II SA/Bd 229/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2005-04-26
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnedodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieckaprawo do rentypostępowanie administracyjnetermin do wniesienia odwołaniadoręczenie decyzjiakty niekompletneuchylenie decyzjiSKOWSA

WSA uchylił decyzję SKO odmawiającą przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka z powodu braków formalnych w aktach sprawy, a nie z powodu merytorycznych przesłanek.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Jadwidze W. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ pierwszej instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na niespełnienie przesłanek z ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności fakt posiadania przez wnioskodawczynię prawa do renty rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, ponieważ w aktach sprawy brakowało dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co uniemożliwiło ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę Jadwigi W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych odmawiającą przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni ukończyła 57 lat, jest rozwiedziona, ma bezskuteczną egzekucję alimentów i otrzymuje rentę rolniczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, powołując się na art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wymagał łącznego spełnienia kilku przesłanek, w tym braku prawa do emerytury lub renty. Sąd administracyjny, mimo że nie był związany zarzutami skargi, stwierdził naruszenie przepisów postępowania. Kluczowym uchybieniem był brak w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu pierwszej instancji przez skarżącą. Bez tego dokumentu sąd nie mógł ustalić, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. Zaniechanie organu odwoławczego w zakresie sprawdzenia terminowości odwołania miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że brak dowodu doręczenia uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie, czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał środek zaskarżenia, a w przypadku uchybienia terminowi, decyzja organu pierwszej instancji stałaby się ostateczna, co skutkowałoby nieważnością decyzji organu drugiej instancji na podstawie art. 156 §1 pkt 2 kpa. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak takiego dowodu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwiając sądowi weryfikację legalności decyzji organu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organ odwoławczy ma obowiązek zbadać terminowość wniesienia odwołania. Brak dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji uniemożliwia ustalenie, czy strona dochowała czternastodniowego terminu, co może prowadzić do nieważności decyzji organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i bada z urzędu legalność zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność decyzji organu II instancji zachodzi m.in. gdy organ rozstrzygał sprawę zakończoną decyzją ostateczną organu pierwszej instancji (pkt 2).

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu m.in. w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

u.ś.r. art. 60 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Określa warunki nabycia prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla osób otrzymujących świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które ukończyły 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy.

Pomocnicze

PPSA art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i przedstawionych mu akt sprawy.

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

u.ś.r. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Określa kryterium dochodowe dla świadczeń rodzinnych.

u.ś.r. art. 3 § 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definiuje pojęcie emerytury i renty, włączając w to świadczenia z ubezpieczenia społecznego rolników.

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 134

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 156 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy polegające na braku w aktach sprawy dowodu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co uniemożliwiło kontrolę terminowości wniesienia odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące niespełnienia przez wnioskodawczynię przesłanek z art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (posiadanie prawa do renty rolniczej).

Godne uwagi sformułowania

nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącej, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. nie dysponując zwrotnym poświadczeniem odbioru przez skarżącą decyzji organu I instancji, nie miał możliwości ustalenia, czy strona zachowała czternastodniowy termin do złożenia odwołania zaniechanie dokonania ciążącego na organie odwoławczym obowiązku ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, który wynika z przepisu art. 134 kpa., miało istotne znaczenie dla ustalenia legalności zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Elżbieta Piechowiak

przewodniczący

Jerzy Bortkiewicz

sprawozdawca

Anna Klotz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność i skutki braku dowodu doręczenia decyzji w postępowaniu administracyjnym, obowiązek kontroli terminowości odwołań przez organy odwoławcze, interpretacja przesłanek do świadczeń rodzinnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2005 roku. Nacisk na proceduralne aspekty postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być formalne błędy w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli merytoryczne podstawy odmowy świadczenia wydają się uzasadnione. Podkreśla znaczenie prawidłowego doręczania pism.

Brak jednego dokumentu w aktach sprawy uchylił decyzję urzędników. Jak formalności decydują o świadczeniach?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 229/05 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2005-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz
Elżbieta Piechowiak /przewodniczący/
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 134, art. 156  par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Jadwigi W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie we W. z [...] 2004 r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swoje oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Decyzją z [...] 2004 r. Kierownik Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie we W. odmówił Jadwidze W. przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu decyzji podano, iż Jadwiga W. ukończyła 57 lat, jest osobą rozwiedzioną, ma zasądzone wyrokiem sądu alimenty, których egzekucja jest bezskuteczna oraz, że do dnia [...] 2004 r. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Wskazano również, że zainteresowana otrzymuje rentę rolniczą przyznaną na stałe. W tych okolicznościach, powołując się na treść art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przyjęto, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.
Od decyzji Kierownika Sekcji ds. Świadczeń Rodzinnych w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie we W. Jadwiga W. odwołała się podnosząc, że od 2001 r. pobierała alimenty z ZUS. Miała wówczas 50 lat i prawo do renty, którą otrzymywała. Zaznaczyła, że jej dochód nie przekracza 612 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło i zważyło, co następuje:
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) osoba otrzymująca świadczenia z funduszu alimentacyjnego, która ukończyła 50 lat do dnia wejścia w życie ustawy, nabywa na swój wniosek prawo do dodatku, o którym mowa w art. 12, do czasu uzyskania prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego wyrównawczego określonego w przepisach o pomocy społecznej, jeżeli dochód rodziny nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 i egzekucja ustalonych wyrokiem sądu rodzinnego alimentów jest bezskuteczna.
Oznacza, to że osoba ubiegająca się o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie przywołanego wyżej art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych winna udowodnić po pierwsze, że do dnia wejścia w życie ustawy tj. do 1 maja 2004 r. miała ukończone 50 lat, dochód w jej rodzinie nie przekraczał 504 zł oraz, że egzekucja ustalonych wyrokiem Sądu Rodzinnego alimentów jest bezskuteczna. Po drugie natomiast, że nie ma prawa do emerytury lub renty albo prawa do zasiłku stałego wyrównawczego określonego w przepisach o pomocy społecznej. Dodatek przyznany na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy przysługuje bowiem tylko do czasu uzyskania uprawnień do tych świadczeń.
Przesłanki określone przywołanym wyżej przepisem muszą wystąpić łącznie. Brak jednej z nich powoduje, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie przysługuje.
Z akt sprawy wynika, że Jadwiga W. ma prawo do renty inwalidzkiej rolniczej przyznanej na stałe i otrzymywała tę rentę składając wniosek o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
W świetle art. 3 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez emeryturę i rentę należy rozumieć również emerytury i renty określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Biorąc pod uwagę powyższe Jadwiga W. nie spełnia wszystkich warunków przewidzianych art. 60 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tym stanie rzeczy organ miał prawo odmówić żądanego świadczenia.
W skardze wniesionej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak wynika z treści skargi. W jej uzasadnieniu wywodziła, że jest osobą schorowaną, przez co wydaje 300 zł. na zakup leków ratujących życie, a wysokość jej renty nie przekracza 612 zł. Wyjaśniła też, że nie ma możliwości podjęcia pracy z uwagi na wiek i bezrobocie, a nawet w sytuacji jej uzyskania, straciłaby rentę.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, opierając się na dotychczasowej argumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za zasadną, choć nie z przyczyn w niej podanych.
Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270), zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, że nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, zgodnie za art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270), Sąd zwrócił uwagę na uchybienie, które nie było objęte zarzutami skarżącej, a sprowadzało się do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 133 §1 wskazanej wyżej ustawy, Sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego i przedstawionych mu akt sprawy. W niniejszej sprawie organ przedstawił sądowi akta niekompletne, ponieważ brak w nich zwrotnego poświadczenia odbioru przez skarżącą orzeczenia organu pierwszej instancji. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana [...] 2004 r., odwołanie zaś od niej, z [...] 2004 r., wpłynęło do organu [...] 2004 r. W tym stanie rzeczy Sąd, nie dysponując zwrotnym poświadczeniem odbioru przez skarżącą decyzji organu I instancji, nie miał możliwości ustalenia, czy strona zachowała czternastodniowy termin do złożenia odwołania, skoro pomiędzy datą wydania pierwszoinstancyjnego orzeczenia, a wpłynięciem środka odwoławczego do organu I instancji, upłynął okres przekraczający czternaście dni.
W świetle powyższego, zaniechanie dokonania ciążącego na organie odwoławczym obowiązku ustalenia, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, który wynika z przepisu art. 134 kpa., miało istotne znaczenie dla ustalenia legalności zaskarżonego orzeczenia. Uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania skutkuje tym, że decyzja organu I instancji staje się ostateczna. W takiej sytuacji organ odwoławczy rozstrzygałby sprawę zakończoną decyzją ostateczną organu pierwszej instancji. Zgodnie z przepisem art. 156 §1 pkt 2 kpa skutkowałoby to nieważnością decyzji organu II instancji. Brak w aktach administracyjnych dowodu doręczenia skarżącemu orzeczenia organu I instancji uniemożliwia jednoznaczne stwierdzenie przez sąd, czy organ odwoławczy rozważył dopuszczalność odwołania, czy też pominął tę okoliczność, co w przypadku naruszenia przez skarżącej terminu do wniesienia odwołania, stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 §1 pkt 1lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.