II SA/Bd 214/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące wygaśnięcia pozwolenia na budowę, nie badając jego bezprzedmiotowości w kontekście utraty przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością.
Spółka "A" wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę wydanego spółce "B", argumentując, że stało się ono bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia umowy przedwstępnej i utraty przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością. Organy administracji odmówiły, opierając się wyłącznie na art. 37 Prawa budowlanego i stwierdzając, że budowa została rozpoczęta w terminie. WSA uchylił decyzje organów, uznając, że błędnie zinterpretowały one art. 162 K.p.a., nie badając bezprzedmiotowości decyzji w szerszym kontekście, w tym interesu strony i społecznego.
Spółka "A" złożyła wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej spółce "B" dla wielofunkcyjnego obiektu handlowego. Skarżąca argumentowała, że pozwolenie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości wygasła, a inwestor utracił prawo do dysponowania gruntem. Organy administracji, Prezydent Miasta T. i Wojewoda, odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia, opierając się wyłącznie na art. 37 Prawa budowlanego, który stanowi, że decyzja wygasa, gdy budowa nie zostanie rozpoczęta w ciągu 3 lat od jej ostateczności. Organy uznały, że budowa została rozpoczęta w terminie, a utrata prawa do dysponowania nieruchomością nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy. Sąd wskazał, że art. 162 K.p.a. dopuszcza stwierdzenie wygaśnięcia decyzji również z powodu jej bezprzedmiotowości, gdy leży to w interesie społecznym lub strony, nawet jeśli przepis szczególny (jak art. 37 Prawa budowlanego) nie znajduje zastosowania. Sąd podkreślił, że organy miały obowiązek zbadać, czy pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę stanu faktycznego (utratę prawa do dysponowania nieruchomością) i czy jego uchylenie leży w interesie strony lub społecznym, czego nie uczyniły. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, utrata prawa do dysponowania nieruchomością może stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu jej bezprzedmiotowości, jeśli leży to w interesie społecznym lub strony, nawet jeśli budowa została rozpoczęta w terminie określonym w art. 37 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepisy, ograniczając się do art. 37 Prawa budowlanego i nie badając bezprzedmiotowości decyzji w szerszym kontekście art. 162 K.p.a., który dopuszcza wygaśnięcie decyzji, gdy jest ona bezprzedmiotowa i leży to w interesie społecznym lub strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
u.p.b. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Jest to przepis szczególny regulujący wygaśnięcie pozwolenia na budowę.
k.p.a. art. 162 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Przepis ten może stanowić samodzielną podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Bezprzedmiotowość decyzji jako podstawa do jej wygaśnięcia.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako warunek uzyskania pozwolenia na budowę.
u.p.b. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę na inny podmiot.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 162 § 1 K.p.a. może stanowić samodzielną podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa i leży to w interesie społecznym lub strony. Organy administracji miały obowiązek zbadać bezprzedmiotowość decyzji o pozwoleniu na budowę w szerszym kontekście, nie ograniczając się do art. 37 Prawa budowlanego. Utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może prowadzić do bezprzedmiotowości decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta wyłącznie na art. 37 Prawa budowlanego, ignorująca art. 162 K.p.a. w kontekście bezprzedmiotowości decyzji.
Godne uwagi sformułowania
bezprzedmiotowość decyzji interes społeczny lub w interesie strony nie może być wykładana rozszerzająco nie wszystkie jednak argumenty skargi okazały się zasadne utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem nie powoduje bezprzedmiotowości tej decyzji
Skład orzekający
Leszek Tyliński
przewodniczący
Joanna Brzezińska
sprawozdawca
Grzegorz Saniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia decyzji administracyjnych, w szczególności pozwoleń na budowę, w kontekście bezprzedmiotowości decyzji i jej związku z prawem do dysponowania nieruchomością."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której budowa została rozpoczęta w terminie, ale inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla inwestorów i właścicieli nieruchomości – jak wygaszenie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy pierwotny inwestor traci prawo do gruntu. Pokazuje złożoność przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego.
“Pozwolenie na budowę wygasło mimo rozpoczęcia prac? Sąd wyjaśnia, kiedy utrata prawa do gruntu ma znaczenie.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 214/15 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2015-05-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-03-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Grzegorz Saniewski Joanna Brzezińska /sprawozdawca/ Leszek Tyliński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Sygn. powiązane I OSK 2351/15 - Postanowienie NSA z 2015-11-17 II OSK 2351/15 - Wyrok NSA z 2016-07-05 II SAB/Ke 31/15 - Postanowienie WSA w Kielcach z 2015-05-29 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1409 art. 37 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Dz.U. 2013 poz 267 art. 161 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi spółki N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] października 2014 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz spółki N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz spółki N. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Uzasadnienie Prezydent Miasta T., decyzją z ...2014r. znak ..., po rozpatrzeniu wniosku "A" w T., odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia ... 2011 r. ... o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego budowę wielofunkcyjnego obiektu handlowego, usługowego i gastronomicznego z wielopoziomowym garażem wraz z infrastrukturą, zlokalizowanego przy ul. G. ... i ul. S. C. ... w T. (działki geodezyjne nr: ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,...,... i ... z obrębu ...). W uzasadnieniu organ, przytaczając treść art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane wskazał, że decyzja z ... 2011r. ... stała się ostateczna w dniu ... 2011r., a z dokumentów znajdujących się w aktach, a także nadesłanych przez inwestora – "B" (protokołu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. nr ... z dnia ....2014 r., pisma z ...2014r.) wynika, że rozpoczęcie budowy nastąpiło ... 2014r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Decyzja z ... 2011r. jest nadal ważna, w związku z czym nie jest bezprzedmiotowa. Nie zostały zatem spełnione przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji "A" w T. wniosła o jej uchylenie i orzeczenie o stwierdzeniu wygaśnięcia spornej decyzji, zarzucając naruszenie: - art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie polegające na stwierdzeniu, że przepis ten stanowi jedyną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy samodzielną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia każdej decyzji administracyjnej stanowi także art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.; - naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że nie znajduje zastosowania w tej sprawie, w sytuacji gdy Organ winien orzec na podstawie tego przepisu, że pozwolenie budowlane stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę stanu faktycznego, a jego uchylenie leży w interesie odwołującego się oraz w interesie społecznym, a co za tym idzie, stwierdzić wygaśnięcie pozwolenia budowlanego. Odwołująca się Spółka podniosła, że nie dojście do zawarcia umowy przyrzeczonej sprzedaży nieruchomości na podstawie umowy przedwstępnej i związane z tym cofnięcie inwestorowi pełnomocnictw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stanowi przyczynę konieczności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu budowlanym. W obecnej sytuacji inwestor nie ma prawnych ani faktycznych możliwości dysponowania gruntem i prowadzenia prac budowlanych, a wnioskodawca – właściciel nieruchomości, posiada nieruchomości, której nie może wykorzystać zgodnie z przeznaczeniem i prowadzić ewentualnych prac budowlanych z uwagi na brak możliwości uzyskania decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę i decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż te zostały wydane na inny podmiot – kupującego. Decyzją z dnia ... 2015r. znak ... Wojewoda K.-P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest bezprzedmiotowość decyzji, lecz powstanie określonych w tych przepisach okoliczności faktycznych. Uregulowanie prawne zawarte wart. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. ma charakter odesłania do przepisów szczególnych. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony skarżącej, że przesłanką wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest jego bezprzedmiotowość, o której mowa wart. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. i uznał za prawidłowe postępowanie organu pierwszej instancji, który przy badaniu przesłanek wygaśnięcia pozwolenia na budowę posłużył się art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie stwierdził wystąpienia w przedmiotowej sprawie przewidzianych w tym przepisie okoliczności, tzn. budowa została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Wojewoda, kwestionując stanowisko odwołującej się Spółki stwierdził, że utrata przez inwestora, tj. "B" prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem nie powoduje bezprzedmiotowości tej decyzji (powołując się na wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013r. sygn. akt II OSK 366/12). "A" w T. zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody K.-P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten stanowi jedyną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy samodzielną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia każdej decyzji administracyjnej stanowi także art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.; - przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że przepis ten nie stanowi podstawy wygaśnięcia pozwolenia na budowę, a w związku z tym nierozważenie przesłanek bezprzedmiotowości pozwolenia na budowę oraz interesu społecznego i interesu Skarżącego w stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę, podczas gdy Wojewoda winien był orzec na podstawie tego przepisu, że pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę stanu faktycznego, a jego uchylenie leży w interesie skarżącego oraz w interesie społecznym, a co za tym idzie, stwierdzić wygaśnięcie Pozwolenia na Budowę; oraz art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na pominięciu materiału dowodowego potwierdzającego, że pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe, oraz potwierdzającego istnienie interesu strony i interesu społecznego w stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Skarżąca podała, że wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę wiąże się z niedotrzymaną umową przedwstępną, która została zawarta ... 2007r. ze spółką "B". Spółka "B" nie przystąpiła do zawarcia umowy przyrzeczonej – sprzedaży nieruchomości na podstawie ww. umowy przedwstępnej, która wygasła ... 2013r. W obecnym stanie prawnym i faktycznym jedynym właścicielem i dysponentem nieruchomości jest skarżąca. Inwestor nie ma obecnie ani prawnych ani faktycznych możliwości dysponowania gruntem i prowadzenia prac budowlanych. W ocenie skarżącej spółki Wojewoda błędnie uznał, że art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi jedyną podstawę wygaśnięcia przedmiotowej decyzji. Błędnie uznano, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji zobowiązany jest jedynie do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, a nie czy decyzja stała się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ powinien orzec wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., a nie na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. może stanowić samodzielną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Zdaniem Skarżącej stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o wydaniu pozwolenia na budowę może być orzeczone w dwóch przypadkach: na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, w sytuacji, gdy w ciągu trzech lat od uprawomocnienia się decyzji nie rozpoczęto prac budowlanych, albo na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w sytuacji, w której decyzja ta stała się bezprzedmiotowa z uwagi na interes strony lub interes społeczny. Art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. ma charakter zarówno przepisu prawa procesowego jak i materialnego, więc organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, a nie czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast organ nie musi badać tych przesłanek w przypadku, gdy konieczność wygaśnięcia decyzji nie wynika z przepisów prawa, ale z bezprzedmiotowości połączonej z interesem społecznym lub z interesem strony, co w ocenie spółki występuje w przedmiotowej sprawie. Wobec tego, art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest jedyną podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Niezależnie zatem od tego czy przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego były spełnione, istniała możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w oparciu o jej bezprzedmiotowość i interes społeczny lub interes Skarżącego. Wojewoda powinien był dokonać oceny konieczności wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą ze zmiany stanu faktycznego w postaci utraty prawa do dysponowania nieruchomościami, interes skarżącego i interes społeczny. Przez przyjęcie, że art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi jedyną podstawę wygaśnięcia decyzji, Wojewoda naruszył art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia wygaśnięcia rzeczonej decyzji, mimo zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie i w efekcie, nie rozpoznał istoty sprawy. Spółka podkreśliła, że pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę stanu faktycznego będącego podstawą jego wydania, a skarżący ma głęboko uzasadniony interes w stwierdzeniu jego wygaśnięcia. Skarżąca spółka podała, że powstanie po wydaniu decyzji administracyjnej sytuacji czy układu stosunków społecznych odbiegających od czynników indywidualizujących dany stosunek prawny, ukształtowany w decyzji, kładzie kres istnieniu tego stosunku i musi oddziaływać na obowiązywanie decyzji, która jest wyrazem tych stosunków. W takiej sytuacji można mówić o bezprzedmiotowości decyzji, która oznacza nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia jej celu. Utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. W chwili obecnej z uwagi na wygaśnięcie umowy przedwstępnej i pełnomocnictw oraz brak zawarcia umowy przyrzeczonej, "B" nie ma prawa dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. W związku z tym należy wyeliminować z porządku prawnego pozwolenia jako wydane na rzecz podmiotu, który obecnie nie spełnia już wszystkich wymagań stawianych podmiotom ubiegającym się o wydanie takiego pozwolenia w art. 32 Prawa budowlanego. Ponadto spełniona została także przesłanka interesu strony i społecznego określona wart. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż skarżący jest właścicielem nieruchomości, lecz nie może w pełni wykonywać swych uprawnień właścicielskich z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym istnieje pozwolenie obejmujące te nieruchomości wydane na rzecz podmiotu trzeciego. Jednocześnie w centrum T. znajduje się zdegradowana nieruchomość, co negatywnie wpływa na estetykę tego miejsca. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K.-P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Skarga podlegała uwzględnieniu. Treść skargi i ocena przesłanek jakimi kierowały się organy wydając zaskarżone rozstrzygnięcia prowadzą do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, przede wszystkim art. 161 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.) oraz w zw. z art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Nie wszystkie jednak argumenty skargi okazały się zasadne. W przedmiotowej sprawie "A" w T., powołując się na art. 162 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., wniosła do Prezydenta Miasta T. o wydanie decyzji o wygaśnięciu m.in. decyzji tego organu z dnia ... 2011r. (...) w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia "B" w W. pozwolenia na budowę wielofunkcyjnego obiektu handlowego, usługowego i gastronomicznego z wielopoziomowym garażem i infrastrukturą. Z zawartych w odwołaniu oraz w skardze zarzutów wynika, że strona skarżąca uważa, że samodzielną przesłankę stwierdzenia wygaśnięcia powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi to, iż stała się ona bezprzedmiotowa albowiem inwestor – "B" ostatecznie nie podpisała ze Skarżącą umowy sprzedaży nieruchomości, na których planowana była inwestycja. Umowa przedwstępna w tym zakresie wygasła, wobec czego inwestor utracił prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca nie jest zainteresowana odkupieniem od inwestora projektu budowlanego, ani jego realizacją. Zdaniem skarżącej stwierdzenie wygaśnięcia przedmiotowej decyzji uzasadnia jej interes, bowiem nie może uzyskać pozwolenia na budowę na nieruchomości stanowiącej jej własność z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym powyższej decyzji oraz interes społeczny, gdyż obecny wygląd nieruchomości wpływa negatywnie na estetykę T. Nadto zdaniem Skarżącej dokonane wpisy w dzienniku budowy – są działaniami pozornymi mającymi na celu stworzenie domniemania, iż inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością. Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 i 2 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn.zm., dalej "K.p.a.") organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza, w drodze decyzji, jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W art. 162 § 1 K.p.a. ustawodawca zawarł uregulowania ustanawiające trzy normy prawne, ponieważ w pkt 1 zamieszczono postanowienia odnoszące się do dwóch alternatywnych dla siebie sytuacji. Bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Trzecią normę ustanawia art. 162 § 1 pkt 2 i odnosi się ona do kontroli działań zmierzających do zastosowania się do warunku dodanego do decyzji (Adamiak, Postępowanie administracyjne, n. 343-344; T. Woś, Stwierdzenie, s. 50-51). Zarówno w pierwszej, jak i drugiej normie określonej w art. 161 § 1 pkt 1 K.p.a. zostać muszą spełnione łącznie obydwie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowości i istnienia przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowości i istnienia interesu społecznego lub interesu strony. Z wykładni gramatycznej powołanego przepisu wynika zatem, że zawsze dotyczy on decyzji, która stała się bezprzedmiotowa. Rozstrzygnięcie zatem, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa powoduje, iż nie są istotne pozostałe warunki, od których zależy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, w tym czy leży to w interesie społecznym lub w interesie stron postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej jest zobowiązany do zbadania czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 in principio K.p.a. W takiej sytuacji bowiem to uregulowanie prawne należy traktować jako odesłanie do przepisów szczególnych nawet wówczas, gdy w sprawie występuje sytuacja bezprzedmiotowości decyzji (). W przypadku zaś gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, stwierdzenie bezprzedmiotowości decyzji nie jest wystarczające dla stwierdzenia jej wygaśnięcia, bowiem należy dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony. Podkreślenia również wymaga, iż instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej należy do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Jako stanowiąca zatem wyłom od zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 K.p.a.) nie może być wykładana rozszerzająco. W rozpoznawanej sprawie zasadniczym zagadnieniem jest to czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia ... 2011r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu "B" w W. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego budowę wielofunkcyjnego obiektu handlowego, usługowego i gastronomicznego z wielopoziomowym garażem wraz z infrastrukturą, zlokalizowanego przy ul. G. ... i ul. S. C. ... w T., w szczególności to czy decyzja stała się bezprzedmiotowa na skutek zdarzeń wskazywanych przez stronę skarżącą. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jest przyznanie inwestorowi uprawnienia do wykonania na konkretnej nieruchomości obiektu budowlanego (robót budowlanych) zgodnie z warunkami określonymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Uprawnienie takie przyznaje się jedynie temu podmiotowi, który ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2013r. sygn. akt II OSK 366/12, prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest jednym z elementów składających się na uprawnienia wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę. Wynika to też z definicji prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane sformułowanej w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem jest to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Jest to więc tytuł prawny do nieruchomości niezależny od pozwolenia na budowę. Inaczej mówiąc inwestor, który nie włada nieruchomością, na której zgodnie z udzielonym mu pozwoleniem na budowę może wykonywać roboty budowlane, nie może domagać się wydania mu nieruchomości powołując się na to pozwolenie na budowę. Wydania takiej nieruchomości może się domagać jedynie w oparciu o ten tytuł prawny, który stanowi o jego prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeżeli inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane po wydaniu mu decyzji o pozwoleniu na budowę, to wykonanie przyznanych nią uprawnień publicznoprawnych może być uzależnione od różnorodnych okoliczności faktycznych i prawnych. Utrata ta może bowiem mieć charakter trwały lub czasowy. Może związana być między innymi z przejściem praw na inny podmiot. Wówczas, po spełnieniu dodatkowych warunków, następca prawny inwestora w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, może uzyskać przeniesienie na swoją rzecz uprawnień wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego). Regulację o charakterze wyjątkowym (przepis szczególny), do której odesłanie, o którym mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. na tle ustawy Prawo budowlane stanowi art. 37 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Instytucja wygaszenia z mocy prawa decyzji o pozwoleniu na budowę, określona w powyższym przepisie, jest instytucją wyjątkową. Ustawa Prawo budowlane jest tak skonstruowana, że jej uregulowania co do zasady nie powinny być tak rozumiane, aby prowadzić do pozbawienia inwestora możliwości korzystania z udzielonego mu pozwolenia na budowę. Wykładnia systemowa i celowościowa przepisów tej ustawy prowadzi do stwierdzenia, że sytuacje, w których pozwolenia na budowę jest usuwane z obrotu prawnego należą do wyjątków, zatem instytucja określona w art. 37 ust. 1 również nie może być nadużywana. Przesłanki do wygaszenia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle, w przeciwnym razie zaprzeczałoby to woli ustawodawcy w rozwijaniu budownictwa w interesie publicznym (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2013r. sygn. akt II OSK 260/12). Zwrócić należy uwagę, iż ustawodawca mając na uwadze często skomplikowany przebieg procesu inwestycyjnego, przygotowanie do rozpoczęcia realizacji decyzji, związane z tym koszty, a z drugiej strony chęć zapobiegania bezczynności inwestorów ustalił dla nich okres (od dnia w którym decyzja stała się ostateczna), w którym muszą rozpocząć budowę, bądź kontynuować ją w przypadku dłuższej przerwy (niezależnie od przyczyn ją powodujących). Upływ tego okresu wywołuje z mocy prawa konsekwencje w postaci utraty mocy obowiązującej decyzji o pozwoleniu na budowę (wygaśniecie). Decyzja taka staje się więc bezprzedmiotowa. Termin ten, na mocy ustawy z dnia ... 2008r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 145, poz. 914) został przez ustawodawcę wydłużony z 2-letniego do 3 lat. W ocenie Sądu, zasadnie skarżąca zarzuca, że przepis art. 162 § 1 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane nie może być jednak wykładany w ten sposób, że wyłącza on możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę w innych sytuacjach, niż określone w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ administracyjny prowadzący sprawę w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej ma obowiązek z urzędu rozpatrzyć wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 162 K.p.a., gdyż taki obowiązek wynika z przepisów art. 6 i 7 K.p.a. Skierowanie zatem do właściwego organu żądania stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, na podstawie art. 162 § 1 K.p.a., przy ustaleniu że pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., zobowiązywało organ do zbadania i ustalenia wszystkich okoliczności podnoszonych oraz oceny z urzędu, czy zaistniały przesłanki bezprzedmiotowości decyzji, określone w art. 162 § 1 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2013r. sygn. akt II OSK 331/12). Prowadząc postępowanie organ uwzględnić winien oczywiście charakter decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, na mocy której inwestor nabył publicznoprawne uprawnienie prowadzenia określonych w nim robót budowlanych. Oceniając więc zarzuty skargi należy stwierdzić, że o ile skarżąca Spółka uważa, że zastosowanie dyspozycji art. 162 § 1 K.p.a. jest możliwe również wtedy, gdy nie nakazuje tego przepis prawa, a tylko decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony - to należy się z taką wykładnią zgodzić. Zastrzeżenia jednak wymaga, że w przypadku, gdy przesłankę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji miałby stanowić interes strony, a w danej sprawie przymiot ten przysługuje wielu podmiotom, to rozważenia i uwzględnienia wymaga interes wszystkich stron tego postępowania, w szczególności inwestora jako podmiotu uprawnionego mocą decyzji. Art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. przewiduje dwie alternatywne sytuacje pozwalające na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, w związku z czym zaistnienie którejkolwiek z nich pozwala na zastosowanie tego przepisu. W każdej z tych dwóch alternatywnych sytuacji konieczne jest spełnienie przesłanki bezprzedmiotowości decyzji, aby móc stwierdzić jej wygaśnięcie. Samo istnienie subiektywnie pojmowanego interesu strony (jednej ze stron postępowania) lub interesu społecznego nie wystarcza więc do wygaszenia decyzji. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga, że skarżąca Spółka we wniosku do Prezydenta Miasta T. z ... 2014r. (data wpływu ... 2014r.) o wydanie decyzji o wygaśnięciu decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę "B" w W., wskazała jako podstawę prawną swego żądania art. 162 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. a jako jego uzasadnienie okoliczności wskakujące jej zdaniem, że decyzja stała się bezprzedmiotowa między innymi na skutek utraty przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dniem ... 2013r. Nadto Spółka podniosła, że działania inwestora związane z dokonaniem wpisów w dzienniku budowy są działaniami pozornymi mającymi na celu stworzenie domniemania, iż posiada prawo dysponowania nieruchomością Spółki. Zarówno w zawiadomieniu z dnia ... 2014r. o wszczęciu postępowania w sprawie jak również decyzji z dnia ... 2014r. odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia ... 2011r. o pozwoleniu na budowę Prezydent Miasta T. nie wskazał podstawy prawnej rozstrzygnięcia (z pewnością nie stanowi jej art. 104 K.p.a.). Z analizy uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz akt sprawy wynika, że organ ograniczył rozpoznanie sprawy do przytoczenia treści art. 161 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, stwierdzenia, że przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w dniu ... 2014r., oraz że z dokumentów znajdujących się w aktach organu, a także nadesłanych przez inwestora wynika, ze rozpoczęcie budowy nastąpiło w dniu ... 2014r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że decyzja z dnia ... 2011r. jest nadal ważna, w związku z czym nie jest bezprzedmiotowa. Tym samym nie zostały wypełnione przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Zważyć przyjdzie, że w odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca Spółka nie zakwestionowała prawidłowości ustalenia przez organ pierwszej instancji, że inwestor rozpoczął budowę na podstawie przedmiotowego pozwolenia przed upływem okresu trzech lat, od kiedy decyzja stała się ostateczna – w dniu ... 2014r. Pomimo zatem braku w aktach administracyjnych niniejszej sprawy tak istotnego dokumentu jakim jest dziennik budowy, na podstawie znajdujących się w nich dokumentów urzędowych (protokół kontroli terenu budowy z ... 2014r. i pismo PINB), należy tę okoliczność uznać w sprawie za dostatecznie ustaloną i bezsporną. Bezspornym w konsekwencji pozostaje, że w sprawie nie zaistniały przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z ... 2011r. o pozwoleniu na budowę spowodowane jej bezprzedmiotowością wynikającą z przepisu szczególnego art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżąca domagała się jednakże stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z innych przyczyn i w odwołaniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że pierwszy z przepisów stanowi jedyną podstawę stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy samodzielna podstawę stwierdzenia wygaśnięcia każdej decyzji stanowi także art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., który powinien znaleźć w sprawie zastosowanie, bowiem sporne pozwolenie na budowę stało się bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę stanu faktycznego (utratę przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością stanowiącą jej własność na cele budowlane), a jego uchylenie leży w interesie skarżącego oraz interesie społecznym. Odwołanie zawiera obszerne uzasadnienie argumentacji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził jedynie, że "jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest bezprzedmiotowość decyzji, lecz powstanie określonych w tych przepisach okoliczności faktycznych. Uregulowanie prawne zawarte wart. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. ma charakter odesłania do przepisów szczególnych". W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ nie zgodził się z twierdzeniem strony skarżącej, że przesłanką wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest jego bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. i uznał za prawidłowe postępowanie organu pierwszej instancji, który przy badaniu przesłanek wygaśnięcia pozwolenia na budowę posłużył się art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i nie stwierdził wystąpienia w przedmiotowej sprawie przewidzianych w tym przepisie okoliczności, tzn. budowa została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Wojewoda na marginesie kwestionując stanowisko odwołującej się Spółki stwierdził, że utrata przez inwestora, tj. "B" prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę bowiem nie powoduje bezprzedmiotowości tej decyzji. W ocenie Sądu, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, stanowisko organów w okolicznościach przedmiotowej sprawy oparte zostało na błędnej wykładni norm art. 162 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., bowiem jak już wskazano, bezprzedmiotowość decyzji, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę, poza sytuacjami objętymi dyspozycją art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, może także zaistnieć z innych przyczyn. W przypadku zatem prowadzenia na wniosek strony postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, w sytuacji innej niż kiedy wymaga tego przepis prawa, obowiązkiem organu było ustalenie i rozważenie, czy w okolicznościach danej sprawy decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, a w przypadku takiego ustalenia, czy za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji przemawia interes stron postępowania albo interes społeczny, bądź czy nie zaistniały przesłanki z art. 162 §1 pkt 2 lub § 2 K.p.a. Stwierdzić należy, że decyzja będąca przedmiotem odmowy wygaśnięcia, nie zawierała zastrzeżeń czy uwarunkowań dopełnienia przez stronę warunku np. "zawarcia umowy cywilnej umożliwiającej dostęp i korzystanie z nieruchomości", których niedopełnienie stwarzałaby przesłanki wynikające z art. 162 § 1 pkt 2 lub art. 162 § 2 ustawy K.p.a. Na skutek błędnej wykładni przepisów prawa materialnego organy administracji z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. zaniechały przeprowadzenia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia o żądaniu skarżącej. Stwierdzenie przez organ, że decyzja z ... 2011r. o pozwoleniu na budowę "jest nadal ważna" nie oznacza że nie mogła stać się bezprzedmiotowa. W konsekwencji dowolne i przedwczesne okazało się stwierdzenia, czy zaistniały w sprawie przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., czego organ w istocie rozważał. Nie zostało ustalone w szczególności czy poza twierdzeniem Skarżącej Spółki w sprawie w ogóle zaistniała okoliczność utraty przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością, na której prowadzona miała być budowa, na cele budowlane. Na potwierdzenie twierdzeń w tym zakresie strona nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów, jak również nie zgromadziły ich organy. Organ winien również uzyskać od podmiotu uprawnionego z decyzji o pozwoleniu na budowę wyjaśnienia w tym zakresie, stanowisko co do tego czy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a jeżeli tak czy stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w jego interesie, czy utracił tytuł prawny do nieruchomości, i czy ta utrata ma charakter trwały, czy istnieją podstawy przeniesienie pozwolenia na inny podmiot i.t.p. Organ odwoławczy z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie wyeliminował powyższych uchybień, nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego w sprawie, utrzymując w mocy wadliwą decyzję. Nadto bez jakiejkolwiek analizy okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy i odniesienia się do stanowiska i argumentów skarżącej organ odwoławczy "na marginesie" stwierdził, że utrata przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest w sprawie istotna, bowiem w żadnym przypadku nie będzie to powodować bezprzedmiotowości pozwolenia na budowę. Z tak ogólną i nieuzasadnioną okolicznościami sprawy tezą, w ocenie Sądu, nie sposób się zgodzić. Należy wyjaśnić, że zagadnienie bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Należy przytoczyć w tym miejscu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 września 2008r. II SA/Ke 383/08 LEX nr 519040, który w uzasadnieniu do wyroku analizuje istotę bezprzedmiotowości w postępowaniu administracyjnym wskazując, że "bezprzedmiotowość wynika z "ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej "z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonywanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2005, s. 777). Bezprzedmiotowość powstaje w sytuacji, gdy "niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydaniu" (wyrok NSA z dnia 11 października 1985 r., SA/Wr 556/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 21). Sytuacje, w których odpada taki cel, są bardzo zróżnicowane. Najogólniej można je rozważać w aspekcie podmiotowym i w aspekcie przedmiotowym. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy następuje śmierć podmiotu uprawnionego (np. śmierć osoby, która uzyskała pozwolenie na broń), zmiana (przekształcenie) podmiotu uprawnionego (np. zmiana przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenia na sprzedaż alkoholu) lub likwidacja uprawnionej jednostki organizacyjnej (np. likwidacja podmiotu dysponującego pozwoleniem budowlanym). Do grupy tej należy zaliczyć także utratę przez stronę kwalifikacji niezbędnych do wykonywania określonej funkcji. Bezprzedmiotowość przedmiotowa oznacza z kolei, że przestaje istnieć przedmiot stosunku prawnego. Ta postać bezprzedmiotowości może zaistnieć np. w razie zniszczenia rzeczy, przekształcenia jej, rezygnacji uprawnionego z realizacji uprawnienia". Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że o ile zasadne okazały się zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w stopniu skutkującym wyeliminowaniem z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji (art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a.), to jednocześnie na obecnym etapie postępowania, wobec niedokonania ustaleń i oceny organów administracji, wymyka się kontroli sądowoadministracyjnej kwestia czy decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia ... 2011r. o pozwoleniu na budowę udzielona "B" w W. stała się bezprzedmiotowa, a tym bardziej czy wobec rozpoczęcia budowy, stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Stwierdzić jednocześnie należy, że wbrew stanowisku strony skarżącej, utrata przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może być niezależnie od okoliczności faktycznych i prawnych postrzegana niejako "automatycznie" jako skutkująca bezprzedmiotowością decyzji i stwierdzeniem jej wygaśnięcia. Takiej konsekwencji nie przewidują bowiem przepisy ustawy Prawo budowlane, w tym art. 37 ust. 1. Nie można wszakże wykluczyć i takiej sytuacji, że pomimo czasowej utraty tytułu prawnego do nieruchomości, inwestor odzyska go, w sposób umożliwiający mu realizację uprawnienia publicznoprawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Bądź w jego interesie będzie przeniesienie uprawnień z decyzji na inny podmiot. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że wykładnia art. 40 prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że decyzja o pozwoleniu na budowę związana jest z przedmiotem a nie podmiotem tej decyzji, co z jednej strony zezwala na przeniesienia pozwolenia, z drugiej potwierdza, że ta instytucja jest właściwa do takich właśnie sytuacji, gdy inwestor lub osoba posiadająca prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zmienia się, co pozwala zachować naczelną zasadę trwałości decyzji i nie wszczynać nadzwyczajnego postępowania, lecz przeniesienie zwykłymi środkami decyzję na inny podmiot. W przedmiotowej sprawie jest to właściwa droga do uzyskania przez skarżącą spółkę pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy dla przedmiotowej nieruchomości decyzja taka znajduje się już w obiegu prawnym i jest ostateczna (vide: H. Kisilowska, D. Sypniewski, Prawo budowlane, wyd. 1, Monografie, wyd. LexisNexis, Warszawa 2012s. 238-240). Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni powyższą ocenę prawną i wskazania. Obowiązkiem organu administracji, po uprzednim uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, będzie rozważenie, czy w okolicznościach sprawy zachodzi bezprzedmiotowość kwestionowanej decyzji, czyli czy przestał istnieć któryś z elementów stosunku administracyjnoprawnego, mając na uwadze charakter i treść tej decyzji. Dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie organ winien rozważyć, czy stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w okolicznościach tej sprawy w interesie społecznym lub interesie stron postępowania. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji, a o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy (pkt 2). O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego (200 zł należny wpis sądowy - § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz z urzędu o zwrocie nadpłaconego wpisu od skargi w wysokości 300 zł (art. 225 P.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI