organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.), a zatem dowolności (arbitralności) rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2025 r., III OSK 131/24, LEX nr 3856734).
Biorąc pod uwagę powyższe słuszna jest uwaga Skarżącej, że cytowany przez organ fragment "Analizy środowiskowej ..." nie jest informacją o stanie faktycznym konkretnej, planowanej przez Skarżącą instalacji, ale jedynie wskazaniem warunku, którego spełnienie pozwala na stwierdzenie faktu, że dotrzymane są dopuszczalne poziomy pola elektromagnetycznego. Informacje odnośnie wyliczonych konkretnych parametrów pól elektromagnetycznych (w tym ich gęstości i zasięgu), które mają wystąpić w związku z realizacją planowanej inwestycji znajdują się w dalszej części "Analizy środowiskowej...". Ani z akt sprawy ani treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika aby Wojewoda rozważył te informacje.
Wobec tego Sąd stwierdził, że Wojewoda dopuścił się naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządził uzasadnienie (art. 107 § 3 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ w ogóle bowiem nie rozważył materiału dowodowego pozwalającego na ocenę, czy realizacja konkretnej planowanej inwestycji może spowodować któryś ze skutków wskazanych w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego, w tym wskazane przez Wojewodę pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych (art. 30 ust. 7 pkt 3 Prawa budowlanego).
Natomiast na obecnym etapie sprawy za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 79a k.p.a. Stosownie do tego przepisu w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości (wyrok NSA z 25 września 2024 r., sygn. I OSK 2401/23, LEX nr 3774433). Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie Wojewoda po wyroku WSA z 3 kwietnia 2024 r. zawiadomieniem z 24 października 2024 r. (k. 72 akt administracyjnych) poinformował Skarżącą o możliwości zapoznania się z aktami. W zawiadomieniu tym rzeczywiście Wojewoda nie wskazał "przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony". Tym niemniej z samej treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dostrzegał braki w zakresie materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Z drugiej strony rozważając skuteczność zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a. należy przyjąć, że podobnie jak w przypadku art. 10 § 1 k.p.a. nie można uznać, że doszło do mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia art. 79a k.p.a., jeżeli skarżący powołujący się na to naruszenie nie wykaże, że owo naruszenie doprowadziło to niemożności przedstawienia w postępowaniu administracyjnym konkretnych dowodów istotnych dla sprawy. Innymi słowy – jeżeli nawet w przypadku wypełnienia przez organ obowiązku z art. 79a k.p.a. Skarżąca i tak nie przedstawiłaby żadnych dodatkowych dowodów ponad te które już są w aktach organu – zarzut naruszenia art. 79a k.p.a. jest bezskuteczny. Podnoszenie zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a. ma sens wtedy, jeżeli strona w odpowiedzi na wątpliwości organu (które zostały przedstawione dopiero w decyzji, zamiast w zawiadomieniu sformułowanym zgodnie z art. 79a k.p.a.) mogła przedstawić organowi dowód, którego jeszcze nie przedstawiała – a możliwości tej została pozbawiona. W kontrolowanej sprawie zaś trudno uznać, że taka sytuacja miała miejsce. Stanowisko organu w zaskarżonej decyzji nie sprowadza się bowiem do twierdzenia, że to co przedstawiła strona, to za mało, aby uznać, że zostały spełnione przesłanki wydania rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy - organ uznał jedynie, że zgromadzony materiał (którego zupełności nie zakwestionował) nie można ocenić w sposób korzystny dla strony.
Pomimo braku uwzględniania zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a., mając na względzie wcześniej przedstawione stanowisko Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi w kwocie 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804) oraz zwrot równowartości uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda winien rozważyć całą treść przedstawionego przez Skarżącą dowodu tj. ww. "Analizy środowiskowej..." i przedstawić wnioski wynikające z tych rozważań w uzasadnieniu wydanej decyzji. Przed wydaniem decyzji organ winien także wypełnić obowiązek wynikający z art. 79a k.p.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI