II SA/BD 206/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi spółki i osoby fizycznej na postanowienie o wstrzymaniu budowy silosu na cement, uznając go za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.
Sprawa dotyczyła skarg spółki A. i G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora o wstrzymaniu budowy silosu na cement. Organy uznały budowę za samowolę budowlaną, wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny rozpoznał połączone skargi, analizując kwalifikację silosu jako budowli oraz kwestię ewentualnego zagrożenia dla życia lub zdrowia. Ostatecznie sąd oddalił skargi, potwierdzając prawidłowość działań organów nadzoru budowlanego.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dotyczyła skarg wniesionych przez spółkę A. oraz G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych. PINB wstrzymał budowę silosu na cement, uznając ją za samowolę budowlaną, ponieważ inwestor nie uzyskał wymaganego pozwolenia na budowę. Organ uznał silos za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia, a nie zgłoszenia. Spółka wniosła zażalenie, argumentując, że silos jest instalacją techniczną, a nie budowlą, i nie wymaga pozwolenia. WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB. Następnie spółka i G. P. wniosły skargi do WSA. Spółka powtórzyła argumenty z zażalenia, a G. P. zarzuciła brak uznania samowoli budowlanej za zagrażającą życiu lub zdrowiu. WSA połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania. Sąd analizował, czy silos na cement jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę oraz czy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia. Sąd uznał, że silos o wskazanych parametrach, posadowiony na płycie fundamentowej i posiadający instalację elektryczną i odgromową, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Stwierdził, że nie jest to obiekt tymczasowy ani instalacja w rozumieniu art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d Prawa budowlanego. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, wstrzymując budowę i informując o możliwości legalizacji. Nie stwierdzono również obiektywnego zagrożenia życia lub zdrowia, które obligowałoby do zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było wystarczające i nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych ekspertyz. W konsekwencji, WSA oddalił obie skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, silos na cement o wskazanych parametrach, służący produkcji przemysłowej, posadowiony na płycie fundamentowej i posiadający instalację elektryczną i odgromową, jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że silos spełnia definicję budowli, ponieważ jest to obiekt budowlany niebędący budynkiem ani obiektem małej architektury, w tym wolno stojąca instalacja przemysłowa lub urządzenie techniczne, trwale związane z gruntem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
pb art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia.
pb art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
pb art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
pb art. 48 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia.
pb art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o zasadach obliczania tej opłaty.
Pomocnicze
pb art. 3 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
pb art. 29 § ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie wymaga pozwolenia na budowę budowa tymczasowych obiektów budowlanych.
pb art. 29 § ust. 4 pkt 3 lit. d
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie wymaga pozwolenia na budowę budowa instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz użytkowanego budynku.
ppsa art. 111 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw, toczących się przed tym samym sądem, jeżeli są one o to samo lub o tożsame przedmioty, lub gdy mają ścisły związek ze sobą.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
pusa art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
pusa art. 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Silos na cement o wskazanych parametrach jest budowlą wymagającą pozwolenia na budowę. Budowa silosu nie stanowiła instalacji w rozumieniu art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d Prawa budowlanego. Nie stwierdzono obiektywnego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Postępowanie dowodowe było wystarczające, nie wymagało dodatkowych ekspertyz.
Odrzucone argumenty
Silos jest instalacją techniczną, a nie budowlą, nie wymaga pozwolenia na budowę. Budowa silosu jest tymczasowym obiektem budowlanym. Samowola budowlana zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, co powinno skutkować nakazaniem usunięcia stanu zagrożenia. Postępowanie dowodowe było wadliwe i niepełne.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowy silos spełnia definicję budowli nie należy interpretować rozszerzająco nie ma charakteru obiektu tymczasowego nie sposób zakwalifikować silosu jako obiektu, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d pb, tj. instalowanej wewnątrz i zewnątrz budynku instalacji zagrożenie, o którym mowa powyżej nie może być więc ewentualne czy też o charakterze subiektywnym organy nadzoru budowlanego posiadają merytoryczne przygotowanie i stosowną wiedzę, pozwalające na dokonanie samodzielnej weryfikacji obiektu jako budowali wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę
Skład orzekający
Jerzy Bortkiewicz
przewodniczący
Katarzyna Korycka
sprawozdawca
Mariusz Pawełczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Kwalifikacja obiektów budowlanych jako budowli wymagających pozwolenia na budowę, w szczególności silosów przemysłowych, oraz brak obiektywnego zagrożenia życia lub zdrowia jako przesłanki do zastosowania art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych przepisów Prawa budowlanego. Interpretacja definicji budowli i instalacji może być różna w zależności od szczegółów technicznych i kontekstu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i kwalifikacji obiektów przemysłowych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Silos na cement budowlą czy instalacją? Sąd rozstrzyga o pozwoleniu na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 206/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Jerzy Bortkiewicz /przewodniczący/
Katarzyna Korycka /sprawozdawca/
Mariusz Pawełczak
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 48 ust. 1, 2, 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Korycka (spr.) asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skarg spółki A. oraz G. P. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargi.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2022 r. nr [...], sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. ("PINB") wstrzymał inwestorowi [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej jako: "skarżąca", "spółka", "inwestor") budowę silosu na cement w konstrukcji stalowej o wysokości 20,00 m i średnicy 3,012 m, na płycie fundamentowej betonowej, umocowany do płyty fundamentowej na konstrukcji wsporczej o wymiarach 2,31m x 2, 31m za pomocą śrub z instalacją elektryczną i odgromową zlokalizowanego bezpośrednio przy hali produkcyjnej – betoniarni na działce o nr [...] w miejscowości C., gm. T.. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że na wniosek G. P. o skontrolowanie legalności obiektów znajdujących się na nieruchomościach należących do inwestora, pracownicy organu w dniu [...] marca 2022 r. przeprowadzili oględziny tych obiektów, w tym m.in. w zakresie legalności budowy silosu na cement na działce ew. o nr [...], którego dotyczy niniejsze postanowienie. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów PINB ustalił, że inwestor przystąpił do budowy silosu na cement bez wymaganego pozwolenia na budowę, co sam przyznał podczas oględzin i co potwierdził także Starosta R. udzielając informacji o braku pozwolenia na budowę przedmiotowego silosu. Tym samym organ uznał, że przedmiotowa budowa stanowi samowolę budowlaną. Przy czym, jak podkreślił organ, w jego ocenie przedmiotowy silos spełnia definicję budowli, ponieważ jest on zbiornikiem, wymienionym w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej jako: "pb"), na wzniesienie którego wymagane jest pozwolenie na budowę, ponieważ zgodnie z przepisami ustawy silos o takich rozmiarach i przeznaczeniu nie jest silosem wymagającym jedynie zgłoszenia, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c pb. Okoliczność ta zdeterminowała przeprowadzenie przez organ procedury legalizacyjnej, co skutkowało wydaniem przedmiotowego postanowienia o wstrzymaniu budowy silosu i poinformowaniu inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację.
Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania lub ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, oraz zarzucając naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 77, art. 80, art. 124 § 2 kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sposób prawidłowy postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienie istoty sprawy, brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i prawidłowego wyjaśnienia dokonanego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu postanowienia;
- art. 48 ust. 1 pkt 1 pb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że zachodzą przesłanki do wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy tymczasem w sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 4 pkt 3 pb, ponieważ w przedmiotowym stanie faktycznym miały miejsce roboty budowlane polegające na instalowaniu na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, a zatem niewymagane było pozwolenie na budowę ani zgłoszenie.
W uzasadnieniu zażalenia spółka podniosła w szczególności, że organ błędnie przyjął, iż instalacja cementowa jest budowlą, która wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy jako część betoniarni, instalacja ta jest stacjonarnym urządzeniem technicznym położonym na terenie zakładu, które służy do procesu zgodnego z celem przeznaczenia betoniarni, a zatem nie mieści się w kategorii budowli wskazanej przez organ. Podkreśliła też, że "silos" organ zaliczył do kategorii XIX obiektów budowlanych przeznaczonych do magazynowania, gdyż instalacja ta służy w bieżącej produkcji cementu. Wobec tego, jak podkreśliła, sprawa ta nie dotyczy obiektu budowlanego, a postępowanie nie powinno w ogóle zostać podjęte. Podniosła również, że w sprawie nie została przeprowadzana jakakolwiek ekspertyza pozwalająca określić czy obiekt jest trwale związany z gruntem i tym samym czy w sprawie zachodzi konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto zarzuciła organowi opieszałość oraz nienależyte udzielenie informacji w zakresie wniosku legalizacyjnego oraz opłaty legalizacyjnej.
Po rozpoznaniu ww. zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "WINB") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że organ I instancji zasadnie uznał, iż budowa przedmiotowego silosu na cement została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, bowiem inwestor nie uzyskał wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Podkreślił przy tym, że obiektów budowlanych, jakie nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, określonych w art. 29 pb, nie należy interpretować rozszerzająco, a w katalogu tym nie ujęto silosu na cement w konstrukcji stalowej na płycie fundamentowej wraz z instalacją elektryczną i odgromową. Powołując się na treść art. 3 pkt 3 pb wskazał, że silos na cement służący prowadzonej produkcji przemysłowej w ramach działającej betoniarni, posadowiony na płycie fundamentowej betonowej oraz posiadający instalację elektryczną i odgromową jest budowlą, a na jego realizację wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Podniósł również, że nie można uznać, że silos ten jest obiektem tymczasowym z uwagi na to, że mocowany jest do płyty za pomocą śrub. Jest on bowiem, jak wskazał, trwale związany z gruntem, w sposób zapobiegający przemieszczaniu się. Wobec tego, brak dokumentów potwierdzających legalność wykonanego silosu obligował organ I instancji do wszczęcia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 pb. W związku z tym WINB uznał, że organ I instancji zasadnie wydał zaskarżone postanowienie, w którym należycie poinformował inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowego silosu oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Wyjaśnił przy tym, że konkretna kwota opłaty legalizacyjnej ustalana jest w odrębnym postanowieniu już po złożeniu wniosku o legalizację. Tym samym w ocenie organu II instancji zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy i ma oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego, jak i w przepisach postępowania.
Na powyższe postanowienie WINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy ("WSA") wnieśli inwestor [...] sp. z o.o. z siedzibą w C. (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Bd 206/23) oraz G. P. (sprawę zarejestrowano pod sygn. akt II SA/Bd 216/23).
Skarżąca spółka podniosła zarzuty wraz z argumentacją tożsame z podniesionymi już na gruncie złożonego w sprawie zażalenia.
Natomiast G. P. wniosła o uchylenie obydwu wydanych w sprawie postanowień i uznanie przedmiotowej samowoli budowalnej jako budowli zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi i nakazanie usunięcia stanu zagrożenia lub zmianę postanowień we wskazanej części, ewentualnie zwrócenie sprawy do organu celem jej uzupełnienia. Zarzuciła przy tym naruszenie:
- art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak należytego wyjaśnienia sprawy, przeprowadzenie postępowania dowodowego w niepełnym zakresie i błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na braku uznania samowoli budowlanej ujętej w decyzji jako budowy zagrażającej życiu podczas gdy w myśl art. 48 ust. 2 pb przedmiotowa samowola budowlana powinna zostać uznana jako budowa zagrażająca życiu lub zdrowiu ludzi i nakazanie usunięcia stanu zagrożenia;
- art. 48 ust. 2 pb poprzez brak uznania samowoli budowlanej jako budowy zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi i nakazanie usunięcia stanu zagrożenia oraz nieuwzględnienie interesu społecznego mieszkańców wsi C..
W uzasadnieniu skargi podniosła, że organy orzekające w sprawie winny były wskazać konkretne czynniki, które w stanie faktycznym sprawy powodują wystąpienie zagrożenia życia lub zdrowia oraz określenie sposobu zabezpieczenia obiektu budowlanego, aby zagrożenie to wyeliminować. Podkreśliła, że w sprawie zagrożenie to realnie występuje – dla pracowników zakładu produkcyjnego [...] oraz dla sąsiadów i nieruchomości sąsiadujących. Wskazała także na konieczność powołania dodatkowych biegłych z zakresu budownictwa i ochrony środowiska oraz oceny przez organ tego, jak samowola budowlana wpłynie na uciążliwość dla sąsiednich nieruchomości poprzez wytwarzanie pyłów, hałas, drgania, negatywny wpływ na zdrowie.
W odpowiedziach na powyższe skargi organ odwoławczy uznał je za niezasadne i wniósł o ich oddalenie. W odniesieniu do skargi inwestora podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w skardze G. P. WINB wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono aby budowa silosu stwarzała zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Podkreślił, że informacji takiej nie zawiera protokół kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji, a tylko takie stwierdzenie zobowiązywałoby organ do nałożenia w postanowieniu o wstrzymaniu zabezpieczenia obiektu budowlanego. Ponadto, jak zaznaczył, również sama skarżąca nie wykazała z czego wynikać miałoby zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Wobec tego w ocenie WINB skarga ta jest niezasadna.
Postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r. WSA, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej powoływanej jako "ppsa"), połączył sprawę ze skargi C. o sygn. akt II SA/Bd 206/23 ze sprawą ze skargi G. P. o sygn. akt II SA/Bd 216/23 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrola przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 ppsa wykazała, że wniesione skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie sporne kwestie wymagające analizy to po pierwsze kwestionowana przez inwestora kwalifikacja obiektu, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, tj. silosu na cement i tym samym stwierdzenie czy inwestor przed jego realizacją był zobowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie, a w konsekwencji czy organy prawidłowo uznały, że w sprawie doszło do samowoli budowlanej. Następnie zaś, przeanalizować należy czy w rozpoznawanym stanie faktycznym w wyniku budowy ww. silosu wystąpiły okoliczności wskazujące na stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, który obligowałby organy do zastosowania art. 48 ust. 2 pb.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pb. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej - art. 48 ust. 3 pb. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 pb). Jeśli zaś w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia (art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2). Wyjaśnienia wymaga ponadto, że stosownie do art. 3 pkt 1 pb, przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 pb, budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Sąd mając na uwadze wskazane powyżej obowiązujące przepisy oraz zaistniały w sprawie stan faktyczny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, gdyż wydane zostało we właściwym trybie i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, które pozwoliło na ustalenie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii. To zaś skutkowało koniecznością zastosowania ww. art. 48 ust. 1 pb, co znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy.
W ustalonym stanie faktycznym, organy nadzoru budowlanego prawidłowo dokonały bowiem kwalifikacji spornego obiektu budowlanego, jako budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 pb, pod pojęciem którym rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w tym wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne. Tego rodzaju budowlę stanowi, zdaniem Sądu, obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, tj. silos na cement w konstrukcji stalowej o wysokości 20 m i średnicy 3,012 m, służący prowadzonej produkcji przemysłowej w ramach działającej betoniarni, posadowiony na płycie fundamentowej betonowej oraz posiadający instalację elektryczną i odgromową. Co istotne, przepis art. 29 ust. 1 pb nie wymienia tego rodzaju budowli, jako obiektu nie wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2009/19 i wydany w następstwie skargi kasacyjnej od ww. wyroku – wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 1971/20 – dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Niewątpliwie także wolno stojący silos na cement w konstrukcji stalowej o wysokości 20 m i średnicy 3,012 m, na płycie fundamentowej betonowej, umocowany do płyty fundamentowej na konstrukcji wsporczej o wymiarach 2,31 m x 2, 31 m, mocowany za pomocą śrub, z instalacją elektryczną i odgromową nie ma charakteru obiektu tymczasowego w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 3 pkt 5 pb. Za obiekt tymczasowy bowiem uważa się obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Budowa tego rodzaju obiektu, tj. tymczasowego obiektu budowalnego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu - wymaga zgłoszenia. Znajdujący się jednak w aktach sprawy materiał dowodowy, który obrazuje wielkość silosu (obiekt wybudowany w konstrukcji stalowej o wysokości 20 m i średnicy 3,012 m) jak i parametry techniczne pozwala stwierdzić, że dla jego bezpiecznego użytkowania niezbędne jest jego mocne związanie z gruntem. Zaznaczyć należy jednocześnie, że opisany w dokumentacji sposób mocowania obiektu do gruntu – mocowanie do płyty fundamentowej na konstrukcji wsporczej za pomocą śrub – wskazuje na to, że tak połączona konstrukcja będzie opierać się czynnikom zewnętrznym. Tym samym przedmiotowy obiekt uznać należy za trwale związany z gruntem przede wszystkim ze względu na swoją wielkość, konstrukcję, względy bezpieczeństwa oraz konieczność stabilizacji. Ponadto odnosząc się do tego, co podnosiła skarżąca spółka, wskazać należy, że nie sposób również zakwalifikować silosu jako obiektu, o którym mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d pb, tj. instalowanej wewnątrz i zewnątrz budynku instalacji. W art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d pb została bowiem uregulowana kwestia wykonania instalacji związanych z użytkowanym budynkiem poprzez wskazanie, że zarówno budowa instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz użytkowanego budynku nie wymaga zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zwolnienie z obowiązku zarówno uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i zgłoszenia właściwemu organowi budowy obejmuje instalowanie instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, telekomunikacyjnych wewnątrz i na zewnątrz budynku. Przedmiotowy obiekt, silos na cement o wolno stojącej konstrukcji stalowej, nie stanowi instalacji, o której mowa w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d pb. Wobec tego nie mógł on podlegać kwalifikacji wynikającej z treści art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d pb.
Mając na uwadze powyższe, Sąd za prawidłowe uznaje stanowisko organów, że budowa przedmiotowego silosu na cement, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 pb. Zasadnie zatem zastosowano w sprawie tryb z art. 48 pb i wydano postanowienie na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 pb. Jednocześnie wskazać należy, że – wbrew zarzutom skarżącej spółki - postanowienie to zawiera wszystkie konieczne elementy, zwłaszcza w zakresie procedury legalizacyjnej - art. 48 ust. 3 pb. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Legalności tego postanowienia nie podważają zarzuty skargi dotyczące braku określenia w sposób bardziej szczegółowy kwestii wniosku o legalizację, konsekwencji jego niezłożenia oraz zasad obliczania opłaty legalizacyjnej i wskazania konkretnej kwoty. W ocenie Sądu w treści wydanych postanowień organy zawarły niezbędne na etapie wstrzymania budowy informacje, o których mowa w art. 48 ust. 3 pb.
Sąd nie znalazł także podstaw do podważenia zaskarżonego postanowienia w zakresie niezastosowania instytucji zabezpieczenia obiektu budowlanego z uwagi na stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. W myśl art. 48 ust. 2 pb jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia. Organ zobowiązany jest więc do zawarcia w postanowieniu o wstrzymaniu budowy dodatkowych nakazów tylko wtedy gdy zaistnieją konkretne czynniki, które w stanie faktycznym sprawy powodują wystąpienie stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Zagrożenie, o którym mowa powyżej nie może być więc ewentualne czy też o charakterze subiektywnym. Tylko obiektywnie stwierdzone i znajdujące odzwierciedlenie w aktach sprawy zagrożenie dla wartości takich jak życie lub zdrowie ludzi jest przesłanką wydania nakazów z ust. 2 komentowanego artykułu – czego jednak nie sposób stwierdzić na podstawie analizy akt administracyjnych niniejszej sprawy. Ponadto, jak trafnie wskazał organ, nawet sama skarżąca formułując powyższy zarzut nie powołała żadnych konkretnych czynników, które mogłyby stać się przesłanką zastosowania ww. przepisu.
Nieuzasadnione okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż w ocenie Sądu, organy procedując w niniejszej sprawie podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia. W szczególności w sprawie ustalono, że przedmiotowy silos na cement, stanowiący budowlę, nie został objęty pozwoleniem na budowę; dokonano oględzin nieruchomości, której dotyczy postanowienie; zgromadzono dokumentację, z której wynikają parametry techniczne i konstrukcyjne przedmiotowego silosu, pozwalające na dokonanie kwalifikacji obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę. Podkreślić należy w tym miejscu, że do oceny charakteru obiektu i zbadania dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie było konieczne przeprowadzanie jakiejkolwiek ekspertyzy – na co wskazywała spółka, gdyż organy nadzoru budowalnego posiadają merytoryczne przygotowanie i stosowną wiedzę, pozwalające na dokonanie samodzielnej weryfikacji obiektu jako budowali wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu wystarczający materiał dowodowy dla wydania postanowienia o wstrzymaniu znajdował się w aktach sprawy, a organy dokonały jego prawidłowej oceny i w oparciu o to wydały postanowienia, wyjaśniając w uzasadnieniu ich podstawę prawną oraz motywy rozstrzygnięcia.
Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które skarżący powiązali w szczególności z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, oraz wadliwym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, a także zarzuty naruszenia przepisów materialnoprawnych, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pb, ponieważ zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy Sąd obydwie wniesione skargi oddalił, na podstawie art. 151 ppsa.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI