II SA/BD 199/23

II SA/Bd 199/23 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2023-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący/
Jerzy Bortkiewicz /sprawozdawca/
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Sygn. powiązane
III OSK 3294/23 - Wyrok NSA z 2025-06-12
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi spółki A. na postanowienie Dyrektora [...] Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego udzielenie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Uzasadnienie
U z a s a d n i e n i e:
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile postanowieniem z 7 kwietnia 2021r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.MK/SA, działając na podstawie art. 148 § 1 i § 2, art. 149 § 3 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosków A. Z., zwanego dalej; "uczestnikiem postępowania",
– z 10 maja 2019 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
– z 17 maja 2019 r. w sprawie "przywrócenia terminu wydania decyzji na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie piętrzenia wód do celów energetycznych jazem Byszki w km 6+400 rzeki Gwdy" na podstawie art. 49a, art. 58 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
– z 8 czerwca 2019 r. dotyczącego "wznowienia postępowania dotyczącego wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie jazem Byszki do celów energetycznych",
na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.:
I. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, dotyczącego wniosku z 10 maja 2019 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, udzielającą M. Sp. z o.o. w Bydgoszczy, zwanej dalej: "skarżącą" pozwolenia wodnoprawnego,
II. odmówił przywrócenia terminu wydania decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, udzielającej skarżącej pozwolenia wodnoprawnego, dotyczącego wniosku z 17 maja 2019 r. o "przywrócenie terminu wydania decyzji na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie piętrzenia wód do celów energetycznych jazem Byszki w km 6+400 rzeki Gwdy" na podstawie art. 49a, art. 58 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,
III. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, dotyczącego wniosku z 8 czerwca 2019 r. o "wznowienie postępowania dotyczącego wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie jazem Byszki do celów energetycznych", na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, udzielającą skarżącej pozwolenia wodnoprawnego.
W uzasadnieniu Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile (zwany dalej "Dyrektorem Zarządu Zlewni") podniósł, iż przed 1 stycznia 2018 r. postępowanie administracyjne dotyczące udzielenia skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na "szczególne korzystanie z wód, polegające na piętrzeniu wód rzeki Gwdy jazem zlokalizowanym w km 6+400 rz. Gwdy oraz korzystanie z wód rzeki Gwdy w km 6+400 do celów energetycznych", prowadzone było przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Urząd Marszałkowski zawiadomieniem z 31 lipca 2017 r., znak: DR-IV.7322.21.2017, poinformował m.in. uczestnika, że "postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie może być załatwione w terminie przewidzianym w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego ze względu na konieczność rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego zaistniałym pomiędzy Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego a Starostą Pilskim.
Dnia 1 stycznia 2018 r., zgodnie z art. 525 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2268), zostało utworzone Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.
Prowadzący dalej postępowanie Dyrektor Zarządu Zlewni pismem z 29 czerwca 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, powiadomił osoby które były wymienione w ww. zawiadomieniu Urzędu Marszałkowskiego z 31 lipca 2017 r. (w tym uczestnika), że ze względu na skomplikowany charakter sprawy został przedłużony termin jej załatwienia.
Po przeanalizowaniu dokumentów przekazanych przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego, Dyrektor Zarządu Zlewni stwierdził, że liczba stron postępowania wszczętego na wniosek skarżącej przekracza 20. W związku z tym organ dokonał powiadomienia stron o wykonywanych w ramach postępowania czynnościach - w formie publicznego obwieszczenia, odpowiednio w urzędzie zapewniającym obsługę ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, albo siedzibie właściwej jednostki organizacyjnej Wód Polskich, a także w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędów starostwa powiatowego i urzędów gmin, właściwych ze względu na zakres korzystania z wód - zgodnie z art. 49 k.p.a.
Dyrektor Zarządu Zlewni pismem z 18 lipca 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, powiadomił strony w formie obwieszczenia o wszczęciu postępowania administracyjnego i na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. o możliwości zapoznania się z dokumentacją oraz przedstawienia swojego stanowiska, jak również powiadomił o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz do zgłoszonych żądań. Obwieszczenie o wszczęciu postępowania administracyjnego podano również do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie go na tablicy ogłoszeń Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile, na stronie BIP PGW Wody Polskie oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Piły i Starostwa Powiatowego w Pile na okres 14 dni. Żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego im prawa.
Następnie Dyrektor Zarządu Zlewni decyzją z 14 grudnia 2018 r. znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, udzielił skarżącej, pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujące: piętrzenie wód w km 6+400 rzeki Gwdy za pomocą jazu zlokalizowanego na działkach o nr ewid. 281, obręb 0001 Byszki, gm. Ujście oraz 409, obręb 0039 m. Piła, gm. Piła, powiat pilski; korzystanie z wód rzeki Gwdy do celów energetycznych; szczególne korzystanie z wód wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe polegające na zapewnieniu wody dla funkcjonowania urządzenia umożliwiającego migrację ryb, tj. dla potrzeb przepławki, w okresie całego roku, w ilości poboru zwrotnego wody.
Na podstawie art. 49 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawa wodne (Dz.U. 2001 r., nr 115 poz. 1229), zwanej dalej: "p.w.", informacja o wydaniu ww. decyzji została podana w formie publicznego obwieszczenia na stronie BIP PGW Wody Polskie oraz w Urzędzie Miasta Piły i w Starostwie Powiatowym w Pile na okres 14 dni. Żadna ze stron nie wniosła odwołania od przedmiotowej decyzji.
Uczestnik, pismem z dnia 10 maja 2019 r. wniósł do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy (zwanego dalej "Dyrektorem RZGW"), na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. Pismo to zostało przekazane według właściwości Dyrektorowi Zarządu Zlewni.
Z kolei pismem z 17 maja 2019 r. uczestnik, na podstawie art. 49a, art. 58 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wniósł "o przywrócenie terminu wydania decyzji na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie wód w zakresie piętrzenia wód do celów energetycznych jazem Byszki w km 6+400 rzeki Gwdy," w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB.
Ponadto uczestnik, pismem z dnia 8 czerwca 2019 r. ponownie wniósł "o wznowienie postępowania dotyczącego wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie jazem Byszki do celów energetycznych" w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB.,tym razem na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Dyrektor Zarządu Zlewni, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2019 r., odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, na co uczestnik złożył zażalenie, po rozpatrzeniu którego, Dyrektor RZGW postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na skutek rozpoznania skargi uczestnika na ww. postanowienie, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 84/20, uchylił zaskarżone postanowienie.
W ww. wyroku stwierdzono, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy p.w. Ponadto stwierdzono, że należy odnieść się do stanowiska organu, czy w istocie stron postępowania było ich ponad 20 (vide art. 127 ust. 7, ust. 7a i 7d ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r. poz. 1121 ze zm.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jak też wyjaśnić przyczyny poinformowania przez organ o wszczęciu nowego postępowania o zmienionym nr, na podstawie art. 400 ust. 7 i 401 ust. 4 ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017r., a nie wynika z akta administracyjnych, aby doszło do umorzenia wcześniejszego postępowania. Wskazano, że rozważenia wymaga jaki skutek prawny dla toczącego się postępowania miało przystąpienie do stosowania przez organ publicznego ogłoszenia w trybie art. 49 k.p.a., a pozytywna odpowiedź na to pytanie winna skutkować odmiennym ustaleniem początku biegu terminu dla skarżącego do wnioskowania o wznowienie postępowania administracyjnego.
Skutkiem ww. wyroku, Dyrektor RZGW postanowieniem z dnia 30.09.2020 r. uchylił postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z 28.06.2019 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Zarządu Zlewni uzasadniając merytorycznie swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z 7.04.2021 r., stwierdził że doszło do przekroczenia przez uczestnika terminu do złożenia wniosków o wznowienie postępowania.
Organ poinformował, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r. wnioskodawca, właściciel wody, właściciel urządzeń wodnych, uprawniony do korzystania z wód oraz uprawniony do rybactwa - otrzymywali wszelką korespondencję w przedmiotowej sprawie indywidualnie, na podstawie art. 127 ust. 7a p.w. Ostatnia ze stron postępowania, która otrzymywała wszelką korespondencję w przedmiotowej sprawie indywidualnie, tj. właściciel wody, odebrał decyzję 27 grudnia 2018 r.
Natomiast uczestnik, jako strona postępowania był informowany o wszczęciu postępowania administracyjnego i o wydaniu decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r. tak jak pozostałe strony postępowania - w formie obwieszczenia, zgodnie z art. 49 k.p.a.
W przypadku zawiadamiania stron o decyzjach lub innych czynnościach organu administracji poprzez obwieszczenie, kluczowym jest określenie dnia skutecznego zawiadomienia (dokonania zawiadomienia), który następuje z upływem 14 dni od dnia obwieszczenia. Rozpoczęcie biegu tego terminu następuje pierwszego dnia, w którym obwieszczenie zostało udostępnione publicznie (tj. od dnia 18 grudnia 2018 r. umieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie jednostki organizacyjnej Wód Polskich RZGW w Bydgoszczy).
Natomiast gdy publiczne ogłoszenie dokonywane było w różnych miejscach i za pomocą różnych środków przekazu, jak miało to miejsce w przypadku decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r. zdaniem organu należało ustalić dzień, w którym obwieszczenie o wydaniu przez organ ww. decyzji zostało zamieszczone najpóźniej (tj. od dnia 28 grudnia 2018 r., w którym wywieszono obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w Pile) i od tego dnia należy liczyć termin 14 dni, po upływie którego zawiadomienie o wydaniu decyzji uważa się za dokonane. Przyjęto, że termin ten upłynął w 11 stycznia 2019 r.
Organ w niniejszej sprawie uznał, że przewidziany w przepisie art. 148 § 2 k.p.a. miesięczny termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w odniesieniu do podmiotów, którym na mocy przepisu szczególnego decyzja kończąca dane postępowanie była komunikowana w drodze publicznego ogłoszenia, rozpoczyna swój bieg w piętnastym dniu po ogłoszeniu tej decyzji i to bez względu na to, czy ów podmiot z takim ogłoszeniem rzeczywiście się zapoznał. Zatem przyjęto, iż termin ten biegł od 12 stycznia 2019 r. i zakończył się 12 lutego 2019 r.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że wniosek o wznowienie postępowania z 10 maja 2019 r., który został złożony przez stronę 27 maja 2019 r., został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu liczonego od momentu kiedy strona dowiedziała się o decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Podobne uchybienie nastąpiło w przypadku wniosku z 17 maja 2019 r., którego wpływ do Zarządu Zlewni w Pile nastąpił 20 maja 2019 r., a więc również po terminie.
Za spóźniony organ uznał także wniosek uczestnika z 8 czerwca 2019 r. (wpływ do Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile w dniu 11 czerwca 2019 r.), o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ przyjął, że dniem dowiedzenia się przez uczestnika o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, czyli dniem dowiedzenia się o nowych okolicznościach faktycznych i nowych dowodach istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, był dzień, w którym zawiadomienie poprzez publiczne obwieszczenie uważa się za dokonane, czyli dzień 11 stycznia 2019 r., analogicznie jak w przypadku dwóch pierwszych wniosków o wznowienie postępowania.
Wniosek z dnia 8 czerwca 2019 r., uzasadniono tym, że 24 i 26 czerwca 2018 r. jego autor sam dokonał pomiaru głębokości zalegania wód gruntowych w punktach zaznaczonych na mapie rys. 10.6 z ekspertyzy prof. Unickiego "Ocena oddziaływania piętrzenia wody w rzece Gwdzie w M. Byszki na przyległe użytki rolne skarżących się rolników obrębu 39 (Motylewo) Miasta Piły".
W wyniku rozpatrzenia zażalenia uczestnika na ww. postanowienie z 7.04.2021 r., Dyrektor RZGW postanowieniem z 26 maja 2021 r. znak: BD.RUZ.4210.51.2021.AMD:
1) uchylił postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z [...] kwietnia 2021 r. w pkt I, którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego, na wniosek A. Z. z dnia 10 maja 2019 r. o "wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.", w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 14 grudnia 2018 r. udzielającą M. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego - i orzekł co do istoty sprawy wznawiając postępowanie administracyjne zakończone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 14 grudnia 2018 r.,
2) uchylił postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z 7 kwietnia 2021 r. w pkt II, którym odmówiono przywrócenia terminu wydania decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 14 grudnia 2018 r., na wniosek A. Z. z 17 maja 2019 r. o "przywrócenie terminu wydania decyzji na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie piętrzenia wód do celów energetycznych jazem Byszki w km 6+400 rzeki Gwdy", na podstawie art. 49a, art. 58 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. - i orzekł co do istoty sprawy wznawiając postępowanie administracyjne zakończone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r.,
3) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z 7 kwietnia 2021 r., w pkt III, którym odmówiono wznowienia postępowania na wniosek A. Z. z 8 czerwca 2019 r., o "wznowienie postępowania dotyczącego wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie jazem Byszki do celów energetycznych", na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r. udzielającą M. Sp. z o.o. pozwolenia wodnoprawnego.
W uzasadnieniu Dyrektor RZGW zwrócił uwagę, że w zażaleniu z 18 kwietnia 2021 r. uczestnik wskazał, iż nie miał świadomości, że organ prowadzący postępowanie z wniosku skarżącej rozpoczął informowanie stron postępowania w oparciu o art. 49 k.p.a. tj. poprzez publiczne obwieszczenie, ponieważ wcześniej o postępowaniu był informowany listownie, a organ nie powiadomił go, że rozpoczyna informowanie stron postępowania w trybie art. 49 K.p.a. Powyższe skutkowało brakiem wiedzy żalącego o zakończeniu postępowania poprzez wydanie decyzji. W przedłożonych organowi I instancji żądaniach o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 ust. 4 (pisma z 10 maja 2019 r. i 17 maja 2019 r.) A. Z. wskazywał, że bez własnej winy nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Organ odwoławczy badając akta sprawy stwierdził, że zawiadomieniem z 26 marca 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS Dyrektor Zarządu Zlewni powiadomił listownie uczestnika o przedłużeniu postępowania znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS w sprawie udzielenia na wniosek skarżącej pozwolenia wodnoprawnego i planowanym wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie do 30 czerwca 2018 r. Kolejnym pismem z 29 czerwca 2018 r. znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS organ I instancji powiadomił listownie uczestnika o ponownym przedłużeniu terminu wydania decyzji administracyjnej do 28 września 2018 r. Od tego czasu organ I instancji nie kierował już uczestnika żadnej korespondencji listownie w sprawie o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS.
Następnie pismem z 18 lipca 2018 r. znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB organ I instancji dokonał powiadomienia stron postępowania (powyżej 20 stron), poprzez publiczne obwieszczenie, o wszczęciu postępowania na wniosek skarżącej w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie o zmienionej sygnaturze sprawy było prowadzone na wniosek skarżącej z 6 kwietnia 2017 r. a Spółka nie składała nowych wniosków o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Ww. obwieszczeniem poinformowano strony również o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W załączniku z wykazem stron postępowania do obwieszczenia nie wskazano jako strony postępowania uczestnika.
Pismem z 17 lipca 2018 r. uczestnik przekazał organowi I instancji materiał dowodowy do prowadzonego postępowania znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS (dokumentacja fotograficzna, informacja o nieprawidłowościach w dokumentacji sprawy, żądanie przeprowadzenia badań hydrologicznych). Organ I instancji pozostawił ww. pismo bez odpowiedzi.
Następnie obwieszczeniem z 30 sierpnia 2018 r. znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB organ I instancji na podstawie art. 49 k.p.a. poinformował strony o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zgodnie z art. 10 k.p.a. W załączniku do obwieszczenia z wykazem stron postępowania jako stronę postępowania nie wskazano uczestnika.
Kolejno obwieszczeniem z 24 września 2018 r. oraz obwieszczeniem z 18 października 2018 r. organ I instancji poinformował strony postępowania znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB o dopuszczeniu nowych dowodów tj. "Oceny oddziaływania piętrzenia wody w rzece Gwdzie w M. Byszki na przyległe użytki rolne skarżących się rolników obrębu 39 Motylewo miasta Piły" oraz opinii hydrologicznej; poinformował także strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. W załącznikach do obwieszczeń z wykazem stron postępowania jako stronę postępowania również nie wskazano uczestnika.
Dnia 14 grudnia 2018 r. pod znakiem BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB Dyrektor Zarządu Zlewni wydał decyzję w przedmiotowej sprawie udzielając skarżącej pozwoleń wodnoprawnych we wnioskowanym zakresie. Na podstawie art. 49 k.p.a. w związku z art. 127 ust. 7a p.w., informacja o wydaniu decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni z 14 grudnia 2018 r. znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB została podana w formie publicznego obwieszczenia na stronie BIP PGW Wody Polskie, Urzędzie Miasta Piły i w Starostwie Powiatowym w Pile na okres 14 dni. W załączniku z wykazem stron postępowania jako stronę postępowania wskazano uczestnika.
Z akt sprawy wynika, że ostatnim dniem wywieszenia obwieszczenia był dzień 11 stycznia 2019 r. (obwieszczenie w Starostwie Powiatowym w Pile). Termin do wniesienia odwołania dla stron postępowania upłynął 25 stycznia 2019 r. W związku z powyższym decyzja stała się ostateczna 26 stycznia 2019 r.
Pismem z 18 czerwca 2019 r. uczestnik złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, który postanowieniem z dnia 20 września 2019 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu wniesienia odwołania po nabyciu przez decyzję waloru ostateczności wskazując jednocześnie, że stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Odnosząc się do powyższego organ II instancji wskazał, że zapis uzasadnienia zaskarżonego postanowienia z 7 kwietnia 2021 r. o niewniesieniu przez żadną ze stron odwołania, nie jest zgodny ze stanem faktycznym, ponieważ odwołanie zostało przez uczestnika wniesione, aczkolwiek po wymaganym terminie.
Dyrektor RZGW nie podzielił stanowiska Dyrektora Zlewni, że wnioski uczestnika o wznowienie postępowania z 10 maja 2019 r. oraz z 17 maja 2019 r. zostały złożone z przekroczeniem terminu na złożenie wniosku w trybie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a., który upłynął 11 lutego 2019 r. (w związku z faktem, że ostatnim dniem publicznego powiadomienia o decyzji ostatecznej był 11 stycznia 2019 r.).
Dyrektor RZGW podniósł, że zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dzień ten nie musi być tożsamy z ostatnim dniem publicznego obwieszczenia o decyzji. Zdaniem organu odwoławczego uczestnik nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego o sygnaturze: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. Uczestnik był informowany przez organ I instancji o prowadzonym postępowaniu, lecz o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS w sprawie wydania na wniosek skarżącej z 6 kwietnia 2017 r. Organ kierował do niego w toku prowadzonego postępowania pisma sprawy o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS za pośrednictwem poczty, utrzymując go w przeświadczeniu, że pod tą sygnaturą akt prowadzi postępowanie. Co więcej - uczestnik pismem z 17 lipca 2018 r. przekazał organowi I instancji dodatkowy materiał dowodowy do postępowania znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, co pozostało bez odpowiedzi i informacji, czy materiał ten został włączony do akt postępowania. Następnie Dyrektor Zarządu Zlewni nie kontynuował już postępowania pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, a pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. informując o nim pozostałe strony postępowania, których liczba była większa niż 20, w drodze publicznego obwieszczenia. Natomiast uczestnik, użytkownik rybacki wód i właściciel wód byli informowani o postępowaniu pocztą tradycyjną. Dodatkowo z akt sprawy nie wynika, aby doszło do umorzenia postępowania prowadzonego pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS zainicjowanego na wniosek M. Sp. z o. o. z [...] kwietnia 2017 r. Akta sprawy nie wskazują także na powód zmiany sygnatury akt sprawy z BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS na BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. Niemniej jednak postępowanie prowadzone pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB na wniosek skarżącej z 6 kwietnia 2017 r. zostało zakończone decyzją z 14 grudnia 2018 r.
Organ I instancji nie poinformował pisemnie stron postępowania, w tym uczestnika, że postępowanie będzie prowadzone pod sygnaturą akt BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, a strony będą informowane w formie publicznego obwieszczenia.
Powyższe w ocenie organu odwoławczego skutkowało brakiem udziału uczestnika w postępowaniu o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. Uczestnik oczekiwał listownej korespondencji od organu w sprawie pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, ponieważ wcześniej organ I instancji kierował pisma prowadzonego postępowania właśnie w taki sposób.
Wobec tego zdaniem Dyrektora RZGW organ procedujący wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. ponieważ organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Art. 7 k.p.a. wymaga od organu, aby w toku postępowania stał na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Uwzględniając powyższe Dyrektor RZGW uznał za zasadny wniosek uczestnika o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. z uwagi na fakt, że bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu. Odnośnie terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ wskazał, że upływa on po miesiącu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.), a z zażalenia uczestnika wynika, że niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji o udzieleniu pozwoleń wodnoprawnych dla skarżącej, udał się on do Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile w celu zapoznania się z decyzją. Wnioskiem z 13 maja 2019 r. wystąpił o kopię tej decyzji. W związku z powyższym należy uznać, że z chwilą uzyskania wiedzy o wydanej decyzji rozpoczął się termin miesiąca na złożenie wniosków z 10 maja i z 17 maja 2019 r. o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a.
W odniesieniu do wniosku uczestnika z 8 czerwca 2019 r., o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. w przypadku, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, organ odwoławczy uznał, że nie został zachowany termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, tymczasem z wniosku uczestnika z 8 czerwca 2019 r. wynika, że nowe okoliczności, które w jego opinii stanowiły podstawę do wznowienia postępowania, pojawiły się 24 i 26 czerwca 2018 r.
Skargę na postanowienie Dyrektora RZGW wniosła skarżąca.
Na skutek skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd ten wyrokiem z dnia 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 954/21, uchylił zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu ww. wyroku stwierdzono, że treść art. 49 k.p.a., nie zwalniała organu administracji z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do zachowania przez wnioskodawcę terminu jednego miesiąca dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od momentu rzeczywistego dowiedzenia się o wydanej decyzji, ponieważ moment ten nie może być oceniany wyłącznie przez pryzmat regulacji art. 49 k.p.a. i nie można w sposób automatyczny utożsamiać daty doręczenia decyzji, ustalonej zgodnie z art. 49 k.p.a., z dniem dowiedzenia się przez stronę o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), tj. o wydaniu decyzji.
Co do wniosku z 8 czerwca 2019 r. wskazano, że co do zasady organ prawidłowo uznał, że brak było podstaw do wznowienie postępowania, ponieważ przesłanką wznowienia opisaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest aby w sprawie zakończonej decyzją administracyjną wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zatem istnieć w dniu wydania decyzji, a jedynie ujawnienie się ich ma zaistnieć już po wydaniu decyzji kończącej postępowanie, którego dotyczy wniosek o wznowienie. W przypadku zatem ujawnienia ich przed zakończeniem postępowania nie występuje sytuacja będącą przesłanką wznowienia, co skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a.
Wyjaśniono też, że wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. zwrot "strona dowiedziała się" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować daną okoliczność w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Wobec tego datą dowiedzenia się o decyzji jest moment, w którym strona dowiedziała się czego dana decyzja dotyczy – a nie data zapoznania się z pełną treścią decyzji (np. poprzez zaznajomienie się z jej kopią).
Dyrektor RZGW postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r., na podstawie art. 144, w związku z art. 138 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a.,
1/ uchylił postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.MK/SA w pkt I, którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego, na wniosek uczestnika z dnia 10 maja 2019 r. o "wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.", w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z dnia 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, udzielającą skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód obejmujące: piętrzenie wód w km 6+400 rzeki Gwdy za pomocą jazu, korzystanie z wód rzeki Gwdy do celów energetycznych, szczególne korzystanie z wód wykraczające poza korzystanie powszechne i zwykłe polegające na zapewnieniu wody dla funkcjonowania urządzenia umożliwiającego migrację ryb i orzec co do istoty sprawy wznawiając postępowanie administracyjne zakończone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z dnia 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB.
2/ uchylić postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 7 kwietnia 2021 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.MK/SA w pkt II, którym odmówiono przywrócenia terminu wydania decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z dnia 14 grudnia 2018 r. znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, na wniosek uczestnika z dnia 17 maja 2019 r. o "przywrócenie terminu wydania decyzji na udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie piętrzenia wód do celów energetycznych jazem Byszki w km 6+400 rzeki Gwdy", na podstawie art. 49a, art. 58 § 1, art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i orzec co do istoty sprawy wznawiając postępowanie administracyjne zakończone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB.
3/ utrzymać w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 7 kwietnia 2021r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.MK/SA w pkt III, którym odmówiono wznowienia postępowania na wniosek uczestnika z dnia 8 czerwca 2019 r., o "wznowienie postępowania dotyczącego wydania pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie jazem Byszki do celów energetycznych", na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 14 grudnia 2018 r., znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, udzielającą skarżącej pozwolenia wodnoprawnego.
Powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy oparł o następujące ustalenia i rozważania:
Organ I instancji wskazał, że termin do złożenia wniosków o wznowienie postępowania upłynął po miesiącu od dnia powiadomienia stron o decyzji w formie publicznego jej ogłoszenia na podstawie art. 49 K.p.a., więc termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął dnia 11 lutego 2019 r. ponieważ ostatnim dniem publicznego powiadomienia był dzień 11 stycznia 2019 r.
Stanowiska tego organ odwoławczy nie podziela, ponieważ zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dzień ten nie musi być tożsamy z ostatecznym dniem publicznego obwieszczenia o decyzji. Na podstawie przedstawionych akt sprawy, jak i z pism uczestnika wynika, że nie miał on wiedzy o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego o sygnaturze: BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. Był on informowany przez organ I instancji o prowadzonym postępowaniu, lecz o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS. Organ kierował do niego w toku prowadzonego postępowania pisma sprawy o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS za pośrednictwem poczty, utrzymując stronę w przeświadczeniu, że pod tą sygnaturą akt prowadzi postępowanie. Co więcej, uczestnik pismem z dnia 17 lipca 2018 r. przekazał organowi I instancji dodatkowy materiał dowodowy do postępowania znak: BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, co pozostało bez odpowiedzi i informacji, czy materiał ten został włączony do akt postępowania. Następnie Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile nie kontynuował już postępowania pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, a pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB. informując o nim pozostałe strony postępowania, których liczba była większa niż 20, w drodze publicznego obwieszczenia. Natomiast wnioskodawca, użytkownik rybacki wód i właściciel wód, byli informowani o postępowaniu pocztą tradycyjną. Dodatkowo z akt sprawy nie wynika, aby doszło do umorzenia postępowania prowadzonego pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS. Postępowanie prowadzone pod sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia 14 grudnia 2018r. Organ I instancji nie poinformował pisemnie stron postępowania, w tym uczestnika, że postępowanie będzie prowadzone pod sygnaturą akt BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB, a strony będą informowane w formie publicznego obwieszczenia na podstawie art. 49 § 1 k.p.a. Powyższe skutkowało brakiem udziału uczestnika w postępowaniu o sygnaturze BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB.
Organ II Instancji przeprowadził we własnym zakresie postępowanie wyjaśniające w stosunku do uczestnika (wnioskodawcę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) co do zachowania przez niego terminu jednego miesiąca dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od momentu dowiedzenia się o wydanej decyzji (zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a.).
Pismem z dnia 19.10.2022 r. uczestnik poinformował organ II instancji, iż dnia 18 kwietnia 2019 r. otrzymał pismo od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o sygn. akt. DOK.DOK3.9700.173.2018.KPS PW - 81292 w którym znajdowała się informacja dotycząca decyzji BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB z dnia 14 grudnia 2018 r. Zgodnie z informacją zawartą w ww. piśmie uczestnik w dniu 9 maja 2019 r. telefonicznie (od prowadzącego sprawę w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej) pozyskał dodatkowe informacje dotyczące decyzji BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB z dnia 14 grudnia 2018 r., które pozwoliły mu na zidentyfikowanie, iż decyzja BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB dotyczyła postępowania BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS, w którym uczestniczył i o którym był informowany pisemnie. Uczestnik oświadczył, iż stosowne pisma (tj. wnioski o wznowienie postępowania) złożył niezwłocznie po uzyskaniu informacji o wydaniu decyzji w sprawie.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Bydgoszczy pismem znak: BD.RUZ.4210.51.2021.AMD z dnia 25.10.2022 r. poinformował uczestnika, iż zgodnie z art. 75 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) przysługuje mu prawo do złożenia wniosku o przyjęcie dowodu z oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynikającej z treści art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138).
Po informacji organu odwoławczego skierowanej do uczestnika, wniósł on o przyjęcie dowodu z oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynikającej z treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego, że pismem z dnia 19.10.2022 poinformował organ o dacie w której dowiedział się i powziął informację, że wydana została decyzja z 14.12. 2018 r., wskazując, że pismo z dnia 19.10.2022 r. stanowi jego oświadczenie. Jednocześnie organ odwoławczy wystąpił do Ministerstwa Infrastruktury o wskazanie daty doręczenia uczestnikowi, skierowanego do niego przez Departament Orzecznictwa i Kontroli Gospodarowania Wodami, Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pisma znak: DOK.DOK3.9700.173.2018.KPS PW-81292. Ministerstwo Infrastruktury pismem z dnia 08.11.2022 r. udzieliło odpowiedzi, iż pismo to zostało doręczone adresatowi w dniu 18.04.2019 r.
W wyniku postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, iż dniem, w którym uczestnik dowiedział się o wydaniu decyzji z dnia 14.12.2018 r. jest dzień 18.04.2019 r. Zapoznanie się z pełną treścią decyzji, zgodnie z oświadczeniem uczestnika z dnia 19.10.2022 r. nastąpiło w późniejszym terminie.
Skarżąca pismem z dnia 02.12.2022 r. zawnioskowała o zwrócenie się do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o akta spraw z wniosków/skarg/odwołań/innych uczestnika dotyczących skarżącej, a następnie przeprowadzania dowodu ze znajdujących się tam dokumentów co do faktu bieżącej informacji uczestnika i wiedzy o postępowaniu w sprawie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, a tym samym braku spełnienia ustawowej przesłanki do wznowienia postępowania w tym zakresie. Wniosek dotyczył również ustalenia w jakich datach uczestnik zapoznawał się w Zarządzie Zlewni Wód Polskich w Pile z aktami sprawy z wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym oraz, czy kontaktował się z organem w inny sposób.
Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 14.12.2022 r., odmówił uwzględnienia ww. żądania dowodowego, ponieważ okoliczność powzięcia przez uczestnika wiedzy o wydaniu decyzji z dnia 14 grudnia 2018 r. została już udowodniona, a żądanie przesłania do tut. organu dużej ilości akt spraw prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ma na celu przewleczenie postępowania. Organ stwierdza, iż zebrał materiał dowodowy w sposób wystarczający, a przesyłanie dodatkowej dokumentacji ze wszystkich spraw dotyczących skarżącej, prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej jest bezcelowe i wpłynie negatywnie na szybkość postępowania. Organ odwoławczy nie uwzględnił również żądania skarżącej ustalenia w jakich datach uczestnik zapoznawał się z aktami sprawy, ponieważ na potrzeby prowadzonego postępowania nie jest to konieczne skoro istotą prowadzonego postępowania jest ustalenie kiedy nastąpił fakt uwiedzenia się przez uczestnika o wydanej decyzji z 14.12.2018 r. Ponadto w aktach postępowania znajduje się materiał dowodowy potwierdzający, iż w dniu 16 maja 2019 r. uczestnik zapoznał się z ww. decyzją (pismo z dnia 17.05.2019 r. oraz pismo z dnia 13.05.2019 r.).
Wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 ust. 4 k.p.a. jest zasadny z uwagi na fakt, że bez własnej winy nie brał on udziału w postępowaniu. Skoro organ II instancji ustalił, iż dniem, w którym uczestnik dowiedział się o wydaniu decyzji z dnia 14.12.2018 r. jest dzień 18.04.2019 r., to zachował on miesięczny termin, określony w art. 148 § 2 k.p.a. do złożenia podania o wznowienie postępowania.
W związku z powyższym uczestnik mógł złożyć wniosek o wznowienie pozstępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do dnia 19.05.2019 r. Z akt sprawy wynika, iż wniosek z dnia 10.05.2019r. został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego dnia 10.05.2019 r., natomiast wniosek z dnia 17.05.2019 r. został nadany za pośrednictwem operatora pocztowego dnia 17.05.2019 r. W związku z powyższym oba wnioski zostały nadane w terminie określonym w art. 148 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze zażalenie na pkt I i II postanowienia organu I instancji z dnia 7 kwietnia 2021 r., należało uznać za zasadne.
W odniesieniu do wniosku uczestnika z dnia 8 czerwca 2019 r., o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a., organ II instancji uznał, iż nie ma podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ nie został zachowany termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Uczestnik nie dotrzymał ww. terminu, ponieważ wniosek o wznowienie postępowania z dnia 8 czerwca 2019 r. został złożony w placówce operatora pocztowego dopiero w dniu 10 czerwca 2019 r., a o nowych okolicznościach, które według uczestnika stanowiły podstawę do wznowienia postępowania (pomiar głębokości zalegania wód gruntowych), dowiedział się on w dniach 24 i 26 czerwca 2018 r. tj. z przekroczeniem terminu jednego miesiąca określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Ponadto przesłanką wznowienia postępowania opisaną w art. 145 § 1 ust. 5 k.p.a. jest, aby w sprawie zakończonej decyzją administracyjną wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zatem istnieć w dniu wydania decyzji, a jedynie ujawnienie ich ma zaistnieć już po wydaniu decyzji kończącej postępowanie, którego dotyczy wniosek o wznowienie. W przypadku ujawnienia ich przed zakończeniem postępowania nie występuje sytuacja będącą przesłanką wznowienia. Już sam brak oparcia wniosku o wznowienie o ustawową przesłankę wznowienia skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. (za orzeczeniem WSA w Bydgoszczy Sygn. akt II SA/BD 954/21 z dnia 5 maja 2022 r.)
W skardze złożonej do Sądu, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia co do pkt. 1 i 2 i orzeczenie o odrzuceniu ewentualnie oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania, jak i przywróceniu terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania oraz przyznanie kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1) art.145 §1 pkt 4 i 5 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię polegające na uznaniu, że skarżący wykazał, iż nie uczestniczył w postępowaniu bez winy, podczas gdy postępowanie było publiczne, jawne, a dostęp do orzeczeń także internetowy poprzez wyszukanie części sygnatury sprawy, a nadto skarżyć w tym czasie bywał w Zarządzie Zlewni Wód Polskich w Pile także osobiście, nadto nie wynika z uzasadnienia skarżonego postanowienia, by wyszły na jaw okoliczności nieznane organowi wcześniej, a mogące mieć wpływ na treść wydanej decyzji;
2) art. 146 § 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie w sprawie, albowiem decyzja, która zapadnie w wyniku wznowienia postępowania będzie w całości odpowiadać decyzji dotychczasowej, która z kolei odpowiada w istocie w całości decyzji sprzed 10 lat pierwotnie udzielającej pozwolenia wodnoprawnego dla tej elektrowni na identycznych parametrach technicznych
3) art.144 w zw. z art. 138 § 2 kpa, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na uchyleniu postanowienia Dyrektora zarządu Zlewni Wód Polskich w Pile z dnia 7 kwietnia 202 lr., podczas gdy nie wystąpiła żadna z przesłanek umożliwiających uchylenie postanowienia i orzekanie co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że trudno zarzucać organowi zaniechanie ustalenia stron postępowania, skoro były to osoby wymienione jako strony w operacie wodnoprawnym stanowiącym podstawę merytorycznego orzekania w przedmiocie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.
Zarzucono, że organ nie wskazuje, która norma prawa materialnego lub procedury została naruszona wskutek "zmiany sygnatur", co może wynikać z tej przyczyny, że żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku zawiadamiania strony o sygnaturze.
Wytknięto, że kuriozalnym natomiast jest, zarzucanie organowi I instancji zmianę sygnatury, podczas gdy zmianie uległy inicjały pracownika odpowiedzialnego za tę sprawę. Inicjały te nie są sygnaturą, a zmiana w tym zakresie nie powoduje niemożności wyszukania w Biuletynie Informacji Publicznej danej sprawy. Wyszukiwanie za pomocą ogólnodostępnych wyszukiwarek pozwala znaleźć sprawę urzędową (obwieszczenie, ogłoszenie itd.).
Wywodzono, że uczestnik jest aktywnym mieszkańcem gminy i często bierze czynny udział w postępowaniach administracyjnych, a nadto jest człowiekiem młodym, wykształconym, zaradnym życiowo, jak i doskonale posługującym się technologią taka jak Internet. Tym samym wysoce nieprawdopodobne jest, by "nie wiedział' o toczącym się postępowaniu w sprawę pozwolenia wodnoprawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej zwaną: "p.p.s.a.", nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu materialnemu, oraz prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowe postępowanie w zakresie rozpatrzenia wniosku uczestnika o wznowienie postępowania zostało już dwukrotnie skontrolowane przez sąd administracyjny wyrokami WSA w Bydgoszczy z dnia 20.04.2020 r., sygn. akt: II SA/Bd 84/20 oraz z dnia 5.05.2022 r., sygn. akt: II SA/Bd 954/21. Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że ani organ, ani sąd orzekając ponownie w sprawie nie może nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych we wcześniejszym orzeczeniu sądu. Ocena prawna może dotyczyć m.in. wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy - mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepisy art. 153 i 170 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a związanie z nich wynikające przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego.
Tym samym Sąd w niniejszej sprawie jest związany poglądem wyrażonym w ww. wyrokach WSA w Bydgoszczy uchylających uprzednio wydane postanowienia organu odwoławczego.
W wyroku z dnia 20.04.2020 r., sygn. akt: II SA/Bd 84/20, WSA w Bydgoszczy zwrócił uwagę na konieczność weryfikacji właściwego ustalenia stron postępowania, jak też rozważenia jaki skutek prawny dla toczącego się postępowania miało przystąpienie do stosowania przez organ publicznego ogłoszenia w trybie art. 49 k.p.a.
Z kolei w wyroku WSA w Bydgoszczy z 5.05.2022 r., sygn. akt: II SA/Bd 954/21, wskazano, że treść art. 49 k.p.a., nie zwalniała organu administracji z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do zachowania przez wnioskodawcę terminu jednego miesiąca dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania, liczonego od momentu rzeczywistego dowiedzenia się o wydanej decyzji, przy czym nie chodzi o zapoznanie się z jej pełną treścią, lecz o powzięcie wiedzy o jej wydaniu.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wykonał wskazane wytyczne, wskazując, że liczba stron postępowania była większa niż 20, przez co nie zakwestionował zastosowania przez organ art. 49 k.p.a. Pomimo jednak powiadamiania stron postępowania na podstawie ww. przepisu, organ odwoławczy zasadnie uznał, że uczestnik nie miał on wiedzy o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, na co składało się szereg zdarzeń szczegółowo opisanych przez organy już wyżej, a co dotyczyło, niekonsekwencji w formie zawiadamianiu uczestnika (w toczącym się postępowaniu pod pierwotnym nr poprzez korespondencję, a w nowym postępowaniu pod nowym nr wskutek obwieszczenia), braku odpowiedzi organu na korespondencję uczestnika (przekazanie dodatkowego materiału dowodowego) skierowaną do sprawy pod pierwotnym nr, braku umorzenia postępowania prowadzonego pod pierwotnym nr (sygnaturą BD.ZUZ.2.421.94.2018.DS), niepoinformowanie pisemne stron postępowania, w tym uczestnika, że postępowanie będzie prowadzone pod sygnaturą akt (BD.ZUZ.2.421.94.2018.RB), a strony będą informowane w formie publicznego obwieszczenia. Organ odwoławczy z powyższych przyczyn, jak również stosując się do stanowiska wyrażonego w wyroku WSA w Bydgoszczy z 5.05.2022 r., sygn. akt: II SA/Bd 954/21, uznał, że treść art. 49 k.p.a., nie zwalniała organu administracji z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do rzeczywistego momentu dowiedzenia się o fakcie wydania decyzji z 14.12.2018 r. i w konsekwencji przeprowadził we własnym zakresie postępowanie wyjaśniające, wzywając uczestnika o wskazanie daty i okoliczności dowiedzenia się o wydanej decyzji z 14.12.2018 r. Stosując się do ww. wezwania uczestnik wykazał datę, tj. 18 kwietnia 2019 r. dowiedzenia się o ww. decyzji, wskutek otrzymania pisma z Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, którą to okoliczność Ministerstwo – na wniosek organu odwoławczego - potwierdziło. Ponadto uczestnik zgadzając się na skorzystanie z możliwości (wskazanej przez organ odwoławczy), wniósł on na podstawie art. 75 § 2 k.p.a., o przyjęcie dowodu z ww. oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wynikającej z treści art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
Czynności te należało uznać za wystarczające do przyjęcia, że uczestnik postępowania uzyskał wiedzę o decyzji z 14.12.2018 r., w dniu 18 kwietnia 2019 r. Dlatego też składając wniosek o wznowienie pozstępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dnia 10.05.2019 r. zachował miesięczny termin z art. 148 2 1 k.p.a. Podobnie też zachował ów termin składając wniosek z dnia 17.05.2019 r. W tych warunkach organ odwoławczy trafnie uwzględnił zasadność zażalenia uczestnika.
Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej należy stwierdzić ich niezasadność.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt. 4) oraz wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję ((art. 145 § 1 pkt. 5). Wbrew zarzutom skargi, uczestnikowi nie można przypisać winy za brak udziału w postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji z 14.12.2018 r. z przyczyn wskazanych wyżej przez organ odwoławczy. Nie zmieniają takiej oceny argumenty skargi. Ani fakt dostępu do internetu, ani też bytność uczestnika w siedzibie organu I instancji nie oznacza automatycznie, że zapoznał się on z informacją co do objęcia ww. postępowania nową sygnaturą akt (numerem), ani też z faktem wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. Wywody skarżącej, że żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku zawiadamiania strony o sygnaturze, mają charakter wręcz kuriozalny. Sygnatura akt sprawy (jej numer) jest istotnym elementem nie tylko rozstrzygnięcia, które je identyfikuje, lecz również każdego pisma o charakterze procesowym. Dlatego też w sytuacji, kiedy postępowanie administracyjne otrzymuje nową sygnaturę, to brak powiadomienia o tym strony stanowi przesłankę usprawiedliwiającą jej niewiedzę co do zidentyfikowania faktu toczenia się sprawy pod nową sygnaturą, a zwłaszcza w sytuacji, kiedy dodatkowo zmianie sygnatury towarzyszy zaprzestanie dotychczasowego doręczania stronie dokumentów procesowych i zastąpienia tej praktyki zawiadomieniem strony w formie obwieszczenia. Podobnie niezasadne jest wywodzenie, że zmiana jedynie dwóch liter w sygnaturze, nie stanowi jej zmiany, ponieważ litery te stanowią inicjały pracownika organu. Argumentacja ta z uwagi na jej oczywistą bezzasadność nie wymaga dalszej analizy. Podnoszenie też, że uczestnik jest aktywnym mieszkańcem gminy i często bierze czynny udział w postępowaniach administracyjnych, a nadto jest człowiekiem młodym, wykształconym, zaradnym życiowo, jak i doskonale posługującym się technologią taka jak Internet, nie może stanowić zasadnego argumentu dowodzącego, że przytoczone fakty świadczą o tym, że posiadł wiedzę o toczeniu się postępowania z jego udziałem pod nową sygnaturą oraz, że zapadło w nim rozstrzygnięcie. Przytoczone fakty niewątpliwie uprawdopodabniają takie domniemanie, lecz w omawianym problemie organ winien był się oprzeć na faktach, z których wynika, iż uczestnik oświadczył pod rygorem odpowiedzialności karnej, że momentem dowiedzenia się o wydanej decyzji był 18 kwietnia 2019 r., która to okoliczność została potwierdzona pismem Ministerstwa. Z powyższych względów brak było też przesłanek do uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącą pismem z 2.12.2022 r. Zawnioskowane okoliczności nie mogą zastąpić ustalenia okoliczności faktycznego powzięcia przez uczestnika co do uzyskania wiedzy o decyzji z 14.12.2018 r., i daty tego zdarzenia, ani stać się podstawą do przyjęcia domniemania w tym zakresie.
Należy też zauważyć, że zgłaszając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skarżąca jednocześnie zaniechała zaskarżenia decyzji drugoinstancyjnej w części tyczącej się utrzymania w mocy postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia 7 kwietnia 2021r., w pkt III, którym odmówiono wznowienia postępowania na wniosek uczestnika z dnia 8 czerwca 2019 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W tych warunkach należy stwierdzić, że Sąd zgadza się z przedmiotowym rozstrzygnięciem z przyczyn wskazanych przez organ odwoławczy.
Nie był zasadny zarzut naruszenia art. 146 § 2 k.p.a., albowiem przepis ten ma zastosowanie na etapie postępowania po jego wszczęciu, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło.
Nietrafnym okazał się również zarzut naruszenia art. 144 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. Z regulacji tej wynika możliwość uchylenia przez organ odwoławczy zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszoinstancyjny. Skoro jednak organ odwoławczy uznał, że postanowienie organu I instancji w pkt 1 i 2 (w części zaskarżonej), nie narusza prawa, to w konsekwencji tego stanowiska niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było zasadne.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.