II SA/Bd 21/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił sprzeciw od decyzji SKO, która uchyliła decyzję Wójta Gminy Chełmża w sprawie ustalenia warunków zabudowy, uznając, że organ I instancji nieprawidłowo ocenił status strony postępowania.
Spółka I. sp. z o.o. sp. k. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, twierdząc, że nie brała w nim udziału bez własnej winy, mimo że jest właścicielem sąsiedniej działki. Wójt Gminy Chełmża odmówił uchylenia decyzji, uznając, że spółka nie ma interesu prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia kwestii statusu strony. B. Sp. z o.o. wniosła sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. WSA w Bydgoszczy oddalił sprzeciw, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na niewystarczające postępowanie wyjaśniające organu I instancji w kwestii interesu prawnego spółki.
Sprawa dotyczy sprzeciwu wniesionego przez B. Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Wójta Gminy Chełmża w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji handlowo-usługowej. Spółka I. sp. z o.o. sp. k. (wnosząca sprzeciw) domagała się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta, twierdząc, że nie brała w nim udziału bez własnej winy, mimo że jest właścicielem sąsiedniej działki. Wójt Gminy Chełmża odmówił uchylenia decyzji, uznając, że spółka nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a odległość od inwestycji wynosi 90 m. SKO uchyliło decyzję Wójta, wskazując, że organ I instancji nieprawidłowo ocenił wpływ inwestycji na działkę spółki i nie wykazał, że spółce nie przysługuje status strony. B. Sp. z o.o. wniosła sprzeciw od decyzji SKO, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji Wójta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił sprzeciw. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii interesu prawnego spółki. Sąd podkreślił, że definicja strony w postępowaniu o warunki zabudowy powinna być interpretowana szeroko, a organ I instancji nie zbadał wystarczająco wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Ponadto, Sąd wskazał na wadę procesową polegającą na braku wydania postanowienia o wznowieniu postępowania przez organ I instancji, co uniemożliwiło merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Sąd oddalił sprzeciw, uznając decyzję SKO za zgodną z prawem w zakresie kontroli sądu administracyjnego nad decyzją kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco interesu prawnego spółki, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji nie wykazał należytej staranności w analizie, czy spółka posiada interes prawny do bycia stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, co uzasadniało zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 149 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania lub o odmowie wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stronie niezadowolonej z treści decyzji wydanej w trybie kasatoryjnym służy sprzeciw.
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 151a § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala sprzeciw, jeżeli uzna, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia sprzeciwu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyj interes prawny lub obowiązek pozostaje w związku z przebiegiem postępowania lub jego wynikiem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. z uwagi na niewystarczające postępowanie wyjaśniające organu I instancji w kwestii interesu prawnego spółki. Brak wydania postanowienia o wznowieniu postępowania przez organ I instancji stanowi istotną wadę procesową.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. Twierdzenie, że organ I instancji prawidłowo ocenił brak interesu prawnego spółki.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie strony winno być interpretowane szeroko nie można wznowić postępowania per facta concludentia Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji w oparciu o 138 § 2 k.p.a.
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia strony w postępowaniu o warunki zabudowy, stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. oraz wymogi formalne wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ I instancji nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania i nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście nieruchomości sąsiednich, oraz jakie konsekwencje procesowe niesie za sobą brak spełnienia wymogów formalnych.
“Kiedy sąsiad staje się stroną? Kluczowe zasady ustalania kręgu stron w sprawach o warunki zabudowy.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 21/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1935/24 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 par. 2 i art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji dotyczącej ustalenia warunków zabudowy oddala sprzeciw.
Uzasadnienie
Wójt Gminy Chełmża, działając na wniosek B. Sp. z o. o. w T. (wnoszącej sprzeciw), decyzją z dnia 8 maja 2023 r., nr 21/2023, ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie obejmującym działkę nr [...] (w części) i [...] (w części), obręb geod. [...], gmina C..
Od decyzji nie wniesiono odwołania.
Pismem z dnia 25 maja 2023 r. I. sp. z o. o. sp. k. w R. (spółka) wniosła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją, powołując art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wskazując na brak udziału w postępowaniu bez własnej winy. Spółka wskazała, że w dniu 23 maja 2023 r. uzyskała informację, że decyzja stała się ostateczna. Przywołała, że w toku postępowania zgłaszała chęć uczestnictwa w postępowaniu na prawach strony, jednak organ żądania tego nie uwzględnił. W ocenie spółki status strony przysługuje jej z racji na to, że jest właścicielem nieruchomości nr [...] ob. [...], znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działek inwestycyjnych. Podniosła nadto, że była stroną w innych postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji planowanych na działkach nr [...]
