III OZ 378/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-09-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
sądy administracyjnebraki formalneodrzucenie skargiterminyzażaleniep.p.s.a.stosunki wodneorgan administracjipełnomocnik

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie, podkreślając konieczność bezpośredniego kierowania pism do sądu.

Skarżący R.S. złożył skargę na postanowienie SKO w Gdańsku, którą WSA w Gdańsku odrzucił z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie. Pełnomocnik skarżącego wysłał uzupełnienie braków do organu administracji zamiast do sądu, co skutkowało przekazaniem pisma sądowi po terminie. NSA oddalił zażalenie, potwierdzając, że wysłanie pisma do organu zamiast do sądu nie jest skutecznym wniesieniem pisma w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 316/23, o odrzuceniu skargi. Skarga dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2023 r. w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik skarżącego, wezwany do uzupełnienia braków formalnych w terminie 7 dni, nadał przesyłkę z uzupełnieniem do organu administracji, a nie bezpośrednio do sądu. Pismo zostało przekazane sądowi przez organ po upływie terminu. NSA potwierdził prawidłowość decyzji WSA, wskazując, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) nie przewidują możliwości uznania pisma wniesionego do organu niewłaściwego za wniesione z zachowaniem terminu, w przeciwieństwie do Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, że zasadą jest bezpośrednia korespondencja z sądem, a tryb pośredni jest wyjątkiem. W związku z tym, że braki formalne nie zostały uzupełnione w terminie, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. NSA oddalił zażalenie, uznając je za niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wysłanie pisma uzupełniającego braki formalne do organu administracji zamiast do sądu administracyjnego, nawet przed upływem terminu, nie jest skuteczne w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Przepisy p.p.s.a. nie zawierają regulacji pozwalającej na uznanie pisma wniesionego do organu niewłaściwego przed upływem terminu za wniesione z zachowaniem terminu. Zasada bezpośredniej korespondencji z sądem jest podstawowa, a tryb pośredni jest wyjątkiem. Wysłanie pisma do organu zamiast do sądu nie jest skutecznym wniesieniem pisma w terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3).

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie lub poprawienie pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, jeżeli pismo nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych.

p.p.s.a. art. 54 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu.

p.p.s.a. art. 54 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewiduje pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu.

p.p.s.a. art. 57 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym.

k.p.a. art. 65 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 198

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wysłanie pisma uzupełniającego braki formalne do organu administracji zamiast do sądu nie jest skuteczne w świetle p.p.s.a. Zasada bezpośredniej korespondencji z sądem jest podstawowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tryb pośredni wnoszenia pism jest wyjątkiem i nie może być stosowany poza przypadkami przewidzianymi przez ustawodawcę.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego kwestionująca trafność postanowienia o odrzuceniu skargi (nie została szczegółowo opisana w analizowanym fragmencie, ale została odrzucona przez NSA).

Godne uwagi sformułowania

Z niezrozumiałych przyczyn pełnomocnik skarżącego nadał na poczcie pismo z uzupełnieniem braków na adres organu, czego nie można uznać za skuteczne wniesienie pisma do sądu w dacie jego nadania. Z całokształtu unormowań p.p.s.a. wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie, wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Przeciwny wniosek nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego.

Skład orzekający

Rafał Stasikowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów p.p.s.a. dotyczących wnoszenia pism procesowych i skutków ich wniesienia do niewłaściwego organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wysłania pisma uzupełniającego braki formalne do organu zamiast do sądu. Nie dotyczy ogólnych zasad wnoszenia skarg.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty błąd proceduralny pełnomocników i jego konsekwencje, co jest cenne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd pełnomocnika: wysłał pismo do złego adresu i stracił szansę na rozpoznanie skargi.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 378/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Gd 316/23 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2023-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 49 § 1. art/ 54 § 1 i 1a, art. 57 § 1, art. 58 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 316/23 o odrzuceniu skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2023 r., nr SKO Gd/5040/22 na przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 lutego 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem z 7 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi. Wezwanie zawierało pouczenie, że czynności powyższych należy dokonać w zakreślonym terminie pod rygorem odrzucenia skargi. Skoro doręczenie powyższego wezwania nastąpiło w dniu 18 kwietnia 2023 r., termin na jego wykonanie upływał z dniem 25 kwietnia 2023 r.
Sąd podniósł, że z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz dołączonej do niego koperty wynika, że pełnomocnik nadał wprawdzie w dniu 20 kwietnia 2023 r. przesyłkę zawierającą uzupełnienie braków formalnych skargi, lecz skierował je nie do sądu, lecz organu administracji. Przesyłka ta została przekazana sądowi przez organ w dniu 28 kwietnia 2023 r. W takiej sytuacji o zachowaniu terminu do uzupełnienia braków skargi decyduje data przekazania sądowi tej przesyłki przez organ, tj. 28 kwietnia 2023 r. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") nie zawierają bowiem regulacji o treści podobnej do art. 65 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 755; dalej "k.p.a."), z której wynikałoby, że podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione
z zachowaniem terminu.
Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, której braków nie uzupełniono w wyznaczonym terminie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, kwestionując trafność tego rozstrzygnięcia. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W świetle art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że zarządzeniem z 7 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego (siostra) został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie nadanym 20 kwietnia 2023 r. pełnomocnik nadał wprawdzie zawarł uzupełnienie braków formalnych skargi, lecz nie skierował go do sądu, lecz do organu administracji. Przesyłka ta została przekazana sądowi przez organ w dniu 28 kwietnia 2023 r. W takiej sytuacji trafnie sąd pierwszej instancji uznał, że o zachowaniu terminu do uzupełnienia braków skargi decyduje data przekazania sądowi tej przesyłki przez organ, tj. 28 kwietnia 2023 r., co miało miejsce po terminie zakreślonym w wezwaniu sądowym. W pouczeniu zawartym w wezwaniu jednoznacznie wskazano m.in., że "oddanie pisma w placówce Poczty Polskiej S.A. (...) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu". Z niezrozumiałych przyczyn pełnomocnik skarżącego nadał na poczcie pismo z uzupełnieniem braków na adres organu, czego nie można uznać za skuteczne wniesienie pisma do sądu w dacie jego nadania.
Należy zauważyć, że w toku postępowania sądowoadministracyjnego zasadą jest prowadzenie korespondencji bezpośrednio z sądem, przed którym toczy się postępowanie. Przeciwny wniosek nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia, jest sprzeczny z zasadami logiki i ekonomii prowadzenia postępowania sądowego. Ponadto w żaden sposób nie może być wywiedziony z przepisów p.p.s.a. Z całokształtu unormowań p.p.s.a. wynika, że tryb pośredni wnoszenia pism stanowi, ściśle określony w ustawie, wyjątek, który wiąże się z koniecznością dokonania dodatkowych czynności bądź realizacji określonych uprawnień przez organ pośredniczący w przekazaniu pisma. Właśnie takim przepisem jest przepis art. 54 § 1 i 1a p.p.s.a., w którym ustawodawca przewidział pośredni tryb wnoszenia do sądu administracyjnego skargi. Organ jest wówczas zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, może również już na danym etapie skorzystać z uprawnień autokontrolnych (art. 54 § 2 i 3 p.p.s.a.). Należy podkreślić, iż tryb pośredni stanowi odstępstwo od zasady bezpośredniego kierowania pism do sądu i nie może tym samym znajdować zastosowania w sytuacjach nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Brak również jakichkolwiek innych powodów, które uzasadniałyby pośrednictwo organu w przekazywaniu pism stanowiących uzupełnienie braków formalnych skargi. Przeciwnie, rozwiązanie takie należałoby uznać za zupełnie niecelowe z punktu widzenia ekonomii postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego i zbędnego wydłużania czynności podejmowanych przez stronę i ich dodatkowego skomplikowania (por. postanowienie NSA z 20 października 2017 r., sygn. akt I OZ 1597/17, LEX nr 2388386).
Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący nie uzupełnił w terminie braków formalnych skargi, w związku z czym prawidłowo sąd pierwszej instancji orzekł o jej odrzuceniu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Okoliczności przedstawione w zażaleniu, mające na celu wyjaśnienie przyczyn mylnego zaadresowania na adres organu przesyłki z uzupełnieniem braków formalnych skargi, nie mają wpływu na wynik niniejszej sprawy wpadkowej, w której sąd oceniał jedynie fakt prawidłowego uzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych skargi. Okoliczności te mogą być natomiast przedmiotem rozważań sądu rozpoznającego wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI