II SA/BD 196/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BydgoszczyBydgoszcz2025-10-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczeniesamodzielność lokaluwłasność lokalidom studenckizmiana sposobu użytkowaniaprawo budowlaneKodeks postępowania administracyjnegoewidencja budynkówlokale użytkowe

WSA w Bydgoszczy oddalił skargę spółki na postanowienie SKO odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokali użytkowych w budynku domu studenckiego, uznając, że dane z ewidencji nie potwierdzają ich samodzielności.

Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie SKO, które utrzymało w mocy odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności lokali użytkowych w budynku domu studenckiego. Organ I instancji i SKO uznały, że z posiadanej dokumentacji (pozwolenia na budowę, pozwolenia na użytkowanie, wpisy w ewidencji) nie wynika, aby lokale te spełniały wymogi samodzielności, a budynek ma charakter zamieszkania zbiorowego. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że zaświadczenie nie może rozstrzygać kwestii spornych, a dane z ewidencji nie potwierdzały samodzielności lokali.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. odmawiającą wydania zaświadczenia o samodzielności lokali użytkowych w budynku przy ul. [...] w B., który pełni funkcję domu studenckiego. Spółka argumentowała, że spełnione zostały przesłanki do wydania zaświadczenia. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na niezgodność z ustaleniami planu miejscowego, pozwolenia na budowę i użytkowanie, a także na fakt, że budynek jest sklasyfikowany jako budynek zamieszkania zbiorowego, a nie budynek z samodzielnymi lokalami użytkowymi. Prezydent podkreślił, że nie przedłożono dokumentów potwierdzających zmianę sposobu użytkowania lokali z funkcji zamieszkania zbiorowego na użytkowe. SKO podtrzymało to stanowisko, analizując dokumentację budowlaną i wpisy w ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki. Sąd wyjaśnił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający fakty wynikające z posiadanych przez organ danych i nie służy rozstrzyganiu kwestii spornych. W ocenie Sądu, z posiadanej przez organy dokumentacji nie wynikało w sposób oczywisty, że sporne lokale spełniają przesłanki samodzielności w rozumieniu ustawy o własności lokali, a funkcja budynku jako domu studenckiego sprzeciwia się uznaniu pomieszczeń za wyodrębnione, samodzielne lokale użytkowe bez spełnienia wymogów zmiany sposobu użytkowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli potwierdzenie samodzielności lokalu nie wynika w sposób oczywisty z posiadanych przez niego danych, a postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy rozstrzyganiu kwestii spornych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający fakty wynikające z posiadanych przez organ danych i nie służy rozstrzyganiu kwestii spornych ani tworzeniu nowych podstaw prawnych. W przypadku budynku o funkcji zamieszkania zbiorowego, jak dom studencki, dane z ewidencji i dokumentacji budowlanej nie potwierdzały jednoznacznie istnienia samodzielnych lokali użytkowych, co uzasadniało odmowę wydania zaświadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.w.l. art. 2 § ust. 1

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 1a

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 2

Ustawa o własności lokali

u.w.l. art. 2 § ust. 3

Ustawa o własności lokali

k.p.a. art. 217

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.s.k.o. art. 17

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.p.b. art. 71 § ust. 6

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 71 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 71 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 3 § pkt 10-14

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dane z ewidencji i dokumentacji budowlanej nie potwierdzają jednoznacznie samodzielności lokali użytkowych w budynku o funkcji zamieszkania zbiorowego. Postępowanie o wydanie zaświadczenia nie służy rozstrzyganiu kwestii spornych ani dokonywaniu ustaleń faktycznych wykraczających poza posiadane przez organ dane. Funkcja budynku jako domu studenckiego jest sprzeczna z wyodrębnieniem samodzielnych lokali użytkowych bez spełnienia wymogów zmiany sposobu użytkowania.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Zarzut naruszenia art. 2 ust. 1a u.w.l. poprzez uznanie, że nie wystąpiły przesłanki do wydania zaświadczenia. Zarzut błędnego zastosowania § 94 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie nie może rozstrzygać bowiem żadnych kwestii spornych. To, co ma potwierdzać, musi być zatem oczywiste, wynikające z dokumentów czy innych materiałów będących w posiadaniu organu administracji. Dom studencki nie składa się z niezależnych i samodzielnych elementów, lecz stanowi spójną i nierozerwalną całość funkcjonalną oraz techniczną.

Skład orzekający

Grzegorz Saniewski

przewodniczący sprawozdawca

Halina Adamczewska-Wasilewicz

członek

Joanna Janiszewska - Ziołek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali, zwłaszcza w kontekście budynków o specyficznej funkcji (np. zamieszkania zbiorowego) oraz ograniczeń postępowania wyjaśniającego w trybie art. 218 § 2 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku o funkcji zamieszkania zbiorowego i interpretacji przepisów o własności lokali w kontekście wydawania zaświadczeń. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu prawnego związanego z obrotem nieruchomościami i uzyskiwaniem zaświadczeń, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Czy lokal w domu studenckim może być samodzielny? Sąd wyjaśnia granice zaświadczeń administracyjnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bd 196/25 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
Data orzeczenia
2025-10-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Sędziowie
Grzegorz Saniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Halina Adamczewska-Wasilewicz
Joanna Janiszewska - Ziołek
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Spółka A. Sp. z o.o. w T. (dalej jako Strona lub Skarżąca) pismem z [...] lutego 2025 r. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO lub Organ) z [...] stycznia 2025 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta B. (dalej jako Prezydent) z [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokali użytkowych.
Zaskarżone postanowienie wydano zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 141 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej k.p.a., art. 2 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm.) dalej u.w.l. oraz art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570).
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] lipca 2024 r. Skarżąca wystąpiła do Prezydenta o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali użytkowych nr [...] oraz [...] w budynku przy ul. [...] numer [...] w B..
Postanowieniem z [...] grudnia 2024 r. Prezydent odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokali użytkowych nr [...] oraz [...] w budynku zamieszkania zbiorowego – domu studenckim przy ul. [...] numer [...] w B..
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji podkreślił, że warunkiem uzyskania zaświadczenia o samodzielności jest zgodność z ustaleniami: planu miejscowego, pozwolenia na budowę i pozwolenia na użytkowanie. Przeszkodą zaś do wydania żądanego zaświadczenia o samodzielności są ustalenia wynikające z decyzji Prezydenta z [...] października 2021 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę obejmujące przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego (banku) na lokale handlowe i handlowo-usługowe o funkcji nieuciążliwej w części parteru oraz usługi zamieszkania zbiorowego (dom studencki) w części parteru i na 1, 2, 3, 4, 5 i 6 piętrze w budynku przy ul. [...] [...] w B. oraz ustalenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. B. z [...] lipca 2024 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku zamieszkania zbiorowego – dom studencki (w części parteru i na 1, 2, 3, 4,5 i 6 piętrze) wraz z lokalami handlowo-usługowymi (lokal Ci E) przy ul. [...] [...] w B.. Organ uznał, że dopiero uzyskanie nowych zgód budowlanych (art. 71 ust. 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane), względnie dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w trybie art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego stworzyłoby możliwość weryfikacji wniosku w oderwaniu od ww. pozwolenia na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie.
Dalej Prezydent wskazał, że podstawą odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowych lokali jest zakwalifikowanie lokali stanowiących część budynku zamieszkania zbiorowego – domu studenckiego jako użytkowych. Spółka natomiast nie przedłożyła dokumentów potwierdzających zmianę sposobu użytkowania lokali objętych wnioskiem, z funkcji zamieszkania zbiorowego na lokale niemieszkalne (użytkowe).
Prezydent wyjaśnił ponadto, że zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych z 31 grudnia 1999 r. domy studenckie, jako budynki zamieszkania zbiorowego, klasyfikowane są jako budynki mieszkalne.
Organ I instancji uznał, że nie można wydać zaświadczenia o samodzielności lokali, gdy dokonano zmiany sposobu użytkowania budynku po 1 stycznia 1995 r. W takiej sytuacji do wniosku należy dołączyć wymagane prawem dokumenty zgodnie z art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali.
W zażaleniu Strona zarzucając naruszenie art. 2 ust. 1a - 2 ustawy o własności lokali, art. 8 § 1 i 2 i art. 219 k.p.a. oraz § 94 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem.
Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie SKO, postanowieniem z [...] stycznia 2025 r., utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu, po przywołaniu stanu faktycznego, treści art. 2 ust. 3, art. 2 ust. 1a-2 u.w.l. oraz art. 217 i 218 § 2 k.p.a. organ stwierdził, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że na działkach nr ew. [...], obręb [...], znajduje się między innymi 7-kondygnacyjny budynek wybudowany na planie prostokąta, z wysuniętą poza główny obrys budynku częścią parterową, który powstał w 1974 r., a jego pierwszą funkcją był hotel robotniczy. W roku 1990 budynek został zaadaptowany na bank.
Ponadto zgodnie z decyzją Prezydenta z [...] października 2021 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzony został projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego (banku) na lokale handlowe i handlowo-usługowe o funkcji nieuciążliwej w części parteru oraz usługi zamieszkania zbiorowego (dom studencki) w części parteru i na 1, 2, 3, 4, 5 i 6 piętrze, w budynku, przy ul. [...] [...] w B. (działka nr ew. [...] obręb [...]).
W dniu [...] maja 2024 r., Prezydent wydał decyzję znak: [...], zmieniającą w/w decyzję.
Następnie, decyzją z [...] lipca 2024 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku zamieszkania zbiorowego - dom studencki (w części parteru i na 1, 2, 3, 4, 5 i 6 piętrze) wraz z lokalami handlowo-usługowymi (lokal C przeznaczony na sklep sieci "[...]", lokal E przeznaczony na usługi księgowe) przy ul. [...] [...] w B. (działka nr ew. [...] obręb [...]).
Z księgi wieczystej [...] wynika, że w/w działki stanowią tereny mieszkaniowe - B, pozostają w użytkowaniu wieczystym, a posadowione na nich budynek i garaż, stanowią odrębne od gruntu przedmioty własności.
Z wpisu w kartotece budynków wynika, że budynek położony przy ul. [...] [...] w B. jest budynkiem mieszkalnym.
Organ odwoławczy podkreślił, że ze wskazanej dokumentacji jednoznacznie wynika, że lokale w budynku przy ul. [...] numer [...] w B. nigdy nie miały charakteru samodzielnych lokali mieszkalnych. W/w budynek jest budynkiem zamieszkania zbiorowego i nie zmienił faktycznie ani prawnie swojego charakteru.
SKO wskazało ponadto, że organy administracji nie są uprawnione do przyjęcia innego sposobu użytkowania budynku niż wynikającego z danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Właściciel budynku kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, bądź wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego. W aktach sprawy brak jednak dokumentów, które pozwałaby by przyjąć, że pierwotne zapisy w ewidencji dokonane zostały na podstawie błędnych dokumentów.
W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw, aby wnioskowane lokale uznać za samodzielne. Dom studencki nie składa się z niezależnych i samodzielnych elementów, lecz stanowi spójną i nierozerwalną całość funkcjonalną oraz techniczną. Wyodrębnienie poszczególnych lokali samodzielnych, umożliwi ich wyłączenie z budynku zamieszkania zbiorowego. Stanowiłoby to zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia mieszkalnego w budynku zamieszkania zbiorowego na inny lokal niemieszkalny, jak w tym przypadku - usługowy, bez dokonania zmiany funkcji na inną funkcję w drodze zmiany sposobu użytkowania. Byłoby to w sposób oczywisty niezgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, a nade wszystko z wpisem w ewidencji budynków.
W skardze do Sądu Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
- art. 218 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie,
- art. 2 ust. 1a u.w.l. poprzez uznanie, że nie wystąpiły przesłanki do wydania zaświadczenia.
Skarżąca zarzuciła ponadto błędne zastosowanie § 94 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie gdyż nie posiada ono zastosowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny niniejszej sprawy oraz dokonał prawidłowej subsumcji przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu odmowa wydania żądanego przez skarżącą Spółkę zaświadczenia o samodzielności lokalu jest zgodna z prawem. W konsekwencji, w ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności, skarga podlegała oddaleniu.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że tryb wydawania zaświadczeń przez organy administracji uregulowany został w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni (§ 3).
Z kolei art. 218 k.p.a. stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (§ 1). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (§ 2). W myśl art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej. Nie jest ono aktem stosowania prawa ani oświadczeniem woli – jest oświadczeniem wiedzy; nie rodzi dla adresata żadnych bezpośrednich skutków prawnych, zmienia jedynie jego sytuację faktyczną, ponieważ może być np. środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do ukształtowania prawnej sfery jej adresata. Zaświadczenie nie tworzy, nie uchyla ani nie zmienia istniejących stosunków prawnych. Może być oceniane tylko w kategoriach prawdy lub fałszu (a nie wadliwości); nie ma waloru trwałości i nie tworzy stanu rei iudicatae (por. T. Woś, w: T. Woś (red.) Postępowanie administracyjne, Warszawa 2017, s. 84-85).
Warto w tym miejscu również zaznaczyć, że z uwagi na specyfikę postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, która w istocie sprowadza się do przeniesienia danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji i innych zbiorów do treści zaświadczenia, w orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że jeżeli problematyka, której dotyczy zaświadczenie jest sporna, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem strony jest niemożliwe. Zaświadczenie nie może rozstrzygać bowiem żadnych kwestii spornych. To, co ma potwierdzać, musi być zatem oczywiste, wynikające z dokumentów czy innych materiałów będących w posiadaniu organu administracji (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2011 r. sygn. II SA/Wa 1385/11; z 22 czerwca 2006 r. sygn. VI SA/Wa 292/06 – wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przed wydaniem zaświadczenia, jest w konsekwencji takiej konstrukcji ograniczony do analizy posiadanej dokumentacji oraz danych zgromadzonych w zasobach i oceny możliwości ich przeniesienia do treści zaświadczenia. Nie jest natomiast dopuszczalne co do zasady dokonywanie w tym trybie ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających wprost z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyroki NSA z 23 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 1223/19, z 9 lutego 2018 r., sygn. I OSK 813/16).
Co istotne, zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych już danych, a postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Postępowanie to ogranicza się jedynie do takich czynności, które pozwolą na urzędowe rozpoznanie wniosku (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2527/17).
Zaświadczenie z uwagi na jego "naturę" nie służy rozstrzygnięciu sprawy, gdy przesłanki, z którymi przepis prawa wiąże określone skutki prawne nie są jasne, a zwłaszcza gdy istnieje spór co do ich występowania w konkretnym wypadku (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r., sygn. II OSK 1148/10).
W szczególności odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia art. 7, art. 76 §1 i art. 77 § 1 k.p.a. podkreślić trzeba, że z uwagi na treść art. 218 § 1 i 2 k.p.a. organ nie ma obowiązku wydania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być rozumiana jako "tworzenie" na etapie postępowania o wydanie zaświadczenia podstawy do wystawienia zaświadczenia. Niedopuszczalne jest zatem wymaganie od organu kompletowania w tym postępowaniu materiału dowodowego, mającego służyć wydaniu zaświadczenia o określonej treści.
Podkreślić też trzeba, że zaświadczenie, które było przedmiotem zaskarżonego postanowienia, jest dodatkowo przedmiotem regulacji szczegółowej zawartej w u.w.l.
W świetle przedstawionych regulacji starosta, przed wydaniem zaświadczenia o samodzielności lokali zobowiązany jest do zbadania, czy na podstawie posiadanych dokumentów (wiedzy organu) można stwierdzić, że lokal po pierwsze spełnia techniczne warunki samodzielności (art. 2 ust. 2) a po drugie, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. (art. 1a).
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy, spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.
Ustawa definiuje jedynie pojęcie lokalu mieszkalnego. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 2 ustawy, samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Jak podkreśla się w orzecznictwie z uwagi na fakt, że w obowiązujących przepisach brak jest definicji lokalu o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (z wyjątkiem odniesienia zawartego z zdaniu 2 art. 2 ust. 2 ustawy), posiłkować należy się przepisem § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) gdzie w pkt 10-14 zamieszczono kolejno definicje: pomieszczenia mieszkalnego, pomieszczenia pomocniczego, pomieszczenia technicznego, pomieszczenia gospodarczego oraz lokalu użytkowego, (którym jest "jedno pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, wydzielone stałymi przegrodami budowlanymi, niebędące mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym albo pomieszczeniem gospodarczym"). Lokalem samodzielnym innym niż lokal mieszkalny w rozumieniu u.w.l. może być zatem lokal użytkowy/usługowy, ale również lokal o innym przeznaczeniu np. gospodarczym, o ile jest to izba w budynku (lub zespół izb wydzielony trwałymi ścianami). Nie jest przy tym konieczny wymóg jego przeznaczenia na stały pobyt ludzi. (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 lipca 2021 r., sygn. II SA/Kr 580/21).
Innymi słowy pojęcie "lokalu o innym przeznaczeniu" należy uznać za pojęcie szersze niż pojęcie lokalu użytkowego. "Lokal o innym przeznaczeniu" to zatem każda inna wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub tez zespół izb, która z założenia nie spełnia funkcji mieszkalnej, co obejmuje zarówno lokale służące działalności produkcyjnej, usługowej, handlowej, garaże, pracownie, jak i może co do zasady dotyczyć przykładowo lokali zamieszkania zbiorowego w ramach domu studenckiego.
W realiach niniejszej sprawy sporna pozostawała kwestia, czy pomieszczenia objęte wnioskiem spełniają przesłanki uznania ich za samodzielne lokale w rozumieniu art. 2 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o własności lokali. Ustalenia te wymagają zbadania przeznaczenia lokalu i jego funkcji w świetle decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd stwierdził, że posiadana przez organy treść rejestrów i ewidencji nie pozwalała na uznanie, że sporne pomieszczenia spełniają przesłanki do uznania ich za samodzielne lokale użytkowe. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż zgodnie z decyzją Prezydenta z dnia [...] października 2021 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzony został projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę obejmującą przebudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku usługowego (banku) na lokale handlowe i handlowo-usługowe o funkcji nieuciążliwej w części parteru oraz usługi zamieszkania zbiorowego (dom studencki) w części parteru i na 1, 2, 3, 4, 5 i 6 piętrze, w budynku, przy ul. [...] [...] w B. (działka nr ew. [...] obręb [...]). W dniu [...] maja 2024 r., Prezydent wydał decyzję znak: [...], zmieniającą w/w decyzję. Następnie, decyzją z [...] lipca 2024 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku zamieszkania zbiorowego - dom studencki (w części parteru i na 1, 2, 3, 4, 5 i 6 piętrze) wraz z lokalami handlowo-usługowymi (lokal C przeznaczony na sklep sieci "[...]", lokal E przeznaczony na usługi księgowe) przy ul. [...] [...] w B. (działka nr ew. [...] obręb [...]). Z księgi wieczystej [...] wynika natomiast, że w/w działki stanowią tereny mieszkaniowe - B, pozostają w użytkowaniu wieczystym, a posadowione na nich budynek i garaż, stanowią odrębne od gruntu przedmioty własności. Z wpisu w kartotece budynków wynika, że budynek położony przy ul. [...] [...] w B. jest budynkiem mieszkalnym.
Tym samym uznać należy, że z posiadanej przez organ dokumentacji – rejestrów i ewidencji – nie wynika w sposób oczywisty, że w budynku tym znajdują się lokale, które można zakwalifikować jako samodzielne lokale użytkowe w rozumieniu ustawy o własności lokali (art. 2 ust. 1). Fakt, że w budynku brak było wyodrębnionych takich lokali, znajduje nadto potwierdzenie w jego funkcji i użytkowania jako domu studenckiego. Stanowi to podstawę twierdzenia, że należy go zaliczyć do kategorii budynków przeznaczonych do okresowego pobytu ludzi. Dom studencki nie składa się z niezależnych i samodzielnych elementów lecz stanowi spójną i nierozłączną całość funkcjonalną oraz techniczną. Zatem funkcja ta sprzeciwia się uznaniu znajdujących się w nim pomieszczeń jako wyodrębnione, samodzielne lokale użytkowe w oparciu o zaświadczenie wydane w trybie art. 218 k.p.a., przy uwzględnieniu regulacji zawartych w ustawie o własności lokali. Niezbędnym jest bowiem zachowanie wymogów zmiany sposobu użytkowania, określonych w ustawie z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a w szczególności w art. 71 ust. 1 oraz 71 ust. 2.
Podsumowując, organ był uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia o treści żądanej przez Spółkę, ponieważ potwierdzenie samodzielności lokalu nie wynikało z posiadanych przez niego danych.
W świetle powyższych okoliczności, z uwagi na fakt, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadały prawu, skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI