II SA/BD 211/25

II SA/Bd 211/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-09-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz
Joanna Brzezińska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 29 ust. 1 pkt 29 i 32 art. 29  ust. 2 pkt 33 art. 30 ust. 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant sekretarz sądowy Dominika Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru budowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta W. decyzją z [...] grudnia 2023 r. [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 682), dalej: "p.b.", po rozpatrzeniu zgłoszenia z [...] sierpnia 2023r., przedsiębiorstwa B. sp. z o.o. siedzibą w P., zwanej również: "wnioskodawczynią" lub "skarżącą", wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy lub wykonania innych robót budowlanych polegających na budowie jednokondygnacyjnej wiaty gospodarczej związanej z produkcją rolną o prostej konstrukcji o pow. zabudowy 120 m2, rozpiętości konstrukcyjnej – 3 m i wysokości 7m, wiata wykorzystywana do czasowego przechowywania płodów rolnych oraz ochrony sprzętu rolniczego przed warunkami atmosferycznymi na działce nr ewid.[...] obręb A. , gm. L. .
W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia wskazano, że ze zgłoszenia zamiaru budowy ww. wiaty (które wpłynęło [...].11.2023 r.) wynika, iż wnioskodawczyni planuje wykonanie jednokondygnacyjnej wiaty gospodarczej związanej z produkcją rolną, o prostej konstrukcji, i wskazanych parametrach, która ma być wykorzystana do czasowego przechowywania płodów rolnych oraz ochrony sprzętu rolniczego przed warunkami atmosferycznymi.
Z uwagi na fakt złożenia zgłoszenia uznano za podstawę prawną zgłoszenia art. 29 ust. 1. pkt 32 p.b., dopuszczający - za zgłoszeniem – budowę jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 300 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 7 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.
Z uwagi na brak w Prawie budowlanym definicji wiaty organ odnosił się do wskazanego w orzecznictwie rozumienia tego pojęcia. Zdaniem organu przedmiotem działalności wnioskodawczyni są różne dziedziny, a w tym reklama wielkoformatowa przy autostradach. Spółka nie zajmuje się natomiast produkcją rolną. Dlatego też uznano, że wnioskodawczyni nie może być uznana jako podmiot uprawniony do dokonania w trybie przedmiotowego zgłoszenia budowy postulowanego obiektu, a w realiach niniejszej sprawy także sam obiekt -wiata (przeznaczona prawdopodobnie do celów reklamowych) nie może być zakwalifikowany jako obiekt związany z produkcją rolną. Wobec powyższego budowa tego rodzaju nie może być realizowana na podstawie art. 29 ust. 1 pkt. 32 Prawa budowlanego. W ocenie organu administracji architektoniczno-budowlanej projektowane zamierzenie tj. budowa tego rodzaju wiaty nie może być realizowane w trybie zgłoszenia zamiaru budowy, a planowaną inwestycję można rozpocząć jedynie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę zgodnie z art. 28 p.b. Zgłoszenie nie może więc wywołać skutków oczekiwanych przez inwestora
W odwołaniu spółka podniosła, że o przeznaczeniu budowli planowana wiata (tj. o jej związku z produkcją rolną) nie przesądza to czy wnioskodawca posiada stosowny wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym czy prowadzi gospodarstwo rolne.
Wojewoda Kujawsko – Pomorski decyzją z [...] marca 2024 r. [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewoda podzielił stanowisko Starosty w przedmiotowej sprawie o wniesieniu sprzeciwu, wskazując, że skarżąca zajmuje się m.in. reklamą wielkoformatową sytuowaną przy autostradach oraz drogach ekspresowych, a z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja ma być umiejscowiona przy drodze ekspresowej S5. Sam projekt inwestycji sugeruje również, że budowla może być wykorzystana do powieszenia reklam, gdyż przypomina konstrukcje, na których wiesza się wielkoformatowe billboardy. Zdaniem Wojewody nie sposób zaprzeczyć - w świetle zasad doświadczenia życiowego, że przeznaczenie planowanej inwestycji może być poddawane w wątpliwość i nasuwać kwestię obejścia prawa przez inwestora.
Na skutek skargi wnioskodawczyni na ww. decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Bd 383/24, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że organ odwoławczy naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej: "k.p.a.", poprzez dokonanie jedynie przypuszczeń, a nie ustaleń, co do rodzaju i cech obiektu objętego zgłoszeniem oraz, że obiekt nie odpowiada cechom obiektu wskazanym w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b. Stwierdzono, że w ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego m.in. odnośnie istnienia związku planowanego obiektu z produkcją rolną. Wskazano, że nie można bowiem uznać, że taki związek, ze względu na same cechy obiektu budowlanego, zawsze istnieje, zwłaszcza, jeżeli np. obiekt o cechach fizycznych umożliwiających jego wykorzystanie w produkcji rolnej zostanie usytuowany na środku pustyni czy na szczycie góry (takiej jak Rysy) albo na nieruchomości, która ani nigdy nie znajdowała się, ani nie znajduje się we władaniu podmiotu, które taką produkcję prowadził, prowadzi lub jest w stanie w przyszłości prowadzić i także w tym zakresie możliwe jest przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewoda Kujawsko – Pomorski decyzją
z [...] lutego 2025 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art 82 ust. 3 p.b., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia po streszczeniu dotychczasowego stanu faktycznego, przytoczono materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. treść art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 p.b., art. 28 ust. 1 p.b., art. 29 ust. 1 pkt 32 p.b. wskazującego na możliwość budowy - za zgłoszeniem - jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 300 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 7 m i wysokości nie większej niż 7 m, oraz art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., który z kolei stwarza możliwość budowy – bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia - jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m.
Wyjaśniono, że wykonując wskazania WSA w Bydgoszczy zawarte w ww. wyroku z 24 lipca 2024 r., organ odwoławczy wezwał wnioskodawczynię do wykazania związku planowanej inwestycji z produkcją rolną, w odpowiedzi na co, strona skarżąca wskazała, że konstrukcja której dotyczy postępowanie jest wiatą przeznczoną do obsługi produkcji rolnej, jej "konstrukcja będzie posadowiona na gruntach ornych, przeznaczonych pod uprawę. Taka działalność rolnicza wymaga korzystania z obiektów tego typu. Wiata będzie zadaszona i będzie służyć do przechowywania sprzętu rolniczego oraz narzędzi lub innych materiałów, jak również do czasowego przechowywania płodów rolnych. Wiata zostanie wykonana w technologii drewnianej i posadowiona na stopach fundamentowych. Dach zostanie pokryty blachą. Długość wiaty wyniesie 30 m, szerokość 3 m i wysokość 7 m. Wiata wykonana w takiej konstrukcji zapewniać bidzie ochrony przechowywanych w niej maszyn, naszydzi i materiałów oraz płodów rolnych przed niekorzystnym wpływem warunków atmosferycznych czy dostępem dziko żyjących zwierząt. Wiata zaprojektowana została specjalnie w celu jej przeznaczenia do obsługi produkcji rolniczej i może być w szczególności udostępniana rolnikom na podstawie stosunków prawnych najmu i dzierżawy". Do odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik inwestora załączył "opis wnioskowanego przedsięwzięcia" oraz materiały graficzne.
Analizując powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że inwestor nie wykazał, iż planowana inwestycja związana jest z produkcją rolną i w związku z tym nie daje wiary złożonym wyjaśnieniom. Dalej w ww. decyzji wyjaśniono, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatku rolnym (Dz. U. 2024, poz. 1176) za działalność rolniczą uważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Zdaniem organu odwoławczego, by można było zastosować przepis art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., muszą być spełnione łącznie zawarte w nim warunki, a w niniejszej sprawie warunek, jakim jest związanie z produkcja rolną, nie został spełniony. Podkreślono, że brak legalnej definicji "produkcji rolnej" oznacza konieczność interpretacji tego pojęcia przy zastosowaniu zasad wykładni przepisów prawa, w tym wykładni językowej, systemowej oraz celowościowej. Analiza omawianego przepisu pod tym względem prowadzi do wniosku, że związanie budynku gospodarczego z produkcją rolną należy łączyć ściśle z prawem do prowadzenia gospodarstwa rolnego i z rzeczywistym prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a nie tylko z deklaracją prowadzenia gospodarstwa rolnego.
Organ podniósł, że zgodnie z art. 55 Kodeksu cywilnego za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Zgodnie z tą definicją gospodarstwo rolne to pewna całość produkcyjna (wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2674/17), związana z prawem do prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 423) normuje zasady prowadzenia rodzinnych gospodarstw rolnych i wskazuje w art. 5 ust. 1 pkt 1, że takie gospodarstwo może być prowadzone przez rolnika indywidualnego. Wojewoda powołał się na wyrok NSA z 23 lutego 2024 r. I GSK 1121/20, w którym wskazano, że nie można uznać za producenta rolnego podmiotu, który nie uzyskuje dochodu z plonów zebranych z gruntów rolnych, a także który nie wykaże, że posiada infrastrukturę służącą prowadzeniu działalności rolnej w postaci np. budynków, maszyn czy urządzeń rolniczych, że osobiście wykonuje zabiegi agrotechniczne, nie przedstawia dokumentów, czy też innych dowodów, potwierdzających realne prowadzenie działalności rolniczej.
Zdaniem organu odwoławczego inwestor nie wykazał istnienia jakichkolwiek okoliczności pozwalających na przyjęcie, że przedmiotowy obiekt jest związany z produkcją rolną. Ponadto, jak wynika z KRS, przedmiotem działalności Spółki B. są zupełnie inne dziedziny z zakresu aktywności gospodarczej. Inwestor nie jest producentem rolnym, a co za tym idzie nie może prowadzić produkcji rolnej. Wobec tego, przedmiotowej inwestycji nie można zakwalifikować jako obiekt z art. 29 ust. 2 pkt 33 prawa budowalnego. Skarżąca spółka zajmuje się m.in. reklamą wielkoformatową sytuowaną przy autostradach oraz drogach ekspresowych, a z akt sprawy wynika, że przedmiotowa inwestycja ma być umiejscowiona przy drodze ekspresowej S5.
W ocenie organu odwoławczego projekt inwestycji stanowi budowlę, której celem jest eksponowanie reklam wielkoformatowych i projektowane zamierzenie nie ma związku z produkcją rolną, a co za tym idzie nie spełnia wszystkich warunków wynikających z art. 29 ust 2 pkt 33 p.b., w związku z powyższym Inwestorowi nie przysługuje prawo do skorzystania z zapisu zawartego w powyższym przepisie.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w B. B. sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie zebrania i dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego w zakresie dopuszczalności lokalizacji ww. obiektu na ww. działce, w szczególności w zakresie właściwości tego obiektu i jego kwalifikacji jako wiaty związanej z produkcją rolną,
2) art. 29 ust. 2 pkt 33) p.b., poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że obiekt objęty zgłoszeniem dokonanym przez skarżącego nie jest obiektem, o którym mowa w tym przepisie,
3) art. 30 ust. 6 pkt 1) p.b., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, albowiem w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie została spełniona przesłanka wniesienia sprzeciwu określona w tym przepisie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 29 ust. 2 pkt 33 pb, zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia oraz dokonania zgłoszenia ma charakter w całości przedmiotowy, to jest obejmuje określoną kategorię obiektów wyróżnioną ze względu na cechy samych tych obiektów i bez znaczenia pozostają okoliczności dotyczące samej osoby inwestora, w tym rodzaju prowadzonej przez niego działalności.
Podniesiono, że wnioskodawczyni wskazała konkretne zastosowania obiektu, które niewątpliwie mieszczą się w zakresie działań objętych pojęciem "produkcja rolna". Nie dokonano w sprawie żadnych odmiennych ustaleń faktycznych. Wobec tego nie może być mowy o wystąpieniu przesłanki wniesienia sprzeciwu.
Zarzucono, że organ niezasadnie "nie dał wiary" stronie, co jest wyrazem subiektywnego, arbitralnego podejścia do rozpoznawanej sprawy, jak też nie zgodzono się z organem, że nie został wykazany warunek związania postulowanego obiektu
z produkcja rolną nie został spełniony. Czyniono też zarzut, że organ bezpodstawnie - w szczególności bez jakiegokolwiek oparcia w brzmieniu przepisów prawa (art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b.) - utożsamia "związek z produkcją rolną" z prowadzeniem przez inwestora gospodarstwa rolnego i posadowieniem obiektu na terenie tego gospodarstwa, w sytuacji, kiedy w innych przepisach ww. ustawy warunek taki dookreślił (art. 29 ust. 1 pkt 29; - 29 ust. 2 pkt 1)
W konsekwencji powyższego wywodzono, że wykładni wymaga ww. pojęcie "związku produkcją rolną", które stawia inwestorowi niższe wymagania i że wolą ustawodawcy było w tym przypadku ustanowienie regulacji bardziej liberalnej, dającej o wiele większą swobodę działania i obejmującej sobą o wiele szerszą klasę obiektów, niż obiekty określone w art. 29 ust. 1 pkt 29 p.b. Podkreślono, że nie można wymagać od inwestora, aby już na etapie rozpoczęcia budowy potrafił wskazać komu, kiedy i na jakich warunkach będzie dany obiekt oddawał do dyspozycji - tak samo jak nie można wymagać od dewelopera ubiegającego się o pozwolenie na budowę, by miał już klientów na wszystkie lokale bądź od inwestora centrum handlowego, był miał już wtedy najemców na całą planowaną powierzchnię komercyjną.
Wskazano, że tym samym, chybione i zbędne są obszerne rozważania organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnoszące się do definicji gospodarstwa rolnego. Nadto możliwość zawieszenia reklamy na postulowanym obiekcie nie sprawia, że obiekt przestaje być wiatą związaną z produkcją rolną - tak samo jak zawieszenie reklamy na elewacji budynku mieszkalnego nie zmienia jego funkcji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody, wraz z wyjaśnieniami strony, uznał za wystarczające i poddał je swobodnej ocenie z zachowaniem zasad, wiedzy
i doświadczenia życiowego. Wzdłuż drogi ekspresowej S5 jak i autostrady A1 posadowione są już obiekty o konstrukcji zbieżnej z obiektem objętym przedmiotowym zgłoszeniem, opatrzone logo B. Sp. z o.o. Obiekty te są obiektami reklamowymi. Rolą organu jest, aby cała wiedza jaką posiada w konkretnej sprawie, została w odpowiedni sposób wykorzystana, nie może jej wykorzystywać wybiórczo, tylko brać pod uwagę całokształt. W związku z tym trudno jest również pominąć fakt przedmiotu działalności spółki i w ogóle się do niego nie odnieść, gdyż dopiero wszystkie okoliczności dają pogląd na całą sprawę i umożliwiają jej obiektywną ocenę. Kluczowe jest właśnie uwzględnienie przez organ zasad prawidłowego rozumowania i łączenia faktów. Organ musi wziąć pod uwagę wszystkie znane mu okoliczności. Dlatego zadaniem organów jest stać na straży prawa i nie dopuszczać do wszelkich przejawów obejścia prawa, co też Wojewoda uczynił w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej "p.p.s.a." ze zm.), nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy p.b., z której wynika, że zarówno rozpoczęcie, jak i prowadzenie robót budowlanych jest co do zasady możliwe jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1). Od zasady tej istnieją jednak wyjątki określone w art. 29 p.b. Niektóre z nich nie wymagają w ogóle akceptacji organu architektoniczno-budowlanego. Dotyczy to możliwości budowy obiektów, o których m.in. mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., odnośnie do innych robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę istnieje wymóg dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru przystąpienia do realizacji robót budowlanych w enumeratywnie określonych przypadkach, co dotyczy m.in. obiektów określonych w art. 29 ust. 1 pkt 32 p.b.
Z art. 30 p.b., wynika, że zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej (ust. 1b), który może wnieść w stosunku do zgłoszenia sprzeciw, m.in. w takim przypadku jaki wskazywały organy tj. wówczas, kiedy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.), kiedy zwłaszcza obiekt opisany w zgłoszeniu nie spełnia wszystkich koniecznych warunków, by zakwalifikować go do kategorii obiektów określonych w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., lub w art. 29 ust. 1 pkt 32 p.b.
Instytucja zgłoszenia budowy wiąże się z dążeniem do przyspieszenia i uproszczenia inwestowania. Jednakże to uproszczenie nie zwalnia organów administracji architektoniczno-budowlanej od stosowania w postępowaniu zainicjowanym zgłoszeniem zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z 29 maja 2024 r., sygn. II SA/Gd 121/24, LEX nr 3726186).
Podstawowym obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie jest podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), co wiąże się z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), przy czym zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (zob. wyrok NSA z 19 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 251/21).
Należy jednakże zaznaczyć, że kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcie zostało poprzedzone ww. prawomocnym wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 24 lipca 2024 r. sygn. II SA/Bd 384/24. Oznacza to, że z mocy art. 153 p.p.s.a. organ odwoławczy, jak i Sąd orzekający w sprawie był związany wytycznymi Sądu zawartymi w poprzednio wydanym wyroku. Artykuł 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu ww. przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełni oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego wyrażonego w orzeczeniu sądu i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08), co w przedmiotowej sprawie nie zachodziło. Artykuł 153 p.p.s.a., stanowi bowiem, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Rozszerzeniem i potwierdzeniem wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. konieczności uwzględniania wyroków sądowych jest art. 170 p.p.s.a., który stwierdza, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ustawodawca w tym ostatnim przepisie podkreślił, że walor prawomocności orzeczenia powoduje konieczność jego uwzględnienia na zewnątrz w innych postępowaniach tak przed organami państwowymi, sądami, jak i w ograniczonym zakresie wpływa na sytuację konkretnych osób (vide: wyrok NSA z 28.04.2017 r., sygn. akt II OSK 2485/15).
W konsekwencji powyższego, istotnym więc w przedmiotowej sprawie było dokonanie analizy w zakresie realizacji przez organ odwoławczy wytycznych zawartych w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z 24 lipca 2024 r.
W ocenie Sądu, wyrażone w ww. wytyczne zostały zrealizowane przez organ odwoławczy w stopniu umożliwiającym wydanie rozstrzygnięcia, które należało uznać za trafne.
Zgodnie z powyższymi wytycznymi organ odwoławczy wezwał wnioskodawczynię do wykazania związku planowanej inwestycji z produkcją rolną. Udzielona odpowiedź dotyczyła jedynie informacji w przedmiocie cech postulowanego obiektu i ewentualnych możliwości jego wykorzystania w związku z produkcją rolną. Innych dowodów – poza wskazanym oświadczeniem - strona skarżąca nie przedłożyła. W tych warunkach organ miał obowiązek dokonań ustaleń faktycznych co do istnienia związku inwestycji z produkcją rolną rzecz jasna na podstawie ww. oświadczenia, ale również zgodnie z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Oznacza to, że nie mógł pominąć takich okoliczności, jak – po pierwsze - kształt postulowanego obiektu - wąski na 3 m, wysoki na 7 m oraz długi na 24 m, tunel, który ani na składowanie produktów rolnych ani na składowanie sprzętu rolniczego praktycznie nie nadaje się z przyczyn trudnego dostępu do ewentualnie składowanych tam materiałów, rzeczy czy sprzętu. Tylko tytułem przykładu należy zauważyć, że średnia szerokość ciągnika wynosi 2,5 m, a jego średnia długość wynosi od 3 do 5 m, co jest okolicznością powszechnie znaną. Sam już więc kształt wiaty nie potwierdza deklarowanego związku z produkcją rolną, natomiast stwarzają bardzo dogodne warunki do instalowania na nim reklam. Po drugie, planowane usytuowanie postulowanego obiektu określono na skraju gruntu, przy drodze szybkiego ruchu, co również stanowi dogodne miejsce dla zainstalowania reklam na ww. obiekcie. Po trzecie, skarżąca nie wykazała jakiegokolwiek powiązania swej działalności z produkcją rolną, ani przeszłej, ani teraźniejszej, ani też przyszłej, opierając się jedynie na pisemnej deklaracji. Po czwarte, skarżąca ustawia inne obiekty, które są reklamami przy drogach szybkiego ruchu, co wynika nie tylko z przedmiotu jej działalności, co było też przedmiotem obserwacji organu.
W tych warunkach organ miał nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonać analizy tych obiektywnie występujących okoliczności w sprawie, a nie poprzestać jedynie na deklarowanym przez skarżącą celu wykorzystania postulowanego obiektu.
Za prawidłową Sąd uznał konkluzję organu o braku wykazania przez skarżącą spółką związku planowanej inwestycji z produkcją rolną, a zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne.
I tak organ nie naruszyła przepisów art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., "poprzez zaniechanie zebrania i dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego w zakresie dopuszczalności lokalizacji ww. obiektu na ww. działce, w szczególności w zakresie właściwości tego obiektu i jego kwalifikacji jako wiaty związanej z produkcją rolną". Wbrew bowiem stanowisku skarżącej, organ nie ograniczył się do analizy jedynie oświadczenia skarżącej, lecz wziął pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy. Ponadto nie można czynić skutecznego zarzutu organowi, że poczynił analizę deklarowanego związku obiektu z produkcją rolną w oparciu o argumentację prawną zawartą w innych regulacjach niż przepisy p.b. Przepisy te bowiem w jakikolwiek sposób nie definiują pojęcia "związku z produkcją rolną", ani pojęcia "produkcji rolnej". Organ słusznie przy tym powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z 19 września 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 564/24, w którym wskazano, że "Brak legalnej definicji produkcji rolnej, oznacza konieczność interpretacji tego pojęcia przy zastosowaniu zasad wykładni przepisów prawa, w tym wykładni językowej, systemowej oraz celowościowej. Analiza omawianego przepisu pod tym względem prowadzi do wniosku, że związanie budynku gospodarczego z produkcją rolną należy łączyć ściśle z prawem do prowadzenia gospodarstwa rolnego i z rzeczywistym prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a nie tylko z deklaracją prowadzenia gospodarstwa rolnego".
Istotnym jest również, że na organie ciążył obowiązek realizacji wytycznych zawartych w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z 24 lipca 2024 r., z których wynikał nakaz dokonania analizy omawianego związku z produkcją rolną, biorąc pod uwagę jego rzeczywistą, a nie tylko postulowaną realność (stąd w rozważaniach WSA w Bydgoszczy pojawiło się odniesienie do prowadzenia produkcji rolnej na środku pustyni czy na szczycie takiej góry, jak Rysy). Powyżej przytoczony wywód WSA w Bydgoszczy do konieczności oceny materiału dowodowego w sposób racjonalny, co oznacza konieczność powiązania ze sobą wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego, biorąc też pod uwagę doświadczenie życiowe, by uniknąć sytuacji wykazania się naiwnością w weryfikacji twierdzeń strony. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że WSA w Bydgoszczy w ww. wyroku, omawiając ów aspekt zwrócił uwagę na fakt, że nieruchomości, na której ma być posadowiony sporny obiekt, nigdy nie znajdowała się, ani nie znajduje się we władaniu podmiotu, które produkcję rolną prowadził, prowadzi lub jest w stanie w przyszłości prowadzić.
Nie można zgodzić się z zapatrywaniem skarżącej, że omawiane pojęcie "związku z produkcją rolną", winno być interpretowane "bardziej liberalnie", niż to samo pojęcie użyte w art. 29 ust. 1 pkt 29 p.b. W przepisie tym bowiem jest mowa o innych obiektach niż w art. 29 ust. 1 pkt 32 lub art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., a mianowicie o takich obiektach gospodarczych, związanych z produkcją rolną, które uzupełniają zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Obiekty te zostały szczegółowo wymienione przez ustawodawcę (płyty do składowania obornika – pkt a), szczelne zbiorniki na gnojówkę lub gnojowicę – pkt b), naziemne silosy na materiały sypkie, o pojemności do 250 mł i wysokości nie większej niż 15 m – pkt c), silosy na kiszonkę – pkt d).
Wskazana przez skarżącą regulacja nie tyle zawęża wykładnię pojęcia "związku z produkcją rolną", ile dodaje dookreślenie o jaki rolny obiekt chodzi i nie ma to nic wspólnego z bardziej lub mniej liberalną wykładnią pojęcia "związku z produkcją rolną".
Powoływanie się na możliwość bardziej liberalnej wykładni omawianego pojęcia niż w przepisach art. 29 ust. 1 pkt 29 p.b. jest zatem niezasadne, a chybionym już nad wyraz jest porównanie spornego obiektu z budynkiem mieszkalnym budowanym przez dewelopera, już choćby z tej podstawowej przyczyny, że przeznaczenie i sposób użytkowania takiego budynku nie budzi wątpliwości, niezależnie od tego, czy i kto w nim zamieszka. Podobnie jak nie budzi wątpliwości, czy obiekt taki jest budowany z przeznaczeniem na zainstalowanie na nim reklam, niezależnie od możliwości zainstalowania na nim reklam. Wysuwanie tego typu analogii jest zabiegiem z pewnością w tak oczywisty sposób nieprzekonującym, że zupełnie zbędnym jest dodatkowe uzasadnianie.
Nie jest zasadny drugi zarzut skargi naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że obiekt objęty zgłoszeniem dokonanym przez skarżącego nie jest obiektem, o którym mowa w tym przepisie. Zgodnie z przytoczoną wyżej treścią ww. artykułu, warunkiem koniecznym by zakwalifikować zgłaszany lub wznoszony bez zawiadomienia obiekt do kategorii obiektów z art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., jest wymóg by obiekt ten był związany z produkcja rolną. Zagadnienie to stanowi główną oś sporu w przedmiotowej sprawie i jak wskazano wyżej w przeprowadzonych rozważaniach Sądu, wymóg owej zgodności nie został dowiedziony przez skarżącą, co zasadnie ustaliły organy. W tych warunkach wskazany zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., nie może zostać uznany za zasadny. Jednocześnie należy stwierdzić, że tożsamy warunek istnienia związku zgłaszanego obiektu z produkcją rolną, zawiera cytowany wyżej art. 29 ust. 1 pkt 32 p.b., który organ I instancji analizował jako obiekt zgłoszony przez skarżącą. W świetle przedstawionych wyżej wywodów, w zakresie braku spełnienia ww. spornego warunku związania z produkcją rolną zarówno obiektu określonego w art. 29 ust. 1 pkt 32 p.b., jak i określonego w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b., należy skonstatować, że organ zasadnie zgłosił sprzeciw do zgłoszonego przez wnioskodawczynię obiektu, skoro nie spełnia on przesłanek określających jego cechy zarówno w art. 29 ust. 1 pkt 32 p.b., jak i w art. 29 ust. 2 pkt 33 p.b.
Nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. Przepis ten stanowi, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak już wskazano, na gruncie przepisów p.b., zasadą jest, że zarówno rozpoczęcie, jak i prowadzenie robót budowlanych jest możliwe jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1). Od zasady tej istnieją wyjątki wskazane w art. 29 p.b., określające możliwość wzniesienia obiektów bez pozwolenia na budowę lecz za zgłoszeniem (art. 29 ust. 1 p.b.) oraz określające możliwość wzniesienia obiektów bez pozwolenia oraz bez zgłoszenia (art. 29 ust. 2 p.b.). Jak wynika ze wskazanego artykułu, zgłoszony przez wnioskodawczynię obiekt nie spełnia ww. kryteriów biorąc pod uwagę jego powierzchnię zabudowy 120 m˛ oraz opisane we wniosku przeznaczenie. Ww. przepis obiektu takiego nie zawiera, stąd słuszny wniosek organów, że wzniesienie objętego wnioskiem obiektu wymaga pozwolenia na budowę. W konsekwencji powyższego organy słusznie stanęły na stanowisku, że wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. było zasadne.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.