Decyzją z dnia 17 lipca 2023 r., nr PIR.6730.11.2023, Wójt Gminy Chełmża odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 8 maja 2023 r., nr 21/2023. W uzasadnieniu, po przywołaniu rozważań dotyczących zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych oraz zasad stosowania instytucji wznowienia postępowania administracyjnego, organ stwierdził, że spółka zasadnie nie została uwzględniona jako strona postępowania, albowiem z uwagi na to, że działka spółki o numerze ew. [...] objęta jest regulacjami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Chełmży z dnia 15 listopada 2007 r., nr X/72/07, planowana inwestycja nie będzie miała wpływu na sposób zagospodarowania terenu i nie będzie skutkowała ograniczeniami w możliwości zmiany zagospodarowania działki spółki. Organ szeroko przywołał stanowisko orzecznictwa sądowoadministracyjnego co do konieczności wykazania interesu prawnego celem uznania danego podmiotu za stronę postępowania, a także samej istoty instytucji interesu prawnego. W ocenie Wójta podnoszone okoliczności, że nieruchomość spółki graniczy z działkami inwestora, a także, iż spodziewane jest występowanie immisji na działkę spółki związanych z funkcjonowaniem zamierzonej inwestycji, nie przesądza, że spółce przysługuje status strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Przywołał, że działka spółki objęta jest ustaleniami m.p.z.p., które określają sposób jej zagospodarowania, a nadto najmniejsza odległość od planowanej inwestycji do granic działki nr [...] wynosi 90 m, a fakt, że działka ta znajduje się po drugiej stronie ulicy, wskazuje, że spółka legitymuje się co najwyżej interesem faktycznym.
Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez spółkę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu, decyzją z dnia 8 grudnia 2023 r., nr SKO-72-239/23, uchyliło decyzję I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wójta Gminy Chełmża. W uzasadnieniu, po przywołaniu dotychczasowego stanu sprawy oraz zasad stosowania instytucji wznowienia postępowania organ odwoławczy stwierdził, że podana przez organ I instancji podstawa odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie warunków zabudowy nie zasługuje na uwzględnienie. SKO wyjaśniło, że organ I instancji nieprawidłowo ocenił, iż fakt oddzielenia działki inwestorskiej od działki spółki jedynie wąską działką pełniącą funkcję drogową wyklucza uznanie, że inwestycja będzie oddziaływać na działkę spółki. Stwierdziło, że organ I instancji w żaden przekonujący sposób nie dowiódł, iż spółce nie przysługuje status strony postępowania. SKO wytknęło, że Wójt powoływał przy tym lokalizację działki nr ewid.[...], obręb [...], która nie stanowi własności spółki, pomijając, że spółka jest właścicielem działki nr [...], oddzielonej od działek inwestycyjnych jedynie wąskim pasem działki nr [...] stanowiącej użytek drogowy. Za nieistotne w sprawie uznał, że działka nr [...] jest objęta m.p.z.p., co akcentował organ I instancji. Dalej organ odwoławczy wskazał, że ponownie oceniając sporną kwestię Wójt weźmie pod uwagę, iż ostateczna decyzja o warunkach zabudowy dotyczy zamierzenia inwestycyjnego o znacznych rozmiarach (pow. zabudowy samego budynku to 2370 m2) o funkcji handlowo-usługowej, a sposób zagospodarowania wskazanego w decyzji terenu może oddziaływać na okoliczne nieruchomości, nie tylko te ściśle sąsiadujące z terenem inwestycji. SKO wyjaśniło przy tym, że w sprawach o wydanie decyzji o warunkach zabudowy pojęcie strony winno być interpretowane szeroko
W sprzeciwie od powyższej decyzji B. Sp. z o. o. w T. wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i bezpodstawne uchylenie decyzji odpowiadającej przepisom prawa i nieobarczonej uchybieniami wskazanymi przez organ odwoławczy. W uzasadnieniu sprzeciwu podniesiono, że Wójt prawidłowo dokonał analizy, czy została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie będąc uprawnionym do badania sprawy co do meritum. Wskazał, że wskazywanie w decyzji I instancji działki nr [...] zamiast działki nr [...] było wynikiem omyłki pisarskiej. Brak wpływu zamierzonej inwestycji na działkę spółki potwierdza w ocenie sprzeciwiającej się charakter i przeznaczenie działki spółki w m.p.z.p. na cele produkcyjne i usługowe. Podniesiono, że spółka nie ma interesu prawnego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o warunkach zabudowy.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Formalnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a."), zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie (art. 138 § 2 in principio k.p.a.). Przytoczony przepis określa dwie kumulatywne przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej: przesłankę stwierdzenia przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz przesłankę uznania przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sytuacji nieprzeprowadzenia w ogóle przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzania go w takim zakresie i taki sposób, że sprawa została niewyjaśniona w zakresie istotnym dla jej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Regulacja art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a., na podstawie której każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji w jej całokształcie.
Stronie niezadowolonej z treści decyzji wydanej w powyższym, kasatoryjnym trybie służy sprzeciw wnoszony do wojewódzkiego sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu (art. 64a w zw. z art. 64c § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej "p.p.s.a."). Zgodnie zaś z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji w oparciu o 138 § 2 k.p.a. Wynika z tego, że instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja organu odwoławczego została oparta na przesłankach uprawniających do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając lub oddalając sprzeciw, Sąd nie jest uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzuty organu odwoławczego względem rozstrzygnięcia I instancji uzasadniały zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
Zakwestionowana decyzja kasacyjna wydana została na skutek odwołania od rozstrzygnięcia powziętego na podstawie art. 149 § 2 i art. 151 § 1 k.p.a., tj. w ramach wznowionego postępowania administracyjnego dotyczącego warunków zabudowy dla inwestycji zamierzonej przez sprzeciwiającą się. Wnioskująca o wznowienie postępowania spółka powołała podstawę wznowieniową wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl powołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W rozstrzygnięciu I instancji Wójt przyjął, że spółka wnioskująca nie jest stroną postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko organ, poza szerokim przywołaniem poglądów orzecznictwa w przedmiocie istoty pojęcia interesu prawnego w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy, wskazał, że:
- spółka jest właścicielem nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...] w C., która objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Chełmży z dnia 15 listopada 2007 r., nr X/72/07, i znajduje się na terenie przeznaczonym pod budowę obiektów produkcyjnych i zabudowy usługowej (symbol 1P/U),
- najmniejsza odległość od planowanej inwestycji do granic działko o numerze [...] wynosi 90 m, sama działka nr [...] zlokalizowana jest po drugiej stronie ulicy.
W ocenie Sądu prawidłowo organ odwoławczy wytknął, że nie da się stwierdzić, by organ I instancji przeanalizował relewantne okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy dla rozstrzygnięcia w przedmiocie statusu strony postępowania. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego wnioskująca spółka deklaruje, że jest właścicielem nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...], obr. [...], zaś do nieruchomości o numerach [...] (k. 159 akt adm.) posiada inny tytuł prawny. Z załączonych do akt załączników mapowych wynika, że działką najbliższą względem działki inwestora jest działka nr [...]. Od działki inwestora oddziela ją wąski (ok. 4 m) pas gruntu, oznaczony jako działka nr [...], pełniący funkcję drogi.
Istotne uwarunkowania mające wpływ na stwierdzenie po stronie spółki interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy winny być zatem odnoszone przede wszystkim do działki nr [...]. Rolą organu jest przy tym weryfikacja i potwierdzenie tego stosownym dokumentem do akt postępowania (np. informacją z rejestru gruntów), że działka ta w istocie stanowi własność spółki.
Choć na obecnym etapie postępowania przedwczesnym jest rozważanie, czy po stronie spółki istnieje interes prawny legitymizujący ją do występowania w charakterze strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji przewidzianej na części działek [...], to zasadnym jest wyjaśnienie, że przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, poza podmiotem zainteresowanym uzyskaniem danej decyzji (tj. wnioskodawcą, inwestorem), posiadają także właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich (vide: wyroki NSA z: 17 września 2014 r., II OSK 1261/13; 29 stycznia 2016 r., II OSK 1358/14, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), przy czym przez te nieruchomości sąsiednie należy rozumieć nie tylko działki gruntu bezpośrednio ze sobą graniczące, ale także nieruchomości nie posiadające wspólnej granicy, lecz pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym vide: wyroki NSA z: 17 lipca 2009 r., II OSK 1186/08; 7 kwietnia 2016 r., II OSK 1925/14; 18 sierpnia 2016 r., II OSK 2882/14; dostępne jw.). Nie jest także wykluczane, że stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale również działki znajdującej się w dalszej odległości (vide: wyroki NSA z: 19 maja 2010 r., II OSK 917/09; 7 lipca 2011 r., II OSK 172/11; 8 maja 2014 r., II OSK 2924/12; 12 maja 2015 r., II OSK 2413/13; dostępne jw.).
W istocie, w wyroku NSA z 12 marca 2019 r., II OSK 1024/17 (dostępny jw.) Sąd ten stwierdził, że nie zawsze właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką lub terenem, którego dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, będzie uzyskiwał przymiot strony takiego postępowania (przy czym niewątpliwie będzie to sytuacja najczęstsza). Nie można bowiem z góry wykluczyć takich okoliczności sprawy, gdy ze względu na charakter inwestycji, jej usytuowanie na działce wynikające z ustalonych linii zabudowy, wielkość terenu objętego decyzją, czy też specyfikę działki sąsiedniej i jej usytuowanie względem terenu inwestycji, planowana zmiana sposobu zabudowy lub zagospodarowania terenu nie będzie w żaden sposób oddziaływać na sferę praw i obowiązków właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy ma jednak obowiązek zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko będzie sięgać oddziaływanie planowanej inwestycji. Zakres tego oddziaływania pozwala na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie (por. motywy wyroków NSA z: 12 maja 2015 r., II OSK 2413/13; 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 765/16, dostępne jw.).
Zasadnie zatem organ II instancji wytknął brak jakiejkolwiek analizy Wójta w powyższym zakresie. Organ I instancji niedostatecznie pochylił się nad tym, czy zamierzona inwestycja, z racji na swój rodzaj i skalę (wielkopowierzchniowy obiekt handlowo-usługowy), nie będzie oddziaływała na nieruchomość sąsiednią, jaką bez wątpienia (i to mimo oddzielenia jej wąskim pasem pełniącym funkcję drogi) jest działka nr [...]. Organ nie poddał również ocenie tego jaki rzeczywiście charakter ma mieć przedmiotowa inwestycja, jaki teren ulegnie przekształceniu w związku z jej realizacją i w jaki sposób, i w konsekwencji jaki będzie charakter oddziaływań tej inwestycji na sąsiednie nieruchomości.
Wójt ograniczył się jedynie do wskazania, że najbliższa zabudowa ma być realizowana w odległości 90 m od granicy działki nr [...], co jest nieistotne z tego chociażby powodu, że nie uwzględniono – co wskazano wcześniej – działki nr [...]. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje również to, czy działki sąsiednie objęte są miejscowym prawem zagospodarowania przestrzennego. Oddziaływanie inwestycji, dla której ustala się warunki zabudowy, nie jest samo w sobie determinowane istnieniem regulacji aktu prawa miejscowego obejmujących działki sąsiednie, ale może mieć jedynie wpływ na ocenę uciążliwości tego oddziaływania.
Reasumując, Sąd potwierdza zarzuty organu odwoławczego w zakresie kompletności postępowania wyjaśniającego w kierunku stwierdzenia, bądź nie, interesu prawnego po stronie spółki ubiegającej się o uznanie jej statusu jako strony postępowania zakończonego decyzją ostateczną, która nie brała udziału w tym postępowaniu bez własnej winy. W sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 138 § 2 k.p.a., albowiem węzłowe okoliczności faktyczne sprawy nie zostały prawidłowo zidentyfikowane i ocenione w kontekście art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.
Organ I instancji, ponownie poddając ocenie sporną kwestię, winien także odnieść się do sygnalizowanej przez spółkę okoliczności, że w innych postępowaniach dotyczących warunków zabudowy dla inwestycji zamierzonych na działka inwestora przysługiwał jej przymiot strony, a to w kontekście art. 8 § 1 k.p.a. ("organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.").
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji obarczona jest istotną wadą procesową, która również – bez względu na wcześniejsze rozważania – uzasadnia jej uchylenie.
Decyzja ta, jak wskazano, wydana została w ramach wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wyjaśnić zatem najpierw należy, że zgodnie z art. z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn. W orzecznictwie i doktrynie zgodnie rozdziela się dwie fazy postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W fazie wstępnej organ ma zbadać formalną dopuszczalność wznowienia, obejmującą przesłanki zarówno przedmiotowe (np. czy żądanie dotyczy weryfikacji decyzji ostatecznej), jak i podmiotowe (np. czy żądanie zostało wniesione przez stronę postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.). W ramach fazy wstępnej konieczne jest również zbadanie zachowania terminu do żądania wznowienia postępowania. Faza badania formalnego kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 i 4 k.p.a.).
Art. 149 § 1 k.p.a. formalizuje wznowienie postępowania poprzez uzależnienie wznowienia od stosownego postanowienia, a więc znaczy to, że nie można wznowić postępowania per facta concludentia, tj. w sposób dorozumiany na podstawie podjęcia innych czynności przez organ (vide: wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 965/09 – dostępny jw.). O ile przed wydaniem postanowienia, a po złożeniu podania o wznowienie postępowania, organ podejmuje określone czynności proceduralne mające na celu rozpoznanie złożonego wniosku, to jednak nie są one podejmowane w ramach postępowania administracyjnego (vide: wyroki NSA z dnia 3 lipca 2000 r., sygn. akt II SA 648/00; z dnia 5 października 2007 r., sygn. I OSK 1390/06 - dostępne jw.).
W niniejszej sprawie organ I instancji nie wydał postanowienia o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a przynajmniej okoliczność ta nie wynika z akt sprawy. Nie doszło zatem do wznowienia postępowania, a co za tym idzie, wszelkie czynności podjęte przez organ I instancji w przedmiotowym postępowaniu nie zostały podjęte w ramach postępowania administracyjnego, a to z kolei oznacza, iż nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej opartej na przepisach art. 151 k.p.a. Wyjaśnić w tym miejscu również wypada, że w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania zasadna jest w sytuacji, gdy wniosek nie spełnia formalnych wymogów, tj. został wniesiony z przekroczeniem terminu lub też dotyczy decyzji nieostatecznej, a nadto w sposób oczywisty da się stwierdzić, że nie pochodzi od strony postępowania. Musi być to jednak okoliczność dająca się stwierdzić "na pierwszy rzut oka". W sytuacji zaś, gdy ocena statusu wnioskodawcy jako strony postępowania wymaga przeprowadzenia pogłębionej analizy, organ winien wznowić postępowanie. Późniejsza weryfikacja, że wniosek nie pochodzi jednak od strony postępowania, skutkować winna umorzeniem postępowania wznowieniowego. Stwierdzenie zaś, że wniosek w istocie pochodzi od strony, skutkować winno wydaniem decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (gdy strona nie brała udziału w postępowaniu, ale z własnej winy) albo art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (gdy w istocie strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy). Zakończenie wznowionego postępowania decyzją stwierdzająca wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa jest uzasadnione wystąpieniem okoliczności opisanych w art. 146 k.p.a. (upływ wskazanych w § 1 tego przepisu terminów lub w przypadku, o którym mowa w § 2 tego przepisu, tj. jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej).
Odnosząc się do zarzutów sprzeciwu stwierdzić należy, po pierwsze, że kwestia istnienia, bądź nie, po stronie spółki interesu prawnego w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o warunkach zabudowy będzie przedmiotem ponownej analizy organu I instancji w prawidłowo, również pod względem formalnym, powziętym rozstrzygnięciu w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania. Kwestia ta może zostać następnie ewentualnie oceniona, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, przez organ odwoławczy. Dopiero zaś po zaskarżeniu rozstrzygnięcia II instancji sporne zagadnienie będzie mogło być przedmiotem oceny Sądu. Co się zaś tyczy argumentu, jakoby odniesienie ustaleń faktycznych i prawnych sprawy do działki nr [...], obręb [...] C., było wynikiem omyłki organu, Sąd stwierdził, że jest to założenie zbyt daleko idące, niepotwierdzone chociażby postanowieniem o sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a.
W zakresie, w jakim sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli decyzji kasacyjnej, należy potwierdzić zgodność z prawem decyzji zakwestionowanej w niniejszym postępowaniu.
Mając to wszystko na uwadze Sąd wniesiony sprzeciw oddalił, o czym orzeczono na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI