II SA/Bd 218/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2004-07-01
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanynaruszenie prawa własnościgranica działkinadzór budowlanyuchylenie decyzjistwierdzenie nieważnościpostępowanie administracyjneWSAbudownictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził nieważność decyzji Wojewody w części dotyczącej umorzenia postępowania przed organem I instancji, a w pozostałej części oddalił skargę inwestora D.P. na decyzję uchylającą pozwolenie na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi D.P. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Włocławek o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a następnie umorzyła postępowanie I instancji. Wojewoda podjął taką decyzję po uwzględnieniu skargi B. i S. S., którzy podnosili kwestie naruszenia ich własności przez budowany mur graniczny oraz budowy okna na ich działkę. WSA stwierdził nieważność decyzji Wojewody w części dotyczącej umorzenia postępowania, uznając, że organ II instancji nie miał takich kompetencji, a w pozostałej części oddalił skargę, podzielając argumentację o naruszeniu prawa własności i konieczności wyjaśnienia sprawy przez organy nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpoznał skargę D. P. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Włocławek o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a następnie umorzyła postępowanie w sprawie przed organem I instancji. Decyzja Wojewody była wynikiem uwzględnienia skargi B. i S. S., którzy zarzucali naruszenie ich prawa własności przez budowany mur graniczny, który wchodził na ich działkę, oraz budowę otworu okiennego skierowanego na ich nieruchomość. Wojewoda uznał te zarzuty za zasadne, wskazując na potrzebę wyjaśnienia sprawy przez organy nadzoru budowlanego i bezprzedmiotowość wniosku o pozwolenie na budowę w związku z rozpoczęciem robót przed uprawomocnieniem się decyzji. WSA, analizując podstawę prawną decyzji Wojewody (art. 38 ust. 2 ustawy o NSA), stwierdził, że organ II instancji nie miał kompetencji do umorzenia postępowania przed organem I instancji, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji w tej części. W pozostałej części skargę oddalono, uznając, że Wojewoda prawidłowo ocenił naruszenie prawa własności skarżących B. i S. S. oraz potrzebę wyjaśnienia sprawy przez organy nadzoru budowlanego, zgodnie z wytycznymi NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ II instancji nie może umorzyć postępowania przed organem I instancji w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, ponieważ takie rozstrzygnięcie nie mieści się w katalogu środków, jakie może zastosować sąd administracyjny (art. 22 ust. 1 ustawy o NSA, obecnie art. 145 PPSA).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcia podejmowane przez organ w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA muszą być tożsame z rozstrzygnięciami sądu. Umorzenie postępowania przed organem I instancji nie jest jedną z tych możliwości, dlatego w tej części decyzja Wojewody była podjęta bez podstawy prawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

u.NSA art. 38 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Przepis ten przewidywał, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do wyznaczenia przez sąd terminu rozprawy. Rozstrzygnięcia podejmowane w tym trybie muszą być tożsame z rozstrzygnięciami podejmowanymi przez Sąd.

Pomocnicze

u.NSA art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia albo stwierdza niezgodność z prawem decyzji lub postanowienia. Wśród tych możliwości nie ma sytuacji umorzenia postępowania przed organem I instancji.

PPSA art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odpowiednik art. 22 ust. 1 ustawy o NSA, określający kompetencje sądu administracyjnego przy uwzględnianiu skargi.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieprawidłowe podanie tej podstawy prawnej przez Wojewodę w kontekście art. 38 ust. 2 ustawy o NSA.

Rozp. MGBiB art. 12 § ust. 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r.

Przepis dotyczący usytuowania budynku w granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy.

Pb art. 5 § ust. 2

Prawo budowlane

Przepis dotyczący uciążliwości dla otoczenia związanych z eksploatacją inwestycji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ II instancji nie miał podstaw prawnych do umorzenia postępowania przed organem I instancji w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA. Naruszenie prawa własności skarżących B. i S. S. przez budowany mur graniczny wymaga wyjaśnienia. Rozpoczęcie robót budowlanych przed uprawomocnieniem się pozwolenia na budowę może czynić wniosek bezprzedmiotowym i powinno być rozpatrzone przez organy nadzoru budowlanego.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wojewody o uchyleniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. i umorzeniu postępowania była rażącym naruszeniem prawa. Zarzuty skarżących B. i S. S. opierają się na nieprawdziwych danych. Opinia geodezyjna z 1995 r. nie jest prawdziwa i jest sprzeczna z inwentaryzacją z Urzędu Miasta. Nie jest prawdą, by w murze wybito otwór okienny; otwór został wypełniony luksferami.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcia podejmowane w tym trybie muszą być tożsame z rozstrzygnięciami podejmowanymi przez Sąd Wśród tych możliwości nie ma sytuacji umorzenia postępowania przed organem I instancji jest to istotne naruszenie prawa własności Sprawa ta wymaga bezsprzecznie zdecydowanego wyjaśnienia z uwagi na fakt rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed uprawomocnieniem się pozwolenia na budowę, stanowisko w tej sprawie winny zająć organy nadzoru budowlanego

Skład orzekający

Wiesław Czerwiński

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Malinowska-Wasik

sędzia

Mirella Łent

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji organów administracji publicznej w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, a także kwestie związane z naruszeniem prawa własności w kontekście pozwoleń na budowę i właściwości organów nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2004 roku (ustawa o NSA), która została zastąpiona przez Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednak zasady dotyczące kompetencji organów i sądów w zakresie rozstrzygania spraw administracyjnych pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i budowlanych, gdzie kwestie proceduralne (kompetencje organów) przeplatają się z merytorycznymi (naruszenie prawa własności). Pokazuje też, jak organ administracji może próbować 'ominąć' kontrolę sądową, co sąd koryguje.

Organ administracji nie może umorzyć postępowania, bo nie jest sądem! WSA wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 218/04 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2004-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grażyna Malinowska-Wasik
Mirella Łent
Wiesław Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 90/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-06
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
art. 38
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Mirella Łent Protokolant Mariusz Pstruś po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przed organem I instancji, w pozostałej części skargę oddala, 2. w zakresie stwierdzonej nieważności zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Włocławka decyzją nr [...] z dnia [...] znak [...], po rozpoznaniu wniosku D. P., zatwierdził projekt budowlany na budowę budynku mieszkalnego i udzielił pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i S. S.
Wskazali m.in., że nie można pobudować budynku na granicy ze względu na problem z umieszczeniem otworów okiennych. Budynek zaczyna się od narożnika działki, zasłania widoczność, jak również utrudnia naturalną cyrkulację powietrza. Wskazano, że zbudowano już I kondygnację.
W czasie od 3 grudnia 2002 r. do 26 sierpnia 2003 r. sprawa była zawieszona ze względu na wydanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o rozbiórce.
Wojewoda [...] ustosunkował się do odwołania w decyzji z dnia [...] nr [...].
Decyzją tą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ II instancji ocenił, że inwestycja nie narusza przepisów prawa budowlanego, w szczególności § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten przewiduje usytuowanie budynku w granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy. Projektowany budynek posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o odporności ogniowej 240 minut oraz stropy o odporności ogniowej 60 min. Zasadniczo uciążliwości dla otoczenia związane z eksploatacją inwestycji powinny mieścić się w granicach władania działki właściciela lub użytkownika działki. W świetle art. 5 ust. 2 prawa budowlanego takich uciążliwości ta inwestycja nie przewiduje.
Skargę na powyższą decyzję złożyli B. i S. S.
Wojewoda [...], działając na mocy art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), uwzględnił skargę w całości i uchylił decyzję własną z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...]; uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] znak [...] nr [...] udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. M. we W. i umorzył postępowanie w sprawie przed organem I instancji.
Uzasadniając tą decyzję wskazał, że w skardze do NSA, którą złożyli skarżący zwrócono uwagę na to, że mur pobudowany w 1995 r. zniszczył granicę między nieruchomościami. Było on elementem inwestycji, co do której orzeczono nakaz rozbiórki, ale mur ten pozostał - zatem decyzja nie została w pełni wykonana. Jak wynika z opinii geodezyjnej mur ten wchodzi 20 cm na teren działki skarżących zajmując powierzchnię 3 m2, co stanowi naruszenie własności. Skarżący utrzymują, że w lipcu 2003 r. wybito w murze i w ścianie nośnej otwór okienny skierowany na ich nieruchomość. W ocenie organu II instancji są to nowe okoliczności i wymagają wyjaśnienia przez organ nadzoru budowlanego. Wniosek o budowę staje się bezprzedmiotowy, a organ I instancji zobowiązany był ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, którym było zbadanie tych okoliczności.
Z uwagi na fakt rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed uprawomocnieniem się pozwolenia na budowę, wydanie pozwolenia na budowę w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Taki pogląd wyraził NSA w wyroku z dnia 04.09.2003 r. sygn. II SA/Gd 3621/01, wskazując na organy nadzoru budowlanego jako właściwe do prowadzenia postępowania, a nie organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Skargę na powyższą decyzję wniosła D. P.
Wniosła o uchylenie wskazanej wyżej decyzji Wojewody [...] wobec rażącego naruszenia obowiązującego prawa.
W uzasadnieniu wskazała, że decyzja ta rażąco narusza jej interes, bowiem uchyla ona decyzję ostateczną bez stosownego postępowania i opiera się jedynie na niesprawdzonej skardze państwa S., której zawartość oscyluje na nieprawdziwych danych, co jasno wynika z enigmatycznego uzasadnienia.
W oparciu o ostateczną decyzję prowadził roboty budowlane i ukończył budowę. Decyzja ta przywraca stan zerowy, co jest nie do przyjęcia. Nie można się oprzeć na opinii geodezyjnej z [...] 1995 r., która nie jest prawdziwa (bez jej sprawdzenia) i sprzeczna z inwentaryzacją geodezyjną otrzymaną z Urzędu Miasta W. Nie jest prawdą, by w murze stanowiącym obecnie ścianę budynku wybito otwór okienny. Otwór ten został wypełniony luksferami. Organ I instancji dokonał sprawdzenia na nieruchomości wykonanie wydanych decyzji rozbiórkowych i przedstawił swoje stanowisko Prezydentowi. Uchylenie decyzji ostatecznej narusza prawo i nie znajduje oparcia w podanej podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 albowiem uniemożliwia jej zweryfikowanie przez NSA.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja ma swoją podstawę prawną przede wszystkim w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Przepis ten przewidywał, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może uwzględnić skargę w całości do wyznaczenia przez sąd terminu rozprawy.
W orzecznictwie sądowym przyjęto, że rozstrzygnięcia podejmowane w tym trybie muszą być tożsame z rozstrzygnięciami podejmowanymi przez Sąd. Jest to związane z tym, że wniesienie skargi powoduje zawiśnięcie sprawy przed sądem. Dysponentem skargi nie jest organ administracji publicznej, ani też rozstrzygnięcie to nie zapada w toku postępowania administracyjnego. Tok postępowania administracyjnego został już wyczerpany i dlatego nieprawidłowe jest podawanie w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.
Weryfikacja własnej decyzji może nastąpić pod kątem zgodności z prawem, a sposoby rozstrzygnięcia muszą być tożsame z możliwościami, jakie w tym zakresie ma Sąd. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (obecnie art. 145 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia albo stwierdza niezgodność z prawem decyzji lub postanowienia. Wśród tych możliwości nie ma sytuacji umorzenia postępowania przed organem I instancji. W związku z tym należy uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie w tej części jest podjęte bez podstawy prawnej, co skutkuje częściowym stwierdzeniem nieważności.
W pozostałej części Sąd uznał, że uwzględnienie skargi przez Wojewodę [...] jest słuszne i prawa nie narusza.
Jednym z warunków uzyskania pozwolenia na budowę jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem z opinii geodezyjnych wynika, że mur, który był objęty nakazem rozbiórki, wchodzi 20 cm na teren działki B. i S. S., zajmując powierzchnię 3 m2. Jest to istotne naruszenie prawa własności. Zniszczenie granicy nastąpiło poprzez pobudowanie w 1995 r. muru, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
Skarżący powołują się w tym zakresie na projekt zagospodarowania działki. Projekt zagospodarowania ma do spełnienia inne funkcje, a opinia geodezyjna została wydana specjalnie w celu ustalenia przebiegu granic. Sprawa ta wymaga bezsprzecznie zdecydowanego wyjaśnienia.
Sąd w niniejszej sprawie jest związany oceną prawną zawartą w wyroku NSA z 04.09.2003 r. sygn. II SA/Gd 3621/01. Należy podzielić pogląd, że z uwagi na fakt rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowisko w tej sprawie winny zająć organy nadzoru budowlanego.
Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI