II SA/Bd 24/25

II SA/Bd 24/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 129 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek asesor WSA Mariusz Pawełczak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi B. T. i T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] solidarnie na rzecz B. T. i T. T. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] czerwca 2024 r., [...] Burmistrz L. , na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 4, art. 51 ust.1, pkt 2, art. 53 ust. 1, 3 i 4, art. 54 oraz art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.) w związku z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 r., poz. 1688) oraz art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. , o kodzie [...] i budowli w postaci wolnostojącej wieży o konstrukcji stalowej dla potrzeb montażu na niej:
- zespołu urządzeń nadawczo-odbiorczych oraz transmisyjnych umiejscowionych w szafach systemowych posadowionych u podstawy wieży,
- zespołu anten sektorowych pracujących w częstotliwościach 800 MHz, 900 MHz, 1800 MHz, 2100MHz.
- zespołu anten parabolicznych,
- oraz wewnętrznej linii zasilającej, położonej na działce nr ew. [...] obręb B. gmina L. .
Burmistrz L. dokonał doręczenia decyzji w trybie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(tj. Dz.U. 2024 r., poz. 1130) w zw. z art. 49 K.p.a. Obwieszczenie Burmistrza zawierało informacje o wydaniu w tym dniu decyzji lokalizacyjnej oraz możliwości i terminie złożenia środka zaskarżenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji B. i T. T. wnieśli o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie:
1. art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. z w zw. z art. 28 K.p.a. poprzez niedopuszczenie w charakterze strony Skarżących;
2. art. 124 § 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędne niezastosowanie;
3. art. 7, 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 13 K.p.a. przez merytoryczne rozpoznanie sprawy w zakresie oddziaływania obiektu na środowisko i uznanie, że skarżący będący właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie mają interesu prawnego oraz przymiotu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę;
4. art. 121 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w związku z art. 38 i art. 39 Konstytucji RP przez stwierdzenie w decyzji, że przyjęte w przedmiotowej inwestycji parametry pracy anten nie spowodują ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżących i nie będą wpływać na zdrowie i życie ludzi oraz, że pole elektromagnetyczne występuje wyłącznie na działce objętej wnioskiem;
5. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b. w związku z art. 5 § 1 pkt 9u w związku z art. 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP w związku z art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez merytoryczne rozpoznanie sprawy w sytuacji, gdy interes prawny istnieje, jeżeli organ ma obowiązek analizować konkretne przepisy prawa materialnego;
6. art. 2, art. 6 ust. 1 lit. a, art. 9 ust. 2 i 3 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, sporządzonej w Aarhus 25 czerwca 1998 r. w związku z art. 91 ust. 1-3 Konstytucji RP przez przyjęcie, że właściciele nieruchomości sąsiednich nie maja prawa do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę bez ustalenia faktycznych maksymalnych mocy EIRP anten;
7. art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego poprzez ich błędne niezastosowanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] września 2024 r. [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia ww. odwołania.
Na skutek wniesionych skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Bydgoszczy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w trybie autokontroli uchyliło powyższe postanowienie – postanowieniem z [...] listopada 2024 r. ([...]). W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzja z [...] czerwca 2024 r. (znak [...]) stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2024 r., gdyż w tej dacie ostatnia ze wszystkich stron postępowania zrzekła się prawa do wniesienia odwołania (art. 127a K.p.a.). Decyzja organu I instancji nie została doręczona p. T. , którzy nie zostali uznani za strony tego postępowania, na co wskazywał rozdzielnik decyzji i wykaz stron w aktach postępowania. Kolegium, nie wykluczając istnienia po stronie Skarżących interesu prawnego w sprawie lokalizacyjnej (odległość nieruchomości ok. 73 m od terenu inwestycji) pierwotnie ustaliło, iż termin do wniesienia odwołania upłynął [...].06.2024 r., a zatem, odwołanie p. T. z dnia [...] czerwca 2024 r. zostało wniesione po terminie, co - na podstawie art. 134 K.p.a. - skutkowało wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania Skarżący wskazali, iż okoliczność zrzeczenia się przez inne strony prawa do złożenia odwołania, nie może skutkować pozbawieniem innych stron (Skarżących) prawa do skorzystania z ich własnych uprawnień. Organ odwoławczy winien zbadać, czy Skarżącym przysługują prawa stron w postępowaniu, a następnie, czy zostały zachowane terminy ustawowe do wniesienia odwołania, czego organ nie uczynił.
Skarżący podnieśli, że organ I instancji dokonał doręczenia decyzji stronom poprzez podanie do publicznej wiadomości – obwieszczenia o wydaniu decyzji w dniu [...] czerwca 2024 r. w trybie art. 49 K.p.a. co ich zdaniem oznacza, iż strony mogły skutecznie zaskarżyć decyzję do dnia [...] czerwca 2024 r.
Wobec powyższego, dokonując ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, organ odwoławczy zdecydował o uwzględnieniu skargi i uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Burmistrz L. dokonał doręczenia decyzji stronom w trybie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 49 K.p.a. wydając obwieszczenie z dnia 3 czerwca 2024 r. zawierające informacje o wydaniu w tym dniu decyzji lokalizacyjnej oraz możliwości i terminie złożenia środka zaskarżenia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że okres na zapoznanie się z jego treścią upłynął w dniu 18 czerwca 2024 r., co oznacza, iż ostatni dzień na wniesienie odwołania przypadał w dniu 2 lipca 2024 r. Decyzja została doręczona Inwestorowi w dniu 3 czerwca 2024 r. (tak: UPD), a zatem termin na wniesienia odwołania dla Inwestora mijał w dniu 17 czerwca 2024 r., co oznaczało, iż decyzja z dnia 3 czerwca 2024 r. nie stała się ostateczna w dniu 12 czerwca 2024 r., a odwołanie p. T. z dnia 28 czerwca 2024 r. zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu (art. 127 K.p.a.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po merytorycznym rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2024 r. znak: [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności Kolegium zbadało, czy wniosek Inwestora z [...] lutego 2024 r. (data wpływu do organu I instancji), zmieniony pismem z [...] kwietnia 2024 r., spełniał wszystkie przewidziane prawem warunki niezbędne do wszczęcia postępowania i nie wymagał uzupełnienia. Analiza akt sprawy doprowadziła organ do konkluzji, że wniosek zawiera wymagane przepisami elementy w związku z czym ocenie organu poddano wystarczającą szczegółowość podanych we wniosku danych.
Organ odwoławczy stwierdził, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji przeprowadzono analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, czego wymaga art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Zakres analizy jest szeroki, co wynika między innymi z tego, że równie szeroki jest zakres rozstrzygania w decyzji kończącej sprawę. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, omawiana analiza została należycie przeprowadzona.
Wskazano, że zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
W odniesieniu do pierwszego z wymienionych punktów organ wskazał, gdzie położona jest działka, na fakt jej nieobjęcia miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie została podjęta uchwala Rady Miejskiej w L. o przystąpieniu do jego sporządzenia. Teren działki w nieobowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był pod funkcję R - tereny rolne, która nie należą do zadań rządowych i samorządowych o znaczeniu ponadlokalnym. W oparciu o studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L. ustalono, że działka nie była objęta obowiązkiem sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren inwestycji nie podlega także ochronie wynikającej z przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 82) w związku z czym, nie jest wymagane uzyskanie zgód na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze.
Inwestycja nie wymaga decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ nie należy do przedsięwzięć zawsze lub potencjalnie oddziaływujących na środowisko wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.). Wymieniono również przepisy, z którymi inwestycja jest zgodna.
W odniesieniu do punktu drugiego art. 53 ust. 3 u.p.z.p. wskazano, czyją własność stanowi działka inwestycyjna, w jaki sposób jest użytkowana i czy jest zabudowana. Wyszczególniono jakie działki znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji - działka nr ew. [...], która jest niezabudowana oraz nr ew. [...], która stanowi drogę publiczną powiatową. Dla działek tych nie zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy dla lokalizacji budynków mieszkalnych, ani innych budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Wskazano, że budynki mieszkalne oraz inne budynki przeznaczone na stały pobyt ludzi, zlokalizowane na działkach sąsiednich nr ew. [...], [...] i [...], i [...] znajdują się poza zasięgiem ponadnormatywnego oddziaływania, który obejmuje obszar do 19,2 od wieży. Wskazano w jakiej odległości od wieży znajdują się budynki mieszkalne na najbliższych działkach.
Wyniki analizy zawarte w treści decyzji w zakresie opisu stanu faktycznego, w ocenie Kolegium odzwierciedlają w należyty sposób istniejący stan rzeczy. Zawierają szczegóły odnoszące się do ustalonych realiów w zakresie stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem.
Powyższe w przekonaniu Kolegium świadczy o tym, że decyzja organu I instancji poprzedzona była wszechstronną analizą, o której mowa w art. 53 ust. 3 ustawy.
Ponadto zwrócono uwagę, że w myśl art. 53 ust. 4 ustawy, decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, a zatem w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydaje się po uzgodnieniu z wymienionymi w przepisie organami. Uzgodnień dokonuje się zaś w trybie art. 106 Kpa (art. 53 ust. 5 ustawy). Planowana inwestycja została uzgodnione ze wskazanymi organami.
Organ odwoławczy stwierdził, że inwestor w sposób precyzyjny określił wysokość wieży na której mają zostać umieszczone anteny - 55,00 - 56,00 m. Z rysunków przedstawiających otoczenie analizowanej stacji bazowej oraz z dołączonej do wniosku Kwalifikacji przedsięwzięcia w kontekście występowania miejsc dostępnych dla ludności wynika, że wiązki promieniowania przedstawione na rysunkach, nie przebiegają nad nieruchomościami zabudowanymi. Sama analiza w zakresie opisu stanu faktycznego, odzwierciedla z kolei w należyty sposób istniejący stan rzeczy. Zawiera szczegóły odnoszące się do ustalonych realiów w zakresie stanu faktycznego i prawnego terenu objętego wnioskiem co świadczy o tym, że decyzja organu I instancji poprzedzona była wszechstronną analizą, o której mowa w art. 53 ust. 3 ustawy. Ponadto w myśl przepisu art. 54 ustawy, w treści decyzji zawarto wszystkie niezbędne informacje, w tym szczegółowe parametry anten składających się na stację bazową telefonii komórkowej.
Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów odwołania.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy B. T. i T. T. wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania i zarzucili naruszenie:
- art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z lit. d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegającą na uznaniu, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie wymienione w tym przepisie elementy, w szczególności w zakresie warunków i szczegółowych zasad ochrony zdrowia ludzi oraz wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich;
- art. 7, 8 §1, 80 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieuwzględnienie interesu skarżących, przeprowadzenie postępowania w sposób zaprzeczający zasadzie bezstronności i równego traktowania, a także zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, dokonanie jego dowolnej oceny, co wyraża się w nieustaleniu z jakiej liczby anten ma składać się planowana inwestycja, jaki będzie ich kierunek usytuowania, sposobu rozchodzenia się fal elektromagnetycznych wokół stacji bazowych oraz czy wystąpi zjawisko interferencji fal, a także jaki w związku z tym jest rzeczywisty obszar oddziaływania inwestycji;
- art. 121 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 z późn. zm.) w związku z art. 38 i art. 39 Konstytucji RP przez nieustalenie, czy przyjęte w przedmiotowej inwestycji parametry pracy anten, nie spowodują ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżących i nie będą wpływać na zdrowie i życie ludzi, pomimo, iż organ wskazał, że na działce należących do skarżących może w przyszłości powstać zabudowa przeznaczona dla ludności;
- art. 151 §1 ust. 2 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnieśli, że organy obu instancji nie pochyliły się nad wszystkimi parametrami technicznymi planowanej inwestycji, mającymi istotne znaczenie dla zasad ochrony zdrowia ludzi oraz wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Nie ustalono bowiem z jakiej liczby anten ma składać się planowana inwestycja, ani jaki będzie ich kierunek usytuowania.
W niniejszej sprawie co prawda określono jedynie niektóre parametry, jak wysokość wieży, czy zasięg ponadnormatywnego działania, który obejmuje obszar do 19,2 m od wieży, jednakże powołane wyżej dane w ocenie skarżących nie zostały zawarte w treści wydanych decyzji, jako niezbędny element określający w sposób wyczerpujący i prawidłowy rodzaj inwestycji celu publicznego. Powyższe uchybienie w ocenie skarżących stanowi istotne naruszenie art. 54 pkt 1 u.p.z.p., które winno obligować Sąd do wyeliminowania kwestionowanych skargą decyzji z obrotu prawnego.
Ponadto w przekonaniu skarżących - w sposób niewystarczający ustalono zakres rzeczywistego oddziaływania inwestycji. Co prawda z treści decyzji organu I instancji wynika, że pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych, niż dopuszczalne nie wystąpi w miejscach przebywania i zamieszkiwania ludzi, jednakże zgodnie z orzecznictwem stwierdzenie takie nie jest to jednak wystarczające do zakreślenia obszaru oddziaływania inwestycji, a stanowi jedynie potwierdzenie, że planowana inwestycja nie narusza wymogów rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Obszar oddziaływania inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej, już tylko ze względu na rozchodzenie się fal elektromagnetycznych w przestrzeni, może wykraczać poza teren inwestycji. W samej decyzji SKO powołało się na fakt, że na działce należącej do skarżących może w przyszłości powstać zabudowa wykorzystywana jako miejsce przeznaczone na pobyt ludności i wobec tego tym bardziej organy winny rozważyć sposób oddziaływania planowanej inwestycji na bezpośrednie sąsiedztwo. Okoliczność ta zdaniem skarżących ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia prawa własności, które może zostać znacznie ograniczone, na skutek dokonanego ustalenia lokalizacji, a następnie budowy samej wieży (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2017 r. w sprawie II OSK 2544/15).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie uwzględnił podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2024 r. znak: [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza L. z [...] czerwca 2024 r., znak: [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. , o kodzie [...] i budowli w postaci wolnostojącej wieży o konstrukcji stalowej.
Jednak merytoryczne rozpatrzenie skargi na decyzję organu odwoławczego, każdorazowo wymaga przeprowadzenia kontroli formalnej zachowania ustawowych terminów procesowych; w tym także zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W tej kwestii punkt odniesienia stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej "k.p.a."). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Ustawodawca precyzuje zarazem tę regulację poprzez wskazanie w art. 127 § 1 k.p.a., że stronie przysługuje odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Jak wynika z kolei z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie należy wnieść do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia danej decyzji stronie. Zachowanie tego terminu stanowi przy tym warunek konieczny skutecznego podważenia rozstrzygnięcia, z którym nie zgadza się strona. W razie upływu wskazanego terminu organ odwoławczy będzie natomiast zobowiązany - w świetle art. 134 k.p.a. - do stwierdzenia w drodze postanowienia - uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wskazuje się również, że podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie, że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a. W razie przekroczenia terminu organ odwoławczy nie bada zatem odwołania pod kątem merytorycznym, lecz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok NSA z 18 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 845/21).
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została bez należytego przeprowadzenia postępowania wstępnego w zakresie zachowania przez skarżących terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2024 r., a zatem przedwcześnie.
Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że Burmistrz L. dokonał doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej stronom w trybie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. 2024 r., poz. 1130 , w skrócie "u.p.z.p.") w zw. z art. 49 K.p.a. w drodze obwieszczenia z dnia 3 czerwca 2024r. zawierającego informacje o wydaniu w tym dniu decyzji lokalizacyjnej oraz możliwości i terminie złożenia środka zaskarżenia.
W myśl art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o wydanych w jego toku postanowieniach oraz o decyzji kończącej to postępowanie strony zawiadamia się w drodze udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący postępowanie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, z wyłączeniem inwestycji (...). Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się w sposób, o którym mowa w art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Obwieszczenie zostało dokonane: w Biuletynie Informacji publicznej organu I instancji, w siedzibie organu I instancji (tablica ogłoszeń) oraz na tablicy sołectwa [...] - w dniu 3 czerwca 2024 r.
W niniejszej sprawie podanie do publicznej wiadomości decyzji lokalizacyjnej miało wobec tego miejsce 3 czerwca 2024 r., natomiast 14 dniowy termin obwieszczenia upłynął z dniem 17 czerwca 2024 r. Oznacza to, że ostatni dzień czternastodniowego terminu na wniesienie odwołania przypadał dla skarżących w dniu 1 lipca 2024 r. Nie wynika z akt sprawy czy odwołanie skarżący wnieśli osobiście w siedzibie urzędu I instancji czy za pośrednictwem operatora pocztowego. Akta sprawy nie zawierają koperty, w której ewentualnie przesłano odwołanie, skutkiem czego brakuje urzędowego potwierdzenia jej nadania w urzędzie pocztowym (daty nadania), natomiast naniesiona przez organ w formie prezentaty - data wpływu pisma – 3 lipca 2024 r., nie jest miarodajna dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia odwołania.
W związku z powyższym, uwzględniając wskazane wyżej regulacje, nie sposób na podstawie udostępnionych przez organ administracji akt sprawy, rozstrzygnąć w przedmiocie zachowania przez stronę skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, o którym mowa w art. 129 § 2 w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest bowiem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy jest zatem obowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.).
Wobec braku dokonania przez SKO powyższych ustaleń, rozstrzyganie przez Sąd w przedmiocie merytorycznych zarzutów skargi uznać należało za przedwczesne.
Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako "p.p.s.a."), uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.), zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kwoty 997 zł, na którą składa się wpis od skargi (500 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.