II SA/BD 224/07

II SA/Bd 224/07 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2007-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Anna Klotz /sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki
Małgorzata Włodarska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
art. 6 pkt 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
art. 16 ust. 1
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 155 poz 1109
par. 2 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych  w celu złagodzenia skutków suszy
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Asesor WSA Anna Klotz ( spr) Protokolant Ewa Czerwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi Zbigniewa C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] 2006 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
II SA/Bd 224/07
Uzasadnienie
Zbigniew C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2007 r., Nr [...].
Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz § 2 pkt 1, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. nr 155, poz. 1109) utrzymało w mocy, decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy W. z dnia [...] 2006 r., znak [...] o odmowie przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego w związku z suszą w 2006 r.
Skarżący wnioskiem z dnia 12 września 2006 r. zwrócił się do Kierownika Pomocy Społecznej w W. o przyznanie zasiłku celowego w kwocie 100 zł oraz dodatkowo 392 zł. w związku ze szkodami jakie wystąpiły w jego gospodarstwie z powodu suszy. Organ I instancji wydał negatywną decyzję powołując się przesłanki § 2 pkt 1 cytowanego powyżej rozporządzenia, gdyż w jego ocenie skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, które stanowi jeden z warunków nabycia prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ powołał się na zaświadczenie z dnia 17 listopada 2006 r. wydane przez KRUS w W. potwierdzające to, że skarżący jest rencistą (dokumentu tego nie ma w aktach administracyjnych sprawy).
W odwołaniu skarżący stwierdził, że na skutek doznanego wypadku jest zwolniony z obowiązku opłacania składek na KRUS. Uważa, że o statusie rolnika nie decyduje opłacanie składek. Nadto skarżący oświadczając, że jest rolnikiem wykazał, iż opłaca podatek rolny.
Kolegium nie uwzględniło odwołania skarżącego. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy orzeczenie organu I instancji Kolegium powołało się na § 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, który to przepis stanowi, iż pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.
Z uwagi na to, że skarżący nie podlega ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy i jest rencistą, to nie spełnia przesłanki z powyższego przepisu i świadczenie się jemu nie należy.
W skardze do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w T. skarżący stwierdził, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym jest on rolnikiem. Potwierdził, że jest rencistą i nie opłaca składek na KRUS. Z tytułu renty oraz wydatków związanych m.in. z lekami sytuacja finansowa całej jego rodziny spowoduje konieczność stałego korzystania z pomocy organów pomocy społecznej.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd podziela stanowisko organów obydwu instancji, iż w przypadku rencisty, który prowadzi gospodarstwo rolne nie przysługuje zasiłek celowy w związku z suszą 2006r. z uwagi na brak przesłanki do przyznania tego świadczenia określonej w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. W powyższym przepisie wprowadzony został warunek uzależniający przyznanie pomocy rodzinie rolniczej od tego, że co najmniej jednej osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy.
Powyższe kryterium podmiotowe nie odnosi się do innych ustaw, w tym podatkowych. Uzależnia wyraźnie prawo do świadczenia z pomocy społecznej od podlegania rolnika ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy.
Wbrew twierdzeniu skarżącego kryterium nie wiąże się z opłacaniem składek na to ubezpieczenie ani z tym, czy ktoś jest rolnikiem w rozumieniu przepisów podatkowych.
Zgodnie z definicją rolnika zawarta w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998r., Nr 7, poz.25 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o rolniku - rozumie się przez to pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.
Ustawa nie ogranicza statusu rolnika od podlegania ubezpieczeniu. Rozróżnia natomiast w art. 3 ust.1 podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy albo na wniosek.
Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:
1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1ha przeliczeniowego lub dział specjalny,
2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1,
3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących
z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich,
4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.
Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się stosownie do
art. 16 ust. 1 powyższej ustawy :
1) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym,
2) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, jeżeli podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 50 kwartałów,
3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową.
Odbiegając od powyższego, powodem dla którego należało uchylić zaskarżoną decyzję jest niewyjaśnienie przez organy obydwu instancji okoliczności sprawy, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Otóż w aktach administracyjnych sprawy brak jest zaświadczenia z dnia
17 listopada 2006 r. wydanego przez KRUS w W., potwierdzającego to, że skarżący jest rencistą. Brak jest również dokumentów potwierdzających, że żona skarżącego jest również rencistką.
Na podstawie akt sprawy organ II instancji nie był w stanie ocenić, od kiedy skarżący i jego żona posiadają prawo do renty.
Zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. powyżej rozporządzenia pomocy udziela się rolnikowi na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby, o której mowa w § 2 pkt 1. W § 6 ust. 1 rozporządzenia został określony ostateczny termin złożenia takiego wniosku i zgodnie z tym przepisem wnioski, o których mowa w § 4 ust. 1, składa się do dnia 15 października 2006 r. Wnioski złożone po terminie odrzuca się (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).
W ocenie Sądu organ II instancji powinien zbadać, czy w chwili składania wniosku skarżący był już rencistą. Dopiero po tym ustaleniu organ mógł orzec w oparciu o przesłankę z § 2 pkt 1 rozporządzenia.
Tylko w sytuacji, gdyby w dacie złożenia wniosku o pomoc skarżący był już rencistą, a nikt z pozostałych członków rodziny nie byłby rolnikiem, Kolegium mogłoby orzec o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Ustanowione prawo do renty automatycznie zwalnia rolnika z obowiązku podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, orzekając w oparciu o art. 145 § 1 lit. c" w związku z art. 7 i art. 77 kpa ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej powoływanej jako p.p.s.a., stwierdził, że organy obydwu instancji naruszyły przepisy postępowania w sposób istotny i to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.